ışarırğa
/ɯʃarɯrʁa/
1. smile
- ol menŋe ışardı — he smiled at me
- ol bizge ışarıb tübedi — he met us smiling
- biz da ışarabız — we are smiling too
- bir ışarsaŋ a — do smile, please
- külüb-ışarıb söleşdi — he spoke laughing and smiling
- közleriŋ ışaradıla — your eyes are smiling
- jılı ışarırğa — to smile warmly
- tülkü kibik ışarırğa — to smile slyly, like a fox
- ışarğanı anŋa jaraşadı — his smile suits him
- ışarmağanŋa kişi külmeydi — nobody smiles back at one who does not smile
2. come out, break through (of the sun) — Used with the sun as subject, as in künnü közü ışardı 'the sun came out'. one source
- künnü közü ışardı — the sun broke through
- kün ışardı — the sun came out
Expressions
- tişi ışarırğa — smile
Conjugation
Common forms
- ışaradıhe is smiling
- ışardıhe smiled
- ışarğandıhe has smiled
- ışarırhe will smile
- ışarlıqdıhe is going to smile
- ışara edihe was smiling
- ışarsaif he smiles
- ışar!smile!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menışaramaI am smiling | senışarasayou are smiling | olışaradıhe is smiling | bizışarabızwe are smiling | sizışarasızyou all are smiling | alaışaradılathey are smiling |
| Present (simple & continuous) | menışarmaymaI am not smiling | senışarmaysayou are not smiling | olışarmaydıhe is not smiling | bizışarmaybızwe are not smiling | sizışarmaysızyou all are not smiling | alaışarmaydılathey are not smiling |
| Present (simple & continuous) | menışaramamı? ışaramıma?am I smiling? | senışaramısa?are you smiling? | olışaramıdı?is he smiling? | bizışarabızmı? ışaramıbız?are we smiling? | sizışaramısız?are you all smiling? | alaışaramıdıla?are they smiling? |
| Present (simple & continuous) | menışarmaymamı? ışarmaymıma?aren't I smiling? | senışarmaymısa?aren't you smiling? | olışarmaymıdı?isn't he smiling? | bizışarmaybızmı? ışarmaymıbız?aren't we smiling? | sizışarmaymısız?aren't you all smiling? | alaışarmaymıdıla?aren't they smiling? |
| Habitual (usually, tends to) | menışarıwçanmaI usually smile | senışarıwçansayou usually smile | olışarıwçandıhe usually smiles | bizışarıwçanbızwe usually smile | sizışarıwçansızyou all usually smile | alaışarıwçandılathey usually smile |
| Habitual (usually, tends to) | menışarmawçanmaI usually don't smile | senışarmawçansayou usually don't smile | olışarmawçandıhe usually doesn't smile | bizışarmawçanbızwe usually don't smile | sizışarmawçansızyou all usually don't smile | alaışarmawçandılathey usually don't smile |
| Habitual (usually, tends to) | menışarıwçanmamı? ışarıwçanmıma?do I usually smile? | senışarıwçanmısa?do you usually smile? | olışarıwçanmıdı?does he usually smile? | bizışarıwçanbızmı? ışarıwçanmıbız?do we usually smile? | sizışarıwçanmısız?do you all usually smile? | alaışarıwçanmıdıla?do they usually smile? |
| Habitual (usually, tends to) | menışarmawçanmamı? ışarmawçanmıma?do I usually not smile? | senışarmawçanmısa?do you usually not smile? | olışarmawçanmıdı?does he usually not smile? | bizışarmawçanbızmı? ışarmawçanmıbız?do we usually not smile? | sizışarmawçanmısız?do you all usually not smile? | alaışarmawçanmıdıla?do they usually not smile? |
| Resultative (has become and stays) | olışarıbdıhe has smiled and remains so | alaışarıbdılathey have smiled and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olışarıbmıdı?has he smiled? | alaışarıbmıdıla?have they smiled? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menışarıb turamaI keep smiling | senışarıb turasayou keep smiling | olışarıb turadıhe keeps smiling | bizışarıb turabızwe keep smiling | sizışarıb turasızyou all keep smiling | alaışarıb turadılathey keep smiling |
| Durative (keeps doing) | menışarıb turmaymaI don't keep smiling | senışarıb turmaysayou don't keep smiling | olışarıb turmaydıhe doesn't keep smiling | bizışarıb turmaybızwe don't keep smiling | sizışarıb turmaysızyou all don't keep smiling | alaışarıb turmaydılathey don't keep smiling |
| Durative (keeps doing) | menışarıb turamamı? ışarıb turamıma?do I keep smiling? | senışarıb turamısa?do you keep smiling? | olışarıb turamıdı?does he keep smiling? | bizışarıb turabızmı? ışarıb turamıbız?do we keep smiling? | sizışarıb turamısız?do you all keep smiling? | alaışarıb turamıdıla?do they keep smiling? |
| Durative (keeps doing) | menışarıb turmaymamı? ışarıb turmaymıma?don't I keep smiling? | senışarıb turmaymısa?don't you keep smiling? | olışarıb turmaymıdı?doesn't he keep smiling? | bizışarıb turmaybızmı? ışarıb turmaymıbız?don't we keep smiling? | sizışarıb turmaymısız?don't you all keep smiling? | alaışarıb turmaymıdıla?don't they keep smiling? |
| Progressive (in the middle of) | menışara turamaI am in the middle of smiling | senışara turasayou are in the middle of smiling | olışara turadıhe is in the middle of smiling | bizışara turabızwe are in the middle of smiling | sizışara turasızyou all are in the middle of smiling | alaışara turadılathey are in the middle of smiling |
| Progressive (in the middle of) | menışara turmaymaI am not in the middle of smiling | senışara turmaysayou are not in the middle of smiling | olışara turmaydıhe is not in the middle of smiling | bizışara turmaybızwe are not in the middle of smiling | sizışara turmaysızyou all are not in the middle of smiling | alaışara turmaydılathey are not in the middle of smiling |
| Progressive (in the middle of) | menışara turamamı? ışara turamıma?am I in the middle of smiling? | senışara turamısa?are you in the middle of smiling? | olışara turamıdı?is he in the middle of smiling? | bizışara turabızmı? ışara turamıbız?are we in the middle of smiling? | sizışara turamısız?are you all in the middle of smiling? | alaışara turamıdıla?are they in the middle of smiling? |
| Progressive (in the middle of) | menışara turmaymamı? ışara turmaymıma?aren't I in the middle of smiling? | senışara turmaymısa?aren't you in the middle of smiling? | olışara turmaymıdı?isn't he in the middle of smiling? | bizışara turmaybızmı? ışara turmaymıbız?aren't we in the middle of smiling? | sizışara turmaymısız?aren't you all in the middle of smiling? | alaışara turmaymıdıla?aren't they in the middle of smiling? |
| Simple past (definite) | menışardımI smiled | senışardıŋyou smiled | olışardıhe smiled | bizışardıqwe smiled | sizışardığızyou all smiled | alaışardılathey smiled |
| Simple past (definite) | menışarmadımI didn't smile | senışarmadıŋyou didn't smile | olışarmadıhe didn't smile | bizışarmadıqwe didn't smile | sizışarmadığızyou all didn't smile | alaışarmadılathey didn't smile |
| Simple past (definite) | menışardımmı?did I smile? | senışardıŋmı?did you smile? | olışardımı?did he smile? | bizışardıqmı?did we smile? | sizışardığızmı?did you all smile? | alaışardılamı?did they smile? |
| Simple past (definite) | menışarmadımmı?didn't I smile? | senışarmadıŋmı?didn't you smile? | olışarmadımı?didn't he smile? | bizışarmadıqmı?didn't we smile? | sizışarmadığızmı?didn't you all smile? | alaışarmadılamı?didn't they smile? |
| Perfect (past indefinite) | menışarğanmaI have smiled | senışarğansayou have smiled | olışarğandıhe has smiled | bizışarğanbızwe have smiled | sizışarğansızyou all have smiled | alaışarğandılathey have smiled |
| Perfect (past indefinite) | menışarmağanmaI haven't smiled | senışarmağansayou haven't smiled | olışarmağandıhe hasn't smiled | bizışarmağanbızwe haven't smiled | sizışarmağansızyou all haven't smiled | alaışarmağandılathey haven't smiled |
| Perfect (past indefinite) | menışarğanmamı? ışarğanmıma?have I smiled? | senışarğanmısa?have you smiled? | olışarğanmıdı?has he smiled? | bizışarğanbızmı? ışarğanmıbız?have we smiled? | sizışarğanmısız?have you all smiled? | alaışarğanmıdıla?have they smiled? |
