çabarğa

/tʃabarʁa/

1. (v.) to run

qızçıq atasını allına çabdı — the little girl ran to meet her father
çapmay jürümeydi — he is never anything but on the run
çaba-çaba arıdım — I have worn myself out running
biz üyge çababız — we are running home
at çabadı — the horse runs

2. (v.) to attack, to raid, to fall upon

jawğa çabarğa — to attack the enemy
qaplan malğa, adamğa çabadı — the leopard attacks livestock and people
bilmey turğanlay çabarğa — to fall upon them while they are off their guard

3. (v.) to rush at someone, to set upon, to fly at

ururğa çabarğa — to fly at someone with one's fists
tüyüşürge çabarğa — to be spoiling for a fight
birigib çabarğa — to set upon someone all together

4. (v.) to cut in on someone, to interrupt

awuzuna çabarğa — to cut in on what someone is saying
satıwda allına çabarğa — to snatch a purchase from under someone
ol sözüme çabdı — he cut in on what I was saying

5. (v.) to snatch at something, to resort to

bıçaqğa çabarğa — to snatch at a knife
sawutha çabarğa — to resort to arms

6. (v.) to rush, to surge, to sting (of blood, smoke or an onion)

boluşurğa çabarğa — to rush to someone's help
qanı başına çabhandı — the blood rushed to his head
sohan közüme çabhandı — the onion is stinging my eyes
suwnu suwuğu tişime çabadı — the cold of the water sets my teeth on edge

