dığırdarğa
/dɯʁɯrdarʁa/
1. to rattle, to rumble, to clatter, to chug (of an engine)
- motor dığırdab başladı — the engine began to chug
- dığırdab tururğa — to keep rattling
- dığırdab başlarğa — to start clattering
2. to jabber, to rattle on, to gabble
- sen neleni dığırdaysa? — what are you gabbling about?
- nemesça dığırdarğa — to rattle on in broken German
- dığırdab turma — stop rattling on
Conjugation
Common forms
- dığırdaydıhe is rattling
- dığırdadıhe rattled
- dığırdağandıhe has rattled
- dığırdarhe will rattle
- dığırdarıqdıhe is going to rattle
- dığırday edihe was rattling
- dığırdasaif he rattles
- dığırda!rattle!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is rattling | mendığırdayma | sendığırdaysa | oldığırdaydı | bizdığırdaybız | sizdığırdaysız | aladığırdaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not rattling | mendığırdamayma | sendığırdamaysa | oldığırdamaydı | bizdığırdamaybız | sizdığırdamaysız | aladığırdamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he rattling? | mendığırdaymıma? dığırdaymamı? | sendığırdaymısa? | oldığırdaymıdı? | bizdığırdaymıbız? dığırdaybızmı? | sizdığırdaymısız? | aladığırdaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he rattling? | mendığırdamaymıma? dığırdamaymamı? | sendığırdamaymısa? | oldığırdamaymıdı? | bizdığırdamaymıbız? dığırdamaybızmı? | sizdığırdamaymısız? | aladığırdamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually rattles | mendığırdawçanma | sendığırdawçansa | oldığırdawçandı | bizdığırdawçanbız | sizdığırdawçansız | aladığırdawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually rattle | mendığırdawçan tülme | sendığırdawçan tülse | oldığırdawçan tüldü | bizdığırdawçan tülbüz | sizdığırdawçan tülsüz | aladığırdawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually rattle? | mendığırdawçanmıma? dığırdawçanmamı? | sendığırdawçanmısa? | oldığırdawçanmıdı? | bizdığırdawçanmıbız? dığırdawçanbızmı? | sizdığırdawçanmısız? | aladığırdawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually rattle? | mendığırdawçan tülmüme? | sendığırdawçan tülmüse? | oldığırdawçan tülmüdü? | bizdığırdawçan tülmübüz? | sizdığırdawçan tülmüsüz? | aladığırdawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has rattled and remains so | oldığırdabdı | aladığırdabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he rattled? | oldığırdabmıdı? | aladığırdabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of rattling | mendığırday turama | sendığırday turasa | oldığırday turadı | bizdığırday turabız | sizdığırday turasız | aladığırday turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of rattling | mendığırday turmayma | sendığırday turmaysa | oldığırday turmaydı | bizdığırday turmaybız | sizdığırday turmaysız | aladığırday turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of rattling? | mendığırday turamıma? dığırday turamamı? | sendığırday turamısa? | oldığırday turamıdı? | bizdığırday turamıbız? dığırday turabızmı? | sizdığırday turamısız? | aladığırday turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of rattling? | mendığırday turmaymıma? dığırday turmaymamı? | sendığırday turmaymısa? | oldığırday turmaymıdı? | bizdığırday turmaymıbız? dığırday turmaybızmı? | sizdığırday turmaymısız? | aladığırday turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he rattled | mendığırdadım | sendığırdadıng | oldığırdadı | bizdığırdadıq | sizdığırdadığız | aladığırdadıla |
| Simple past (definite)he didn't rattle | mendığırdamadım | sendığırdamadıng | oldığırdamadı | bizdığırdamadıq | sizdığırdamadığız | aladığırdamadıla |
| Simple past (definite)did he rattle? | mendığırdadımmı? | sendığırdadıngmı? | oldığırdadımı? | bizdığırdadıqmı? | sizdığırdadığızmı? | aladığırdadılamı? |
