dıbıldarğa

/dɯbɯldarʁa/

1. (v.) to speak rapidly and indistinctly

terk dıbıldaydı — he talks fast and indistinctly
dıbıldab söleşedi — he speaks in a jabber
ne dıbıldaysa? — what are you jabbering about?

2. (v.) to talk nonsense, to blether (coarse )

kereksiz dıbıldarğa — to talk nonsense to no purpose
dıbıldab turma — stop blethering
dıbıldama — do not talk nonsense

Conjugation

Common forms

dıbıldaydıhe is speaking rapidly and indistinctly
dıbıldadıhe spoke rapidly and indistinctly
dıbıldağandıhe has spoken rapidly and indistinctly
dıbıldarhe will speak rapidly and indistinctly
dıbıldarıqdıhe is going to speak rapidly and indistinctly
dıbılday edihe was speaking rapidly and indistinctly
dıbıldasaif he speaks rapidly and indistinctly
dıbılda!speak rapidly and indistinctly!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldayma	sendıbıldaysa	oldıbıldaydı	bizdıbıldaybız	sizdıbıldaysız	aladıbıldaydıla
Present (simple & continuous)he is not speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamayma	sendıbıldamaysa	oldıbıldamaydı	bizdıbıldamaybız	sizdıbıldamaysız	aladıbıldamaydıla
Present (simple & continuous)is he speaking rapidly and indistinctly?	mendıbıldaymıma? dıbıldaymamı?	sendıbıldaymısa?	oldıbıldaymıdı?	bizdıbıldaymıbız? dıbıldaybızmı?	sizdıbıldaymısız?	aladıbıldaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he speaking rapidly and indistinctly?	mendıbıldamaymıma? dıbıldamaymamı?	sendıbıldamaymısa?	oldıbıldamaymıdı?	bizdıbıldamaymıbız? dıbıldamaybızmı?	sizdıbıldamaymısız?	aladıbıldamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually speaks rapidly and indistinctly	mendıbıldawçanma	sendıbıldawçansa	oldıbıldawçandı	bizdıbıldawçanbız	sizdıbıldawçansız	aladıbıldawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually speak rapidly and indistinctly	mendıbıldawçan tülme	sendıbıldawçan tülse	oldıbıldawçan tüldü	bizdıbıldawçan tülbüz	sizdıbıldawçan tülsüz	aladıbıldawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldawçanmıma? dıbıldawçanmamı?	sendıbıldawçanmısa?	oldıbıldawçanmıdı?	bizdıbıldawçanmıbız? dıbıldawçanbızmı?	sizdıbıldawçanmısız?	aladıbıldawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldawçan tülmüme?	sendıbıldawçan tülmüse?	oldıbıldawçan tülmüdü?	bizdıbıldawçan tülmübüz?	sizdıbıldawçan tülmüsüz?	aladıbıldawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has spoken rapidly and indistinctly and remains so			oldıbıldabdı			aladıbıldabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he spoken rapidly and indistinctly?			oldıbıldabmıdı?			aladıbıldabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday turama	sendıbılday turasa	oldıbılday turadı	bizdıbılday turabız	sizdıbılday turasız	aladıbılday turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday turmayma	sendıbılday turmaysa	oldıbılday turmaydı	bizdıbılday turmaybız	sizdıbılday turmaysız	aladıbılday turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of speaking rapidly and indistinctly?	mendıbılday turamıma? dıbılday turamamı?	sendıbılday turamısa?	oldıbılday turamıdı?	bizdıbılday turamıbız? dıbılday turabızmı?	sizdıbılday turamısız?	aladıbılday turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of speaking rapidly and indistinctly?	mendıbılday turmaymıma? dıbılday turmaymamı?	sendıbılday turmaymısa?	oldıbılday turmaymıdı?	bizdıbılday turmaymıbız? dıbılday turmaybızmı?	sizdıbılday turmaymısız?	aladıbılday turmaymıdıla?
Simple past (definite)he spoke rapidly and indistinctly	mendıbıldadım	sendıbıldadıng	oldıbıldadı	bizdıbıldadıq	sizdıbıldadığız	aladıbıldadıla
Simple past (definite)he didn't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamadım	sendıbıldamadıng	oldıbıldamadı	bizdıbıldamadıq	sizdıbıldamadığız	aladıbıldamadıla
Simple past (definite)did he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldadımmı?	sendıbıldadıngmı?	oldıbıldadımı?	bizdıbıldadıqmı?	sizdıbıldadığızmı?	aladıbıldadılamı?