Conjugation

Common forms

çabadıhe is running
çapdıhe ran
çabhandıhe has run
çabarhe will run
çabarıqdıhe is going to run
çaba edihe was running
çapsaif he runs
çap!run!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is running	mençabama	sençabasa	olçabadı	bizçababız	sizçabasız	alaçabadıla
Present (simple & continuous)he is not running	mençapmayma	sençapmaysa	olçapmaydı	bizçapmaybız	sizçapmaysız	alaçapmaydıla
Present (simple & continuous)is he running?	mençabamıma? çabamamı?	sençabamısa?	olçabamıdı?	bizçabamıbız? çababızmı?	sizçabamısız?	alaçabamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he running?	mençapmaymıma? çapmaymamı?	sençapmaymısa?	olçapmaymıdı?	bizçapmaymıbız? çapmaybızmı?	sizçapmaymısız?	alaçapmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually runs	mençabıwçanma	sençabıwçansa	olçabıwçandı	bizçabıwçanbız	sizçabıwçansız	alaçabıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually run	mençabıwçan tülme	sençabıwçan tülse	olçabıwçan tüldü	bizçabıwçan tülbüz	sizçabıwçan tülsüz	alaçabıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually run?	mençabıwçanmıma? çabıwçanmamı?	sençabıwçanmısa?	olçabıwçanmıdı?	bizçabıwçanmıbız? çabıwçanbızmı?	sizçabıwçanmısız?	alaçabıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually run?	mençabıwçan tülmüme?	sençabıwçan tülmüse?	olçabıwçan tülmüdü?	bizçabıwçan tülmübüz?	sizçabıwçan tülmüsüz?	alaçabıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has run and remains so			olçabıbdı			alaçabıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he run?			olçabıbmıdı?			alaçabıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of running	mençaba turama	sençaba turasa	olçaba turadı	bizçaba turabız	sizçaba turasız	alaçaba turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of running	mençaba turmayma	sençaba turmaysa	olçaba turmaydı	bizçaba turmaybız	sizçaba turmaysız	alaçaba turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of running?	mençaba turamıma? çaba turamamı?	sençaba turamısa?	olçaba turamıdı?	bizçaba turamıbız? çaba turabızmı?	sizçaba turamısız?	alaçaba turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of running?	mençaba turmaymıma? çaba turmaymamı?	sençaba turmaymısa?	olçaba turmaymıdı?	bizçaba turmaymıbız? çaba turmaybızmı?	sizçaba turmaymısız?	alaçaba turmaymıdıla?
Simple past (definite)he ran	mençapdım	sençapdıng	olçapdı	bizçapdıq	sizçapdığız	alaçapdıla
Simple past (definite)he didn't run	mençapmadım	sençapmadıng	olçapmadı	bizçapmadıq	sizçapmadığız	alaçapmadıla
Simple past (definite)did he run?	mençapdımmı?	sençapdıngmı?	olçapdımı?	bizçapdıqmı?	sizçapdığızmı?	alaçapdılamı?
Simple past (definite)didn't he run?	mençapmadımmı?	sençapmadıngmı?	olçapmadımı?	bizçapmadıqmı?	sizçapmadığızmı?	alaçapmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has run	mençabhanma	sençabhansa	olçabhandı	bizçabhanbız	sizçabhansız	alaçabhandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't run	mençapmağanma	sençapmağansa	olçapmağandı	bizçapmağanbız	sizçapmağansız	alaçapmağandıla
Perfect (past indefinite)has he run?	mençabhanmıma? çabhanmamı?	sençabhanmısa?	olçabhanmıdı?	bizçabhanmıbız? çabhanbızmı?	sizçabhanmısız?	alaçabhanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he run?	mençapmağanmıma? çapmağanmamı?	sençapmağanmısa?	olçapmağanmıdı?	bizçapmağanmıbız? çapmağanbızmı?	sizçapmağanmısız?	alaçapmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will run	mençabarma	sençabarsa	olçabar	bizçabarbız	sizçabarsız	alaçabarla
Indefinite future (future I)he won't run	mençapmazma	sençapmazsa	olçapmaz	bizçapmazbız	sizçapmazsız	alaçapmazla
Indefinite future (future I)will he run?	mençabarmıma? çabarmamı?	sençabarmısa?	olçabarmı?	bizçabarmıbız? çabarbızmı?	sizçabarmısız?	alaçabarmıla?
Indefinite future (future I)won't he run?	mençapmazmıma? çapmazmamı?	sençapmazmısa?	olçapmazmı?	bizçapmazmıbız? çapmazbızmı?	sizçapmazmısız?	alaçapmazmıla?
