dığırdarğa
/dɯʁɯrdarʁa/
1. to rattle, to rumble, to clatter, to chug — Said of engines, machinery and other things that make a continuous clattering noise.
- motor dığırdab başladı — the engine began to chug
- dığırdab tururğa — to keep rattling
- dığırdab başlarğa — to start clattering
- eşik jelden dığırdaydı — the door rattles in the wind
2. to jabber, to rattle on, to gabble — Said of fast, unclear speech.
- sen neleni dığırdaysa? — what are you jabbering about?
- nemesça dığırdarğa — to jabber away in German
- dığırdab turma — don't keep jabbering
- sabiyle dığırdaydıla — the children are jabbering
Conjugation
Common forms
- dığırdaydıhe is rattling
- dığırdadıhe rattled
- dığırdağandıhe has rattled
- dığırdarhe will rattle
- dığırdarıqdıhe is going to rattle
- dığırday edihe was rattling
- dığırdasaif he rattles
- dığırda!rattle!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | mendığırdaymaI am rattling | sendığırdaysayou are rattling | oldığırdaydıhe is rattling | bizdığırdaybızwe are rattling | sizdığırdaysızyou all are rattling | aladığırdaydılathey are rattling |
| Present (simple & continuous) | mendığırdamaymaI am not rattling | sendığırdamaysayou are not rattling | oldığırdamaydıhe is not rattling | bizdığırdamaybızwe are not rattling | sizdığırdamaysızyou all are not rattling | aladığırdamaydılathey are not rattling |
| Present (simple & continuous) | mendığırdaymamı? dığırdaymıma?am I rattling? | sendığırdaymısa?are you rattling? | oldığırdaymıdı?is he rattling? | bizdığırdaybızmı? dığırdaymıbız?are we rattling? | sizdığırdaymısız?are you all rattling? | aladığırdaymıdıla?are they rattling? |
| Present (simple & continuous) | mendığırdamaymamı? dığırdamaymıma?aren't I rattling? | sendığırdamaymısa?aren't you rattling? | oldığırdamaymıdı?isn't he rattling? | bizdığırdamaybızmı? dığırdamaymıbız?aren't we rattling? | sizdığırdamaymısız?aren't you all rattling? | aladığırdamaymıdıla?aren't they rattling? |
| Habitual (usually, tends to) | mendığırdawçanmaI usually rattle | sendığırdawçansayou usually rattle | oldığırdawçandıhe usually rattles | bizdığırdawçanbızwe usually rattle | sizdığırdawçansızyou all usually rattle | aladığırdawçandılathey usually rattle |
| Habitual (usually, tends to) | mendığırdawçan tülmeI don't usually rattle | sendığırdawçan tülseyou don't usually rattle | oldığırdawçan tüldühe doesn't usually rattle | bizdığırdawçan tülbüzwe don't usually rattle | sizdığırdawçan tülsüzyou all don't usually rattle | aladığırdawçan tüldülethey don't usually rattle |
| Habitual (usually, tends to) | mendığırdawçanmamı? dığırdawçanmıma?do I usually rattle? | sendığırdawçanmısa?do you usually rattle? | oldığırdawçanmıdı?does he usually rattle? | bizdığırdawçanbızmı? dığırdawçanmıbız?do we usually rattle? | sizdığırdawçanmısız?do you all usually rattle? | aladığırdawçanmıdıla?do they usually rattle? |
| Habitual (usually, tends to) | mendığırdawçan tülmüme?don't I usually rattle? | sendığırdawçan tülmüse?don't you usually rattle? | oldığırdawçan tülmüdü?doesn't he usually rattle? | bizdığırdawçan tülmübüz?don't we usually rattle? | sizdığırdawçan tülmüsüz?don't you all usually rattle? | aladığırdawçan tülmüdüle?don't they usually rattle? |
| Resultative (has become and stays) | oldığırdabdıhe has rattled and remains so | aladığırdabdılathey have rattled and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | oldığırdabmıdı?has he rattled? | aladığırdabmıdıla?have they rattled? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Progressive (in the middle of) | mendığırday turamaI am in the middle of rattling | sendığırday turasayou are in the middle of rattling | oldığırday turadıhe is in the middle of rattling | bizdığırday turabızwe are in the middle of rattling | sizdığırday turasızyou all are in the middle of rattling | aladığırday turadılathey are in the middle of rattling |
| Progressive (in the middle of) | mendığırday turmaymaI am not in the middle of rattling | sendığırday turmaysayou are not in the middle of rattling | oldığırday turmaydıhe is not in the middle of rattling | bizdığırday turmaybızwe are not in the middle of rattling | sizdığırday turmaysızyou all are not in the middle of rattling | aladığırday turmaydılathey are not in the middle of rattling |
| Progressive (in the middle of) | mendığırday turamamı? dığırday turamıma?am I in the middle of rattling? | sendığırday turamısa?are you in the middle of rattling? | oldığırday turamıdı?is he in the middle of rattling? | bizdığırday turabızmı? dığırday turamıbız?are we in the middle of rattling? | sizdığırday turamısız?are you all in the middle of rattling? | aladığırday turamıdıla?are they in the middle of rattling? |
| Progressive (in the middle of) | mendığırday turmaymamı? dığırday turmaymıma?aren't I in the middle of rattling? | sendığırday turmaymısa?aren't you in the middle of rattling? | oldığırday turmaymıdı?isn't he in the middle of rattling? | bizdığırday turmaybızmı? dığırday turmaymıbız?aren't we in the middle of rattling? | sizdığırday turmaymısız?aren't you all in the middle of rattling? | aladığırday turmaymıdıla?aren't they in the middle of rattling? |
| Simple past (definite) | mendığırdadımI rattled | sendığırdadıŋyou rattled | oldığırdadıhe rattled | bizdığırdadıqwe rattled | sizdığırdadığızyou all rattled | aladığırdadılathey rattled |
| Simple past (definite) | mendığırdamadımI didn't rattle | sendığırdamadıŋyou didn't rattle | oldığırdamadıhe didn't rattle | bizdığırdamadıqwe didn't rattle | sizdığırdamadığızyou all didn't rattle | aladığırdamadılathey didn't rattle |
| Simple past (definite) | mendığırdadımmı?did I rattle? | sendığırdadıŋmı?did you rattle? | oldığırdadımı?did he rattle? | bizdığırdadıqmı?did we rattle? | sizdığırdadığızmı?did you all rattle? | aladığırdadılamı?did they rattle? |
| Simple past (definite) | mendığırdamadımmı?didn't I rattle? | sendığırdamadıŋmı?didn't you rattle? | oldığırdamadımı?didn't he rattle? | bizdığırdamadıqmı?didn't we rattle? | sizdığırdamadığızmı?didn't you all rattle? | aladığırdamadılamı?didn't they rattle? |
| Perfect (past indefinite) | mendığırdağanmaI have rattled | sendığırdağansayou have rattled | oldığırdağandıhe has rattled | bizdığırdağanbızwe have rattled | sizdığırdağansızyou all have rattled | aladığırdağandılathey have rattled |
| Perfect (past indefinite) | mendığırdamağanmaI haven't rattled | sendığırdamağansayou haven't rattled | oldığırdamağandıhe hasn't rattled | bizdığırdamağanbızwe haven't rattled | sizdığırdamağansızyou all haven't rattled | aladığırdamağandılathey haven't rattled |
| Perfect (past indefinite) | mendığırdağanmamı? dığırdağanmıma?have I rattled? | sendığırdağanmısa?have you rattled? | oldığırdağanmıdı?has he rattled? | bizdığırdağanbızmı? dığırdağanmıbız?have we rattled? | sizdığırdağanmısız?have you all rattled? | aladığırdağanmıdıla?have they rattled? |
| Perfect (past indefinite) | mendığırdamağanmamı? dığırdamağanmıma?haven't I rattled? | sendığırdamağanmısa?haven't you rattled? | oldığırdamağanmıdı?hasn't he rattled? | bizdığırdamağanbızmı? dığırdamağanmıbız?haven't we rattled? | sizdığırdamağanmısız?haven't you all rattled? | aladığırdamağanmıdıla?haven't they rattled? |
| Indefinite future (future I) | mendığırdarmaI will rattle | sendığırdarsayou will rattle | oldığırdarhe will rattle | bizdığırdarbızwe will rattle | sizdığırdarsızyou all will rattle | aladığırdarlathey will rattle |