| Perfect (past indefinite) | menışarmağanmamı? ışarmağanmıma?haven't I smiled? | senışarmağanmısa?haven't you smiled? | olışarmağanmıdı?hasn't he smiled? | bizışarmağanbızmı? ışarmağanmıbız?haven't we smiled? | sizışarmağanmısız?haven't you all smiled? | alaışarmağanmıdıla?haven't they smiled? |
| Durative, definite past (kept doing) | menışarıb turdumI kept smiling | senışarıb turduŋyou kept smiling | olışarıb turduhe kept smiling | bizışarıb turduqwe kept smiling | sizışarıb turduğuzyou all kept smiling | alaışarıb turdulathey kept smiling |
| Durative, definite past (kept doing) | menışarıb turmadımI didn't keep smiling | senışarıb turmadıŋyou didn't keep smiling | olışarıb turmadıhe didn't keep smiling | bizışarıb turmadıqwe didn't keep smiling | sizışarıb turmadığızyou all didn't keep smiling | alaışarıb turmadılathey didn't keep smiling |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menışarırmaI will smile | senışarırsayou will smile | olışarırhe will smile | bizışarırbızwe will smile | sizışarırsızyou all will smile | alaışarırlathey will smile |
| Indefinite future (future I) | menışarmazmaI won't smile | senışarmazsayou won't smile | olışarmazhe won't smile | bizışarmazbızwe won't smile | sizışarmazsızyou all won't smile | alaışarmazlathey won't smile |
| Indefinite future (future I) | menışarırmamı? ışarırmıma?will I smile? | senışarırmısa?will you smile? | olışarırmı?will he smile? | bizışarırbızmı? ışarırmıbız?will we smile? | sizışarırmısız?will you all smile? | alaışarırlamı? ışarırmıla?will they smile? |
| Indefinite future (future I) | menışarmazmamı? ışarmazmıma?won't I smile? | senışarmazmısa?won't you smile? | olışarmazmı?won't he smile? | bizışarmazbızmı? ışarmazmıbız?won't we smile? | sizışarmazmısız?won't you all smile? | alaışarmazlamı? ışarmazmıla?won't they smile? |
| Definite future (future II) | menışarlıqma1ışarrıqmaI am going to smile | senışarlıqsa1ışarrıqsayou are going to smile | olışarlıqdı1ışarrıqdıhe is going to smile | bizışarlıqbız1ışarrıqbızwe are going to smile | sizışarlıqsız1ışarrıqsızyou all are going to smile | alaışarlıqdıla1ışarrıqdılathey are going to smile |
| Definite future (future II) | menışarlıq tülme1ışarrıq tülmeI am not going to smile | senışarlıq tülse1ışarrıq tülseyou are not going to smile | olışarlıq tüldü1ışarrıq tüldühe is not going to smile | bizışarlıq tülbüz1ışarrıq tülbüzwe are not going to smile | sizışarlıq tülsüz1ışarrıq tülsüzyou all are not going to smile | alaışarlıq tüldüle1ışarrıq tüldülethey are not going to smile |
| Definite future (future II) | menışarlıqmamı?1 ışarlıqmıma?ışarrıqmamı?am I going to smile? | senışarlıqmısa?1ışarrıqmısa?are you going to smile? | olışarlıqmıdı?1ışarrıqmıdı?is he going to smile? | bizışarlıqbızmı?1 ışarlıqmıbız?ışarrıqbızmı?are we going to smile? | sizışarlıqmısız?1ışarrıqmısız?are you all going to smile? | alaışarlıqmıdıla?1ışarrıqmıdıla?are they going to smile? |
| Definite future (future II) | menışarlıq tülmüme?1ışarrıq tülmüme?aren't I going to smile? | senışarlıq tülmüse?1ışarrıq tülmüse?aren't you going to smile? | olışarlıq tülmüdü?1ışarrıq tülmüdü?isn't he going to smile? | bizışarlıq tülmübüz?1ışarrıq tülmübüz?aren't we going to smile? | sizışarlıq tülmüsüz?1ışarrıq tülmüsüz?aren't you all going to smile? | alaışarlıq tülmüdüle?1ışarrıq tülmüdüle?aren't they going to smile? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ışarrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menışarğan edimışarğanemI had smiled | senışarğan ediŋışarğaneŋyou had smiled | olışarğan ediışarğanedhe had smiled | bizışarğan edikışarğanekwe had smiled | sizışarğan edigizışarğanegizyou all had smiled | alaışarğan edileışarğanellethey had smiled |
| Past perfect (pluperfect) | menışarmağan edimışarmağanemI hadn't smiled | senışarmağan ediŋışarmağaneŋyou hadn't smiled | olışarmağan ediışarmağanedhe hadn't smiled | bizışarmağan edikışarmağanekwe hadn't smiled | sizışarmağan edigizışarmağanegizyou all hadn't smiled | alaışarmağan edileışarmağanellethey hadn't smiled |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menışara edimışaraemI was smiling | senışara ediŋışaraeŋyou were smiling | olışara ediışaraedhe was smiling | bizışara edikışaraekwe were smiling | sizışara edigizışaraegizyou all were smiling | alaışara edileışaraellethey were smiling |
| Past continuous (imperfect) | menışarmay edimışarmayemI wasn't smiling | senışarmay ediŋışarmayeŋyou weren't smiling | olışarmay ediışarmayedhe wasn't smiling | bizışarmay edikışarmayekwe weren't smiling | sizışarmay edigizışarmayegizyou all weren't smiling | alaışarmay edileışarmayellethey weren't smiling |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menışarıwçan edimışarıwçanemI used to smile | senışarıwçan ediŋışarıwçaneŋyou used to smile | olışarıwçan ediışarıwçanedhe used to smile | bizışarıwçan edikışarıwçanekwe used to smile | sizışarıwçan edigizışarıwçanegizyou all used to smile | alaışarıwçan edileışarıwçanellethey used to smile |
| Habitual past (used to) | menışarmawçan edimışarmawçanemI didn't use to smile | senışarmawçan ediŋışarmawçaneŋyou didn't use to smile | olışarmawçan ediışarmawçanedhe didn't use to smile | bizışarmawçan edikışarmawçanekwe didn't use to smile | sizışarmawçan edigizışarmawçanegizyou all didn't use to smile | alaışarmawçan edileışarmawçanellethey didn't use to smile |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olışarıb edihe had smiled and remained so | alaışarıb edilethey had smiled and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olışarıb tül edihe hadn't smiled | alaışarıb tül edilethey hadn't smiled | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menışarıb tura edimışarıb turaemI had kept smiling | senışarıb tura ediŋışarıb turaeŋyou had kept smiling | olışarıb tura ediışarıb turaedhe had kept smiling | bizışarıb tura edikışarıb turaekwe had kept smiling | sizışarıb tura edigizışarıb turaegizyou all had kept smiling | alaışarıb tura edileışarıb turaellethey had kept smiling |
| Past durative (had kept doing) | menışarıb turmay edimışarıb turmayemI hadn't kept smiling | senışarıb turmay ediŋışarıb turmayeŋyou hadn't kept smiling | olışarıb turmay ediışarıb turmayedhe hadn't kept smiling | bizışarıb turmay edikışarıb turmayekwe hadn't kept smiling | sizışarıb turmay edigizışarıb turmayegizyou all hadn't kept smiling | alaışarıb turmay edileışarıb turmayellethey hadn't kept smiling |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menışara tura edimışara turaemI was in the middle of smiling | senışara tura ediŋışara turaeŋyou were in the middle of smiling | olışara tura ediışara turaedhe was in the middle of smiling | bizışara tura edikışara turaekwe were in the middle of smiling | sizışara tura edigizışara turaegizyou all were in the middle of smiling | alaışara tura edileışara turaellethey were in the middle of smiling |
| Past progressive (was in the middle of) | menışara turmay edimışara turmayemI wasn't in the middle of smiling | senışara turmay ediŋışara turmayeŋyou weren't in the middle of smiling | olışara turmay ediışara turmayedhe wasn't in the middle of smiling | bizışara turmay edikışara turmayekwe weren't in the middle of smiling | sizışara turmay edigizışara turmayegizyou all weren't in the middle of smiling | alaışara turmay edileışara turmayellethey weren't in the middle of smiling |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menışarır edimışarır emI would smile | senışarır ediŋışarır eŋyou would smile | olışarır ediışarır edhe would smile | bizışarır edikışarır ekwe would smile | sizışarır edigizışarır egizyou all would smile | alaışarır edileışarır ellethey would smile |