Definite future (future II)he is going to run	mençabarıqma	sençabarıqsa	olçabarıqdı	bizçabarıqbız	sizçabarıqsız	alaçabarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to run	mençabarıq tülme	sençabarıq tülse	olçabarıq tüldü	bizçabarıq tülbüz	sizçabarıq tülsüz	alaçabarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to run?	mençabarıqmıma? çabarıqmamı?	sençabarıqmısa?	olçabarıqmıdı?	bizçabarıqmıbız? çabarıqbızmı?	sizçabarıqmısız?	alaçabarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to run?	mençabarıq tülmüme?	sençabarıq tülmüse?	olçabarıq tülmüdü?	bizçabarıq tülmübüz?	sizçabarıq tülmüsüz?	alaçabarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had run	mençabhan edimçabhanem	sençabhan edingçabhaneng	olçabhan ediçabhaned	bizçabhan edikçabhanek	sizçabhan edigizçabhanegiz	alaçabhan edileçabhanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't run	mençapmağan edimçapmağanem	sençapmağan edingçapmağaneng	olçapmağan ediçapmağaned	bizçapmağan edikçapmağanek	sizçapmağan edigizçapmağanegiz	alaçapmağan edileçapmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was running	mençaba edimçabaem	sençaba edingçabaeng	olçaba ediçabaed	bizçaba edikçabaek	sizçaba edigizçabaegiz	alaçaba edileçabaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't running	mençapmay edimçapmayem	sençapmay edingçapmayeng	olçapmay ediçapmayed	bizçapmay edikçapmayek	sizçapmay edigizçapmayegiz	alaçapmay edileçapmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to run	mençabıwçan edimçabıwçanem	sençabıwçan edingçabıwçaneng	olçabıwçan ediçabıwçaned	bizçabıwçan edikçabıwçanek	sizçabıwçan edigizçabıwçanegiz	alaçabıwçan edileçabıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to run	mençabıwçan tül edimçabıwçan tül em	sençabıwçan tül edingçabıwçan tül eng	olçabıwçan tül ediçabıwçan tül ed	bizçabıwçan tül edikçabıwçan tül ek	sizçabıwçan tül edigizçabıwçan tül egiz	alaçabıwçan tül edileçabıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had run and remained so			olçabıb edi			alaçabıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't run			olçabıb tül edi			alaçabıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of running	mençaba tura edimçaba turaem	sençaba tura edingçaba turaeng	olçaba tura ediçaba turaed	bizçaba tura edikçaba turaek	sizçaba tura edigizçaba turaegiz	alaçaba tura edileçaba turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of running	mençaba turmay edimçaba turmayem	sençaba turmay edingçaba turmayeng	olçaba turmay ediçaba turmayed	bizçaba turmay edikçaba turmayek	sizçaba turmay edigizçaba turmayegiz	alaçaba turmay edileçaba turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would run	mençabar edimçabar em	sençabar edingçabar eng	olçabar ediçabar ed	bizçabar edikçabar ek	sizçabar edigizçabar egiz	alaçabar edileçabar elle
Conditional result (would)he wouldn't run	mençapmaz edimçapmaz em	sençapmaz edingçapmaz eng	olçapmaz ediçapmaz ed	bizçapmaz edikçapmaz ek	sizçapmaz edigizçapmaz egiz	alaçapmaz edileçapmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have run	mençabarıq edimçabarıq em	sençabarıq edingçabarıq eng	olçabarıq ediçabarıq ed	bizçabarıq edikçabarıq ek	sizçabarıq edigizçabarıq egiz	alaçabarıq edileçabarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have run	mençabarıq tül edimçabarıq tül em	sençabarıq tül edingçabarıq tül eng	olçabarıq tül ediçabarıq tül ed	bizçabarıq tül edikçabarıq tül ek	sizçabarıq tül edigizçabarıq tül egiz	alaçabarıq tül edileçabarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he runs	mençapsam	sençapsang	olçapsa	bizçapsaq	sizçapsağız	alaçapsala
Conditionalif he doesn't run	mençapmasam	sençapmasang	olçapmasa	bizçapmasaq	sizçapmasağız	alaçapmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is running	mençaba esem	sençaba eseng	olçaba ese	bizçaba esek	sizçaba esegiz	alaçaba esele