| Indefinite future (future I) | mendığırdamazmaI won't rattle | sendığırdamazsayou won't rattle | oldığırdamazhe won't rattle | bizdığırdamazbızwe won't rattle | sizdığırdamazsızyou all won't rattle | aladığırdamazlathey won't rattle |
| Indefinite future (future I) | mendığırdarmamı? dığırdarmıma?will I rattle? | sendığırdarmısa?will you rattle? | oldığırdarmı?will he rattle? | bizdığırdarbızmı? dığırdarmıbız?will we rattle? | sizdığırdarmısız?will you all rattle? | aladığırdarlamı? dığırdarmıla?will they rattle? |
| Indefinite future (future I) | mendığırdamazmamı? dığırdamazmıma?won't I rattle? | sendığırdamazmısa?won't you rattle? | oldığırdamazmı?won't he rattle? | bizdığırdamazbızmı? dığırdamazmıbız?won't we rattle? | sizdığırdamazmısız?won't you all rattle? | aladığırdamazlamı? dığırdamazmıla?won't they rattle? |
| Definite future (future II) | mendığırdarıqmaI am going to rattle | sendığırdarıqsayou are going to rattle | oldığırdarıqdıhe is going to rattle | bizdığırdarıqbızwe are going to rattle | sizdığırdarıqsızyou all are going to rattle | aladığırdarıqdılathey are going to rattle |
| Definite future (future II) | mendığırdarıq tülmeI am not going to rattle | sendığırdarıq tülseyou are not going to rattle | oldığırdarıq tüldühe is not going to rattle | bizdığırdarıq tülbüzwe are not going to rattle | sizdığırdarıq tülsüzyou all are not going to rattle | aladığırdarıq tüldülethey are not going to rattle |
| Definite future (future II) | mendığırdarıqmamı? dığırdarıqmıma?am I going to rattle? | sendığırdarıqmısa?are you going to rattle? | oldığırdarıqmıdı?is he going to rattle? | bizdığırdarıqbızmı? dığırdarıqmıbız?are we going to rattle? | sizdığırdarıqmısız?are you all going to rattle? | aladığırdarıqmıdıla?are they going to rattle? |
| Definite future (future II) | mendığırdarıq tülmüme?aren't I going to rattle? | sendığırdarıq tülmüse?aren't you going to rattle? | oldığırdarıq tülmüdü?isn't he going to rattle? | bizdığırdarıq tülmübüz?aren't we going to rattle? | sizdığırdarıq tülmüsüz?aren't you all going to rattle? | aladığırdarıq tülmüdüle?aren't they going to rattle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | mendığırdağan edimdığırdağanemI had rattled | sendığırdağan ediŋdığırdağaneŋyou had rattled | oldığırdağan edidığırdağanedhe had rattled | bizdığırdağan edikdığırdağanekwe had rattled | sizdığırdağan edigizdığırdağanegizyou all had rattled | aladığırdağan ediledığırdağanellethey had rattled |
| Past perfect (pluperfect) | mendığırdamağan edimdığırdamağanemI hadn't rattled | sendığırdamağan ediŋdığırdamağaneŋyou hadn't rattled | oldığırdamağan edidığırdamağanedhe hadn't rattled | bizdığırdamağan edikdığırdamağanekwe hadn't rattled | sizdığırdamağan edigizdığırdamağanegizyou all hadn't rattled | aladığırdamağan ediledığırdamağanellethey hadn't rattled |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | mendığırday edimdığırdayemI was rattling | sendığırday ediŋdığırdayeŋyou were rattling | oldığırday edidığırdayedhe was rattling | bizdığırday edikdığırdayekwe were rattling | sizdığırday edigizdığırdayegizyou all were rattling | aladığırday ediledığırdayellethey were rattling |
| Past continuous (imperfect) | mendığırdamay edimdığırdamayemI wasn't rattling | sendığırdamay ediŋdığırdamayeŋyou weren't rattling | oldığırdamay edidığırdamayedhe wasn't rattling | bizdığırdamay edikdığırdamayekwe weren't rattling | sizdığırdamay edigizdığırdamayegizyou all weren't rattling | aladığırdamay ediledığırdamayellethey weren't rattling |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | mendığırdawçan edimdığırdawçanemI used to rattle | sendığırdawçan ediŋdığırdawçaneŋyou used to rattle | oldığırdawçan edidığırdawçanedhe used to rattle | bizdığırdawçan edikdığırdawçanekwe used to rattle | sizdığırdawçan edigizdığırdawçanegizyou all used to rattle | aladığırdawçan ediledığırdawçanellethey used to rattle |
| Habitual past (used to) | mendığırdawçan tül edimdığırdawçan tül emI didn't use to rattle | sendığırdawçan tül ediŋdığırdawçan tül eŋyou didn't use to rattle | oldığırdawçan tül edidığırdawçan tül edhe didn't use to rattle | bizdığırdawçan tül edikdığırdawçan tül ekwe didn't use to rattle | sizdığırdawçan tül edigizdığırdawçan tül egizyou all didn't use to rattle | aladığırdawçan tül ediledığırdawçan tül ellethey didn't use to rattle |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | oldığırdab edihe had rattled and remained so | aladığırdab edilethey had rattled and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | oldığırdab tül edihe hadn't rattled | aladığırdab tül edilethey hadn't rattled | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | mendığırday tura edimdığırday turaemI was in the middle of rattling | sendığırday tura ediŋdığırday turaeŋyou were in the middle of rattling | oldığırday tura edidığırday turaedhe was in the middle of rattling | bizdığırday tura edikdığırday turaekwe were in the middle of rattling | sizdığırday tura edigizdığırday turaegizyou all were in the middle of rattling | aladığırday tura ediledığırday turaellethey were in the middle of rattling |
| Past progressive (was in the middle of) | mendığırday turmay edimdığırday turmayemI wasn't in the middle of rattling | sendığırday turmay ediŋdığırday turmayeŋyou weren't in the middle of rattling | oldığırday turmay edidığırday turmayedhe wasn't in the middle of rattling | bizdığırday turmay edikdığırday turmayekwe weren't in the middle of rattling | sizdığırday turmay edigizdığırday turmayegizyou all weren't in the middle of rattling | aladığırday turmay ediledığırday turmayellethey weren't in the middle of rattling |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | mendığırdar edimdığırdar emI would rattle | sendığırdar ediŋdığırdar eŋyou would rattle | oldığırdar edidığırdar edhe would rattle | bizdığırdar edikdığırdar ekwe would rattle | sizdığırdar edigizdığırdar egizyou all would rattle | aladığırdar ediledığırdar ellethey would rattle |
| Conditional result (would) | mendığırdamaz edimdığırdamaz emI wouldn't rattle | sendığırdamaz ediŋdığırdamaz eŋyou wouldn't rattle | oldığırdamaz edidığırdamaz edhe wouldn't rattle | bizdığırdamaz edikdığırdamaz ekwe wouldn't rattle | sizdığırdamaz edigizdığırdamaz egizyou all wouldn't rattle | aladığırdamaz ediledığırdamaz ellethey wouldn't rattle |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | mendığırdarıq edimdığırdarıq emI would have rattled | sendığırdarıq ediŋdığırdarıq eŋyou would have rattled | oldığırdarıq edidığırdarıq edhe would have rattled | bizdığırdarıq edikdığırdarıq ekwe would have rattled | sizdığırdarıq edigizdığırdarıq egizyou all would have rattled | aladığırdarıq ediledığırdarıq ellethey would have rattled |
| Past conditional result (would have) | mendığırdarıq tül edimdığırdarıq tül emI wouldn't have rattled | sendığırdarıq tül ediŋdığırdarıq tül eŋyou wouldn't have rattled | oldığırdarıq tül edidığırdarıq tül edhe wouldn't have rattled | bizdığırdarıq tül edikdığırdarıq tül ekwe wouldn't have rattled | sizdığırdarıq tül edigizdığırdarıq tül egizyou all wouldn't have rattled | aladığırdarıq tül ediledığırdarıq tül ellethey wouldn't have rattled |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | mendığırdasamif I rattle | sendığırdasaŋif you rattle | oldığırdasaif he rattles | bizdığırdasaqif we rattle | sizdığırdasağızif you all rattle | aladığırdasalaif they rattle |
