çınığırğa

/tʃɯnɯʁɯrʁa/

(v.) to be tempered, to be hardened, to toughen up

işde çınığırğa — to be hardened by work
çınığıb başlarğa — to begin to toughen up
suwuqda çınığırğa — to be hardened in the cold

Conjugation

Common forms

çınığadıhe is being tempered
çınıqdıhe was tempered
çınıqğandıhe has been tempered
çınığırhe will be tempered
çınığırıqdıhe is going to be tempered
çınığa edihe was being tempered
çınığsaif he is tempered
çınığ!be tempered!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is being tempered	mençınığama	sençınığasa	olçınığadı	bizçınığabız	sizçınığasız	alaçınığadıla
Present (simple & continuous)he is not being tempered	mençınığmayma	sençınığmaysa	olçınığmaydı	bizçınığmaybız	sizçınığmaysız	alaçınığmaydıla
Present (simple & continuous)is he being tempered?	mençınığamıma? çınığamamı?	sençınığamısa?	olçınığamıdı?	bizçınığamıbız? çınığabızmı?	sizçınığamısız?	alaçınığamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he being tempered?	mençınığmaymıma? çınığmaymamı?	sençınığmaymısa?	olçınığmaymıdı?	bizçınığmaymıbız? çınığmaybızmı?	sizçınığmaymısız?	alaçınığmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he is usually tempered	mençınığıwçanma	sençınığıwçansa	olçınığıwçandı	bizçınığıwçanbız	sizçınığıwçansız	alaçınığıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he is not usually tempered	mençınığıwçan tülme	sençınığıwçan tülse	olçınığıwçan tüldü	bizçınığıwçan tülbüz	sizçınığıwçan tülsüz	alaçınığıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)is he usually tempered?	mençınığıwçanmıma? çınığıwçanmamı?	sençınığıwçanmısa?	olçınığıwçanmıdı?	bizçınığıwçanmıbız? çınığıwçanbızmı?	sizçınığıwçanmısız?	alaçınığıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)isn't he usually tempered?	mençınığıwçan tülmüme?	sençınığıwçan tülmüse?	olçınığıwçan tülmüdü?	bizçınığıwçan tülmübüz?	sizçınığıwçan tülmüsüz?	alaçınığıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has been tempered and remains so			olçınığıbdı			alaçınığıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he been tempered?			olçınığıbmıdı?			alaçınığıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of being tempered	mençınığa turama	sençınığa turasa	olçınığa turadı	bizçınığa turabız	sizçınığa turasız	alaçınığa turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being tempered	mençınığa turmayma	sençınığa turmaysa	olçınığa turmaydı	bizçınığa turmaybız	sizçınığa turmaysız	alaçınığa turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of being tempered?	mençınığa turamıma? çınığa turamamı?	sençınığa turamısa?	olçınığa turamıdı?	bizçınığa turamıbız? çınığa turabızmı?	sizçınığa turamısız?	alaçınığa turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being tempered?	mençınığa turmaymıma? çınığa turmaymamı?	sençınığa turmaymısa?	olçınığa turmaymıdı?	bizçınığa turmaymıbız? çınığa turmaybızmı?	sizçınığa turmaymısız?	alaçınığa turmaymıdıla?
Simple past (definite)he was tempered	mençınıqdım	sençınıqdıng	olçınıqdı	bizçınıqdıq	sizçınıqdığız	alaçınıqdıla
Simple past (definite)he wasn't tempered	mençınığmadım	sençınığmadıng	olçınığmadı	bizçınığmadıq	sizçınığmadığız	alaçınığmadıla
Simple past (definite)was he tempered?	mençınıqdımmı?	sençınıqdıngmı?	olçınıqdımı?	bizçınıqdıqmı?	sizçınıqdığızmı?	alaçınıqdılamı?