Conditional, present realif he is not running	mençapmay esem	sençapmay eseng	olçapmay ese	bizçapmay esek	sizçapmay esegiz	alaçapmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he ran	mençapsam ediçapsam ed	sençapsang ediçapsang ed	olçapsa ediçapsaed	bizçapsaq ediçapsaq ed	sizçapsağız ediçapsağız ed	alaçapsala ediçapsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't run	mençapmasam ediçapmasam ed	sençapmasang ediçapmasang ed	olçapmasa ediçapmasaed	bizçapmasaq ediçapmasaq ed	sizçapmasağız ediçapmasağız ed	alaçapmasala ediçapmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he ran	mençapdım esem	sençapdıng eseng	olçapdı ese	bizçapdıq esek	sizçapdığız esegiz	alaçapdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't run	mençapmadım esem	sençapmadıng eseng	olçapmadı ese	bizçapmadıq esek	sizçapmadığız esegiz	alaçapmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did run (indeed)	mençabhan esem	sençabhan eseng	olçabhan ese	bizçabhan esek	sizçabhan esegiz	alaçabhan esele
Conditional, past realif he didn't run (indeed)	mençapmağan esem	sençapmağan eseng	olçapmağan ese	bizçapmağan esek	sizçapmağan esegiz	alaçapmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had run	mençabhan bolsam	sençabhan bolsang	olçabhan bolsa	bizçabhan bolsaq	sizçabhan bolsağız	alaçabhan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't run	mençapmağan bolsam	sençapmağan bolsang	olçapmağan bolsa	bizçapmağan bolsaq	sizçapmağan bolsağız	alaçapmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had run	mençabhan bolsam ediçabhan bolsam ed	sençabhan bolsang ediçabhan bolsang ed	olçabhan bolsa ediçabhan bolsaed	bizçabhan bolsaq ediçabhan bolsaq ed	sizçabhan bolsağız ediçabhan bolsağız ed	alaçabhan bolsala ediçabhan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't run	mençapmağan bolsam ediçapmağan bolsam ed	sençapmağan bolsang ediçapmağan bolsang ed	olçapmağan bolsa ediçapmağan bolsaed	bizçapmağan bolsaq ediçapmağan bolsaq ed	sizçapmağan bolsağız ediçapmağan bolsağız ed	alaçapmağan bolsala ediçapmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will run	mençabar esem	sençabar eseng	olçabar ese	bizçabar esek	sizçabar esegiz	alaçabar esele
Conditional, aoristif he won't run	mençapmaz esem	sençapmaz eseng	olçapmaz ese	bizçapmaz esek	sizçapmaz esegiz	alaçapmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to run	mençabarıq esem	sençabarıq eseng	olçabarıq ese	bizçabarıq esek	sizçabarıq esegiz	alaçabarıq esele
Conditional, futureif he is not going to run	mençabarıq tül esem	sençabarıq tül eseng	olçabarıq tül ese	bizçabarıq tül esek	sizçabarıq tül esegiz	alaçabarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to run	mençabarıq bolsam	sençabarıq bolsang	olçabarıq bolsa	bizçabarıq bolsaq	sizçabarıq bolsağız	alaçabarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to run	mençapmazlıq bolsam	sençapmazlıq bolsang	olçapmazlıq bolsa	bizçapmazlıq bolsaq	sizçapmazlıq bolsağız	alaçapmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çapdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be running	mençaba bolurma	sençaba bolursa	olçaba bolur	bizçaba bolurbuz	sizçaba bolursuz	alaçaba bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be running	mençapmay bolurma	sençapmay bolursa	olçapmay bolur	bizçapmay bolurbuz	sizçapmay bolursuz	alaçapmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of running	mençaba tura bolurma	sençaba tura bolursa	olçaba tura bolur	bizçaba tura bolurbuz	sizçaba tura bolursuz	alaçaba tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not running	mençapmay tura bolurma	sençapmay tura bolursa	olçapmay tura bolur	bizçapmay tura bolurbuz	sizçapmay tura bolursuz	alaçapmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have run	mençabhan bolurma	sençabhan bolursa	olçabhan bolur	bizçabhan bolurbuz	sizçabhan bolursuz	alaçabhan bolurla