| Conditional | mendığırdamasamif I don't rattle | sendığırdamasaŋif you don't rattle | oldığırdamasaif he doesn't rattle | bizdığırdamasaqif we don't rattle | sizdığırdamasağızif you all don't rattle | aladığırdamasalaif they don't rattle |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | mendığırday esemif I am rattling | sendığırday eseŋif you are rattling | oldığırday eseif he is rattling | bizdığırday esekif we are rattling | sizdığırday esegizif you all are rattling | aladığırday eseleif they are rattling |
| Conditional, present real | mendığırdamay esemif I am not rattling | sendığırdamay eseŋif you are not rattling | oldığırdamay eseif he is not rattling | bizdığırdamay esekif we are not rattling | sizdığırdamay esegizif you all are not rattling | aladığırdamay eseleif they are not rattling |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | mendığırdasam edidığırdasam edif only I rattled | sendığırdasaŋ edidığırdasaŋ edif only you rattled | oldığırdasa edidığırdasaedif only he rattled | bizdığırdasaq edidığırdasaq edif only we rattled | sizdığırdasağız edidığırdasağız edif only you all rattled | aladığırdasala edidığırdasalaedif only they rattled |
| Wish, present/future (if only) | mendığırdamasam edidığırdamasam edif only I didn't rattle | sendığırdamasaŋ edidığırdamasaŋ edif only you didn't rattle | oldığırdamasa edidığırdamasaedif only he didn't rattle | bizdığırdamasaq edidığırdamasaq edif only we didn't rattle | sizdığırdamasağız edidığırdamasağız edif only you all didn't rattle | aladığırdamasala edidığırdamasalaedif only they didn't rattle |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Progressive conditional | mendığırday tursamif I keep rattling | sendığırday tursaŋif you keep rattling | oldığırday tursaif he keeps rattling | bizdığırday tursaqif we keep rattling | sizdığırday tursağızif you all keep rattling | aladığırday tursalaif they keep rattling |
| Progressive conditional | mendığırdamay tursamif I keep on not rattling | sendığırdamay tursaŋif you keep on not rattling | oldığırdamay tursaif he keeps on not rattling | bizdığırdamay tursaqif we keep on not rattling | sizdığırdamay tursağızif you all keep on not rattling | aladığırdamay tursalaif they keep on not rattling |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | mendığırday tura esemif I am in the middle of rattling | sendığırday tura eseŋif you are in the middle of rattling | oldığırday tura eseif he is in the middle of rattling | bizdığırday tura esekif we are in the middle of rattling | sizdığırday tura esegizif you all are in the middle of rattling | aladığırday tura eseleif they are in the middle of rattling |
| Progressive conditional, present real | mendığırdamay tura esemif I keep on not rattling | sendığırdamay tura eseŋif you keep on not rattling | oldığırdamay tura eseif he keeps on not rattling | bizdığırdamay tura esekif we keep on not rattling | sizdığırdamay tura esegizif you all keep on not rattling | aladığırdamay tura eseleif they keep on not rattling |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | mendığırdadım esemif I rattled | sendığırdadıŋ eseŋif you rattled | oldığırdadı eseif he rattled | bizdığırdadıq esekif we rattled | sizdığırdadığız esegizif you all rattled | aladığırdadıla eseleif they rattled |
| Conditional, definite past1 | mendığırdamadım esemif I didn't rattle | sendığırdamadıŋ eseŋif you didn't rattle | oldığırdamadı eseif he didn't rattle | bizdığırdamadıq esekif we didn't rattle | sizdığırdamadığız esegizif you all didn't rattle | aladığırdamadıla eseleif they didn't rattle |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | mendığırdağan esemif I did rattle (indeed) | sendığırdağan eseŋif you did rattle (indeed) | oldığırdağan eseif he did rattle (indeed) | bizdığırdağan esekif we did rattle (indeed) | sizdığırdağan esegizif you all did rattle (indeed) | aladığırdağan eseleif they did rattle (indeed) |
| Conditional, past real | mendığırdamağan esemif I didn't rattle (indeed) | sendığırdamağan eseŋif you didn't rattle (indeed) | oldığırdamağan eseif he didn't rattle (indeed) | bizdığırdamağan esekif we didn't rattle (indeed) | sizdığırdamağan esegizif you all didn't rattle (indeed) | aladığırdamağan eseleif they didn't rattle (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | mendığırdağan bolsamif I had rattled | sendığırdağan bolsaŋif you had rattled | oldığırdağan bolsaif he had rattled | bizdığırdağan bolsaqif we had rattled | sizdığırdağan bolsağızif you all had rattled | aladığırdağan bolsalaif they had rattled |
| Conditional, counterfactual | mendığırdamağan bolsamif I hadn't rattled | sendığırdamağan bolsaŋif you hadn't rattled | oldığırdamağan bolsaif he hadn't rattled | bizdığırdamağan bolsaqif we hadn't rattled | sizdığırdamağan bolsağızif you all hadn't rattled | aladığırdamağan bolsalaif they hadn't rattled |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | mendığırdağan bolsam edidığırdağan bolsam edif only I had rattled | sendığırdağan bolsaŋ edidığırdağan bolsaŋ edif only you had rattled | oldığırdağan bolsa edidığırdağan bolsaedif only he had rattled | bizdığırdağan bolsaq edidığırdağan bolsaq edif only we had rattled | sizdığırdağan bolsağız edidığırdağan bolsağız edif only you all had rattled | aladığırdağan bolsala edidığırdağan bolsalaedif only they had rattled |
| Wish, past (if only I had) | mendığırdamağan bolsam edidığırdamağan bolsam edif only I hadn't rattled | sendığırdamağan bolsaŋ edidığırdamağan bolsaŋ edif only you hadn't rattled | oldığırdamağan bolsa edidığırdamağan bolsaedif only he hadn't rattled | bizdığırdamağan bolsaq edidığırdamağan bolsaq edif only we hadn't rattled | sizdığırdamağan bolsağız edidığırdamağan bolsağız edif only you all hadn't rattled | aladığırdamağan bolsala edidığırdamağan bolsalaedif only they hadn't rattled |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | mendığırdar esemif I will rattle | sendığırdar eseŋif you will rattle | oldığırdar eseif he will rattle | bizdığırdar esekif we will rattle | sizdığırdar esegizif you all will rattle | aladığırdar eseleif they will rattle |
| Conditional, aorist | mendığırdamaz esemif I won't rattle | sendığırdamaz eseŋif you won't rattle | oldığırdamaz eseif he won't rattle | bizdığırdamaz esekif we won't rattle | sizdığırdamaz esegizif you all won't rattle | aladığırdamaz eseleif they won't rattle |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | mendığırdarıq esemif I am going to rattle | sendığırdarıq eseŋif you are going to rattle | oldığırdarıq eseif he is going to rattle | bizdığırdarıq esekif we are going to rattle | sizdığırdarıq esegizif you all are going to rattle | aladığırdarıq eseleif they are going to rattle |
| Conditional, future | mendığırdarıq tül esemif I am not going to rattle | sendığırdarıq tül eseŋif you are not going to rattle | oldığırdarıq tül eseif he is not going to rattle | bizdığırdarıq tül esekif we are not going to rattle | sizdığırdarıq tül esegizif you all are not going to rattle | aladığırdarıq tül eseleif they are not going to rattle |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | mendığırdarıq bolsamif I were going to rattle | sendığırdarıq bolsaŋif you were going to rattle | oldığırdarıq bolsaif he were going to rattle | bizdığırdarıq bolsaqif we were going to rattle | sizdığırdarıq bolsağızif you all were going to rattle | aladığırdarıq bolsalaif they were going to rattle |