| Conditional result (would) | menışarmaz edimışarmaz emI wouldn't smile | senışarmaz ediŋışarmaz eŋyou wouldn't smile | olışarmaz ediışarmaz edhe wouldn't smile | bizışarmaz edikışarmaz ekwe wouldn't smile | sizışarmaz edigizışarmaz egizyou all wouldn't smile | alaışarmaz edileışarmaz ellethey wouldn't smile |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menışarlıq edim2ışarlıq emışarrıq edimI would have smiled | senışarlıq ediŋ2ışarlıq eŋışarrıq ediŋyou would have smiled | olışarlıq edi2ışarlıq edışarrıq edihe would have smiled | bizışarlıq edik2ışarlıq ekışarrıq edikwe would have smiled | sizışarlıq edigiz2ışarlıq egizışarrıq edigizyou all would have smiled | alaışarlıq edile2ışarlıq elleışarrıq edilethey would have smiled |
| Past conditional result (would have) | menışarlıq tül edim2ışarlıq tül emışarrıq tül edimI wouldn't have smiled | senışarlıq tül ediŋ2ışarlıq tül eŋışarrıq tül ediŋyou wouldn't have smiled | olışarlıq tül edi2ışarlıq tül edışarrıq tül edihe wouldn't have smiled | bizışarlıq tül edik2ışarlıq tül ekışarrıq tül edikwe wouldn't have smiled | sizışarlıq tül edigiz2ışarlıq tül egizışarrıq tül edigizyou all wouldn't have smiled | alaışarlıq tül edile2ışarlıq tül elleışarrıq tül edilethey wouldn't have smiled |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ışarrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menışarsamif I smile | senışarsaŋif you smile | olışarsaif he smiles | bizışarsaqif we smile | sizışarsağızif you all smile | alaışarsalaif they smile |
| Conditional | menışarmasamif I don't smile | senışarmasaŋif you don't smile | olışarmasaif he doesn't smile | bizışarmasaqif we don't smile | sizışarmasağızif you all don't smile | alaışarmasalaif they don't smile |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menışara esemif I am smiling | senışara eseŋif you are smiling | olışara eseif he is smiling | bizışara esekif we are smiling | sizışara esegizif you all are smiling | alaışara eseleif they are smiling |
| Conditional, present real | menışarmay esemif I am not smiling | senışarmay eseŋif you are not smiling | olışarmay eseif he is not smiling | bizışarmay esekif we are not smiling | sizışarmay esegizif you all are not smiling | alaışarmay eseleif they are not smiling |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menışarsam ediışarsam edif only I smiled | senışarsaŋ ediışarsaŋ edif only you smiled | olışarsa ediışarsaedif only he smiled | bizışarsaq ediışarsaq edif only we smiled | sizışarsağız ediışarsağız edif only you all smiled | alaışarsala ediışarsalaedif only they smiled |
| Wish, present/future (if only) | menışarmasam ediışarmasam edif only I didn't smile | senışarmasaŋ ediışarmasaŋ edif only you didn't smile | olışarmasa ediışarmasaedif only he didn't smile | bizışarmasaq ediışarmasaq edif only we didn't smile | sizışarmasağız ediışarmasağız edif only you all didn't smile | alaışarmasala ediışarmasalaedif only they didn't smile |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menışarıb tursamif I carry on smiling | senışarıb tursaŋif you carry on smiling | olışarıb tursaif he carries on smiling | bizışarıb tursaqif we carry on smiling | sizışarıb tursağızif you all carry on smiling | alaışarıb tursalaif they carry on smiling |
| Durative conditional | menışarıb turmasamif I don't carry on smiling | senışarıb turmasaŋif you don't carry on smiling | olışarıb turmasaif he doesn't carry on smiling | bizışarıb turmasaqif we don't carry on smiling | sizışarıb turmasağızif you all don't carry on smiling | alaışarıb turmasalaif they don't carry on smiling |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menışarıb tura esemif I have kept smiling | senışarıb tura eseŋif you have kept smiling | olışarıb tura eseif he has kept smiling | bizışarıb tura esekif we have kept smiling | sizışarıb tura esegizif you all have kept smiling | alaışarıb tura eseleif they have kept smiling |
| Durative conditional, present real | menışarıb turmay esemif I haven't kept smiling | senışarıb turmay eseŋif you haven't kept smiling | olışarıb turmay eseif he hasn't kept smiling | bizışarıb turmay esekif we haven't kept smiling | sizışarıb turmay esegizif you all haven't kept smiling | alaışarıb turmay eseleif they haven't kept smiling |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menışara tursamif I keep smiling | senışara tursaŋif you keep smiling | olışara tursaif he keeps smiling | bizışara tursaqif we keep smiling | sizışara tursağızif you all keep smiling | alaışara tursalaif they keep smiling |
| Progressive conditional | menışarmay tursamif I keep on not smiling | senışarmay tursaŋif you keep on not smiling | olışarmay tursaif he keeps on not smiling | bizışarmay tursaqif we keep on not smiling | sizışarmay tursağızif you all keep on not smiling | alaışarmay tursalaif they keep on not smiling |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menışara tura esemif I am in the middle of smiling | senışara tura eseŋif you are in the middle of smiling | olışara tura eseif he is in the middle of smiling | bizışara tura esekif we are in the middle of smiling | sizışara tura esegizif you all are in the middle of smiling | alaışara tura eseleif they are in the middle of smiling |
| Progressive conditional, present real | menışarmay tura esemif I keep on not smiling | senışarmay tura eseŋif you keep on not smiling | olışarmay tura eseif he keeps on not smiling | bizışarmay tura esekif we keep on not smiling | sizışarmay tura esegizif you all keep on not smiling | alaışarmay tura eseleif they keep on not smiling |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | menışardım esemif I smiled | senışardıŋ eseŋif you smiled | olışardı eseif he smiled | bizışardıq esekif we smiled | sizışardığız esegizif you all smiled | alaışardıla eseleif they smiled |
| Conditional, definite past3 | menışarmadım esemif I didn't smile | senışarmadıŋ eseŋif you didn't smile | olışarmadı eseif he didn't smile | bizışarmadıq esekif we didn't smile | sizışarmadığız esegizif you all didn't smile | alaışarmadıla eseleif they didn't smile |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menışarğan esemif I did smile (indeed) | senışarğan eseŋif you did smile (indeed) | olışarğan eseif he did smile (indeed) | bizışarğan esekif we did smile (indeed) | sizışarğan esegizif you all did smile (indeed) | alaışarğan eseleif they did smile (indeed) |
| Conditional, past real | menışarmağan esemif I didn't smile (indeed) | senışarmağan eseŋif you didn't smile (indeed) | olışarmağan eseif he didn't smile (indeed) | bizışarmağan esekif we didn't smile (indeed) | sizışarmağan esegizif you all didn't smile (indeed) | alaışarmağan eseleif they didn't smile (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menışarğan bolsamif I had smiled | senışarğan bolsaŋif you had smiled | olışarğan bolsaif he had smiled | bizışarğan bolsaqif we had smiled | sizışarğan bolsağızif you all had smiled | alaışarğan bolsalaif they had smiled |
| Conditional, counterfactual | menışarmağan bolsamif I hadn't smiled | senışarmağan bolsaŋif you hadn't smiled | olışarmağan bolsaif he hadn't smiled | bizışarmağan bolsaqif we hadn't smiled | sizışarmağan bolsağızif you all hadn't smiled | alaışarmağan bolsalaif they hadn't smiled |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menışarğan bolsam ediışarğan bolsam edif only I had smiled | senışarğan bolsaŋ ediışarğan bolsaŋ edif only you had smiled | olışarğan bolsa ediışarğan bolsaedif only he had smiled | bizışarğan bolsaq ediışarğan bolsaq edif only we had smiled | sizışarğan bolsağız ediışarğan bolsağız edif only you all had smiled | alaışarğan bolsala ediışarğan bolsalaedif only they had smiled |