| Simple past (definite)didn't he rattle? | mendığırdamadımmı? | sendığırdamadıngmı? | oldığırdamadımı? | bizdığırdamadıqmı? | sizdığırdamadığızmı? | aladığırdamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has rattled | mendığırdağanma | sendığırdağansa | oldığırdağandı | bizdığırdağanbız | sizdığırdağansız | aladığırdağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't rattled | mendığırdamağanma | sendığırdamağansa | oldığırdamağandı | bizdığırdamağanbız | sizdığırdamağansız | aladığırdamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he rattled? | mendığırdağanmıma? dığırdağanmamı? | sendığırdağanmısa? | oldığırdağanmıdı? | bizdığırdağanmıbız? dığırdağanbızmı? | sizdığırdağanmısız? | aladığırdağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he rattled? | mendığırdamağanmıma? dığırdamağanmamı? | sendığırdamağanmısa? | oldığırdamağanmıdı? | bizdığırdamağanmıbız? dığırdamağanbızmı? | sizdığırdamağanmısız? | aladığırdamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will rattle | mendığırdarma | sendığırdarsa | oldığırdar | bizdığırdarbız | sizdığırdarsız | aladığırdarla |
| Indefinite future (future I)he won't rattle | mendığırdamazma | sendığırdamazsa | oldığırdamaz | bizdığırdamazbız | sizdığırdamazsız | aladığırdamazla |
| Indefinite future (future I)will he rattle? | mendığırdarmıma? dığırdarmamı? | sendığırdarmısa? | oldığırdarmı? | bizdığırdarmıbız? dığırdarbızmı? | sizdığırdarmısız? | aladığırdarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he rattle? | mendığırdamazmıma? dığırdamazmamı? | sendığırdamazmısa? | oldığırdamazmı? | bizdığırdamazmıbız? dığırdamazbızmı? | sizdığırdamazmısız? | aladığırdamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to rattle | mendığırdarıqma | sendığırdarıqsa | oldığırdarıqdı | bizdığırdarıqbız | sizdığırdarıqsız | aladığırdarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to rattle | mendığırdarıq tülme | sendığırdarıq tülse | oldığırdarıq tüldü | bizdığırdarıq tülbüz | sizdığırdarıq tülsüz | aladığırdarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to rattle? | mendığırdarıqmıma? dığırdarıqmamı? | sendığırdarıqmısa? | oldığırdarıqmıdı? | bizdığırdarıqmıbız? dığırdarıqbızmı? | sizdığırdarıqmısız? | aladığırdarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to rattle? | mendığırdarıq tülmüme? | sendığırdarıq tülmüse? | oldığırdarıq tülmüdü? | bizdığırdarıq tülmübüz? | sizdığırdarıq tülmüsüz? | aladığırdarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had rattled | mendığırdağan edimdığırdağanem | sendığırdağan edingdığırdağaneng | oldığırdağan edidığırdağaned | bizdığırdağan edikdığırdağanek | sizdığırdağan edigizdığırdağanegiz | aladığırdağan ediledığırdağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't rattled | mendığırdamağan edimdığırdamağanem | sendığırdamağan edingdığırdamağaneng | oldığırdamağan edidığırdamağaned | bizdığırdamağan edikdığırdamağanek | sizdığırdamağan edigizdığırdamağanegiz | aladığırdamağan ediledığırdamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was rattling | mendığırday edimdığırdayem | sendığırday edingdığırdayeng | oldığırday edidığırdayed | bizdığırday edikdığırdayek | sizdığırday edigizdığırdayegiz | aladığırday ediledığırdayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't rattling | mendığırdamay edimdığırdamayem | sendığırdamay edingdığırdamayeng | oldığırdamay edidığırdamayed | bizdığırdamay edikdığırdamayek | sizdığırdamay edigizdığırdamayegiz | aladığırdamay ediledığırdamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to rattle | mendığırdawçan edimdığırdawçanem | sendığırdawçan edingdığırdawçaneng | oldığırdawçan edidığırdawçaned | bizdığırdawçan edikdığırdawçanek | sizdığırdawçan edigizdığırdawçanegiz | aladığırdawçan ediledığırdawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to rattle | mendığırdawçan tül edimdığırdawçan tül em | sendığırdawçan tül edingdığırdawçan tül eng | oldığırdawçan tül edidığırdawçan tül ed | bizdığırdawçan tül edikdığırdawçan tül ek | sizdığırdawçan tül edigizdığırdawçan tül egiz | aladığırdawçan tül ediledığırdawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had rattled and remained so | oldığırdab edi | aladığırdab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't rattled | oldığırdab tül edi | aladığırdab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of rattling | mendığırday tura edimdığırday turaem | sendığırday tura edingdığırday turaeng | oldığırday tura edidığırday turaed | bizdığırday tura edikdığırday turaek | sizdığırday tura edigizdığırday turaegiz | aladığırday tura ediledığırday turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of rattling | mendığırday turmay edimdığırday turmayem | sendığırday turmay edingdığırday turmayeng | oldığırday turmay edidığırday turmayed | bizdığırday turmay edikdığırday turmayek | sizdığırday turmay edigizdığırday turmayegiz | aladığırday turmay ediledığırday turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would rattle | mendığırdar edimdığırdar em | sendığırdar edingdığırdar eng | oldığırdar edidığırdar ed | bizdığırdar edikdığırdar ek | sizdığırdar edigizdığırdar egiz | aladığırdar ediledığırdar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't rattle | mendığırdamaz edimdığırdamaz em | sendığırdamaz edingdığırdamaz eng | oldığırdamaz edidığırdamaz ed | bizdığırdamaz edikdığırdamaz ek | sizdığırdamaz edigizdığırdamaz egiz | aladığırdamaz ediledığırdamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have rattled | mendığırdarıq edimdığırdarıq em | sendığırdarıq edingdığırdarıq eng | oldığırdarıq edidığırdarıq ed | bizdığırdarıq edikdığırdarıq ek | sizdığırdarıq edigizdığırdarıq egiz | aladığırdarıq ediledığırdarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have rattled | mendığırdarıq tül edimdığırdarıq tül em | sendığırdarıq tül edingdığırdarıq tül eng | oldığırdarıq tül edidığırdarıq tül ed | bizdığırdarıq tül edikdığırdarıq tül ek | sizdığırdarıq tül edigizdığırdarıq tül egiz | aladığırdarıq tül ediledığırdarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he rattles | mendığırdasam | sendığırdasang | oldığırdasa | bizdığırdasaq | sizdığırdasağız | aladığırdasala |
| Conditionalif he doesn't rattle | mendığırdamasam | sendığırdamasang | oldığırdamasa | bizdığırdamasaq | sizdığırdamasağız | aladığırdamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is rattling | mendığırday esem | sendığırday eseng | oldığırday ese | bizdığırday esek | sizdığırday esegiz | aladığırday esele |
| Conditional, present realif he is not rattling | mendığırdamay esem | sendığırdamay eseng | oldığırdamay ese | bizdığırdamay esek | sizdığırdamay esegiz | aladığırdamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he rattled | mendığırdasam edidığırdasam ed | sendığırdasang edidığırdasang ed | oldığırdasa edidığırdasaed | bizdığırdasaq edidığırdasaq ed | sizdığırdasağız edidığırdasağız ed | aladığırdasala edidığırdasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't rattle | mendığırdamasam edidığırdamasam ed | sendığırdamasang edidığırdamasang ed | oldığırdamasa edidığırdamasaed | bizdığırdamasaq edidığırdamasaq ed | sizdığırdamasağız edidığırdamasağız ed | aladığırdamasala edidığırdamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he rattled | mendığırdadım esem | sendığırdadıng eseng | oldığırdadı ese | bizdığırdadıq esek | sizdığırdadığız esegiz | aladığırdadıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't rattle | mendığırdamadım esem | sendığırdamadıng eseng | oldığırdamadı ese | bizdığırdamadıq esek | sizdığırdamadığız esegiz | aladığırdamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did rattle (indeed) | mendığırdağan esem | sendığırdağan eseng | oldığırdağan ese | bizdığırdağan esek | sizdığırdağan esegiz | aladığırdağan esele |