Simple past (definite)wasn't he tempered?	mençınığmadımmı?	sençınığmadıngmı?	olçınığmadımı?	bizçınığmadıqmı?	sizçınığmadığızmı?	alaçınığmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has been tempered	mençınıqğanma	sençınıqğansa	olçınıqğandı	bizçınıqğanbız	sizçınıqğansız	alaçınıqğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't been tempered	mençınığmağanma	sençınığmağansa	olçınığmağandı	bizçınığmağanbız	sizçınığmağansız	alaçınığmağandıla
Perfect (past indefinite)has he been tempered?	mençınıqğanmıma? çınıqğanmamı?	sençınıqğanmısa?	olçınıqğanmıdı?	bizçınıqğanmıbız? çınıqğanbızmı?	sizçınıqğanmısız?	alaçınıqğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he been tempered?	mençınığmağanmıma? çınığmağanmamı?	sençınığmağanmısa?	olçınığmağanmıdı?	bizçınığmağanmıbız? çınığmağanbızmı?	sizçınığmağanmısız?	alaçınığmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will be tempered	mençınığırma	sençınığırsa	olçınığır	bizçınığırbız	sizçınığırsız	alaçınığırla
Indefinite future (future I)he won't be tempered	mençınığmazma	sençınığmazsa	olçınığmaz	bizçınığmazbız	sizçınığmazsız	alaçınığmazla
Indefinite future (future I)will he be tempered?	mençınığırmıma? çınığırmamı?	sençınığırmısa?	olçınığırmı?	bizçınığırmıbız? çınığırbızmı?	sizçınığırmısız?	alaçınığırmıla?
Indefinite future (future I)won't he be tempered?	mençınığmazmıma? çınığmazmamı?	sençınığmazmısa?	olçınığmazmı?	bizçınığmazmıbız? çınığmazbızmı?	sizçınığmazmısız?	alaçınığmazmıla?
Definite future (future II)he is going to be tempered	mençınığırıqma	sençınığırıqsa	olçınığırıqdı	bizçınığırıqbız	sizçınığırıqsız	alaçınığırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to be tempered	mençınığırıq tülme	sençınığırıq tülse	olçınığırıq tüldü	bizçınığırıq tülbüz	sizçınığırıq tülsüz	alaçınığırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to be tempered?	mençınığırıqmıma? çınığırıqmamı?	sençınığırıqmısa?	olçınığırıqmıdı?	bizçınığırıqmıbız? çınığırıqbızmı?	sizçınığırıqmısız?	alaçınığırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to be tempered?	mençınığırıq tülmüme?	sençınığırıq tülmüse?	olçınığırıq tülmüdü?	bizçınığırıq tülmübüz?	sizçınığırıq tülmüsüz?	alaçınığırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had been tempered	mençınıqğan edimçınıqğanem	sençınıqğan edingçınıqğaneng	olçınıqğan ediçınıqğaned	bizçınıqğan edikçınıqğanek	sizçınıqğan edigizçınıqğanegiz	alaçınıqğan edileçınıqğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't been tempered	mençınığmağan edimçınığmağanem	sençınığmağan edingçınığmağaneng	olçınığmağan ediçınığmağaned	bizçınığmağan edikçınığmağanek	sizçınığmağan edigizçınığmağanegiz	alaçınığmağan edileçınığmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was being tempered	mençınığa edimçınığaem	sençınığa edingçınığaeng	olçınığa ediçınığaed	bizçınığa edikçınığaek	sizçınığa edigizçınığaegiz	alaçınığa edileçınığaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't being tempered	mençınığmay edimçınığmayem	sençınığmay edingçınığmayeng	olçınığmay ediçınığmayed	bizçınığmay edikçınığmayek	sizçınığmay edigizçınığmayegiz	alaçınığmay edileçınığmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to be tempered	mençınığıwçan