| Wish, past (if only I had) | menışarmağan bolsam ediışarmağan bolsam edif only I hadn't smiled | senışarmağan bolsaŋ ediışarmağan bolsaŋ edif only you hadn't smiled | olışarmağan bolsa ediışarmağan bolsaedif only he hadn't smiled | bizışarmağan bolsaq ediışarmağan bolsaq edif only we hadn't smiled | sizışarmağan bolsağız ediışarmağan bolsağız edif only you all hadn't smiled | alaışarmağan bolsala ediışarmağan bolsalaedif only they hadn't smiled |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menışarır esemif I will smile | senışarır eseŋif you will smile | olışarır eseif he will smile | bizışarır esekif we will smile | sizışarır esegizif you all will smile | alaışarır eseleif they will smile |
| Conditional, aorist | menışarmaz esemif I won't smile | senışarmaz eseŋif you won't smile | olışarmaz eseif he won't smile | bizışarmaz esekif we won't smile | sizışarmaz esegizif you all won't smile | alaışarmaz eseleif they won't smile |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menışarlıq esem4ışarrıq esemif I am going to smile | senışarlıq eseŋ4ışarrıq eseŋif you are going to smile | olışarlıq ese4ışarrıq eseif he is going to smile | bizışarlıq esek4ışarrıq esekif we are going to smile | sizışarlıq esegiz4ışarrıq esegizif you all are going to smile | alaışarlıq esele4ışarrıq eseleif they are going to smile |
| Conditional, future | menışarlıq tül esem4ışarrıq tül esemif I am not going to smile | senışarlıq tül eseŋ4ışarrıq tül eseŋif you are not going to smile | olışarlıq tül ese4ışarrıq tül eseif he is not going to smile | bizışarlıq tül esek4ışarrıq tül esekif we are not going to smile | sizışarlıq tül esegiz4ışarrıq tül esegizif you all are not going to smile | alaışarlıq tül esele4ışarrıq tül eseleif they are not going to smile |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menışarlıq bolsam5ışarrıq bolsamif I were going to smile | senışarlıq bolsaŋ5ışarrıq bolsaŋif you were going to smile | olışarlıq bolsa5ışarrıq bolsaif he were going to smile | bizışarlıq bolsaq5ışarrıq bolsaqif we were going to smile | sizışarlıq bolsağız5ışarrıq bolsağızif you all were going to smile | alaışarlıq bolsala5ışarrıq bolsalaif they were going to smile |
| Conditional, counterfactual future | menışarmazlıq bolsamif I were not going to smile | senışarmazlıq bolsaŋif you were not going to smile | olışarmazlıq bolsaif he were not going to smile | bizışarmazlıq bolsaqif we were not going to smile | sizışarmazlıq bolsağızif you all were not going to smile | alaışarmazlıq bolsalaif they were not going to smile |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ışardıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ışarrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ışarrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menışara bolurmaI must be smiling | senışara bolursayou must be smiling | olışara bolurhe must be smiling | bizışara bolurbuzwe must be smiling | sizışara bolursuzyou all must be smiling | alaışara bolurlathey must be smiling |
| Inference, present (must be doing) | menışarmay bolurmaI must not be smiling | senışarmay bolursayou must not be smiling | olışarmay bolurhe must not be smiling | bizışarmay bolurbuzwe must not be smiling | sizışarmay bolursuzyou all must not be smiling | alaışarmay bolurlathey must not be smiling |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menışara tura bolurmaI must be in the middle of smiling | senışara tura bolursayou must be in the middle of smiling | olışara tura bolurhe must be in the middle of smiling | bizışara tura bolurbuzwe must be in the middle of smiling | sizışara tura bolursuzyou all must be in the middle of smiling | alaışara tura bolurlathey must be in the middle of smiling |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menışarmay tura bolurmaI must keep on not smiling | senışarmay tura bolursayou must keep on not smiling | olışarmay tura bolurhe must keep on not smiling | bizışarmay tura bolurbuzwe must keep on not smiling | sizışarmay tura bolursuzyou all must keep on not smiling | alaışarmay tura bolurlathey must keep on not smiling |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menışarğan bolurmaI must have smiled | senışarğan bolursayou must have smiled | olışarğan bolurhe must have smiled | bizışarğan bolurbuzwe must have smiled | sizışarğan bolursuzyou all must have smiled | alaışarğan bolurlathey must have smiled |
| Inference (must have) | menışarmağan bolurmaI must not have smiled | senışarmağan bolursayou must not have smiled | olışarmağan bolurhe must not have smiled | bizışarmağan bolurbuzwe must not have smiled | sizışarmağan bolursuzyou all must not have smiled | alaışarmağan bolurlathey must not have smiled |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menışarlıq bolurma6ışarrıq bolurmaI must be going to smile | senışarlıq bolursa6ışarrıq bolursayou must be going to smile | olışarlıq bolur6ışarrıq bolurhe must be going to smile | bizışarlıq bolurbuz6ışarrıq bolurbuzwe must be going to smile | sizışarlıq bolursuz6ışarrıq bolursuzyou all must be going to smile | alaışarlıq bolurla6ışarrıq bolurlathey must be going to smile |
| Inference, future (must be going to) | menışarmazlıq bolurmaI must not be going to smile | senışarmazlıq bolursayou must not be going to smile | olışarmazlıq bolurhe must not be going to smile | bizışarmazlıq bolurbuzwe must not be going to smile | sizışarmazlıq bolursuzyou all must not be going to smile | alaışarmazlıq bolurlathey must not be going to smile |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ışarrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menışarayımlet me smile | senışar!smile! | olışarsınlet him smile | bizışarayıqlet's smile | sizışarığız!smile, you all! | alaışarsınlalet them smile |
| Commands & suggestions | menışarmayımlet me not smile | senışarma!don't smile! | olışarmasınlet him not smile | bizışarmayıqlet's not smile | sizışarmağız!don't smile, you all! | alaışarmasınlalet them not smile |
| Commands & suggestions | menışarayımmı?shall I smile? | olışarsınmı?should he smile? | bizışarayıqmı?shall we smile? | alaışarsınlamı?should they smile? | ||
| Commands & suggestions | menışarmayımmı?shall I not smile? | olışarmasınmı?should he not smile? | bizışarmayıqmı?shall we not smile? | alaışarmasınlamı?should they not smile? | ||
| Requests | senışarçı7ışarçınplease smile | olışarsınçıdo let him smile | sizışarçığızplease smile (plural/polite) | alaışarsınlaçıdo let them smile | ||
| Requests | senışarmaçı7ışarmaçınplease don't smile | olışarmasınçıdo let him not smile | sizışarmaçığızplease don't smile (plural/polite) | alaışarmasınlaçıdo let them not smile | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senışarğınışarğımay you smile | |||||
| Blessings & curses — may you… | senışarmağınışarmağımay you not smile | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menışarğay edim ışarğa edimwould that I smiled | senışarğay ediŋ ışarğa ediŋwould that you smiled | olışarğay edi ışarğa ediwould that he smiled | bizışarğay edik ışarğa edikwould that we smiled | sizışarğay edigiz ışarğa edigizwould that you all smiled | alaışarğay edile ışarğa edilewould that they smiled |
