gırhı
/ɡɯrxɯ/
1. rough, coarse, not smooth
- gırhı jol — a rough road
- anı qolları gırhıdıla — his hands are rough
- bu ağaç bek gırhıdı — this wood is very rough
2. rude, abrupt, discourteous
- gırhı adam — a rude person
- gırhı juwab — a rude answer
- gırhı söz — a harsh word
- gırhı söleşirge — to speak rudely
3. lashing, biting (of rain or wind), harsh (of weather)
- gırhı jangur — lashing rain
- gırhı jel uradı — a biting wind is blowing
- bügün hawa gırhıdı — the weather is harsh today
4. lean, spare, wiry
- gırhı jaş — a lean young man
- gırhı qart qatın — a spare old woman
- ol gırhı adamdı — he is a wiry man
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are rough | mengırhıma | sengırhısa | olgırhıdı | bizgırhıbız | sizgırhısız | alagırhıdıla |
| comparative — moream/is/are rougher | mengırhıraqma | sengırhıraqsa | olgırhıraqdı | bizgırhıraqbız | sizgırhıraqsız | alagırhıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very rough | menbek gırhıma | senbek gırhısa | olbek gırhıdı | bizbek gırhıbız | sizbek gırhısız | alabek gırhıdıla |
| superlative — mostam/is/are the roughest | menem gırhıma | senem gırhısa | olem gırhıdı | bizem gırhıbız | sizem gırhısız | alaem gırhıdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden gırhıdı — "compared to me, he is rough."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are rough | menikimeniki gırhıdı | senikiseniki gırhıdı | anıqıanıqı gırhıdı | biznikibizniki gırhıdı | siznikisizniki gırhıdı | alanıqıalanıqı gırhıdı |
| comparative — moreis / are rougher | menikimeniki gırhıraqdı | senikiseniki gırhıraqdı | anıqıanıqı gırhıraqdı | biznikibizniki gırhıraqdı | siznikisizniki gırhıraqdı | alanıqıalanıqı gırhıraqdı |
| intensifier — veryis / are very rough | menikimeniki bek gırhıdı | senikiseniki bek gırhıdı | anıqıanıqı bek gırhıdı | biznikibizniki bek gırhıdı | siznikisizniki bek gırhıdı | alanıqıalanıqı bek gırhıdı |
| superlative — mostis / are the roughest | menikimeniki em gırhıdı | senikiseniki em gırhıdı | anıqıanıqı em gırhıdı | biznikibizniki em gırhıdı | siznikisizniki em gırhıdı | alanıqıalanıqı em gırhıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are rough | menikilemenikile gırhıdıla | senikilesenikile gırhıdıla | anıqılaanıqıla gırhıdıla | biznikilebiznikile gırhıdıla | siznikilesiznikile gırhıdıla | alanıqılaalanıqıla gırhıdıla |
| comparative — moreis / are rougher | menikilemenikile gırhıraqdıla | senikilesenikile gırhıraqdıla | anıqılaanıqıla gırhıraqdıla | biznikilebiznikile gırhıraqdıla | siznikilesiznikile gırhıraqdıla | alanıqılaalanıqıla gırhıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very rough | menikilemenikile bek gırhıdıla | senikilesenikile bek gırhıdıla | anıqılaanıqıla bek gırhıdıla | biznikilebiznikile bek gırhıdıla | siznikilesiznikile bek gırhıdıla | alanıqılaalanıqıla bek gırhıdıla |
| superlative — mostis / are the roughest | menikilemenikile em gırhıdıla | senikilesenikile em gırhıdıla | anıqılaanıqıla em gırhıdıla | biznikilebiznikile em gırhıdıla | siznikilesiznikile em gırhıdıla | alanıqılaalanıqıla em gırhıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu gırhıdı, bıla gırhıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".