edimçınığıwçanem	sençınığıwçan edingçınığıwçaneng	olçınığıwçan ediçınığıwçaned	bizçınığıwçan edikçınığıwçanek	sizçınığıwçan edigizçınığıwçanegiz	alaçınığıwçan edileçınığıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to be tempered	mençınığıwçan tül edimçınığıwçan tül em	sençınığıwçan tül edingçınığıwçan tül eng	olçınığıwçan tül ediçınığıwçan tül ed	bizçınığıwçan tül edikçınığıwçan tül ek	sizçınığıwçan tül edigizçınığıwçan tül egiz	alaçınığıwçan tül edileçınığıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had been tempered and remained so			olçınığıb edi			alaçınığıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't been tempered			olçınığıb tül edi			alaçınığıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being tempered	mençınığa tura edimçınığa turaem	sençınığa tura edingçınığa turaeng	olçınığa tura ediçınığa turaed	bizçınığa tura edikçınığa turaek	sizçınığa tura edigizçınığa turaegiz	alaçınığa tura edileçınığa turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being tempered	mençınığa turmay edimçınığa turmayem	sençınığa turmay edingçınığa turmayeng	olçınığa turmay ediçınığa turmayed	bizçınığa turmay edikçınığa turmayek	sizçınığa turmay edigizçınığa turmayegiz	alaçınığa turmay edileçınığa turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would be tempered	mençınığır edimçınığır em	sençınığır edingçınığır eng	olçınığır ediçınığır ed	bizçınığır edikçınığır ek	sizçınığır edigizçınığır egiz	alaçınığır edileçınığır elle
Conditional result (would)he wouldn't be tempered	mençınığmaz edimçınığmaz em	sençınığmaz edingçınığmaz eng	olçınığmaz ediçınığmaz ed	bizçınığmaz edikçınığmaz ek	sizçınığmaz edigizçınığmaz egiz	alaçınığmaz edileçınığmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have been tempered	mençınığırıq edimçınığırıq em	sençınığırıq edingçınığırıq eng	olçınığırıq ediçınığırıq ed	bizçınığırıq edikçınığırıq ek	sizçınığırıq edigizçınığırıq egiz	alaçınığırıq edileçınığırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have been tempered	mençınığırıq tül edimçınığırıq tül em	sençınığırıq tül edingçınığırıq tül eng	olçınığırıq tül ediçınığırıq tül ed	bizçınığırıq tül edikçınığırıq tül ek	sizçınığırıq tül edigizçınığırıq tül egiz	alaçınığırıq tül edileçınığırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he is tempered	mençınığsam	sençınığsang	olçınığsa	bizçınığsaq	sizçınığsağız	alaçınığsala
Conditionalif he is not tempered	mençınığmasam	sençınığmasang	olçınığmasa	bizçınığmasaq	sizçınığmasağız	alaçınığmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is being tempered	mençınığa esem	sençınığa eseng	olçınığa ese	bizçınığa esek	sizçınığa esegiz	alaçınığa esele
Conditional, present realif he is not being tempered	mençınığmay esem	sençınığmay eseng	olçınığmay ese	bizçınığmay esek	sizçınığmay esegiz	alaçınığmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he was tempered	mençınığsam ediçınığsam ed	sençınığsang ediçınığsang ed	olçınığsa ediçınığsaed	bizçınığsaq ediçınığsaq ed	sizçınığsağız ediçınığsağız ed	alaçınığsala ediçınığsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't be tempered	mençınığmasam ediçınığmasam ed	sençınığmasang ediçınığmasang ed	olçınığmasa ediçınığmasaed	bizçınığmasaq ediçınığmasaq ed	sizçınığmasağız ediçınığmasağız ed	alaçınığmasala ediçınığmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he was tempered	mençınıqdım esem	sençınıqdıng eseng	olçınıqdı ese	bizçınıqdıq esek	sizçınıqdığız esegiz	alaçınıqdıla esele