| Conditional, past realif he didn't rattle (indeed) | mendığırdamağan esem | sendığırdamağan eseng | oldığırdamağan ese | bizdığırdamağan esek | sizdığırdamağan esegiz | aladığırdamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had rattled | mendığırdağan bolsam | sendığırdağan bolsang | oldığırdağan bolsa | bizdığırdağan bolsaq | sizdığırdağan bolsağız | aladığırdağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't rattled | mendığırdamağan bolsam | sendığırdamağan bolsang | oldığırdamağan bolsa | bizdığırdamağan bolsaq | sizdığırdamağan bolsağız | aladığırdamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had rattled | mendığırdağan bolsam edidığırdağan bolsam ed | sendığırdağan bolsang edidığırdağan bolsang ed | oldığırdağan bolsa edidığırdağan bolsaed | bizdığırdağan bolsaq edidığırdağan bolsaq ed | sizdığırdağan bolsağız edidığırdağan bolsağız ed | aladığırdağan bolsala edidığırdağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't rattled | mendığırdamağan bolsam edidığırdamağan bolsam ed | sendığırdamağan bolsang edidığırdamağan bolsang ed | oldığırdamağan bolsa edidığırdamağan bolsaed | bizdığırdamağan bolsaq edidığırdamağan bolsaq ed | sizdığırdamağan bolsağız edidığırdamağan bolsağız ed | aladığırdamağan bolsala edidığırdamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will rattle | mendığırdar esem | sendığırdar eseng | oldığırdar ese | bizdığırdar esek | sizdığırdar esegiz | aladığırdar esele |
| Conditional, aoristif he won't rattle | mendığırdamaz esem | sendığırdamaz eseng | oldığırdamaz ese | bizdığırdamaz esek | sizdığırdamaz esegiz | aladığırdamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to rattle | mendığırdarıq esem | sendığırdarıq eseng | oldığırdarıq ese | bizdığırdarıq esek | sizdığırdarıq esegiz | aladığırdarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to rattle | mendığırdarıq tül esem | sendığırdarıq tül eseng | oldığırdarıq tül ese | bizdığırdarıq tül esek | sizdığırdarıq tül esegiz | aladığırdarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to rattle | mendığırdarıq bolsam | sendığırdarıq bolsang | oldığırdarıq bolsa | bizdığırdarıq bolsaq | sizdığırdarıq bolsağız | aladığırdarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to rattle | mendığırdamazlıq bolsam | sendığırdamazlıq bolsang | oldığırdamazlıq bolsa | bizdığırdamazlıq bolsaq | sizdığırdamazlıq bolsağız | aladığırdamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso dığırdadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be rattling | mendığırday bolurma | sendığırday bolursa | oldığırday bolur | bizdığırday bolurbuz | sizdığırday bolursuz | aladığırday bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be rattling | mendığırdamay bolurma | sendığırdamay bolursa | oldığırdamay bolur | bizdığırdamay bolurbuz | sizdığırdamay bolursuz | aladığırdamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of rattling | mendığırday tura bolurma | sendığırday tura bolursa | oldığırday tura bolur | bizdığırday tura bolurbuz | sizdığırday tura bolursuz | aladığırday tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not rattling | mendığırdamay tura bolurma | sendığırdamay tura bolursa | oldığırdamay tura bolur | bizdığırdamay tura bolurbuz | sizdığırdamay tura bolursuz | aladığırdamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have rattled | mendığırdağan bolurma | sendığırdağan bolursa | oldığırdağan bolur | bizdığırdağan bolurbuz | sizdığırdağan bolursuz | aladığırdağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have rattled | mendığırdamağan bolurma | sendığırdamağan bolursa | oldığırdamağan