| Optative wish (-ğay + edi) | menışarmağay edim ışarmağa edimwould that I did not smile | senışarmağay ediŋ ışarmağa ediŋwould that you did not smile | olışarmağay edi ışarmağa ediwould that he did not smile | bizışarmağay edik ışarmağa edikwould that we did not smile | sizışarmağay edigiz ışarmağa edigizwould that you all did not smile | alaışarmağay edile ışarmağa edilewould that they did not smile |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menışarmağa qoyayımışarma qoyayımlet me allow someone to smile | senışarmağa qoy!ışarma qoy!let someone smile! | olışarmağa qoysunışarma qoysunlet him allow someone to smile | bizışarmağa qoyayıqışarma qoyayıqlet's allow someone to smile | sizışarmağa qoyuğuz!ışarma qoyuğuz!let someone smile, you all! | alaışarmağa qoysunlaışarma qoysunlalet them allow someone to smile |
| Let someone… (commands) | menışarmağa qoymayımışarma qoymayımlet me not allow someone to smile | senışarmağa qoyma!ışarma qoyma!don't let someone smile! | olışarmağa qoymasınışarma qoymasınlet him not allow someone to smile | bizışarmağa qoymayıqışarma qoymayıqlet's not allow someone to smile | sizışarmağa qoymağız!ışarma qoymağız!don't let someone smile, you all! | alaışarmağa qoymasınlaışarma qoymasınlalet them not allow someone to smile |
| Let someone… (commands) | menışarmağa qoyayımmı?ışarma qoyayımmı?shall I allow someone to smile? | olışarmağa qoysunmu?ışarma qoysunmu?should he allow someone to smile? | bizışarmağa qoyayıqmı?ışarma qoyayıqmı?shall we allow someone to smile? | alaışarmağa qoysunlamı?ışarma qoysunlamı?should they allow someone to smile? | ||
| Let someone… (commands) | menışarmağa qoymayımmı?ışarma qoymayımmı?shall I not allow someone to smile? | olışarmağa qoymasınmı?ışarma qoymasınmı?should he not allow someone to smile? | bizışarmağa qoymayıqmı?ışarma qoymayıqmı?shall we not allow someone to smile? | alaışarmağa qoymasınlamı?ışarma qoymasınlamı?should they not allow someone to smile? | ||
| Let someone… (present) | menışarmağa qoyamaışarma qoyamaI allow someone to smile | senışarmağa qoyasaışarma qoyasayou allow someone to smile | olışarmağa qoyadıışarma qoyadıhe allows someone to smile | bizışarmağa qoyabızışarma qoyabızwe allow someone to smile | sizışarmağa qoyasızışarma qoyasızyou all allow someone to smile | alaışarmağa qoyadılaışarma qoyadılathey allow someone to smile |
| Let someone… (present) | menışarmağa qoymaymaışarma qoymaymaI don't allow someone to smile | senışarmağa qoymaysaışarma qoymaysayou don't allow someone to smile | olışarmağa qoymaydıışarma qoymaydıhe doesn't allow someone to smile | bizışarmağa qoymaybızışarma qoymaybızwe don't allow someone to smile | sizışarmağa qoymaysızışarma qoymaysızyou all don't allow someone to smile | alaışarmağa qoymaydılaışarma qoymaydılathey don't allow someone to smile |
| Let someone… (present) | menışarmağa qoyamamı?ışarma qoyamamı?do I allow someone to smile? | senışarmağa qoyamısa?ışarma qoyamısa?do you allow someone to smile? | olışarmağa qoyamıdı?ışarma qoyamıdı?does he allow someone to smile? | bizışarmağa qoyabızmı?ışarma qoyabızmı?do we allow someone to smile? | sizışarmağa qoyamısız?ışarma qoyamısız?do you all allow someone to smile? | alaışarmağa qoyamıdıla?ışarma qoyamıdıla?do they allow someone to smile? |
| Let someone… (present) | menışarmağa qoymaymamı?ışarma qoymaymamı?don't I allow someone to smile? | senışarmağa qoymaymısa?ışarma qoymaymısa?don't you allow someone to smile? | olışarmağa qoymaymıdı?ışarma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to smile? | bizışarmağa qoymaybızmı?ışarma qoymaybızmı?don't we allow someone to smile? | sizışarmağa qoymaymısız?ışarma qoymaymısız?don't you all allow someone to smile? | alaışarmağa qoymaymıdıla?ışarma qoymaymıdıla?don't they allow someone to smile? |
| Let someone… (past) | menışarmağa qoydumışarma qoydumI allowed someone to smile | senışarmağa qoyduŋışarma qoyduŋyou allowed someone to smile | olışarmağa qoyduışarma qoyduhe allowed someone to smile | bizışarmağa qoyduqışarma qoyduqwe allowed someone to smile | sizışarmağa qoyduğuzışarma qoyduğuzyou all allowed someone to smile | alaışarmağa qoydulaışarma qoydulathey allowed someone to smile |
| Let someone… (past) | menışarmağa qoymadımışarma qoymadımI didn't allow someone to smile | senışarmağa qoymadıŋışarma qoymadıŋyou didn't allow someone to smile | olışarmağa qoymadıışarma qoymadıhe didn't allow someone to smile | bizışarmağa qoymadıqışarma qoymadıqwe didn't allow someone to smile | sizışarmağa qoymadığızışarma qoymadığızyou all didn't allow someone to smile | alaışarmağa qoymadılaışarma qoymadılathey didn't allow someone to smile |
| Let someone… (past) | menışarmağa qoydummu?ışarma qoydummu?did I allow someone to smile? | senışarmağa qoyduŋmu?ışarma qoyduŋmu?did you allow someone to smile? | olışarmağa qoydumu?ışarma qoydumu?did he allow someone to smile? | bizışarmağa qoyduqmu?ışarma qoyduqmu?did we allow someone to smile? | sizışarmağa qoyduğuzmu?ışarma qoyduğuzmu?did you all allow someone to smile? | alaışarmağa qoydulamı?ışarma qoydulamı?did they allow someone to smile? |
| Let someone… (past) | menışarmağa qoymadımmı?ışarma qoymadımmı?didn't I allow someone to smile? | senışarmağa qoymadıŋmı?ışarma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to smile? | olışarmağa qoymadımı?ışarma qoymadımı?didn't he allow someone to smile? | bizışarmağa qoymadıqmı?ışarma qoymadıqmı?didn't we allow someone to smile? | sizışarmağa qoymadığızmı?ışarma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to smile? | alaışarmağa qoymadılamı?ışarma qoymadılamı?didn't they allow someone to smile? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
ışaralırğa be able to smile · ışaralmazğa be unable to smile
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menışaralamaI can smile | senışaralasayou can smile | olışaraladıhe can smile | bizışaralabızwe can smile | sizışaralasızyou all can smile | alaışaraladılathey can smile |
| Ability — present | menışaralmaymaI can't smile | senışaralmaysayou can't smile | olışaralmaydıhe can't smile | bizışaralmaybızwe can't smile | sizışaralmaysızyou all can't smile | alaışaralmaydılathey can't smile |
| Ability — present | menışaralamamı? ışaralamıma?can I smile? | senışaralamısa?can you smile? | olışaralamıdı?can he smile? | bizışaralabızmı? ışaralamıbız?can we smile? | sizışaralamısız?can you all smile? | alaışaralamıdıla?can they smile? |
| Ability — present | menışaralmaymamı? ışaralmaymıma?can't I smile? | senışaralmaymısa?can't you smile? | olışaralmaymıdı?can't he smile? | bizışaralmaybızmı? ışaralmaymıbız?can't we smile? | sizışaralmaymısız?can't you all smile? | alaışaralmaymıdıla?can't they smile? |
| Ability — if I can… | menışaralsamif I can smile | senışaralsaŋif you can smile | olışaralsaif he can smile | bizışaralsaqif we can smile | sizışaralsağızif you all can smile | alaışaralsalaif they can smile |
| Ability — if I can… | menışaralmasamif I can't smile | senışaralmasaŋif you can't smile | olışaralmasaif he can't smile | bizışaralmasaqif we can't smile | sizışaralmasağızif you all can't smile | alaışaralmasalaif they can't smile |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menışaraldımI was able to smile | senışaraldıŋyou were able to smile | olışaraldıhe was able to smile | bizışaraldıqwe were able to smile | sizışaraldığızyou all were able to smile | alaışaraldılathey were able to smile |
| Ability — simple past | menışaralmadımI could not smile | senışaralmadıŋyou could not smile | olışaralmadıhe could not smile | bizışaralmadıqwe could not smile | sizışaralmadığızyou all could not smile | alaışaralmadılathey could not smile |