| Conditional, counterfactual future | mendığırdamazlıq bolsamif I were not going to rattle | sendığırdamazlıq bolsaŋif you were not going to rattle | oldığırdamazlıq bolsaif he were not going to rattle | bizdığırdamazlıq bolsaqif we were not going to rattle | sizdığırdamazlıq bolsağızif you all were not going to rattle | aladığırdamazlıq bolsalaif they were not going to rattle |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso dığırdadıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | mendığırday bolurmaI must be rattling | sendığırday bolursayou must be rattling | oldığırday bolurhe must be rattling | bizdığırday bolurbuzwe must be rattling | sizdığırday bolursuzyou all must be rattling | aladığırday bolurlathey must be rattling |
| Inference, present (must be doing) | mendığırdamay bolurmaI must not be rattling | sendığırdamay bolursayou must not be rattling | oldığırdamay bolurhe must not be rattling | bizdığırdamay bolurbuzwe must not be rattling | sizdığırdamay bolursuzyou all must not be rattling | aladığırdamay bolurlathey must not be rattling |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mendığırday tura bolurmaI must be in the middle of rattling | sendığırday tura bolursayou must be in the middle of rattling | oldığırday tura bolurhe must be in the middle of rattling | bizdığırday tura bolurbuzwe must be in the middle of rattling | sizdığırday tura bolursuzyou all must be in the middle of rattling | aladığırday tura bolurlathey must be in the middle of rattling |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mendığırdamay tura bolurmaI must keep on not rattling | sendığırdamay tura bolursayou must keep on not rattling | oldığırdamay tura bolurhe must keep on not rattling | bizdığırdamay tura bolurbuzwe must keep on not rattling | sizdığırdamay tura bolursuzyou all must keep on not rattling | aladığırdamay tura bolurlathey must keep on not rattling |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | mendığırdağan bolurmaI must have rattled | sendığırdağan bolursayou must have rattled | oldığırdağan bolurhe must have rattled | bizdığırdağan bolurbuzwe must have rattled | sizdığırdağan bolursuzyou all must have rattled | aladığırdağan bolurlathey must have rattled |
| Inference (must have) | mendığırdamağan bolurmaI must not have rattled | sendığırdamağan bolursayou must not have rattled | oldığırdamağan bolurhe must not have rattled | bizdığırdamağan bolurbuzwe must not have rattled | sizdığırdamağan bolursuzyou all must not have rattled | aladığırdamağan bolurlathey must not have rattled |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | mendığırdarıq bolurmaI must be going to rattle | sendığırdarıq bolursayou must be going to rattle | oldığırdarıq bolurhe must be going to rattle | bizdığırdarıq bolurbuzwe must be going to rattle | sizdığırdarıq bolursuzyou all must be going to rattle | aladığırdarıq bolurlathey must be going to rattle |
| Inference, future (must be going to) | mendığırdamazlıq bolurmaI must not be going to rattle | sendığırdamazlıq bolursayou must not be going to rattle | oldığırdamazlıq bolurhe must not be going to rattle | bizdığırdamazlıq bolurbuzwe must not be going to rattle | sizdığırdamazlıq bolursuzyou all must not be going to rattle | aladığırdamazlıq bolurlathey must not be going to rattle |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | mendığırdayımlet me rattle | sendığırda!rattle! | oldığırdasınlet him rattle | bizdığırdayıqlet's rattle | sizdığırdağız!rattle, you all! | aladığırdasınlalet them rattle |
| Commands & suggestions | mendığırdamayımlet me not rattle | sendığırdama!don't rattle! | oldığırdamasınlet him not rattle | bizdığırdamayıqlet's not rattle | sizdığırdamağız!don't rattle, you all! | aladığırdamasınlalet them not rattle |
| Commands & suggestions | mendığırdayımmı?shall I rattle? | oldığırdasınmı?should he rattle? | bizdığırdayıqmı?shall we rattle? | aladığırdasınlamı?should they rattle? | ||
| Commands & suggestions | mendığırdamayımmı?shall I not rattle? | oldığırdamasınmı?should he not rattle? | bizdığırdamayıqmı?shall we not rattle? | aladığırdamasınlamı?should they not rattle? | ||
| Requests | sendığırdaçı2dığırdaçınplease rattle | oldığırdasınçıdo let him rattle | sizdığırdaçığızplease rattle (plural/polite) | aladığırdasınlaçıdo let them rattle | ||
| Requests | sendığırdamaçı2dığırdamaçınplease don't rattle | oldığırdamasınçıdo let him not rattle | sizdığırdamaçığızplease don't rattle (plural/polite) | aladığırdamasınlaçıdo let them not rattle | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | sendığırdağındığırdağımay you rattle | |||||
| Blessings & curses — may you… | sendığırdamağındığırdamağımay you not rattle | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | mendığırdağay edim dığırdağa edimwould that I rattled | sendığırdağay ediŋ dığırdağa ediŋwould that you rattled | oldığırdağay edi dığırdağa ediwould that he rattled | bizdığırdağay edik dığırdağa edikwould that we rattled | sizdığırdağay edigiz dığırdağa edigizwould that you all rattled | aladığırdağay edile dığırdağa edilewould that they rattled |
| Optative wish (-ğay + edi) | mendığırdamağay edim dığırdamağa edimwould that I did not rattle | sendığırdamağay ediŋ dığırdamağa ediŋwould that you did not rattle | oldığırdamağay edi dığırdamağa ediwould that he did not rattle | bizdığırdamağay edik dığırdamağa edikwould that we did not rattle | sizdığırdamağay edigiz dığırdamağa edigizwould that you all did not rattle | aladığırdamağay edile dığırdamağa edilewould that they did not rattle |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | mendığırdamağa qoyayımdığırdama qoyayımlet me allow someone to rattle | sendığırdamağa qoy!dığırdama qoy!let someone rattle! | oldığırdamağa qoysundığırdama qoysunlet him allow someone to rattle | bizdığırdamağa qoyayıqdığırdama qoyayıqlet's allow someone to rattle | sizdığırdamağa qoyuğuz!dığırdama qoyuğuz!let someone rattle, you all! | aladığırdamağa qoysunladığırdama qoysunlalet them allow someone to rattle |
| Let someone… (commands) | mendığırdamağa qoymayımdığırdama qoymayımlet me not allow someone to rattle | sendığırdamağa qoyma!dığırdama qoyma!don't let someone rattle! | oldığırdamağa qoymasındığırdama qoymasınlet him not allow someone to rattle | bizdığırdamağa qoymayıqdığırdama qoymayıqlet's not allow someone to rattle | sizdığırdamağa qoymağız!dığırdama qoymağız!don't let someone rattle, you all! | aladığırdamağa qoymasınladığırdama qoymasınlalet them not allow someone to rattle |
| Let someone… (commands) | mendığırdamağa qoyayımmı?dığırdama qoyayımmı?shall I allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoysunmu?dığırdama qoysunmu?should he allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoyayıqmı?dığırdama qoyayıqmı?shall we allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoysunlamı?dığırdama qoysunlamı?should they allow someone to rattle? | ||
| Let someone… (commands) | mendığırdamağa qoymayımmı?dığırdama qoymayımmı?shall I not allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoymasınmı?dığırdama qoymasınmı?should he not allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoymayıqmı?dığırdama qoymayıqmı?shall we not allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoymasınlamı?dığırdama qoymasınlamı?should they not allow someone to rattle? | ||
| Let someone… (present) | mendığırdamağa qoyamadığırdama qoyamaI allow someone to rattle | sendığırdamağa qoyasadığırdama qoyasayou allow someone to rattle | oldığırdamağa qoyadıdığırdama qoyadıhe allows someone to rattle | bizdığırdamağa qoyabızdığırdama qoyabızwe allow someone to rattle | sizdığırdamağa qoyasızdığırdama qoyasızyou all allow someone to rattle | aladığırdamağa qoyadıladığırdama qoyadılathey allow someone to rattle |