Conditional, definite past¹if he wasn't tempered	mençınığmadım esem	sençınığmadıng eseng	olçınığmadı ese	bizçınığmadıq esek	sizçınığmadığız esegiz	alaçınığmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he was tempered (indeed)	mençınıqğan esem	sençınıqğan eseng	olçınıqğan ese	bizçınıqğan esek	sizçınıqğan esegiz	alaçınıqğan esele
Conditional, past realif he wasn't tempered (indeed)	mençınığmağan esem	sençınığmağan eseng	olçınığmağan ese	bizçınığmağan esek	sizçınığmağan esegiz	alaçınığmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had been tempered	mençınıqğan bolsam	sençınıqğan bolsang	olçınıqğan bolsa	bizçınıqğan bolsaq	sizçınıqğan bolsağız	alaçınıqğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't been tempered	mençınığmağan bolsam	sençınığmağan bolsang	olçınığmağan bolsa	bizçınığmağan bolsaq	sizçınığmağan bolsağız	alaçınığmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had been tempered	mençınıqğan bolsam ediçınıqğan bolsam ed	sençınıqğan bolsang ediçınıqğan bolsang ed	olçınıqğan bolsa ediçınıqğan bolsaed	bizçınıqğan bolsaq ediçınıqğan bolsaq ed	sizçınıqğan bolsağız ediçınıqğan bolsağız ed	alaçınıqğan bolsala ediçınıqğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't been tempered	mençınığmağan bolsam ediçınığmağan bolsam ed	sençınığmağan bolsang ediçınığmağan bolsang ed	olçınığmağan bolsa ediçınığmağan bolsaed	bizçınığmağan bolsaq ediçınığmağan bolsaq ed	sizçınığmağan bolsağız ediçınığmağan bolsağız ed	alaçınığmağan bolsala ediçınığmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will be tempered	mençınığır esem	sençınığır eseng	olçınığır ese	bizçınığır esek	sizçınığır esegiz	alaçınığır esele
Conditional, aoristif he won't be tempered	mençınığmaz esem	sençınığmaz eseng	olçınığmaz ese	bizçınığmaz esek	sizçınığmaz esegiz	alaçınığmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to be tempered	mençınığırıq esem	sençınığırıq eseng	olçınığırıq ese	bizçınığırıq esek	sizçınığırıq esegiz	alaçınığırıq esele
Conditional, futureif he is not going to be tempered	mençınığırıq tül esem	sençınığırıq tül eseng	olçınığırıq tül ese	bizçınığırıq tül esek	sizçınığırıq tül esegiz	alaçınığırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to be tempered	mençınığırıq bolsam	sençınığırıq bolsang	olçınığırıq bolsa	bizçınığırıq bolsaq	sizçınığırıq bolsağız	alaçınığırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to be tempered	mençınığmazlıq bolsam	sençınığmazlıq bolsang	olçınığmazlıq bolsa	bizçınığmazlıq bolsaq	sizçınığmazlıq bolsağız	alaçınığmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çınıqdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be being tempered	mençınığa bolurma	sençınığa bolursa	olçınığa bolur	bizçınığa bolurbuz	sizçınığa bolursuz	alaçınığa bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be being tempered	mençınığmay bolurma	sençınığmay bolursa	olçınığmay bolur	bizçınığmay bolurbuz	