Inference (must have)he must not have run	mençapmağan bolurma	sençapmağan bolursa	olçapmağan bolur	bizçapmağan bolurbuz	sizçapmağan bolursuz	alaçapmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to run	mençabarıq bolurma	sençabarıq bolursa	olçabarıq bolur	bizçabarıq bolurbuz	sizçabarıq bolursuz	alaçabarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to run	mençapmazlıq bolurma	sençapmazlıq bolursa	olçapmazlıq bolur	bizçapmazlıq bolurbuz	sizçapmazlıq bolursuz	alaçapmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it run	mençabayım	sençap!	olçapsın	bizçabayıq	sizçabığız!	alaçapsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not run	mençapmayım	sençapma!	olçapmasın	bizçapmayıq	sizçapmağız!	alaçapmasınla
Commands & suggestionsshould he run?	mençabayımmı?		olçapsınmı?	bizçabayıqmı?		alaçapsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not run?	mençapmayımmı?		olçapmasınmı?	bizçapmayıqmı?		alaçapmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it run		sençapçı²	olçapsınçı		sizçapçığız	alaçapsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not run		sençapmaçı²	olçapmasınçı		sizçapmaçığız	alaçapmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you run		sençabhınçabhı
Blessings & curses — may you…may you not run		sençapmağınçapmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he ran	mençabhay edim çabha edim	sençabhay eding çabha eding	olçabhay edi çabha edi	bizçabhay edik çabha edik	sizçabhay edigiz çabha edigiz	alaçabhay edile çabha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not run	mençapmağay edim çapmağa edim	sençapmağay eding çapmağa eding	olçapmağay edi çapmağa edi	bizçapmağay edik çapmağa edik	sizçapmağay edigiz çapmağa edigiz	alaçapmağay edile çapmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to run	mençapmağa qoyayımçapma qoyayım	sençapmağa qoy!çapma qoy!	olçapmağa qoysunçapma qoysun	bizçapmağa qoyayıqçapma qoyayıq	sizçapmağa qoyuğuz!çapma qoyuğuz!	alaçapmağa qoysunlaçapma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to run	mençapmağa qoymayımçapma qoymayım	sençapmağa qoyma!çapma qoyma!	olçapmağa qoymasınçapma qoymasın	bizçapmağa qoymayıqçapma qoymayıq	sizçapmağa qoymağız!çapma qoymağız!	alaçapmağa qoymasınlaçapma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to run?	mençapmağa qoyayımmı?çapma qoyayımmı?		olçapmağa qoysunmu?çapma qoysunmu?	bizçapmağa qoyayıqmı?çapma qoyayıqmı?		alaçapmağa qoysunlamı?çapma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to run?	mençapmağa qoymayımmı?çapma qoymayımmı?		olçapmağa qoymasınmı?çapma qoymasınmı?	bizçapmağa qoymayıqmı?çapma qoymayıqmı?		alaçapmağa qoymasınlamı?çapma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to run	mençapmağa qoyamaçapma qoyama	sençapmağa qoyasaçapma qoyasa	olçapmağa qoyadıçapma qoyadı	bizçapmağa qoyabızçapma qoyabız	sizçapmağa qoyasızçapma qoyasız	alaçapmağa qoyadılaçapma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to run	mençapmağa qoymaymaçapma qoymayma	sençapmağa qoymaysaçapma qoymaysa	olçapmağa qoymaydıçapma qoymaydı	bizçapmağa qoymaybızçapma qoymaybız	sizçapmağa qoymaysızçapma qoymaysız	alaçapmağa qoymaydılaçapma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to run?	mençapmağa qoyamıma?çapma qoyamıma?	sençapmağa qoyamısa?çapma qoyamısa?	olçapmağa qoyamıdı?çapma qoyamıdı?	bizçapmağa qoyamıbız?çapma qoyamıbız?	sizçapmağa qoyamısız?çapma qoyamısız?	alaçapmağa qoyamıdıla?çapma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to run?	mençapmağa qoymaymıma?çapma qoymaymıma?	sençapmağa qoymaymısa?çapma qoymaymısa?	olçapmağa qoymaymıdı?çapma qoymaymıdı?	bizçapmağa qoymaymıbız?çapma qoymaymıbız?	sizçapmağa qoymaymısız?çapma qoymaymısız?	alaçapmağa qoymaymıdıla?çapma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to run	mençapmağa qoydumçapma qoydum	sençapmağa qoydungçapma qoydung	olçapmağa qoyduçapma qoydu	bizçapmağa qoyduqçapma qoyduq	sizçapmağa qoyduğuzçapma qoyduğuz	alaçapmağa qoydulaçapma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to run	mençapmağa qoymadımçapma qoymadım	sençapmağa qoymadıngçapma qoymadıng	olçapmağa qoymadıçapma qoymadı	bizçapmağa qoymadıqçapma qoymadıq	sizçapmağa qoymadığızçapma qoymadığız	alaçapmağa qoymadılaçapma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to run?	mençapmağa qoydummu?çapma qoydummu?	sençapmağa qoydungmu?