| Let someone… (present) | mendığırdamağa qoymaymadığırdama qoymaymaI don't allow someone to rattle | sendığırdamağa qoymaysadığırdama qoymaysayou don't allow someone to rattle | oldığırdamağa qoymaydıdığırdama qoymaydıhe doesn't allow someone to rattle | bizdığırdamağa qoymaybızdığırdama qoymaybızwe don't allow someone to rattle | sizdığırdamağa qoymaysızdığırdama qoymaysızyou all don't allow someone to rattle | aladığırdamağa qoymaydıladığırdama qoymaydılathey don't allow someone to rattle |
| Let someone… (present) | mendığırdamağa qoyamamı?dığırdama qoyamamı?do I allow someone to rattle? | sendığırdamağa qoyamısa?dığırdama qoyamısa?do you allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoyamıdı?dığırdama qoyamıdı?does he allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoyabızmı?dığırdama qoyabızmı?do we allow someone to rattle? | sizdığırdamağa qoyamısız?dığırdama qoyamısız?do you all allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoyamıdıla?dığırdama qoyamıdıla?do they allow someone to rattle? |
| Let someone… (present) | mendığırdamağa qoymaymamı?dığırdama qoymaymamı?don't I allow someone to rattle? | sendığırdamağa qoymaymısa?dığırdama qoymaymısa?don't you allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoymaymıdı?dığırdama qoymaymıdı?doesn't he allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoymaybızmı?dığırdama qoymaybızmı?don't we allow someone to rattle? | sizdığırdamağa qoymaymısız?dığırdama qoymaymısız?don't you all allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoymaymıdıla?dığırdama qoymaymıdıla?don't they allow someone to rattle? |
| Let someone… (past) | mendığırdamağa qoydumdığırdama qoydumI allowed someone to rattle | sendığırdamağa qoyduŋdığırdama qoyduŋyou allowed someone to rattle | oldığırdamağa qoydudığırdama qoyduhe allowed someone to rattle | bizdığırdamağa qoyduqdığırdama qoyduqwe allowed someone to rattle | sizdığırdamağa qoyduğuzdığırdama qoyduğuzyou all allowed someone to rattle | aladığırdamağa qoyduladığırdama qoydulathey allowed someone to rattle |
| Let someone… (past) | mendığırdamağa qoymadımdığırdama qoymadımI didn't allow someone to rattle | sendığırdamağa qoymadıŋdığırdama qoymadıŋyou didn't allow someone to rattle | oldığırdamağa qoymadıdığırdama qoymadıhe didn't allow someone to rattle | bizdığırdamağa qoymadıqdığırdama qoymadıqwe didn't allow someone to rattle | sizdığırdamağa qoymadığızdığırdama qoymadığızyou all didn't allow someone to rattle | aladığırdamağa qoymadıladığırdama qoymadılathey didn't allow someone to rattle |
| Let someone… (past) | mendığırdamağa qoydummu?dığırdama qoydummu?did I allow someone to rattle? | sendığırdamağa qoyduŋmu?dığırdama qoyduŋmu?did you allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoydumu?dığırdama qoydumu?did he allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoyduqmu?dığırdama qoyduqmu?did we allow someone to rattle? | sizdığırdamağa qoyduğuzmu?dığırdama qoyduğuzmu?did you all allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoydulamı?dığırdama qoydulamı?did they allow someone to rattle? |
| Let someone… (past) | mendığırdamağa qoymadımmı?dığırdama qoymadımmı?didn't I allow someone to rattle? | sendığırdamağa qoymadıŋmı?dığırdama qoymadıŋmı?didn't you allow someone to rattle? | oldığırdamağa qoymadımı?dığırdama qoymadımı?didn't he allow someone to rattle? | bizdığırdamağa qoymadıqmı?dığırdama qoymadıqmı?didn't we allow someone to rattle? | sizdığırdamağa qoymadığızmı?dığırdama qoymadığızmı?didn't you all allow someone to rattle? | aladığırdamağa qoymadılamı?dığırdama qoymadılamı?didn't they allow someone to rattle? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | mendığırdayalamaI can rattle | sendığırdayalasayou can rattle | oldığırdayaladıhe can rattle | bizdığırdayalabızwe can rattle | sizdığırdayalasızyou all can rattle | aladığırdayaladılathey can rattle |
| Ability — present | mendığırdayalmaymaI can't rattle | sendığırdayalmaysayou can't rattle | oldığırdayalmaydıhe can't rattle | bizdığırdayalmaybızwe can't rattle | sizdığırdayalmaysızyou all can't rattle | aladığırdayalmaydılathey can't rattle |
| Ability — present | mendığırdayalamamı? dığırdayalamıma?can I rattle? | sendığırdayalamısa?can you rattle? | oldığırdayalamıdı?can he rattle? | bizdığırdayalabızmı? dığırdayalamıbız?can we rattle? | sizdığırdayalamısız?can you all rattle? | aladığırdayalamıdıla?can they rattle? |
| Ability — present | mendığırdayalmaymamı? dığırdayalmaymıma?can't I rattle? | sendığırdayalmaymısa?can't you rattle? | oldığırdayalmaymıdı?can't he rattle? | bizdığırdayalmaybızmı? dığırdayalmaymıbız?can't we rattle? | sizdığırdayalmaymısız?can't you all rattle? | aladığırdayalmaymıdıla?can't they rattle? |
| Ability — if I can… | mendığırdayalsamif I can rattle | sendığırdayalsaŋif you can rattle | oldığırdayalsaif he can rattle | bizdığırdayalsaqif we can rattle | sizdığırdayalsağızif you all can rattle | aladığırdayalsalaif they can rattle |
| Ability — if I can… | mendığırdayalmasamif I can't rattle | sendığırdayalmasaŋif you can't rattle | oldığırdayalmasaif he can't rattle | bizdığırdayalmasaqif we can't rattle | sizdığırdayalmasağızif you all can't rattle | aladığırdayalmasalaif they can't rattle |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | mendığırdayaldımI was able to rattle | sendığırdayaldıŋyou were able to rattle | oldığırdayaldıhe was able to rattle | bizdığırdayaldıqwe were able to rattle | sizdığırdayaldığızyou all were able to rattle | aladığırdayaldılathey were able to rattle |
| Ability — simple past | mendığırdayalmadımI could not rattle | sendığırdayalmadıŋyou could not rattle | oldığırdayalmadıhe could not rattle | bizdığırdayalmadıqwe could not rattle | sizdığırdayalmadığızyou all could not rattle | aladığırdayalmadılathey could not rattle |
| Ability — simple past | mendığırdayaldımmı?was I able to rattle? | sendığırdayaldıŋmı?were you able to rattle? | oldığırdayaldımı?was he able to rattle? | bizdığırdayaldıqmı?were we able to rattle? | sizdığırdayaldığızmı?were you all able to rattle? | aladığırdayaldılamı?were they able to rattle? |
| Ability — simple past | mendığırdayalmadımmı?couldn't I rattle? | sendığırdayalmadıŋmı?couldn't you rattle? | oldığırdayalmadımı?couldn't he rattle? | bizdığırdayalmadıqmı?couldn't we rattle? | sizdığırdayalmadığızmı?couldn't you all rattle? | aladığırdayalmadılamı?couldn't they rattle? |
| Ability — perfect / -ğan past | mendığırdayalğanmaI have been able to rattle | sendığırdayalğansayou have been able to rattle | oldığırdayalğandıhe has been able to rattle | bizdığırdayalğanbızwe have been able to rattle | sizdığırdayalğansızyou all have been able to rattle | aladığırdayalğandılathey have been able to rattle |
| Ability — perfect / -ğan past | mendığırdayalmağanmaI haven't been able to rattle | sendığırdayalmağansayou haven't been able to rattle | oldığırdayalmağandıhe hasn't been able to rattle | bizdığırdayalmağanbızwe haven't been able to rattle | sizdığırdayalmağansızyou all haven't been able to rattle | aladığırdayalmağandılathey haven't been able to rattle |
| Ability — perfect / -ğan past | mendığırdayalğanmamı? dığırdayalğanmıma?have I been able to rattle? | sendığırdayalğanmısa?have you been able to rattle? | oldığırdayalğanmıdı?has he been able to rattle? | bizdığırdayalğanbızmı? dığırdayalğanmıbız?have we been able to rattle? | sizdığırdayalğanmısız?have you all been able to rattle? | aladığırdayalğanmıdıla?have they been able to rattle? |