| Ability — simple past | menışaraldımmı?was I able to smile? | senışaraldıŋmı?were you able to smile? | olışaraldımı?was he able to smile? | bizışaraldıqmı?were we able to smile? | sizışaraldığızmı?were you all able to smile? | alaışaraldılamı?were they able to smile? |
| Ability — simple past | menışaralmadımmı?couldn't I smile? | senışaralmadıŋmı?couldn't you smile? | olışaralmadımı?couldn't he smile? | bizışaralmadıqmı?couldn't we smile? | sizışaralmadığızmı?couldn't you all smile? | alaışaralmadılamı?couldn't they smile? |
| Ability — perfect / -ğan past | menışaralğanmaI have been able to smile | senışaralğansayou have been able to smile | olışaralğandıhe has been able to smile | bizışaralğanbızwe have been able to smile | sizışaralğansızyou all have been able to smile | alaışaralğandılathey have been able to smile |
| Ability — perfect / -ğan past | menışaralmağanmaI haven't been able to smile | senışaralmağansayou haven't been able to smile | olışaralmağandıhe hasn't been able to smile | bizışaralmağanbızwe haven't been able to smile | sizışaralmağansızyou all haven't been able to smile | alaışaralmağandılathey haven't been able to smile |
| Ability — perfect / -ğan past | menışaralğanmamı? ışaralğanmıma?have I been able to smile? | senışaralğanmısa?have you been able to smile? | olışaralğanmıdı?has he been able to smile? | bizışaralğanbızmı? ışaralğanmıbız?have we been able to smile? | sizışaralğanmısız?have you all been able to smile? | alaışaralğanmıdıla?have they been able to smile? |
| Ability — perfect / -ğan past | menışaralmağanmamı? ışaralmağanmıma?haven't I been able to smile? | senışaralmağanmısa?haven't you been able to smile? | olışaralmağanmıdı?hasn't he been able to smile? | bizışaralmağanbızmı? ışaralmağanmıbız?haven't we been able to smile? | sizışaralmağanmısız?haven't you all been able to smile? | alaışaralmağanmıdıla?haven't they been able to smile? |
| Ability — past perfect | menışaralğan edimışaralğanemI had been able to smile | senışaralğan ediŋışaralğaneŋyou had been able to smile | olışaralğan ediışaralğanedhe had been able to smile | bizışaralğan edikışaralğanekwe had been able to smile | sizışaralğan edigizışaralğanegizyou all had been able to smile | alaışaralğan edileışaralğanellethey had been able to smile |
| Ability — past perfect | menışaralmağan edimışaralmağanemI hadn't been able to smile | senışaralmağan ediŋışaralmağaneŋyou hadn't been able to smile | olışaralmağan ediışaralmağanedhe hadn't been able to smile | bizışaralmağan edikışaralmağanekwe hadn't been able to smile | sizışaralmağan edigizışaralmağanegizyou all hadn't been able to smile | alaışaralmağan edileışaralmağanellethey hadn't been able to smile |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menışarala edimışaralaemI could smile | senışarala ediŋışaralaeŋyou could smile | olışarala ediışaralaedhe could smile | bizışarala edikışaralaekwe could smile | sizışarala edigizışaralaegizyou all could smile | alaışarala edileışaralaellethey could smile |
| Ability — past background | menışaralmay edimışaralmayemI could not smile | senışaralmay ediŋışaralmayeŋyou could not smile | olışaralmay ediışaralmayedhe could not smile | bizışaralmay edikışaralmayekwe could not smile | sizışaralmay edigizışaralmayegizyou all could not smile | alaışaralmay edileışaralmayellethey could not smile |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menışaralırmaI will be able to smile | senışaralırsayou will be able to smile | olışaralırhe will be able to smile | bizışaralırbızwe will be able to smile | sizışaralırsızyou all will be able to smile | alaışaralırlathey will be able to smile |
| Ability — future I | menışaralmazmaI won't be able to smile | senışaralmazsayou won't be able to smile | olışaralmazhe won't be able to smile | bizışaralmazbızwe won't be able to smile | sizışaralmazsızyou all won't be able to smile | alaışaralmazlathey won't be able to smile |
| Ability — future I | menışaralırmamı? ışaralırmıma?will I be able to smile? | senışaralırmısa?will you be able to smile? | olışaralırmı?will he be able to smile? | bizışaralırbızmı? ışaralırmıbız?will we be able to smile? | sizışaralırmısız?will you all be able to smile? | alaışaralırlamı? ışaralırmıla?will they be able to smile? |
| Ability — future I | menışaralmazmamı? ışaralmazmıma?won't I be able to smile? | senışaralmazmısa?won't you be able to smile? | olışaralmazmı?won't he be able to smile? | bizışaralmazbızmı? ışaralmazmıbız?won't we be able to smile? | sizışaralmazmısız?won't you all be able to smile? | alaışaralmazlamı? ışaralmazmıla?won't they be able to smile? |
| Ability — future II | menışarallıqmaI am going to be able to smile | senışarallıqsayou are going to be able to smile | olışarallıqdıhe is going to be able to smile | bizışarallıqbızwe are going to be able to smile | sizışarallıqsızyou all are going to be able to smile | alaışarallıqdılathey are going to be able to smile |
| Ability — future II | menışarallıq tülmeI am not going to be able to smile | senışarallıq tülseyou are not going to be able to smile | olışarallıq tüldühe is not going to be able to smile | bizışarallıq tülbüzwe are not going to be able to smile | sizışarallıq tülsüzyou all are not going to be able to smile | alaışarallıq tüldülethey are not going to be able to smile |
| Ability — future II | menışarallıqmamı? ışarallıqmıma?am I going to be able to smile? | senışarallıqmısa?are you going to be able to smile? | olışarallıqmıdı?is he going to be able to smile? | bizışarallıqbızmı? ışarallıqmıbız?are we going to be able to smile? | sizışarallıqmısız?are you all going to be able to smile? | alaışarallıqmıdıla?are they going to be able to smile? |
| Ability — future II | menışarallıq tülmüme?aren't I going to be able to smile? | senışarallıq tülmüse?aren't you going to be able to smile? | olışarallıq tülmüdü?isn't he going to be able to smile? | bizışarallıq tülmübüz?aren't we going to be able to smile? | sizışarallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to smile? | alaışarallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to smile? |
| Ability — would be able to… | menışaralır edimışaralır emI would be able to smile | senışaralır ediŋışaralır eŋyou would be able to smile | olışaralır ediışaralır edhe would be able to smile | bizışaralır edikışaralır ekwe would be able to smile | sizışaralır edigizışaralır egizyou all would be able to smile | alaışaralır edileışaralır ellethey would be able to smile |
| Ability — would be able to… | menışaralmaz edimışaralmaz emI wouldn't be able to smile | senışaralmaz ediŋışaralmaz eŋyou wouldn't be able to smile | olışaralmaz ediışaralmaz edhe wouldn't be able to smile | bizışaralmaz edikışaralmaz ekwe wouldn't be able to smile | sizışaralmaz edigizışaralmaz egizyou all wouldn't be able to smile | alaışaralmaz edileışaralmaz ellethey wouldn't be able to smile |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senışaralğınışaralğımay you be able to smile | |||||
| Second-person optative — ability | senışaralmağınışaralmağımay you not be able to smile | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menışarırğa izleymeI want to smile | senışarırğa izleyseyou want to smile | olışarırğa izleydihe wants to smile | bizışarırğa izleybizwe want to smile | sizışarırğa izleysizyou all want to smile | alaışarırğa izleydilethey want to smile |
| want to | menışarırğa izlemeymeI do not want to smile | senışarırğa izlemeyseyou do not want to smile | olışarırğa izlemeydihe does not want to smile | bizışarırğa izlemeybizwe do not want to smile | sizışarırğa izlemeysizyou all do not want to smile | alaışarırğa izlemeydilethey do not want to smile |