Simple past (definite)didn't he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamadımmı?	sendıbıldamadıngmı?	oldıbıldamadımı?	bizdıbıldamadıqmı?	sizdıbıldamadığızmı?	aladıbıldamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağanma	sendıbıldağansa	oldıbıldağandı	bizdıbıldağanbız	sizdıbıldağansız	aladıbıldağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağanma	sendıbıldamağansa	oldıbıldamağandı	bizdıbıldamağanbız	sizdıbıldamağansız	aladıbıldamağandıla
Perfect (past indefinite)has he spoken rapidly and indistinctly?	mendıbıldağanmıma? dıbıldağanmamı?	sendıbıldağanmısa?	oldıbıldağanmıdı?	bizdıbıldağanmıbız? dıbıldağanbızmı?	sizdıbıldağanmısız?	aladıbıldağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he spoken rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağanmıma? dıbıldamağanmamı?	sendıbıldamağanmısa?	oldıbıldamağanmıdı?	bizdıbıldamağanmıbız? dıbıldamağanbızmı?	sizdıbıldamağanmısız?	aladıbıldamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarma	sendıbıldarsa	oldıbıldar	bizdıbıldarbız	sizdıbıldarsız	aladıbıldarla
Indefinite future (future I)he won't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamazma	sendıbıldamazsa	oldıbıldamaz	bizdıbıldamazbız	sizdıbıldamazsız	aladıbıldamazla
Indefinite future (future I)will he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldarmıma? dıbıldarmamı?	sendıbıldarmısa?	oldıbıldarmı?	bizdıbıldarmıbız? dıbıldarbızmı?	sizdıbıldarmısız?	aladıbıldarmıla?
Indefinite future (future I)won't he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamazmıma? dıbıldamazmamı?	sendıbıldamazmısa?	oldıbıldamazmı?	bizdıbıldamazmıbız? dıbıldamazbızmı?	sizdıbıldamazmısız?	aladıbıldamazmıla?
Definite future (future II)he is going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıqma	sendıbıldarıqsa	oldıbıldarıqdı	bizdıbıldarıqbız	sizdıbıldarıqsız	aladıbıldarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq tülme	sendıbıldarıq tülse	oldıbıldarıq tüldü	bizdıbıldarıq tülbüz	sizdıbıldarıq tülsüz	aladıbıldarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldarıqmıma? dıbıldarıqmamı?	sendıbıldarıqmısa?	oldıbıldarıqmıdı?	bizdıbıldarıqmıbız? dıbıldarıqbızmı?	sizdıbıldarıqmısız?	aladıbıldarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldarıq tülmüme?	sendıbıldarıq tülmüse?	oldıbıldarıq tülmüdü?	bizdıbıldarıq tülmübüz?	sizdıbıldarıq tülmüsüz?	aladıbıldarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan edimdıbıldağanem	sendıbıldağan edingdıbıldağaneng	oldıbıldağan edidıbıldağaned	bizdıbıldağan edikdıbıldağanek	sizdıbıldağan edigizdıbıldağanegiz	aladıbıldağan ediledıbıldağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağan edimdıbıldamağanem	sendıbıldamağan edingdıbıldamağaneng	oldıbıldamağan edidıbıldamağaned	bizdıbıldamağan edikdıbıldamağanek	sizdıbıldamağan edigizdıbıldamağanegiz	aladıbıldamağan ediledıbıldamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday edimdıbıldayem	sendıbılday edingdıbıldayeng	oldıbılday edidıbıldayed	bizdıbılday edikdıbıldayek	sizdıbılday edigizdıbıldayegiz	aladıbılday ediledıbıldayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay edimdıbıldamayem	sendıbıldamay edingdıbıldamayeng	oldıbıldamay edidıbıldamayed	bizdıbıldamay edikdıbıldamayek	sizdıbıldamay edigizdıbıldamayegiz	aladıbıldamay ediledıbıldamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldawçan edimdıbıldawçanem	sendıbıldawçan edingdıbıldawçaneng	oldıbıldawçan edidıbıldawçaned	bizdıbıldawçan edikdıbıldawçanek	sizdıbıldawçan edigizdıbıldawçanegiz	aladıbıldawçan ediledıbıldawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldawçan tül edimdıbıldawçan tül em	sendıbıldawçan tül edingdıbıldawçan tül eng	oldıbıldawçan tül edidıbıldawçan tül ed	bizdıbıldawçan tül edikdıbıldawçan tül ek	sizdıbıldawçan tül edigizdıbıldawçan tül egiz	aladıbıldawçan tül ediledıbıldawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had spoken rapidly and indistinctly and remained so			oldıbıldab edi			aladıbıldab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't spoken rapidly and indistinctly			oldıbıldab tül edi			aladıbıldab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday tura edimdıbılday turaem	sendıbılday tura edingdıbılday turaeng	oldıbılday tura edidıbılday turaed	bizdıbılday tura edikdıbılday turaek	sizdıbılday tura edigizdıbılday turaegiz	aladıbılday tura ediledıbılday turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday turmay edimdıbılday turmayem	sendıbılday turmay edingdıbılday turmayeng	oldıbılday turmay edidıbılday turmayed	bizdıbılday turmay edikdıbılday turmayek	sizdıbılday turmay edigizdıbılday turmayegiz	aladıbılday turmay ediledıbılday turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would speak rapidly and indistinctly	mendıbıldar edimdıbıldar em	sendıbıldar edingdıbıldar eng	oldıbıldar edidıbıldar ed	bizdıbıldar edikdıbıldar ek	sizdıbıldar edigizdıbıldar egiz	aladıbıldar ediledıbıldar elle
Conditional result (would)he wouldn't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamaz edimdıbıldamaz em	sendıbıldamaz edingdıbıldamaz eng	oldıbıldamaz edidıbıldamaz ed	bizdıbıldamaz edikdıbıldamaz ek	sizdıbıldamaz edigizdıbıldamaz egiz	aladıbıldamaz ediledıbıldamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq edimdıbıldarıq em	sendıbıldarıq edingdıbıldarıq eng	oldıbıldarıq edidıbıldarıq ed	bizdıbıldarıq edikdıbıldarıq ek	sizdıbıldarıq edigizdıbıldarıq egiz	aladıbıldarıq ediledıbıldarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq tül edimdıbıldarıq tül em	sendıbıldarıq tül edingdıbıldarıq tül eng	oldıbıldarıq tül edidıbıldarıq tül ed	bizdıbıldarıq tül edikdıbıldarıq tül ek	sizdıbıldarıq tül edigizdıbıldarıq tül egiz	aladıbıldarıq tül ediledıbıldarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he speaks rapidly and indistinctly	mendıbıldasam	sendıbıldasang	oldıbıldasa	bizdıbıldasaq	sizdıbıldasağız	aladıbıldasala
Conditionalif he doesn't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamasam	sendıbıldamasang	oldıbıldamasa	bizdıbıldamasaq	sizdıbıldamasağız	aladıbıldamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday esem	sendıbılday eseng	oldıbılday ese	bizdıbılday esek	sizdıbılday esegiz	aladıbılday esele
Conditional, present realif he is not speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay esem	sendıbıldamay eseng	oldıbıldamay ese	bizdıbıldamay esek	sizdıbıldamay esegiz	aladıbıldamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he spoke rapidly and indistinctly	mendıbıldasam edidıbıldasam ed	sendıbıldasang edidıbıldasang ed	oldıbıldasa edidıbıldasaed	bizdıbıldasaq edidıbıldasaq ed	sizdıbıldasağız edidıbıldasağız ed	aladıbıldasala edidıbıldasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamasam edidıbıldamasam ed	sendıbıldamasang edidıbıldamasang ed	oldıbıldamasa edidıbıldamasaed	bizdıbıldamasaq edidıbıldamasaq ed	sizdıbıldamasağız edidıbıldamasağız ed	aladıbıldamasala edidıbıldamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he spoke rapidly and indistinctly	mendıbıldadım esem	sendıbıldadıng eseng	oldıbıldadı ese	bizdıbıldadıq esek	sizdıbıldadığız esegiz	aladıbıldadıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamadım esem	sendıbıldamadıng eseng	oldıbıldamadı ese	bizdıbıldamadıq esek	sizdıbıldamadığız esegiz	aladıbıldamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did speak rapidly and indistinctly (indeed)	mendıbıldağan esem	sendıbıldağan eseng	oldıbıldağan ese	bizdıbıldağan esek	sizdıbıldağan esegiz	aladıbıldağan esele