| Ability — perfect / -ğan past | mendığırdayalmağanmamı? dığırdayalmağanmıma?haven't I been able to rattle? | sendığırdayalmağanmısa?haven't you been able to rattle? | oldığırdayalmağanmıdı?hasn't he been able to rattle? | bizdığırdayalmağanbızmı? dığırdayalmağanmıbız?haven't we been able to rattle? | sizdığırdayalmağanmısız?haven't you all been able to rattle? | aladığırdayalmağanmıdıla?haven't they been able to rattle? |
| Ability — past perfect | mendığırdayalğan edimdığırdayalğanemI had been able to rattle | sendığırdayalğan ediŋdığırdayalğaneŋyou had been able to rattle | oldığırdayalğan edidığırdayalğanedhe had been able to rattle | bizdığırdayalğan edikdığırdayalğanekwe had been able to rattle | sizdığırdayalğan edigizdığırdayalğanegizyou all had been able to rattle | aladığırdayalğan ediledığırdayalğanellethey had been able to rattle |
| Ability — past perfect | mendığırdayalmağan edimdığırdayalmağanemI hadn't been able to rattle | sendığırdayalmağan ediŋdığırdayalmağaneŋyou hadn't been able to rattle | oldığırdayalmağan edidığırdayalmağanedhe hadn't been able to rattle | bizdığırdayalmağan edikdığırdayalmağanekwe hadn't been able to rattle | sizdığırdayalmağan edigizdığırdayalmağanegizyou all hadn't been able to rattle | aladığırdayalmağan ediledığırdayalmağanellethey hadn't been able to rattle |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | mendığırdayala edimdığırdayalaemI could rattle | sendığırdayala ediŋdığırdayalaeŋyou could rattle | oldığırdayala edidığırdayalaedhe could rattle | bizdığırdayala edikdığırdayalaekwe could rattle | sizdığırdayala edigizdığırdayalaegizyou all could rattle | aladığırdayala ediledığırdayalaellethey could rattle |
| Ability — past background | mendığırdayalmay edimdığırdayalmayemI could not rattle | sendığırdayalmay ediŋdığırdayalmayeŋyou could not rattle | oldığırdayalmay edidığırdayalmayedhe could not rattle | bizdığırdayalmay edikdığırdayalmayekwe could not rattle | sizdığırdayalmay edigizdığırdayalmayegizyou all could not rattle | aladığırdayalmay ediledığırdayalmayellethey could not rattle |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | mendığırdayalırmaI will be able to rattle | sendığırdayalırsayou will be able to rattle | oldığırdayalırhe will be able to rattle | bizdığırdayalırbızwe will be able to rattle | sizdığırdayalırsızyou all will be able to rattle | aladığırdayalırlathey will be able to rattle |
| Ability — future I | mendığırdayalmazmaI won't be able to rattle | sendığırdayalmazsayou won't be able to rattle | oldığırdayalmazhe won't be able to rattle | bizdığırdayalmazbızwe won't be able to rattle | sizdığırdayalmazsızyou all won't be able to rattle | aladığırdayalmazlathey won't be able to rattle |
| Ability — future I | mendığırdayalırmamı? dığırdayalırmıma?will I be able to rattle? | sendığırdayalırmısa?will you be able to rattle? | oldığırdayalırmı?will he be able to rattle? | bizdığırdayalırbızmı? dığırdayalırmıbız?will we be able to rattle? | sizdığırdayalırmısız?will you all be able to rattle? | aladığırdayalırlamı? dığırdayalırmıla?will they be able to rattle? |
| Ability — future I | mendığırdayalmazmamı? dığırdayalmazmıma?won't I be able to rattle? | sendığırdayalmazmısa?won't you be able to rattle? | oldığırdayalmazmı?won't he be able to rattle? | bizdığırdayalmazbızmı? dığırdayalmazmıbız?won't we be able to rattle? | sizdığırdayalmazmısız?won't you all be able to rattle? | aladığırdayalmazlamı? dığırdayalmazmıla?won't they be able to rattle? |
| Ability — future II | mendığırdayallıqmaI am going to be able to rattle | sendığırdayallıqsayou are going to be able to rattle | oldığırdayallıqdıhe is going to be able to rattle | bizdığırdayallıqbızwe are going to be able to rattle | sizdığırdayallıqsızyou all are going to be able to rattle | aladığırdayallıqdılathey are going to be able to rattle |
| Ability — future II | mendığırdayallıq tülmeI am not going to be able to rattle | sendığırdayallıq tülseyou are not going to be able to rattle | oldığırdayallıq tüldühe is not going to be able to rattle | bizdığırdayallıq tülbüzwe are not going to be able to rattle | sizdığırdayallıq tülsüzyou all are not going to be able to rattle | aladığırdayallıq tüldülethey are not going to be able to rattle |
| Ability — future II | mendığırdayallıqmamı? dığırdayallıqmıma?am I going to be able to rattle? | sendığırdayallıqmısa?are you going to be able to rattle? | oldığırdayallıqmıdı?is he going to be able to rattle? | bizdığırdayallıqbızmı? dığırdayallıqmıbız?are we going to be able to rattle? | sizdığırdayallıqmısız?are you all going to be able to rattle? | aladığırdayallıqmıdıla?are they going to be able to rattle? |
| Ability — future II | mendığırdayallıq tülmüme?aren't I going to be able to rattle? | sendığırdayallıq tülmüse?aren't you going to be able to rattle? | oldığırdayallıq tülmüdü?isn't he going to be able to rattle? | bizdığırdayallıq tülmübüz?aren't we going to be able to rattle? | sizdığırdayallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to rattle? | aladığırdayallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to rattle? |
| Ability — would be able to… | mendığırdayalır edimdığırdayalır emI would be able to rattle | sendığırdayalır ediŋdığırdayalır eŋyou would be able to rattle | oldığırdayalır edidığırdayalır edhe would be able to rattle | bizdığırdayalır edikdığırdayalır ekwe would be able to rattle | sizdığırdayalır edigizdığırdayalır egizyou all would be able to rattle | aladığırdayalır ediledığırdayalır ellethey would be able to rattle |
| Ability — would be able to… | mendığırdayalmaz edimdığırdayalmaz emI wouldn't be able to rattle | sendığırdayalmaz ediŋdığırdayalmaz eŋyou wouldn't be able to rattle | oldığırdayalmaz edidığırdayalmaz edhe wouldn't be able to rattle | bizdığırdayalmaz edikdığırdayalmaz ekwe wouldn't be able to rattle | sizdığırdayalmaz edigizdığırdayalmaz egizyou all wouldn't be able to rattle | aladığırdayalmaz ediledığırdayalmaz ellethey wouldn't be able to rattle |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | sendığırdayalğındığırdayalğımay you be able to rattle | |||||
| Second-person optative — ability | sendığırdayalmağındığırdayalmağımay you not be able to rattle | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | mendığırdarğa izleymeI want to rattle | sendığırdarğa izleyseyou want to rattle | oldığırdarğa izleydihe wants to rattle | bizdığırdarğa izleybizwe want to rattle | sizdığırdarğa izleysizyou all want to rattle | aladığırdarğa izleydilethey want to rattle |
| want to | mendığırdarğa izlemeymeI do not want to rattle | sendığırdarğa izlemeyseyou do not want to rattle | oldığırdarğa izlemeydihe does not want to rattle | bizdığırdarğa izlemeybizwe do not want to rattle | sizdığırdarğa izlemeysizyou all do not want to rattle | aladığırdarğa izlemeydilethey do not want to rattle |
| would like to | mendığırdarğa süemeI would like to rattle | sendığırdarğa süeseyou would like to rattle | oldığırdarğa süedihe would like to rattle | bizdığırdarğa süebizwe would like to rattle | sizdığırdarğa süesizyou all would like to rattle | aladığırdarğa süedilethey would like to rattle |
| would like to | mendığırdarğa süymeymeI would not like to rattle | sendığırdarğa süymeyseyou would not like to rattle | oldığırdarğa süymeydihe would not like to rattle | bizdığırdarğa süymeybizwe would not like to rattle | sizdığırdarğa süymeysizyou all would not like to rattle | aladığırdarğa süymeydilethey would not like to rattle |
| hope to | mendığırdarğa umutlanamaI hope to rattle | sendığırdarğa umutlanasayou hope to rattle | oldığırdarğa umutlanadıhe hopes to rattle | bizdığırdarğa umutlanabızwe hope to rattle | sizdığırdarğa umutlanasızyou all hope to rattle | aladığırdarğa umutlanadılathey hope to rattle |