sizçınığmay bolursuz	alaçınığmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being tempered	mençınığa tura bolurma	sençınığa tura bolursa	olçınığa tura bolur	bizçınığa tura bolurbuz	sizçınığa tura bolursuz	alaçınığa tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being tempered	mençınığmay tura bolurma	sençınığmay tura bolursa	olçınığmay tura bolur	bizçınığmay tura bolurbuz	sizçınığmay tura bolursuz	alaçınığmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have been tempered	mençınıqğan bolurma	sençınıqğan bolursa	olçınıqğan bolur	bizçınıqğan bolurbuz	sizçınıqğan bolursuz	alaçınıqğan bolurla
Inference (must have)he must not have been tempered	mençınığmağan bolurma	sençınığmağan bolursa	olçınığmağan bolur	bizçınığmağan bolurbuz	sizçınığmağan bolursuz	alaçınığmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to be tempered	mençınığırıq bolurma	sençınığırıq bolursa	olçınığırıq bolur	bizçınığırıq bolurbuz	sizçınığırıq bolursuz	alaçınığırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to be tempered	mençınığmazlıq bolurma	sençınığmazlıq bolursa	olçınığmazlıq bolur	bizçınığmazlıq bolurbuz	sizçınığmazlıq bolursuz	alaçınığmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it be tempered	mençınığayım	sençınığ!	olçınığsın	bizçınığayıq	sizçınığığız!	alaçınığsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not be tempered	mençınığmayım	sençınığma!	olçınığmasın	bizçınığmayıq	sizçınığmağız!	alaçınığmasınla
Commands & suggestionsshould he be tempered?	mençınığayımmı?		olçınığsınmı?	bizçınığayıqmı?		alaçınığsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not be tempered?	mençınığmayımmı?		olçınığmasınmı?	bizçınığmayıqmı?		alaçınığmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it be tempered		sençınığçı²	olçınığsınçı		sizçınığçığız	alaçınığsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not be tempered		sençınığmaçı²	olçınığmasınçı		sizçınığmaçığız	alaçınığmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you be tempered		sençınıqğınçınıqğı
Blessings & curses — may you…may you not be tempered		sençınığmağınçınığmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he were tempered	mençınıqğay edim çınıqğa edim	sençınıqğay eding çınıqğa eding	olçınıqğay edi çınıqğa edi	bizçınıqğay edik çınıqğa edik	sizçınıqğay edigiz çınıqğa edigiz	alaçınıqğay edile çınıqğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he were not tempered	mençınığmağay edim çınığmağa edim	sençınığmağay eding çınığmağa eding	olçınığmağay edi çınığmağa edi	bizçınığmağay edik çınığmağa edik	sizçınığmağay edigiz çınığmağa edigiz	alaçınığmağay edile çınığmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be tempered	mençınığmağa qoyayımçınığma qoyayım	sençınığmağa qoy!çınığma qoy!	olçınığmağa qoysunçınığma qoysun	bizçınığmağa qoyayıqçınığma qoyayıq	sizçınığmağa qoyuğuz!çınığma qoyuğuz!	alaçınığmağa qoysunlaçınığma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be tempered	mençınığmağa qoymayımçınığma qoymayım	sençınığmağa qoyma!çınığma qoyma!	olçınığmağa qoymasınçınığma qoymasın	bizçınığmağa qoymayıqçınığma qoymayıq	sizçınığmağa qoymağız!çınığma qoymağız!	alaçınığmağa qoymasınlaçınığma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoyayımmı?çınığma qoyayımmı?		olçınığmağa qoysunmu?çınığma qoysunmu?	bizçınığmağa qoyayıqmı?çınığma qoyayıqmı?		alaçınığmağa qoysunlamı?çınığma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoymayımmı?çınığma qoymayımmı?		olçınığmağa qoymasınmı?çınığma qoymasınmı?	bizçınığmağa qoymayıqmı?çınığma qoymayıqmı?		alaçınığmağa qoymasınlamı?çınığma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to be tempered	mençınığmağa qoyamaçınığma qoyama	sençınığmağa qoyasaçınığma qoyasa	olçınığmağa qoyadıçınığma qoyadı	bizçınığmağa qoyabızçınığma qoyabız	sizçınığmağa qoyasızçınığma qoyasız	alaçınığmağa qoyadılaçınığma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to be tempered	mençınığmağa qoymaymaçınığma qoymayma	sençınığmağa qoymaysaçınığma qoymaysa	olçınığmağa qoymaydıçınığma qoymaydı	bizçınığmağa qoymaybızçınığma qoymaybız	sizçınığmağa qoymaysızçınığma qoymaysız	alaçınığmağa qoymaydılaçınığma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoyamıma?çınığma qoyamıma?	sençınığmağa qoyamısa?çınığma qoyamısa?	olçınığmağa qoyamıdı?çınığma qoyamıdı?	bizçınığmağa qoyamıbız?çınığma qoyamıbız?	sizçınığmağa qoyamısız?çınığma qoyamısız?	alaçınığmağa qoyamıdıla?çınığma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoymaymıma?çınığma qoymaymıma?	sençınığmağa qoymaymısa?çınığma qoymaymısa?	olçınığmağa qoymaymıdı?çınığma qoymaymıdı?	bizçınığmağa qoymaymıbız?çınığma qoymaymıbız?	sizçınığmağa qoymaymısız?çınığma qoymaymısız?	alaçınığmağa qoymaymıdıla?çınığma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to be tempered	mençınığmağa qoydumçınığma qoydum	sençınığmağa qoydungçınığma qoydung	olçınığmağa qoyduçınığma qoydu	bizçınığmağa qoyduqçınığma qoyduq	sizçınığmağa qoyduğuzçınığma qoyduğuz	alaçınığmağa qoydulaçınığma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to be tempered	mençınığmağa qoymadımçınığma qoymadım	sençınığmağa qoymadıngçınığma qoymadıng	olçınığmağa qoymadıçınığma qoymadı	bizçınığmağa qoymadıqçınığma qoymadıq	sizçınığmağa qoymadığızçınığma qoymadığız	alaçınığmağa qoymadılaçınığma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoydummu?çınığma qoydummu?	sençınığmağa qoydungmu?çınığma qoydungmu?	olçınığmağa qoydumu?çınığma qoydumu?	bizçınığmağa qoyduqmu?çınığma qoyduqmu?	sizçınığmağa qoyduğuzmu?çınığma qoyduğuzmu?	alaçınığmağa qoydulamı?çınığma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to be tempered?	mençınığmağa qoymadımmı?çınığma qoymadımmı?	sençınığmağa qoymadıngmı?çınığma qoymadıngmı?	olçınığmağa qoymadımı?çınığma qoymadımı?	bizçınığmağa qoymadıqmı?çınığma qoymadıqmı?	sizçınığmağa qoymadığızmı?çınığma qoymadığızmı?	alaçınığmağa qoymadılamı?çınığma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çınığırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can be tempered	mençınığalama	sençınığalasa	olçınığaladı	bizçınığalabız	sizçınığalasız	alaçınığaladıla
Ability — presenthe can't be tempered	mençınığalmayma	sençınığalmaysa	olçınığalmaydı	bizçınığalmaybız	sizçınığalmaysız	alaçınığalmaydıla
Ability — presentcan he be tempered?	mençınığalamıma? çınığalamamı?	sençınığalamısa?	olçınığalamıdı?	bizçınığalamıbız? çınığalabızmı?	sizçınığalamısız?	alaçınığalamıdıla?