Conditional, past realif he didn't speak rapidly and indistinctly (indeed)	mendıbıldamağan esem	sendıbıldamağan eseng	oldıbıldamağan ese	bizdıbıldamağan esek	sizdıbıldamağan esegiz	aladıbıldamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan bolsam	sendıbıldağan bolsang	oldıbıldağan bolsa	bizdıbıldağan bolsaq	sizdıbıldağan bolsağız	aladıbıldağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağan bolsam	sendıbıldamağan bolsang	oldıbıldamağan bolsa	bizdıbıldamağan bolsaq	sizdıbıldamağan bolsağız	aladıbıldamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan bolsam edidıbıldağan bolsam ed	sendıbıldağan bolsang edidıbıldağan bolsang ed	oldıbıldağan bolsa edidıbıldağan bolsaed	bizdıbıldağan bolsaq edidıbıldağan bolsaq ed	sizdıbıldağan bolsağız edidıbıldağan bolsağız ed	aladıbıldağan bolsala edidıbıldağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağan bolsam edidıbıldamağan bolsam ed	sendıbıldamağan bolsang edidıbıldamağan bolsang ed	oldıbıldamağan bolsa edidıbıldamağan bolsaed	bizdıbıldamağan bolsaq edidıbıldamağan bolsaq ed	sizdıbıldamağan bolsağız edidıbıldamağan bolsağız ed	aladıbıldamağan bolsala edidıbıldamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will speak rapidly and indistinctly	mendıbıldar esem	sendıbıldar eseng	oldıbıldar ese	bizdıbıldar esek	sizdıbıldar esegiz	aladıbıldar esele
Conditional, aoristif he won't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamaz esem	sendıbıldamaz eseng	oldıbıldamaz ese	bizdıbıldamaz esek	sizdıbıldamaz esegiz	aladıbıldamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq esem	sendıbıldarıq eseng	oldıbıldarıq ese	bizdıbıldarıq esek	sizdıbıldarıq esegiz	aladıbıldarıq esele
Conditional, futureif he is not going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq tül esem	sendıbıldarıq tül eseng	oldıbıldarıq tül ese	bizdıbıldarıq tül esek	sizdıbıldarıq tül esegiz	aladıbıldarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq bolsam	sendıbıldarıq bolsang	oldıbıldarıq bolsa	bizdıbıldarıq bolsaq	sizdıbıldarıq bolsağız	aladıbıldarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamazlıq bolsam	sendıbıldamazlıq bolsang	oldıbıldamazlıq bolsa	bizdıbıldamazlıq bolsaq	sizdıbıldamazlıq bolsağız	aladıbıldamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso dıbıldadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday bolurma	sendıbılday bolursa	oldıbılday bolur	bizdıbılday bolurbuz	sizdıbılday bolursuz	aladıbılday bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay bolurma	sendıbıldamay bolursa	oldıbıldamay bolur	bizdıbıldamay bolurbuz	sizdıbıldamay bolursuz	aladıbıldamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday tura bolurma	sendıbılday tura bolursa	oldıbılday tura bolur	bizdıbılday tura bolurbuz	sizdıbılday tura bolursuz	aladıbılday tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay tura bolurma	sendıbıldamay tura bolursa	oldıbıldamay tura bolur	bizdıbıldamay tura bolurbuz	sizdıbıldamay tura bolursuz	aladıbıldamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan bolurma	sendıbıldağan bolursa	oldıbıldağan bolur	bizdıbıldağan bolurbuz	sizdıbıldağan bolursuz	aladıbıldağan bolurla