| hope to | mendığırdarğa umutlanmaymaI do not hope to rattle | sendığırdarğa umutlanmaysayou do not hope to rattle | oldığırdarğa umutlanmaydıhe does not hope to rattle | bizdığırdarğa umutlanmaybızwe do not hope to rattle | sizdığırdarğa umutlanmaysızyou all do not hope to rattle | aladığırdarğa umutlanmaydılathey do not hope to rattle |
| be about to | mendığırdarğa deb turamaI am about to rattle | sendığırdarğa deb turasayou are about to rattle | oldığırdarğa deb turadıhe is about to rattle | bizdığırdarğa deb turabızwe are about to rattle | sizdığırdarğa deb turasızyou all are about to rattle | aladığırdarğa deb turadılathey are about to rattle |
| be about to | mendığırdarğa deb turmaymaI am not about to rattle | sendığırdarğa deb turmaysayou are not about to rattle | oldığırdarğa deb turmaydıhe is not about to rattle | bizdığırdarğa deb turmaybızwe are not about to rattle | sizdığırdarğa deb turmaysızyou all are not about to rattle | aladığırdarğa deb turmaydılathey are not about to rattle |
| Need and obligation | ||||||
| need to | mendığırdarğa kerekmeI need to rattle | sendığırdarğa kerekseyou need to rattle | oldığırdarğa kerekdihe needs to rattle | bizdığırdarğa kerekbizwe need to rattle | sizdığırdarğa kereksizyou all need to rattle | aladığırdarğa kerekdilethey need to rattle |
| need to | mendığırdarğa kerek tülmeI do not need to rattle | sendığırdarğa kerek tülseyou do not need to rattle | oldığırdarğa kerek tüldühe does not need to rattle | bizdığırdarğa kerek tülbüzwe do not need to rattle | sizdığırdarğa kerek tülsüzyou all do not need to rattle | aladığırdarğa kerek tüldülethey do not need to rattle |
| have to | menmenŋe dığırdarğa tüşediI have to rattle | sensenŋe dığırdarğa tüşediyou have to rattle | olaŋa dığırdarğa tüşedihe has to rattle | bizbizge dığırdarğa tüşediwe have to rattle | sizsizge dığırdarğa tüşediyou all have to rattle | alaalağa dığırdarğa tüşedithey have to rattle |
| have to | menmenŋe dığırdarğa tüşmeydiI do not have to rattle | sensenŋe dığırdarğa tüşmeydiyou do not have to rattle | olaŋa dığırdarğa tüşmeydihe does not have to rattle | bizbizge dığırdarğa tüşmeydiwe do not have to rattle | sizsizge dığırdarğa tüşmeydiyou all do not have to rattle | alaalağa dığırdarğa tüşmeydithey do not have to rattle |
| be obliged to | mendığırdarğa borçlumaI am obliged to rattle | sendığırdarğa borçlusayou are obliged to rattle | oldığırdarğa borçluduhe is obliged to rattle | bizdığırdarğa borçlubuzwe are obliged to rattle | sizdığırdarğa borçlusuzyou all are obliged to rattle | aladığırdarğa borçludulathey are obliged to rattle |
| be obliged to | mendığırdarğa borçlu tülmeI am not obliged to rattle | sendığırdarğa borçlu tülseyou are not obliged to rattle | oldığırdarğa borçlu tüldühe is not obliged to rattle | bizdığırdarğa borçlu tülbüzwe are not obliged to rattle | sizdığırdarğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to rattle | aladığırdarğa borçlu tüldülethey are not obliged to rattle |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | mendığırdarğa madarım bardıI have a way to rattle | sendığırdarğa madarıŋ bardıyou have a way to rattle | oldığırdarğa madarı bardıhe has a way to rattle | bizdığırdarğa madarıbız bardıwe have a way to rattle | sizdığırdarğa madarığız bardıyou all have a way to rattle | aladığırdarğa madarları bardıthey have a way to rattle |
| have a way to | mendığırdarğa madarım joqduI have no way to rattle | sendığırdarğa madarıŋ joqduyou have no way to rattle | oldığırdarğa madarı joqduhe has no way to rattle | bizdığırdarğa madarıbız joqduwe have no way to rattle | sizdığırdarğa madarığız joqduyou all have no way to rattle | aladığırdarğa madarları joqduthey have no way to rattle |
| be free to | mendığırdarğa erkinligim bardıI am free to rattle | sendığırdarğa erkinligiŋ bardıyou are free to rattle | oldığırdarğa erkinligi bardıhe is free to rattle | bizdığırdarğa erkinligibiz bardıwe are free to rattle | sizdığırdarğa erkinligigiz bardıyou all are free to rattle | aladığırdarğa erkinlikleri bardıthey are free to rattle |
| be free to | mendığırdarğa erkinligim joqduI am not free to rattle | sendığırdarğa erkinligiŋ joqduyou are not free to rattle | oldığırdarğa erkinligi joqduhe is not free to rattle | bizdığırdarğa erkinligibiz joqduwe are not free to rattle | sizdığırdarğa erkinligigiz joqduyou all are not free to rattle | aladığırdarğa erkinlikleri joqduthey are not free to rattle |
| be possible to | menmenŋe dığırdarğa bolluqduit is possible for me to rattle | sensenŋe dığırdarğa bolluqduit is possible for you to rattle | olaŋa dığırdarğa bolluqduit is possible for him to rattle | bizbizge dığırdarğa bolluqduit is possible for us to rattle | sizsizge dığırdarğa bolluqduit is possible for you all to rattle | alaalağa dığırdarğa bolluqduit is possible for them to rattle |
| be possible to | menmenŋe dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for me to rattle | sensenŋe dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for you to rattle | olaŋa dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for him to rattle | bizbizge dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for us to rattle | sizsizge dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for you all to rattle | alaalağa dığırdarğa bolluq tüldüit is not possible for them to rattle |
| be ready to | mendığırdarğa hazırmaI am ready to rattle | sendığırdarğa hazırsayou are ready to rattle | oldığırdarğa hazırdıhe is ready to rattle | bizdığırdarğa hazırbızwe are ready to rattle | sizdığırdarğa hazırsızyou all are ready to rattle | aladığırdarğa hazırdılathey are ready to rattle |
| be ready to | mendığırdarğa hazır tülmeI am not ready to rattle | sendığırdarğa hazır tülseyou are not ready to rattle | oldığırdarğa hazır tüldühe is not ready to rattle | bizdığırdarğa hazır tülbüzwe are not ready to rattle | sizdığırdarğa hazır tülsüzyou all are not ready to rattle | aladığırdarğa hazır tüldülethey are not ready to rattle |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | mendığırdarğa küreşemeI am trying to rattle | sendığırdarğa küreşeseyou are trying to rattle | oldığırdarğa küreşedihe is trying to rattle | bizdığırdarğa küreşebizwe are trying to rattle | sizdığırdarğa küreşesizyou all are trying to rattle | aladığırdarğa küreşedilethey are trying to rattle |
| try to | mendığırdarğa küreşmeymeI am not trying to rattle | sendığırdarğa küreşmeyseyou are not trying to rattle | oldığırdarğa küreşmeydihe is not trying to rattle | bizdığırdarğa küreşmeybizwe are not trying to rattle | sizdığırdarğa küreşmeysizyou all are not trying to rattle | aladığırdarğa küreşmeydilethey are not trying to rattle |
| agree to | mendığırdarğa unaymaI agree to rattle | sendığırdarğa unaysayou agree to rattle | oldığırdarğa unaydıhe agrees to rattle | bizdığırdarğa unaybızwe agree to rattle | sizdığırdarğa unaysızyou all agree to rattle | aladığırdarğa unaydılathey agree to rattle |
| agree to | mendığırdarğa unamaymaI refuse to rattle | sendığırdarğa unamaysayou refuse to rattle | oldığırdarğa unamaydıhe refuses to rattle | bizdığırdarğa unamaybızwe refuse to rattle | sizdığırdarğa unamaysızyou all refuse to rattle | aladığırdarğa unamaydılathey refuse to rattle |
| hurry to | mendığırdarğa aşığamaI am in a hurry to rattle | sendığırdarğa aşığasayou are in a hurry to rattle | oldığırdarğa aşığadıhe is in a hurry to rattle | bizdığırdarğa aşığabızwe are in a hurry to rattle | sizdığırdarğa aşığasızyou all are in a hurry to rattle | aladığırdarğa aşığadılathey are in a hurry to rattle |