| would like to | menışarırğa süemeI would like to smile | senışarırğa süeseyou would like to smile | olışarırğa süedihe would like to smile | bizışarırğa süebizwe would like to smile | sizışarırğa süesizyou all would like to smile | alaışarırğa süedilethey would like to smile |
| would like to | menışarırğa süymeymeI would not like to smile | senışarırğa süymeyseyou would not like to smile | olışarırğa süymeydihe would not like to smile | bizışarırğa süymeybizwe would not like to smile | sizışarırğa süymeysizyou all would not like to smile | alaışarırğa süymeydilethey would not like to smile |
| hope to | menışarırğa umutlanamaI hope to smile | senışarırğa umutlanasayou hope to smile | olışarırğa umutlanadıhe hopes to smile | bizışarırğa umutlanabızwe hope to smile | sizışarırğa umutlanasızyou all hope to smile | alaışarırğa umutlanadılathey hope to smile |
| hope to | menışarırğa umutlanmaymaI do not hope to smile | senışarırğa umutlanmaysayou do not hope to smile | olışarırğa umutlanmaydıhe does not hope to smile | bizışarırğa umutlanmaybızwe do not hope to smile | sizışarırğa umutlanmaysızyou all do not hope to smile | alaışarırğa umutlanmaydılathey do not hope to smile |
| be about to | menışarırğa deb turamaI am about to smile | senışarırğa deb turasayou are about to smile | olışarırğa deb turadıhe is about to smile | bizışarırğa deb turabızwe are about to smile | sizışarırğa deb turasızyou all are about to smile | alaışarırğa deb turadılathey are about to smile |
| be about to | menışarırğa deb turmaymaI am not about to smile | senışarırğa deb turmaysayou are not about to smile | olışarırğa deb turmaydıhe is not about to smile | bizışarırğa deb turmaybızwe are not about to smile | sizışarırğa deb turmaysızyou all are not about to smile | alaışarırğa deb turmaydılathey are not about to smile |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menışarırğa kerekmeI need to smile | senışarırğa kerekseyou need to smile | olışarırğa kerekdihe needs to smile | bizışarırğa kerekbizwe need to smile | sizışarırğa kereksizyou all need to smile | alaışarırğa kerekdilethey need to smile |
| need to | menışarırğa kerek tülmeI do not need to smile | senışarırğa kerek tülseyou do not need to smile | olışarırğa kerek tüldühe does not need to smile | bizışarırğa kerek tülbüzwe do not need to smile | sizışarırğa kerek tülsüzyou all do not need to smile | alaışarırğa kerek tüldülethey do not need to smile |
| have to | menmenŋe ışarırğa tüşediI have to smile | sensenŋe ışarırğa tüşediyou have to smile | olaŋa ışarırğa tüşedihe has to smile | bizbizge ışarırğa tüşediwe have to smile | sizsizge ışarırğa tüşediyou all have to smile | alaalağa ışarırğa tüşedithey have to smile |
| have to | menmenŋe ışarırğa tüşmeydiI do not have to smile | sensenŋe ışarırğa tüşmeydiyou do not have to smile | olaŋa ışarırğa tüşmeydihe does not have to smile | bizbizge ışarırğa tüşmeydiwe do not have to smile | sizsizge ışarırğa tüşmeydiyou all do not have to smile | alaalağa ışarırğa tüşmeydithey do not have to smile |
| be obliged to | menışarırğa borçlumaI am obliged to smile | senışarırğa borçlusayou are obliged to smile | olışarırğa borçluduhe is obliged to smile | bizışarırğa borçlubuzwe are obliged to smile | sizışarırğa borçlusuzyou all are obliged to smile | alaışarırğa borçludulathey are obliged to smile |
| be obliged to | menışarırğa borçlu tülmeI am not obliged to smile | senışarırğa borçlu tülseyou are not obliged to smile | olışarırğa borçlu tüldühe is not obliged to smile | bizışarırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to smile | sizışarırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to smile | alaışarırğa borçlu tüldülethey are not obliged to smile |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menışarırğa madarım bardıI have a way to smile | senışarırğa madarıŋ bardıyou have a way to smile | olışarırğa madarı bardıhe has a way to smile | bizışarırğa madarıbız bardıwe have a way to smile | sizışarırğa madarığız bardıyou all have a way to smile | alaışarırğa madarları bardıthey have a way to smile |
| have a way to | menışarırğa madarım joqduI have no way to smile | senışarırğa madarıŋ joqduyou have no way to smile | olışarırğa madarı joqduhe has no way to smile | bizışarırğa madarıbız joqduwe have no way to smile | sizışarırğa madarığız joqduyou all have no way to smile | alaışarırğa madarları joqduthey have no way to smile |
| be free to | menışarırğa erkinligim bardıI am free to smile | senışarırğa erkinligiŋ bardıyou are free to smile | olışarırğa erkinligi bardıhe is free to smile | bizışarırğa erkinligibiz bardıwe are free to smile | sizışarırğa erkinligigiz bardıyou all are free to smile | alaışarırğa erkinlikleri bardıthey are free to smile |
| be free to | menışarırğa erkinligim joqduI am not free to smile | senışarırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to smile | olışarırğa erkinligi joqduhe is not free to smile | bizışarırğa erkinligibiz joqduwe are not free to smile | sizışarırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to smile | alaışarırğa erkinlikleri joqduthey are not free to smile |
| be possible to | menmenŋe ışarırğa bolluqduit is possible for me to smile | sensenŋe ışarırğa bolluqduit is possible for you to smile | olaŋa ışarırğa bolluqduit is possible for him to smile | bizbizge ışarırğa bolluqduit is possible for us to smile | sizsizge ışarırğa bolluqduit is possible for you all to smile | alaalağa ışarırğa bolluqduit is possible for them to smile |
| be possible to | menmenŋe ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for me to smile | sensenŋe ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for you to smile | olaŋa ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for him to smile | bizbizge ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for us to smile | sizsizge ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to smile | alaalağa ışarırğa bolluq tüldüit is not possible for them to smile |
| be ready to | menışarırğa hazırmaI am ready to smile | senışarırğa hazırsayou are ready to smile | olışarırğa hazırdıhe is ready to smile | bizışarırğa hazırbızwe are ready to smile | sizışarırğa hazırsızyou all are ready to smile | alaışarırğa hazırdılathey are ready to smile |
| be ready to | menışarırğa hazır tülmeI am not ready to smile | senışarırğa hazır tülseyou are not ready to smile | olışarırğa hazır tüldühe is not ready to smile | bizışarırğa hazır tülbüzwe are not ready to smile | sizışarırğa hazır tülsüzyou all are not ready to smile | alaışarırğa hazır tüldülethey are not ready to smile |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menışarırğa küreşemeI am trying to smile | senışarırğa küreşeseyou are trying to smile | olışarırğa küreşedihe is trying to smile | bizışarırğa küreşebizwe are trying to smile | sizışarırğa küreşesizyou all are trying to smile | alaışarırğa küreşedilethey are trying to smile |
| try to | menışarırğa küreşmeymeI am not trying to smile | senışarırğa küreşmeyseyou are not trying to smile | olışarırğa küreşmeydihe is not trying to smile | bizışarırğa küreşmeybizwe are not trying to smile | sizışarırğa küreşmeysizyou all are not trying to smile | alaışarırğa küreşmeydilethey are not trying to smile |
| agree to | menışarırğa unaymaI agree to smile | senışarırğa unaysayou agree to smile | olışarırğa unaydıhe agrees to smile | bizışarırğa unaybızwe agree to smile | sizışarırğa unaysızyou all agree to smile | alaışarırğa unaydılathey agree to smile |