çapma qoydungmu?	olçapmağa qoydumu?çapma qoydumu?	bizçapmağa qoyduqmu?çapma qoyduqmu?	sizçapmağa qoyduğuzmu?çapma qoyduğuzmu?	alaçapmağa qoydulamı?çapma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to run?	mençapmağa qoymadımmı?çapma qoymadımmı?	sençapmağa qoymadıngmı?çapma qoymadıngmı?	olçapmağa qoymadımı?çapma qoymadımı?	bizçapmağa qoymadıqmı?çapma qoymadıqmı?	sizçapmağa qoymadığızmı?çapma qoymadığızmı?	alaçapmağa qoymadılamı?çapma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çabarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can run	mençabalama	sençabalasa	olçabaladı	bizçabalabız	sizçabalasız	alaçabaladıla
Ability — presenthe can't run	mençabalmayma	sençabalmaysa	olçabalmaydı	bizçabalmaybız	sizçabalmaysız	alaçabalmaydıla
Ability — presentcan he run?	mençabalamıma? çabalamamı?	sençabalamısa?	olçabalamıdı?	bizçabalamıbız? çabalabızmı?	sizçabalamısız?	alaçabalamıdıla?
Ability — presentcan't he run?	mençabalmaymıma? çabalmaymamı?	sençabalmaymısa?	olçabalmaymıdı?	bizçabalmaymıbız? çabalmaybızmı?	sizçabalmaymısız?	alaçabalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can run	mençabalsam	sençabalsang	olçabalsa	bizçabalsaq	sizçabalsağız	alaçabalsala
Ability — if I can…if he can't run	mençabalmasam	sençabalmasang	olçabalmasa	bizçabalmasaq	sizçabalmasağız	alaçabalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to run	mençabaldım	sençabaldıng	olçabaldı	bizçabaldıq	sizçabaldığız	alaçabaldıla
Ability — simple pasthe could not run	mençabalmadım	sençabalmadıng	olçabalmadı	bizçabalmadıq	sizçabalmadığız	alaçabalmadıla
Ability — simple pastwas he able to run?	mençabaldımmı?	sençabaldıngmı?	olçabaldımı?	bizçabaldıqmı?	sizçabaldığızmı?	alaçabaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he run?	mençabalmadımmı?	sençabalmadıngmı?	olçabalmadımı?	bizçabalmadıqmı?	sizçabalmadığızmı?	alaçabalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to run	mençabalğanma	sençabalğansa	olçabalğandı	bizçabalğanbız	sizçabalğansız	alaçabalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to run	mençabalmağanma	sençabalmağansa	olçabalmağandı	bizçabalmağanbız	sizçabalmağansız	alaçabalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to run?	mençabalğanmıma? çabalğanmamı?	sençabalğanmısa?	olçabalğanmıdı?	bizçabalğanmıbız? çabalğanbızmı?	sizçabalğanmısız?	alaçabalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to run?	mençabalmağanmıma? çabalmağanmamı?	sençabalmağanmısa?	olçabalmağanmıdı?	bizçabalmağanmıbız? çabalmağanbızmı?	sizçabalmağanmısız?	alaçabalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to run	mençabalğan edimçabalğanem	sençabalğan edingçabalğaneng	olçabalğan ediçabalğaned	bizçabalğan edikçabalğanek	sizçabalğan edigizçabalğanegiz	alaçabalğan edileçabalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to run	mençabalmağan edimçabalmağanem	sençabalmağan edingçabalmağaneng	olçabalmağan ediçabalmağaned	bizçabalmağan edikçabalmağanek	sizçabalmağan edigizçabalmağanegiz	alaçabalmağan edileçabalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could run	mençabala edimçabalaem	sençabala edingçabalaeng	olçabala ediçabalaed	bizçabala edikçabalaek	sizçabala edigizçabalaegiz	alaçabala edileçabalaelle
Ability — past backgroundhe could not run	mençabalmay edimçabalmayem	sençabalmay edingçabalmayeng	olçabalmay ediçabalmayed	bizçabalmay edikçabalmayek	sizçabalmay edigizçabalmayegiz	alaçabalmay edileçabalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to run	mençabalırma	sençabalırsa	olçabalır	bizçabalırbız	sizçabalırsız	alaçabalırla
Ability — future Ihe won't be able to run	mençabalmazma	sençabalmazsa	olçabalmaz	bizçabalmazbız	sizçabalmazsız	alaçabalmazla