Inference (must have)he must not have spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağan bolurma	sendıbıldamağan bolursa	oldıbıldamağan bolur	bizdıbıldamağan bolurbuz	sizdıbıldamağan bolursuz	aladıbıldamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq bolurma	sendıbıldarıq bolursa	oldıbıldarıq bolur	bizdıbıldarıq bolurbuz	sizdıbıldarıq bolursuz	aladıbıldarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamazlıq bolurma	sendıbıldamazlıq bolursa	oldıbıldamazlıq bolur	bizdıbıldamazlıq bolurbuz	sizdıbıldamazlıq bolursuz	aladıbıldamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayım	sendıbılda!	oldıbıldasın	bizdıbıldayıq	sizdıbıldağız!	aladıbıldasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamayım	sendıbıldama!	oldıbıldamasın	bizdıbıldamayıq	sizdıbıldamağız!	aladıbıldamasınla
Commands & suggestionsshould he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayımmı?		oldıbıldasınmı?	bizdıbıldayıqmı?		aladıbıldasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamayımmı?		oldıbıldamasınmı?	bizdıbıldamayıqmı?		aladıbıldamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it speak rapidly and indistinctly		sendıbıldaçı²	oldıbıldasınçı		sizdıbıldaçığız	aladıbıldasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not speak rapidly and indistinctly		sendıbıldamaçı²	oldıbıldamasınçı		sizdıbıldamaçığız	aladıbıldamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you speak rapidly and indistinctly		sendıbıldağındıbıldağı
Blessings & curses — may you…may you not speak rapidly and indistinctly		sendıbıldamağındıbıldamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he spoke rapidly and indistinctly	mendıbıldağay edim dıbıldağa edim	sendıbıldağay eding dıbıldağa eding	oldıbıldağay edi dıbıldağa edi	bizdıbıldağay edik dıbıldağa edik	sizdıbıldağay edigiz dıbıldağa edigiz	aladıbıldağay edile dıbıldağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağay edim dıbıldamağa edim	sendıbıldamağay eding dıbıldamağa eding	oldıbıldamağay edi dıbıldamağa edi	bizdıbıldamağay edik dıbıldamağa edik	sizdıbıldamağay edigiz dıbıldamağa edigiz	aladıbıldamağay edile dıbıldamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoyayımdıbıldama qoyayım	sendıbıldamağa qoy!dıbıldama qoy!	oldıbıldamağa qoysundıbıldama qoysun	bizdıbıldamağa qoyayıqdıbıldama qoyayıq	sizdıbıldamağa qoyuğuz!dıbıldama qoyuğuz!	aladıbıldamağa qoysunladıbıldama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoymayımdıbıldama qoymayım	sendıbıldamağa qoyma!dıbıldama qoyma!	oldıbıldamağa qoymasındıbıldama qoymasın	bizdıbıldamağa qoymayıqdıbıldama qoymayıq	sizdıbıldamağa qoymağız!dıbıldama qoymağız!	aladıbıldamağa qoymasınladıbıldama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoyayımmı?dıbıldama qoyayımmı?		oldıbıldamağa qoysunmu?dıbıldama qoysunmu?	bizdıbıldamağa qoyayıqmı?dıbıldama qoyayıqmı?		aladıbıldamağa qoysunlamı?dıbıldama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoymayımmı?dıbıldama qoymayımmı?		oldıbıldamağa qoymasınmı?dıbıldama qoymasınmı?	bizdıbıldamağa qoymayıqmı?dıbıldama qoymayıqmı?		aladıbıldamağa qoymasınlamı?dıbıldama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoyamadıbıldama qoyama	sendıbıldamağa qoyasadıbıldama qoyasa	oldıbıldamağa qoyadıdıbıldama qoyadı	bizdıbıldamağa qoyabızdıbıldama qoyabız	sizdıbıldamağa qoyasızdıbıldama qoyasız	aladıbıldamağa qoyadıladıbıldama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoymaymadıbıldama qoymayma	sendıbıldamağa qoymaysadıbıldama qoymaysa	oldıbıldamağa qoymaydıdıbıldama qoymaydı	bizdıbıldamağa qoymaybızdıbıldama qoymaybız	sizdıbıldamağa qoymaysızdıbıldama qoymaysız	aladıbıldamağa qoymaydıladıbıldama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoyamıma?dıbıldama qoyamıma?	sendıbıldamağa qoyamısa?dıbıldama qoyamısa?	