bolur | bizdığırdamağan bolurbuz | sizdığırdamağan bolursuz | aladığırdamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to rattle | mendığırdarıq bolurma | sendığırdarıq bolursa | oldığırdarıq bolur | bizdığırdarıq bolurbuz | sizdığırdarıq bolursuz | aladığırdarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to rattle | mendığırdamazlıq bolurma | sendığırdamazlıq bolursa | oldığırdamazlıq bolur | bizdığırdamazlıq bolurbuz | sizdığırdamazlıq bolursuz | aladığırdamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it rattle | mendığırdayım | sendığırda! | oldığırdasın | bizdığırdayıq | sizdığırdağız! | aladığırdasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not rattle | mendığırdamayım | sendığırdama! | oldığırdamasın | bizdığırdamayıq | sizdığırdamağız! | aladığırdamasınla |
| Commands & suggestionsshould he rattle? | mendığırdayımmı? | oldığırdasınmı? | bizdığırdayıqmı? | aladığırdasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not rattle? | mendığırdamayımmı? | oldığırdamasınmı? | bizdığırdamayıqmı? | aladığırdamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it rattle | sendığırdaçı2 | oldığırdasınçı | sizdığırdaçığız | aladığırdasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not rattle | sendığırdamaçı2 | oldığırdamasınçı | sizdığırdamaçığız | aladığırdamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you rattle | sendığırdağındığırdağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not rattle | sendığırdamağındığırdamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he rattled | mendığırdağay edim dığırdağa edim | sendığırdağay eding dığırdağa eding | oldığırdağay edi dığırdağa edi | bizdığırdağay edik dığırdağa edik | sizdığırdağay edigiz dığırdağa edigiz | aladığırdağay edile dığırdağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not rattle | mendığırdamağay edim dığırdamağa edim | sendığırdamağay eding dığırdamağa eding | oldığırdamağay edi dığırdamağa edi | bizdığırdamağay edik dığırdamağa edik | sizdığırdamağay edigiz dığırdamağa edigiz | aladığırdamağay edile dığırdamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to rattle | mendığırdamağa qoyayımdığırdama qoyayım | sendığırdamağa qoy!dığırdama qoy! | oldığırdamağa qoysundığırdama qoysun | bizdığırdamağa qoyayıqdığırdama qoyayıq | sizdığırdamağa qoyuğuz!dığırdama qoyuğuz! | aladığırdamağa qoysunladığırdama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to rattle | mendığırdamağa qoymayımdığırdama qoymayım | sendığırdamağa qoyma!dığırdama qoyma! | oldığırdamağa qoymasındığırdama qoymasın | bizdığırdamağa qoymayıqdığırdama qoymayıq | sizdığırdamağa qoymağız!dığırdama qoymağız! | aladığırdamağa qoymasınladığırdama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoyayımmı?dığırdama qoyayımmı? | oldığırdamağa qoysunmu?dığırdama qoysunmu? | bizdığırdamağa qoyayıqmı?dığırdama qoyayıqmı? | aladığırdamağa qoysunlamı?dığırdama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoymayımmı?dığırdama qoymayımmı? | oldığırdamağa qoymasınmı?dığırdama qoymasınmı? | bizdığırdamağa qoymayıqmı?dığırdama qoymayıqmı? | aladığırdamağa qoymasınlamı?dığırdama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to rattle | mendığırdamağa qoyamadığırdama qoyama | sendığırdamağa qoyasadığırdama qoyasa | oldığırdamağa qoyadıdığırdama qoyadı | bizdığırdamağa qoyabızdığırdama qoyabız | sizdığırdamağa qoyasızdığırdama qoyasız | aladığırdamağa qoyadıladığırdama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to rattle | mendığırdamağa qoymaymadığırdama qoymayma | sendığırdamağa qoymaysadığırdama qoymaysa | oldığırdamağa qoymaydıdığırdama qoymaydı | bizdığırdamağa qoymaybızdığırdama qoymaybız | sizdığırdamağa qoymaysızdığırdama qoymaysız | aladığırdamağa qoymaydıladığırdama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoyamıma?dığırdama