Ability — presentcan't he be tempered?	mençınığalmaymıma? çınığalmaymamı?	sençınığalmaymısa?	olçınığalmaymıdı?	bizçınığalmaymıbız? çınığalmaybızmı?	sizçınığalmaymısız?	alaçınığalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can be tempered	mençınığalsam	sençınığalsang	olçınığalsa	bizçınığalsaq	sizçınığalsağız	alaçınığalsala
Ability — if I can…if he can't be tempered	mençınığalmasam	sençınığalmasang	olçınığalmasa	bizçınığalmasaq	sizçınığalmasağız	alaçınığalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to be tempered	mençınığaldım	sençınığaldıng	olçınığaldı	bizçınığaldıq	sizçınığaldığız	alaçınığaldıla
Ability — simple pasthe could not be tempered	mençınığalmadım	sençınığalmadıng	olçınığalmadı	bizçınığalmadıq	sizçınığalmadığız	alaçınığalmadıla
Ability — simple pastwas he able to be tempered?	mençınığaldımmı?	sençınığaldıngmı?	olçınığaldımı?	bizçınığaldıqmı?	sizçınığaldığızmı?	alaçınığaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he be tempered?	mençınığalmadımmı?	sençınığalmadıngmı?	olçınığalmadımı?	bizçınığalmadıqmı?	sizçınığalmadığızmı?	alaçınığalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be tempered	mençınığalğanma	sençınığalğansa	olçınığalğandı	bizçınığalğanbız	sizçınığalğansız	alaçınığalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be tempered	mençınığalmağanma	sençınığalmağansa	olçınığalmağandı	bizçınığalmağanbız	sizçınığalmağansız	alaçınığalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be tempered?	mençınığalğanmıma? çınığalğanmamı?	sençınığalğanmısa?	olçınığalğanmıdı?	bizçınığalğanmıbız? çınığalğanbızmı?	sizçınığalğanmısız?	alaçınığalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be tempered?	mençınığalmağanmıma? çınığalmağanmamı?	sençınığalmağanmısa?	olçınığalmağanmıdı?	bizçınığalmağanmıbız? çınığalmağanbızmı?	sizçınığalmağanmısız?	alaçınığalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to be tempered	mençınığalğan edimçınığalğanem	sençınığalğan edingçınığalğaneng	olçınığalğan ediçınığalğaned	bizçınığalğan edikçınığalğanek	sizçınığalğan edigizçınığalğanegiz	alaçınığalğan edileçınığalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to be tempered	mençınığalmağan edimçınığalmağanem	sençınığalmağan edingçınığalmağaneng	olçınığalmağan ediçınığalmağaned	bizçınığalmağan edikçınığalmağanek	sizçınığalmağan edigizçınığalmağanegiz	alaçınığalmağan edileçınığalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could be tempered	mençınığala edimçınığalaem	sençınığala edingçınığalaeng	olçınığala ediçınığalaed	bizçınığala edikçınığalaek	sizçınığala edigizçınığalaegiz	alaçınığala edileçınığalaelle
Ability — past backgroundhe could not be tempered	mençınığalmay edimçınığalmayem	sençınığalmay edingçınığalmayeng	olçınığalmay ediçınığalmayed	bizçınığalmay edikçınığalmayek	sizçınığalmay edigizçınığalmayegiz	alaçınığalmay edileçınığalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to be tempered	mençınığalırma	sençınığalırsa	olçınığalır	bizçınığalırbız	sizçınığalırsız	alaçınığalırla
Ability — future Ihe won't be able to be tempered	mençınığalmazma	sençınığalmazsa	olçınığalmaz	bizçınığalmazbız	sizçınığalmazsız	alaçınığalmazla
Ability — future Iwill he be able to be tempered?	mençınığalırmıma? çınığalırmamı?	sençınığalırmısa?	olçınığalırmı?	bizçınığalırmıbız? çınığalırbızmı?	sizçınığalırmısız?	alaçınığalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to be tempered?	mençınığalmazmıma? çınığalmazmamı?	sençınığalmazmısa?	olçınığalmazmı?	bizçınığalmazmıbız? çınığalmazbızmı?	sizçınığalmazmısız?	alaçınığalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to be tempered	mençınığallıqma	sençınığallıqsa	olçınığallıqdı	bizçınığallıqbız	sizçınığallıqsız	alaçınığallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to be tempered	mençınığallıq tülme	sençınığallıq tülse	olçınığallıq tüldü	bizçınığallıq tülbüz	sizçınığallıq tülsüz	alaçınığallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to be tempered?	mençınığallıqmıma? çınığallıqmamı?	