| agree to | menışarırğa unamaymaI refuse to smile | senışarırğa unamaysayou refuse to smile | olışarırğa unamaydıhe refuses to smile | bizışarırğa unamaybızwe refuse to smile | sizışarırğa unamaysızyou all refuse to smile | alaışarırğa unamaydılathey refuse to smile |
| hurry to | menışarırğa aşığamaI am in a hurry to smile | senışarırğa aşığasayou are in a hurry to smile | olışarırğa aşığadıhe is in a hurry to smile | bizışarırğa aşığabızwe are in a hurry to smile | sizışarırğa aşığasızyou all are in a hurry to smile | alaışarırğa aşığadılathey are in a hurry to smile |
| hurry to | menışarırğa aşıqmaymaI am in no hurry to smile | senışarırğa aşıqmaysayou are in no hurry to smile | olışarırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to smile | bizışarırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to smile | sizışarırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to smile | alaışarırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to smile |
| be afraid to | menışarırğa qorqamaI am afraid to smile | senışarırğa qorqasayou are afraid to smile | olışarırğa qorqadıhe is afraid to smile | bizışarırğa qorqabızwe are afraid to smile | sizışarırğa qorqasızyou all are afraid to smile | alaışarırğa qorqadılathey are afraid to smile |
| be afraid to | menışarırğa qorqmaymaI am not afraid to smile | senışarırğa qorqmaysayou are not afraid to smile | olışarırğa qorqmaydıhe is not afraid to smile | bizışarırğa qorqmaybızwe are not afraid to smile | sizışarırğa qorqmaysızyou all are not afraid to smile | alaışarırğa qorqmaydılathey are not afraid to smile |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menışara bolmazmaI can't be smiling | senışara bolmazsayou can't be smiling | olışara bolmazhe can't be smiling | bizışara bolmazbızwe can't be smiling | sizışara bolmazsızyou all can't be smiling | alaışara bolmazlathey can't be smiling |
| Inference, present — double negation | menışarmay bolmazmaI must be smiling (emphatic) | senışarmay bolmazsayou must be smiling (emphatic) | olışarmay bolmazhe must be smiling (emphatic) | bizışarmay bolmazbızwe must be smiling (emphatic) | sizışarmay bolmazsızyou all must be smiling (emphatic) | alaışarmay bolmazlathey must be smiling (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menışara turmasamif I don't keep smiling | senışara turmasaŋif you don't keep smiling | olışara turmasaif he doesn't keep smiling | bizışara turmasaqif we don't keep smiling | sizışara turmasağızif you all don't keep smiling | alaışara turmasalaif they don't keep smiling |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menışara tura bolmazmaI can't be in the middle of smiling | senışara tura bolmazsayou can't be in the middle of smiling | olışara tura bolmazhe can't be in the middle of smiling | bizışara tura bolmazbızwe can't be in the middle of smiling | sizışara tura bolmazsızyou all can't be in the middle of smiling | alaışara tura bolmazlathey can't be in the middle of smiling |
| Inference, progressive — double negation | menışarmay tura bolmazmaI must keep on not smiling (emphatic) | senışarmay tura bolmazsayou must keep on not smiling (emphatic) | olışarmay tura bolmazhe must keep on not smiling (emphatic) | bizışarmay tura bolmazbızwe must keep on not smiling (emphatic) | sizışarmay tura bolmazsızyou all must keep on not smiling (emphatic) | alaışarmay tura bolmazlathey must keep on not smiling (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menışarmay turamaI keep on not smiling | senışarmay turasayou keep on not smiling | olışarmay turadıhe keeps on not smiling | bizışarmay turabızwe keep on not smiling | sizışarmay turasızyou all keep on not smiling | alaışarmay turadılathey keep on not smiling |
| Progressive — double negation | menışarmay turmaymaI am not keeping on not smiling | senışarmay turmaysayou are not keeping on not smiling | olışarmay turmaydıhe is not keeping on not smiling | bizışarmay turmaybızwe are not keeping on not smiling | sizışarmay turmaysızyou all are not keeping on not smiling | alaışarmay turmaydılathey are not keeping on not smiling |
| Progressive — double negation | menışarmay turmaymımaaren't I keeping on not smiling? | senışarmay turmaymısaaren't you keeping on not smiling? | olışarmay turmaymıdıisn't he keeping on not smiling? | bizışarmay turmaymıbızaren't we keeping on not smiling? | sizışarmay turmaymısızaren't you all keeping on not smiling? | alaışarmay turmaymıdılaaren't they keeping on not smiling? |
| Inference — auxiliary negated | menışarğan bolmazmaI can't have smiled | senışarğan bolmazsayou can't have smiled | olışarğan bolmazhe can't have smiled | bizışarğan bolmazbızwe can't have smiled | sizışarğan bolmazsızyou all can't have smiled | alaışarğan bolmazlathey can't have smiled |
| Inference — double negation | menışarmağan bolmazmaI must have smiled (emphatic) | senışarmağan bolmazsayou must have smiled (emphatic) | olışarmağan bolmazhe must have smiled (emphatic) | bizışarmağan bolmazbızwe must have smiled (emphatic) | sizışarmağan bolmazsızyou all must have smiled (emphatic) | alaışarmağan bolmazlathey must have smiled (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menışarğan bolmasamif it weren't that I had smiled | senışarğan bolmasaŋif it weren't that you had smiled | olışarğan bolmasaif it weren't that he had smiled | bizışarğan bolmasaqif it weren't that we had smiled | sizışarğan bolmasağızif it weren't that you all had smiled | alaışarğan bolmasalaif it weren't that they had smiled |
| Counterfactual — double negation | menışarmağan bolmasamif it weren't that I hadn't smiled | senışarmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't smiled | olışarmağan bolmasaif it weren't that he hadn't smiled | bizışarmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't smiled | sizışarmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't smiled | alaışarmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't smiled |
| Inference, future — auxiliary negated | menışarlıq bolmazmaI can't be going to smile | senışarlıq bolmazsayou can't be going to smile | olışarlıq bolmazhe can't be going to smile | bizışarlıq bolmazbızwe can't be going to smile | sizışarlıq bolmazsızyou all can't be going to smile | alaışarlıq bolmazlathey can't be going to smile |
| Inference, future — double negation | menışarmazlıq bolmazmaI must be going to smile (emphatic) | senışarmazlıq bolmazsayou must be going to smile (emphatic) | olışarmazlıq bolmazhe must be going to smile (emphatic) | bizışarmazlıq bolmazbızwe must be going to smile (emphatic) | sizışarmazlıq bolmazsızyou all must be going to smile (emphatic) | alaışarmazlıq bolmazlathey must be going to smile (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menışarlıq bolmasamif it weren't that I were going to smile | senışarlıq bolmasaŋif it weren't that you were going to smile | olışarlıq bolmasaif it weren't that he were going to smile | bizışarlıq bolmasaqif it weren't that we were going to smile | sizışarlıq bolmasağızif it weren't that you all were going to smile | alaışarlıq bolmasalaif it weren't that they were going to smile |
| Counterfactual future — double negation | menışarmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to smile | senışarmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to smile | olışarmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to smile | bizışarmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to smile | sizışarmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to smile | alaışarmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to smile |