qoyamıma? | sendığırdamağa qoyamısa?dığırdama qoyamısa? | oldığırdamağa qoyamıdı?dığırdama qoyamıdı? | bizdığırdamağa qoyamıbız?dığırdama qoyamıbız? | sizdığırdamağa qoyamısız?dığırdama qoyamısız? | aladığırdamağa qoyamıdıla?dığırdama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoymaymıma?dığırdama qoymaymıma? | sendığırdamağa qoymaymısa?dığırdama qoymaymısa? | oldığırdamağa qoymaymıdı?dığırdama qoymaymıdı? | bizdığırdamağa qoymaymıbız?dığırdama qoymaymıbız? | sizdığırdamağa qoymaymısız?dığırdama qoymaymısız? | aladığırdamağa qoymaymıdıla?dığırdama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to rattle | mendığırdamağa qoydumdığırdama qoydum | sendığırdamağa qoydungdığırdama qoydung | oldığırdamağa qoydudığırdama qoydu | bizdığırdamağa qoyduqdığırdama qoyduq | sizdığırdamağa qoyduğuzdığırdama qoyduğuz | aladığırdamağa qoyduladığırdama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to rattle | mendığırdamağa qoymadımdığırdama qoymadım | sendığırdamağa qoymadıngdığırdama qoymadıng | oldığırdamağa qoymadıdığırdama qoymadı | bizdığırdamağa qoymadıqdığırdama qoymadıq | sizdığırdamağa qoymadığızdığırdama qoymadığız | aladığırdamağa qoymadıladığırdama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoydummu?dığırdama qoydummu? | sendığırdamağa qoydungmu?dığırdama qoydungmu? | oldığırdamağa qoydumu?dığırdama qoydumu? | bizdığırdamağa qoyduqmu?dığırdama qoyduqmu? | sizdığırdamağa qoyduğuzmu?dığırdama qoyduğuzmu? | aladığırdamağa qoydulamı?dığırdama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to rattle? | mendığırdamağa qoymadımmı?dığırdama qoymadımmı? | sendığırdamağa qoymadıngmı?dığırdama qoymadıngmı? | oldığırdamağa qoymadımı?dığırdama qoymadımı? | bizdığırdamağa qoymadıqmı?dığırdama qoymadıqmı? | sizdığırdamağa qoymadığızmı?dığırdama qoymadığızmı? | aladığırdamağa qoymadılamı?dığırdama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can rattle | mendığırdayalama | sendığırdayalasa | oldığırdayaladı | bizdığırdayalabız | sizdığırdayalasız | aladığırdayaladıla |
| Ability — presenthe can't rattle | mendığırdayalmayma | sendığırdayalmaysa | oldığırdayalmaydı | bizdığırdayalmaybız | sizdığırdayalmaysız | aladığırdayalmaydıla |
| Ability — presentcan he rattle? | mendığırdayalamıma? dığırdayalamamı? | sendığırdayalamısa? | oldığırdayalamıdı? | bizdığırdayalamıbız? dığırdayalabızmı? | sizdığırdayalamısız? | aladığırdayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he rattle? | mendığırdayalmaymıma? dığırdayalmaymamı? | sendığırdayalmaymısa? | oldığırdayalmaymıdı? | bizdığırdayalmaymıbız? dığırdayalmaybızmı? | sizdığırdayalmaymısız? | aladığırdayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can rattle | mendığırdayalsam | sendığırdayalsang | oldığırdayalsa | bizdığırdayalsaq | sizdığırdayalsağız | aladığırdayalsala |
| Ability — if I can…if he can't rattle | mendığırdayalmasam | sendığırdayalmasang | oldığırdayalmasa | bizdığırdayalmasaq | sizdığırdayalmasağız | aladığırdayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to rattle | mendığırdayaldım | sendığırdayaldıng | oldığırdayaldı | bizdığırdayaldıq | sizdığırdayaldığız | aladığırdayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not rattle | mendığırdayalmadım | sendığırdayalmadıng | oldığırdayalmadı | bizdığırdayalmadıq | sizdığırdayalmadığız | aladığırdayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to rattle? | mendığırdayaldımmı? | sendığırdayaldıngmı? | oldığırdayaldımı? | bizdığırdayaldıqmı? | sizdığırdayaldığızmı? | aladığırdayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he rattle? | mendığırdayalmadımmı? | sendığırdayalmadıngmı? | oldığırdayalmadımı? | bizdığırdayalmadıqmı? | sizdığırdayalmadığızmı? | aladığırdayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to rattle | mendığırdayalğanma | sendığırdayalğansa | oldığırdayalğandı | bizdığırdayalğanbız | sizdığırdayalğansız | aladığırdayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to rattle | mendığırdayalmağanma | sendığırdayalmağansa | oldığırdayalmağandı | bizdığırdayalmağanbız | sizdığırdayalmağansız | aladığırdayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to rattle? | mendığırdayalğanmıma? dığırdayalğanmamı? | sendığırdayalğanmısa? | oldığırdayalğanmıdı? | bizdığırdayalğanmıbız? dığırdayalğanbızmı? | sizdığırdayalğanmısız? | aladığırdayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to rattle? | mendığırdayalmağanmıma? dığırdayalmağanmamı? | sendığırdayalmağanmısa? | oldığırdayalmağanmıdı? | bizdığırdayalmağanmıbız? dığırdayalmağanbızmı? | sizdığırdayalmağanmısız? | aladığırdayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to rattle | mendığırdayalğan edimdığırdayalğanem | sendığırdayalğan edingdığırdayalğaneng | oldığırdayalğan edidığırdayalğaned | bizdığırdayalğan edikdığırdayalğanek | sizdığırdayalğan edigizdığırdayalğanegiz | aladığırdayalğan ediledığırdayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to rattle | mendığırdayalmağan edimdığırdayalmağanem | sendığırdayalmağan edingdığırdayalmağaneng | oldığırdayalmağan edidığırdayalmağaned | bizdığırdayalmağan edikdığırdayalmağanek | sizdığırdayalmağan edigizdığırdayalmağanegiz | aladığırdayalmağan ediledığırdayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could rattle | mendığırdayala edimdığırdayalaem | sendığırdayala edingdığırdayalaeng | oldığırdayala edidığırdayalaed | bizdığırdayala edikdığırdayalaek | sizdığırdayala edigizdığırdayalaegiz | aladığırdayala ediledığırdayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not rattle | mendığırdayalmay edimdığırdayalmayem | sendığırdayalmay edingdığırdayalmayeng | oldığırdayalmay edidığırdayalmayed | bizdığırdayalmay edikdığırdayalmayek | sizdığırdayalmay edigizdığırdayalmayegiz | aladığırdayalmay ediledığırdayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to rattle | mendığırdayalırma | sendığırdayalırsa | oldığırdayalır | bizdığırdayalırbız | sizdığırdayalırsız | aladığırdayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to rattle | mendığırdayalmazma | sendığırdayalmazsa | oldığırdayalmaz | bizdığırdayalmazbız | sizdığırdayalmazsız | aladığırdayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to rattle? | mendığırdayalırmıma? dığırdayalırmamı? | sendığırdayalırmısa? | oldığırdayalırmı? | bizdığırdayalırmıbız? dığırdayalırbızmı? | sizdığırdayalırmısız? | aladığırdayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to rattle? | mendığırdayalmazmıma? dığırdayalmazmamı? | sendığırdayalmazmısa? | oldığırdayalmazmı? | bizdığırdayalmazmıbız? dığırdayalmazbızmı? | sizdığırdayalmazmısız? | aladığırdayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to rattle | mendığırdayallıqma | sendığırdayallıqsa | oldığırdayallıqdı | bizdığırdayallıqbız | sizdığırdayallıqsız | aladığırdayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to rattle | mendığırdayallıq tülme | sendığırdayallıq tülse | oldığırdayallıq tüldü | bizdığırdayallıq tülbüz | sizdığırdayallıq tülsüz | aladığırdayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to rattle? | mendığırdayallıqmıma? dığırdayallıqmamı? | sendığırdayallıqmısa? | oldığırdayallıqmıdı? | bizdığırdayallıqmıbız? dığırdayallıqbızmı? | sizdığırdayallıqmısız? | aladığırdayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to rattle? | mendığırdayallıq tülmüme? | sendığırdayallıq tülmüse? | oldığırdayallıq tülmüdü? | bizdığırdayallıq tülmübüz? | sizdığırdayallıq tülmüsüz? | aladığırdayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to rattle | mendığırdayalır edimdığırdayalır em | sendığırdayalır edingdığırdayalır eng | oldığırdayalır