sençınığallıqmısa?	olçınığallıqmıdı?	bizçınığallıqmıbız? çınığallıqbızmı?	sizçınığallıqmısız?	alaçınığallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to be tempered?	mençınığallıq tülmüme?	sençınığallıq tülmüse?	olçınığallıq tülmüdü?	bizçınığallıq tülmübüz?	sizçınığallıq tülmüsüz?	alaçınığallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to be tempered	mençınığalır edimçınığalır em	sençınığalır edingçınığalır eng	olçınığalır ediçınığalır ed	bizçınığalır edikçınığalır ek	sizçınığalır edigizçınığalır egiz	alaçınığalır edileçınığalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to be tempered	mençınığalmaz edimçınığalmaz em	sençınığalmaz edingçınığalmaz eng	olçınığalmaz ediçınığalmaz ed	bizçınığalmaz edikçınığalmaz ek	sizçınığalmaz edigizçınığalmaz egiz	alaçınığalmaz edileçınığalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to be tempered		sençınığalğınçınığalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to be tempered		sençınığalmağınçınığalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çınığırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being tempered	mençınığa bolmazma	sençınığa bolmazsa	olçınığa bolmaz	bizçınığa bolmazbız	sizçınığa bolmazsız	alaçınığa bolmazla
Inference, present — double negationhe must be being tempered (emphatic)	mençınığmay bolmazma	sençınığmay bolmazsa	olçınığmay bolmaz	bizçınığmay bolmazbız	sizçınığmay bolmazsız	alaçınığmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being tempered	mençınığa tura bolmazma	sençınığa tura bolmazsa	olçınığa tura bolmaz	bizçınığa tura bolmazbız	sizçınığa tura bolmazsız	alaçınığa tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not being tempered (emphatic)	mençınığmay tura bolmazma	sençınığmay tura bolmazsa	olçınığmay tura bolmaz	bizçınığmay tura bolmazbız	sizçınığmay tura bolmazsız	alaçınığmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not being tempered	mençınığmay turama	sençınığmay turasa	olçınığmay turadı	bizçınığmay turabız	sizçınığmay turasız	alaçınığmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not being tempered	mençınığmay turmayma	sençınığmay turmaysa	olçınığmay turmaydı	bizçınığmay turmaybız	sizçınığmay turmaysız	alaçınığmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not being tempered?	mençınığmay turmaymıma	sençınığmay turmaymısa	olçınığmay turmaymıdı	bizçınığmay turmaymıbız	sizçınığmay turmaymısız	alaçınığmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have been tempered	mençınıqğan bolmazma	sençınıqğan bolmazsa	olçınıqğan bolmaz	bizçınıqğan bolmazbız	sizçınıqğan bolmazsız	alaçınıqğan bolmazla
Inference — double negationhe must have been tempered (emphatic)	mençınığmağan bolmazma	sençınığmağan bolmazsa	olçınığmağan bolmaz	bizçınığmağan bolmazbız	sizçınığmağan bolmazsız	alaçınığmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been tempered	mençınıqğan bolmasam	sençınıqğan bolmasang	olçınıqğan bolmasa	bizçınıqğan bolmasaq	sizçınıqğan bolmasağız	alaçınıqğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been tempered	mençınığmağan bolmasam	sençınığmağan bolmasang	olçınığmağan bolmasa	bizçınığmağan bolmasaq	sizçınığmağan bolmasağız	alaçınığmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be tempered	mençınığırıq bolmazma	sençınığırıq bolmazsa	olçınığırıq bolmaz	bizçınığırıq bolmazbız	sizçınığırıq bolmazsız	alaçınığırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to be tempered (emphatic)	mençınığmazlıq bolmazma	sençınığmazlıq bolmazsa	olçınığmazlıq bolmaz	bizçınığmazlıq bolmazbız	sizçınığmazlıq bolmazsız	alaçınığmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be tempered	mençınığırıq bolmasam	sençınığırıq bolmasang	olçınığırıq bolmasa	bizçınığırıq bolmasaq	sizçınığırıq bolmasağız	alaçınığırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be tempered	mençınığmazlıq bolmasam	sençınığmazlıq bolmasang	olçınığmazlıq bolmasa	bizçınığmazlıq bolmasaq	sizçınığmazlıq bolmasağız	alaçınığmazlıq bolmasala