Ability — future Iwill he be able to run?	mençabalırmıma? çabalırmamı?	sençabalırmısa?	olçabalırmı?	bizçabalırmıbız? çabalırbızmı?	sizçabalırmısız?	alaçabalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to run?	mençabalmazmıma? çabalmazmamı?	sençabalmazmısa?	olçabalmazmı?	bizçabalmazmıbız? çabalmazbızmı?	sizçabalmazmısız?	alaçabalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to run	mençaballıqma	sençaballıqsa	olçaballıqdı	bizçaballıqbız	sizçaballıqsız	alaçaballıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to run	mençaballıq tülme	sençaballıq tülse	olçaballıq tüldü	bizçaballıq tülbüz	sizçaballıq tülsüz	alaçaballıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to run?	mençaballıqmıma? çaballıqmamı?	sençaballıqmısa?	olçaballıqmıdı?	bizçaballıqmıbız? çaballıqbızmı?	sizçaballıqmısız?	alaçaballıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to run?	mençaballıq tülmüme?	sençaballıq tülmüse?	olçaballıq tülmüdü?	bizçaballıq tülmübüz?	sizçaballıq tülmüsüz?	alaçaballıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to run	mençabalır edimçabalır em	sençabalır edingçabalır eng	olçabalır ediçabalır ed	bizçabalır edikçabalır ek	sizçabalır edigizçabalır egiz	alaçabalır edileçabalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to run	mençabalmaz edimçabalmaz em	sençabalmaz edingçabalmaz eng	olçabalmaz ediçabalmaz ed	bizçabalmaz edikçabalmaz ek	sizçabalmaz edigizçabalmaz egiz	alaçabalmaz edileçabalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to run		sençabalğınçabalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to run		sençabalmağınçabalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çabarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be running	mençaba bolmazma	sençaba bolmazsa	olçaba bolmaz	bizçaba bolmazbız	sizçaba bolmazsız	alaçaba bolmazla
Inference, present — double negationhe must be running (emphatic)	mençapmay bolmazma	sençapmay bolmazsa	olçapmay bolmaz	bizçapmay bolmazbız	sizçapmay bolmazsız	alaçapmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of running	mençaba tura bolmazma	sençaba tura bolmazsa	olçaba tura bolmaz	bizçaba tura bolmazbız	sizçaba tura bolmazsız	alaçaba tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not running (emphatic)	mençapmay tura bolmazma	sençapmay tura bolmazsa	olçapmay tura bolmaz	bizçapmay tura bolmazbız	sizçapmay tura bolmazsız	alaçapmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not running	mençapmay turama	sençapmay turasa	olçapmay turadı	bizçapmay turabız	sizçapmay turasız	alaçapmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not running	mençapmay turmayma	sençapmay turmaysa	olçapmay turmaydı	bizçapmay turmaybız	sizçapmay turmaysız	alaçapmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not running?	mençapmay turmaymıma	sençapmay turmaymısa	olçapmay turmaymıdı	bizçapmay turmaymıbız	sizçapmay turmaymısız	alaçapmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have run	mençabhan bolmazma	sençabhan bolmazsa	olçabhan bolmaz	bizçabhan bolmazbız	sizçabhan bolmazsız	alaçabhan bolmazla
Inference — double negationhe must have run (emphatic)	mençapmağan bolmazma	sençapmağan bolmazsa	olçapmağan bolmaz	bizçapmağan bolmazbız	sizçapmağan bolmazsız	alaçapmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had run	mençabhan bolmasam	sençabhan bolmasang	olçabhan bolmasa	bizçabhan bolmasaq	sizçabhan bolmasağız	alaçabhan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't run	mençapmağan bolmasam	sençapmağan bolmasang	olçapmağan bolmasa	bizçapmağan bolmasaq	sizçapmağan bolmasağız	alaçapmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to run	mençabarıq bolmazma	sençabarıq bolmazsa	olçabarıq bolmaz	bizçabarıq bolmazbız	sizçabarıq bolmazsız	alaçabarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to run (emphatic)	mençapmazlıq bolmazma	sençapmazlıq bolmazsa	olçapmazlıq bolmaz	bizçapmazlıq bolmazbız	sizçapmazlıq bolmazsız	alaçapmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to run	mençabarıq bolmasam	sençabarıq bolmasang	olçabarıq bolmasa	bizçabarıq bolmasaq	sizçabarıq bolmasağız	alaçabarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to run	mençapmazlıq bolmasam	sençapmazlıq bolmasang	olçapmazlıq bolmasa	bizçapmazlıq bolmasaq	sizçapmazlıq bolmasağız	alaçapmazlıq bolmasala