| hurry to | mendığırdarğa aşıqmaymaI am in no hurry to rattle | sendığırdarğa aşıqmaysayou are in no hurry to rattle | oldığırdarğa aşıqmaydıhe is in no hurry to rattle | bizdığırdarğa aşıqmaybızwe are in no hurry to rattle | sizdığırdarğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to rattle | aladığırdarğa aşıqmaydılathey are in no hurry to rattle |
| be afraid to | mendığırdarğa qorqamaI am afraid to rattle | sendığırdarğa qorqasayou are afraid to rattle | oldığırdarğa qorqadıhe is afraid to rattle | bizdığırdarğa qorqabızwe are afraid to rattle | sizdığırdarğa qorqasızyou all are afraid to rattle | aladığırdarğa qorqadılathey are afraid to rattle |
| be afraid to | mendığırdarğa qorqmaymaI am not afraid to rattle | sendığırdarğa qorqmaysayou are not afraid to rattle | oldığırdarğa qorqmaydıhe is not afraid to rattle | bizdığırdarğa qorqmaybızwe are not afraid to rattle | sizdığırdarğa qorqmaysızyou all are not afraid to rattle | aladığırdarğa qorqmaydılathey are not afraid to rattle |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | mendığırday bolmazmaI can't be rattling | sendığırday bolmazsayou can't be rattling | oldığırday bolmazhe can't be rattling | bizdığırday bolmazbızwe can't be rattling | sizdığırday bolmazsızyou all can't be rattling | aladığırday bolmazlathey can't be rattling |
| Inference, present — double negation | mendığırdamay bolmazmaI must be rattling (emphatic) | sendığırdamay bolmazsayou must be rattling (emphatic) | oldığırdamay bolmazhe must be rattling (emphatic) | bizdığırdamay bolmazbızwe must be rattling (emphatic) | sizdığırdamay bolmazsızyou all must be rattling (emphatic) | aladığırdamay bolmazlathey must be rattling (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | mendığırday turmasamif I don't keep rattling | sendığırday turmasaŋif you don't keep rattling | oldığırday turmasaif he doesn't keep rattling | bizdığırday turmasaqif we don't keep rattling | sizdığırday turmasağızif you all don't keep rattling | aladığırday turmasalaif they don't keep rattling |
| Inference, progressive — auxiliary negated | mendığırday tura bolmazmaI can't be in the middle of rattling | sendığırday tura bolmazsayou can't be in the middle of rattling | oldığırday tura bolmazhe can't be in the middle of rattling | bizdığırday tura bolmazbızwe can't be in the middle of rattling | sizdığırday tura bolmazsızyou all can't be in the middle of rattling | aladığırday tura bolmazlathey can't be in the middle of rattling |
| Inference, progressive — double negation | mendığırdamay tura bolmazmaI must keep on not rattling (emphatic) | sendığırdamay tura bolmazsayou must keep on not rattling (emphatic) | oldığırdamay tura bolmazhe must keep on not rattling (emphatic) | bizdığırdamay tura bolmazbızwe must keep on not rattling (emphatic) | sizdığırdamay tura bolmazsızyou all must keep on not rattling (emphatic) | aladığırdamay tura bolmazlathey must keep on not rattling (emphatic) |
| Progressive — verb negated | mendığırdamay turamaI keep on not rattling | sendığırdamay turasayou keep on not rattling | oldığırdamay turadıhe keeps on not rattling | bizdığırdamay turabızwe keep on not rattling | sizdığırdamay turasızyou all keep on not rattling | aladığırdamay turadılathey keep on not rattling |
| Progressive — double negation | mendığırdamay turmaymaI am not keeping on not rattling | sendığırdamay turmaysayou are not keeping on not rattling | oldığırdamay turmaydıhe is not keeping on not rattling | bizdığırdamay turmaybızwe are not keeping on not rattling | sizdığırdamay turmaysızyou all are not keeping on not rattling | aladığırdamay turmaydılathey are not keeping on not rattling |
| Progressive — double negation | mendığırdamay turmaymımaaren't I keeping on not rattling? | sendığırdamay turmaymısaaren't you keeping on not rattling? | oldığırdamay turmaymıdıisn't he keeping on not rattling? | bizdığırdamay turmaymıbızaren't we keeping on not rattling? | sizdığırdamay turmaymısızaren't you all keeping on not rattling? | aladığırdamay turmaymıdılaaren't they keeping on not rattling? |
| Inference — auxiliary negated | mendığırdağan bolmazmaI can't have rattled | sendığırdağan bolmazsayou can't have rattled | oldığırdağan bolmazhe can't have rattled | bizdığırdağan bolmazbızwe can't have rattled | sizdığırdağan bolmazsızyou all can't have rattled | aladığırdağan bolmazlathey can't have rattled |
| Inference — double negation | mendığırdamağan bolmazmaI must have rattled (emphatic) | sendığırdamağan bolmazsayou must have rattled (emphatic) | oldığırdamağan bolmazhe must have rattled (emphatic) | bizdığırdamağan bolmazbızwe must have rattled (emphatic) | sizdığırdamağan bolmazsızyou all must have rattled (emphatic) | aladığırdamağan bolmazlathey must have rattled (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | mendığırdağan bolmasamif it weren't that I had rattled | sendığırdağan bolmasaŋif it weren't that you had rattled | oldığırdağan bolmasaif it weren't that he had rattled | bizdığırdağan bolmasaqif it weren't that we had rattled | sizdığırdağan bolmasağızif it weren't that you all had rattled | aladığırdağan bolmasalaif it weren't that they had rattled |
| Counterfactual — double negation | mendığırdamağan bolmasamif it weren't that I hadn't rattled | sendığırdamağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't rattled | oldığırdamağan bolmasaif it weren't that he hadn't rattled | bizdığırdamağan bolmasaqif it weren't that we hadn't rattled | sizdığırdamağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't rattled | aladığırdamağan bolmasalaif it weren't that they hadn't rattled |
| Inference, future — auxiliary negated | mendığırdarıq bolmazmaI can't be going to rattle | sendığırdarıq bolmazsayou can't be going to rattle | oldığırdarıq bolmazhe can't be going to rattle | bizdığırdarıq bolmazbızwe can't be going to rattle | sizdığırdarıq bolmazsızyou all can't be going to rattle | aladığırdarıq bolmazlathey can't be going to rattle |
| Inference, future — double negation | mendığırdamazlıq bolmazmaI must be going to rattle (emphatic) | sendığırdamazlıq bolmazsayou must be going to rattle (emphatic) | oldığırdamazlıq bolmazhe must be going to rattle (emphatic) | bizdığırdamazlıq bolmazbızwe must be going to rattle (emphatic) | sizdığırdamazlıq bolmazsızyou all must be going to rattle (emphatic) | aladığırdamazlıq bolmazlathey must be going to rattle (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | mendığırdarıq bolmasamif it weren't that I were going to rattle | sendığırdarıq bolmasaŋif it weren't that you were going to rattle | oldığırdarıq bolmasaif it weren't that he were going to rattle | bizdığırdarıq bolmasaqif it weren't that we were going to rattle | sizdığırdarıq bolmasağızif it weren't that you all were going to rattle | aladığırdarıq bolmasalaif it weren't that they were going to rattle |
| Counterfactual future — double negation | mendığırdamazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to rattle | sendığırdamazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to rattle | oldığırdamazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to rattle | bizdığırdamazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to rattle | sizdığırdamazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to rattle | aladığırdamazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to rattle |