oldıbıldamağa qoyamıdı?dıbıldama qoyamıdı?	bizdıbıldamağa qoyamıbız?dıbıldama qoyamıbız?	sizdıbıldamağa qoyamısız?dıbıldama qoyamısız?	aladıbıldamağa qoyamıdıla?dıbıldama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoymaymıma?dıbıldama qoymaymıma?	sendıbıldamağa qoymaymısa?dıbıldama qoymaymısa?	oldıbıldamağa qoymaymıdı?dıbıldama qoymaymıdı?	bizdıbıldamağa qoymaymıbız?dıbıldama qoymaymıbız?	sizdıbıldamağa qoymaymısız?dıbıldama qoymaymısız?	aladıbıldamağa qoymaymıdıla?dıbıldama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoydumdıbıldama qoydum	sendıbıldamağa qoydungdıbıldama qoydung	oldıbıldamağa qoydudıbıldama qoydu	bizdıbıldamağa qoyduqdıbıldama qoyduq	sizdıbıldamağa qoyduğuzdıbıldama qoyduğuz	aladıbıldamağa qoyduladıbıldama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamağa qoymadımdıbıldama qoymadım	sendıbıldamağa qoymadıngdıbıldama qoymadıng	oldıbıldamağa qoymadıdıbıldama qoymadı	bizdıbıldamağa qoymadıqdıbıldama qoymadıq	sizdıbıldamağa qoymadığızdıbıldama qoymadığız	aladıbıldamağa qoymadıladıbıldama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoydummu?dıbıldama qoydummu?	sendıbıldamağa qoydungmu?dıbıldama qoydungmu?	oldıbıldamağa qoydumu?dıbıldama qoydumu?	bizdıbıldamağa qoyduqmu?dıbıldama qoyduqmu?	sizdıbıldamağa qoyduğuzmu?dıbıldama qoyduğuzmu?	aladıbıldamağa qoydulamı?dıbıldama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldamağa qoymadımmı?dıbıldama qoymadımmı?	sendıbıldamağa qoymadıngmı?dıbıldama qoymadıngmı?	oldıbıldamağa qoymadımı?dıbıldama qoymadımı?	bizdıbıldamağa qoymadıqmı?dıbıldama qoymadıqmı?	sizdıbıldamağa qoymadığızmı?dıbıldama qoymadığızmı?	aladıbıldamağa qoymadılamı?dıbıldama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of dıbıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalama	sendıbıldayalasa	oldıbıldayaladı	bizdıbıldayalabız	sizdıbıldayalasız	aladıbıldayaladıla
Ability — presenthe can't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmayma	sendıbıldayalmaysa	oldıbıldayalmaydı	bizdıbıldayalmaybız	sizdıbıldayalmaysız	aladıbıldayalmaydıla
Ability — presentcan he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalamıma? dıbıldayalamamı?	sendıbıldayalamısa?	oldıbıldayalamıdı?	bizdıbıldayalamıbız? dıbıldayalabızmı?	sizdıbıldayalamısız?	aladıbıldayalamıdıla?
Ability — presentcan't he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalmaymıma? dıbıldayalmaymamı?	sendıbıldayalmaymısa?	oldıbıldayalmaymıdı?	bizdıbıldayalmaymıbız? dıbıldayalmaybızmı?	sizdıbıldayalmaymısız?	aladıbıldayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalsam	sendıbıldayalsang	oldıbıldayalsa	bizdıbıldayalsaq	sizdıbıldayalsağız	aladıbıldayalsala
Ability — if I can…if he can't speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmasam	sendıbıldayalmasang	oldıbıldayalmasa	bizdıbıldayalmasaq	sizdıbıldayalmasağız	aladıbıldayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayaldım	sendıbıldayaldıng	oldıbıldayaldı	bizdıbıldayaldıq	sizdıbıldayaldığız	aladıbıldayaldıla
Ability — simple pasthe could not speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmadım	sendıbıldayalmadıng	oldıbıldayalmadı	bizdıbıldayalmadıq	sizdıbıldayalmadığız	aladıbıldayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayaldımmı?	sendıbıldayaldıngmı?	oldıbıldayaldımı?	bizdıbıldayaldıqmı?	sizdıbıldayaldığızmı?	aladıbıldayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalmadımmı?	sendıbıldayalmadıngmı?	oldıbıldayalmadımı?	bizdıbıldayalmadıqmı?	sizdıbıldayalmadığızmı?	aladıbıldayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalğanma	sendıbıldayalğansa	oldıbıldayalğandı	bizdıbıldayalğanbız	sizdıbıldayalğansız	aladıbıldayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmağanma	sendıbıldayalmağansa	oldıbıldayalmağandı	bizdıbıldayalmağanbız	sizdıbıldayalmağansız	aladıbıldayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalğanmıma? dıbıldayalğanmamı?	sendıbıldayalğanmısa?	oldıbıldayalğanmıdı?	bizdıbıldayalğanmıbız? dıbıldayalğanbızmı?	sizdıbıldayalğanmısız?	aladıbıldayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalmağanmıma? dıbıldayalmağanmamı?	sendıbıldayalmağanmısa?	oldıbıldayalmağanmıdı?	bizdıbıldayalmağanmıbız? dıbıldayalmağanbızmı?	sizdıbıldayalmağanmısız?	aladıbıldayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalğan edimdıbıldayalğanem	sendıbıldayalğan edingdıbıldayalğaneng	oldıbıldayalğan edidıbıldayalğaned	bizdıbıldayalğan edikdıbıldayalğanek	sizdıbıldayalğan edigizdıbıldayalğanegiz	aladıbıldayalğan ediledıbıldayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmağan edimdıbıldayalmağanem	sendıbıldayalmağan edingdıbıldayalmağaneng	oldıbıldayalmağan edidıbıldayalmağaned	bizdıbıldayalmağan edikdıbıldayalmağanek	sizdıbıldayalmağan edigizdıbıldayalmağanegiz	aladıbıldayalmağan ediledıbıldayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayala edimdıbıldayalaem	sendıbıldayala edingdıbıldayalaeng	oldıbıldayala edidıbıldayalaed	bizdıbıldayala edikdıbıldayalaek	sizdıbıldayala edigizdıbıldayalaegiz	aladıbıldayala ediledıbıldayalaelle
Ability — past backgroundhe could not speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmay edimdıbıldayalmayem	sendıbıldayalmay edingdıbıldayalmayeng	oldıbıldayalmay edidıbıldayalmayed	bizdıbıldayalmay edikdıbıldayalmayek	sizdıbıldayalmay edigizdıbıldayalmayegiz	aladıbıldayalmay ediledıbıldayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalırma	sendıbıldayalırsa	oldıbıldayalır	bizdıbıldayalırbız	sizdıbıldayalırsız	aladıbıldayalırla
Ability — future Ihe won't be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmazma	sendıbıldayalmazsa	oldıbıldayalmaz	bizdıbıldayalmazbız	sizdıbıldayalmazsız	aladıbıldayalmazla
Ability — future Iwill he be able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalırmıma? dıbıldayalırmamı?	sendıbıldayalırmısa?	oldıbıldayalırmı?	bizdıbıldayalırmıbız? dıbıldayalırbızmı?	sizdıbıldayalırmısız?	aladıbıldayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayalmazmıma? dıbıldayalmazmamı?	sendıbıldayalmazmısa?	oldıbıldayalmazmı?	bizdıbıldayalmazmıbız? dıbıldayalmazbızmı?	sizdıbıldayalmazmısız?	aladıbıldayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayallıqma	sendıbıldayallıqsa	oldıbıldayallıqdı	bizdıbıldayallıqbız	sizdıbıldayallıqsız	aladıbıldayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayallıq tülme	sendıbıldayallıq tülse	oldıbıldayallıq tüldü	bizdıbıldayallıq tülbüz	sizdıbıldayallıq tülsüz	aladıbıldayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayallıqmıma? dıbıldayallıqmamı?	sendıbıldayallıqmısa?	oldıbıldayallıqmıdı?	bizdıbıldayallıqmıbız? dıbıldayallıqbızmı?	sizdıbıldayallıqmısız?	aladıbıldayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to speak rapidly and indistinctly?	mendıbıldayallıq tülmüme?	sendıbıldayallıq tülmüse?	oldıbıldayallıq tülmüdü?	bizdıbıldayallıq tülmübüz?	sizdıbıldayallıq tülmüsüz?	aladıbıldayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalır edimdıbıldayalır em	sendıbıldayalır edingdıbıldayalır eng	oldıbıldayalır edidıbıldayalır ed	bizdıbıldayalır edikdıbıldayalır ek	sizdıbıldayalır edigizdıbıldayalır egiz	aladıbıldayalır ediledıbıldayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldayalmaz edimdıbıldayalmaz em	sendıbıldayalmaz edingdıbıldayalmaz eng	oldıbıldayalmaz edidıbıldayalmaz ed	bizdıbıldayalmaz edikdıbıldayalmaz ek	sizdıbıldayalmaz edigizdıbıldayalmaz egiz	aladıbıldayalmaz ediledıbıldayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to speak rapidly and indistinctly		sendıbıldayalğındıbıldayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to speak rapidly and indistinctly		sendıbıldayalmağındıbıldayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of dıbıldarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday bolmazma	sendıbılday bolmazsa	oldıbılday bolmaz	bizdıbılday bolmazbız	sizdıbılday bolmazsız	aladıbılday bolmazla
Inference, present — double negationhe must be speaking rapidly and indistinctly (emphatic)	mendıbıldamay bolmazma	sendıbıldamay bolmazsa	oldıbıldamay bolmaz	bizdıbıldamay bolmazbız	sizdıbıldamay bolmazsız	aladıbıldamay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of speaking rapidly and indistinctly	mendıbılday tura bolmazma	sendıbılday tura bolmazsa	oldıbılday tura bolmaz	bizdıbılday tura bolmazbız	sizdıbılday tura bolmazsız	aladıbılday tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not speaking rapidly and indistinctly (emphatic)	mendıbıldamay tura bolmazma	sendıbıldamay tura bolmazsa	oldıbıldamay tura bolmaz	bizdıbıldamay tura bolmazbız	sizdıbıldamay tura bolmazsız	aladıbıldamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay turama	sendıbıldamay turasa	oldıbıldamay turadı	bizdıbıldamay turabız	sizdıbıldamay turasız	aladıbıldamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not speaking rapidly and indistinctly	mendıbıldamay turmayma	sendıbıldamay turmaysa	oldıbıldamay turmaydı	bizdıbıldamay turmaybız	sizdıbıldamay turmaysız	aladıbıldamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not speaking rapidly and indistinctly?	mendıbıldamay turmaymıma	sendıbıldamay turmaymısa	oldıbıldamay turmaymıdı	bizdıbıldamay turmaymıbız	sizdıbıldamay turmaymısız	aladıbıldamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan bolmazma	sendıbıldağan bolmazsa	oldıbıldağan bolmaz	bizdıbıldağan bolmazbız	sizdıbıldağan bolmazsız	aladıbıldağan bolmazla
Inference — double negationhe must have spoken rapidly and indistinctly (emphatic)	mendıbıldamağan bolmazma	sendıbıldamağan bolmazsa	oldıbıldamağan bolmaz	bizdıbıldamağan bolmazbız	sizdıbıldamağan bolmazsız	aladıbıldamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldağan bolmasam	sendıbıldağan bolmasang	oldıbıldağan bolmasa	bizdıbıldağan bolmasaq	sizdıbıldağan bolmasağız	aladıbıldağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't spoken rapidly and indistinctly	mendıbıldamağan bolmasam	sendıbıldamağan bolmasang	oldıbıldamağan bolmasa	bizdıbıldamağan bolmasaq	sizdıbıldamağan bolmasağız	aladıbıldamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq bolmazma	sendıbıldarıq bolmazsa	oldıbıldarıq bolmaz	bizdıbıldarıq bolmazbız	sizdıbıldarıq bolmazsız	aladıbıldarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to speak rapidly and indistinctly (emphatic)	mendıbıldamazlıq bolmazma	sendıbıldamazlıq bolmazsa	oldıbıldamazlıq bolmaz	bizdıbıldamazlıq bolmazbız	sizdıbıldamazlıq bolmazsız	aladıbıldamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldarıq bolmasam	sendıbıldarıq bolmasang	oldıbıldarıq bolmasa	bizdıbıldarıq bolmasaq	sizdıbıldarıq bolmasağız	aladıbıldarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to speak rapidly and indistinctly	mendıbıldamazlıq bolmasam	sendıbıldamazlıq bolmasang	oldıbıldamazlıq bolmasa	bizdıbıldamazlıq bolmasaq	sizdıbıldamazlıq bolmasağız	aladıbıldamazlıq bolmasala