edidığırdayalır ed | bizdığırdayalır edikdığırdayalır ek | sizdığırdayalır edigizdığırdayalır egiz | aladığırdayalır ediledığırdayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to rattle | mendığırdayalmaz edimdığırdayalmaz em | sendığırdayalmaz edingdığırdayalmaz eng | oldığırdayalmaz edidığırdayalmaz ed | bizdığırdayalmaz edikdığırdayalmaz ek | sizdığırdayalmaz edigizdığırdayalmaz egiz | aladığırdayalmaz ediledığırdayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to rattle | sendığırdayalğındığırdayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to rattle | sendığırdayalmağındığırdayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be rattling | mendığırday bolmazma | sendığırday bolmazsa | oldığırday bolmaz | bizdığırday bolmazbız | sizdığırday bolmazsız | aladığırday bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be rattling (emphatic) | mendığırdamay bolmazma | sendığırdamay bolmazsa | oldığırdamay bolmaz | bizdığırdamay bolmazbız | sizdığırdamay bolmazsız | aladığırdamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of rattling | mendığırday tura bolmazma | sendığırday tura bolmazsa | oldığırday tura bolmaz | bizdığırday tura bolmazbız | sizdığırday tura bolmazsız | aladığırday tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not rattling (emphatic) | mendığırdamay tura bolmazma | sendığırdamay tura bolmazsa | oldığırdamay tura bolmaz | bizdığırdamay tura bolmazbız | sizdığırdamay tura bolmazsız | aladığırdamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not rattling | mendığırdamay turama | sendığırdamay turasa | oldığırdamay turadı | bizdığırdamay turabız | sizdığırdamay turasız | aladığırdamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not rattling | mendığırdamay turmayma | sendığırdamay turmaysa | oldığırdamay turmaydı | bizdığırdamay turmaybız | sizdığırdamay turmaysız | aladığırdamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not rattling? | mendığırdamay turmaymıma | sendığırdamay turmaymısa | oldığırdamay turmaymıdı | bizdığırdamay turmaymıbız | sizdığırdamay turmaymısız | aladığırdamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have rattled | mendığırdağan bolmazma | sendığırdağan bolmazsa | oldığırdağan bolmaz | bizdığırdağan bolmazbız | sizdığırdağan bolmazsız | aladığırdağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have rattled (emphatic) | mendığırdamağan bolmazma | sendığırdamağan bolmazsa | oldığırdamağan bolmaz | bizdığırdamağan bolmazbız | sizdığırdamağan bolmazsız | aladığırdamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had rattled | mendığırdağan bolmasam | sendığırdağan bolmasang | oldığırdağan bolmasa | bizdığırdağan bolmasaq | sizdığırdağan bolmasağız | aladığırdağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't rattled | mendığırdamağan bolmasam | sendığırdamağan bolmasang | oldığırdamağan bolmasa | bizdığırdamağan bolmasaq | sizdığırdamağan bolmasağız | aladığırdamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to rattle | mendığırdarıq bolmazma | sendığırdarıq bolmazsa | oldığırdarıq bolmaz | bizdığırdarıq bolmazbız | sizdığırdarıq bolmazsız | aladığırdarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to rattle (emphatic) | mendığırdamazlıq bolmazma | sendığırdamazlıq bolmazsa | oldığırdamazlıq bolmaz | bizdığırdamazlıq bolmazbız | sizdığırdamazlıq bolmazsız | aladığırdamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to rattle | mendığırdarıq bolmasam | sendığırdarıq bolmasang | oldığırdarıq bolmasa | bizdığırdarıq bolmasaq | sizdığırdarıq bolmasağız | aladığırdarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to rattle | mendığırdamazlıq bolmasam | sendığırdamazlıq bolmasang | oldığırdamazlıq bolmasa | bizdığırdamazlıq bolmasaq | sizdığırdamazlıq bolmasağız | aladığırdamazlıq bolmasala |