çıgır
/tʃɯɡɯr/ · plural çıgırla
1. scab, ringworm, favus — A contagious skin disease that forms scabs under the hair.
- çıgır awruw — scab disease
- çıgır jayıladı — the ringworm is spreading
- çıgırdan awrurğa — to be ill with ringworm
- başında çıgırı bolğandı — he had ringworm on his head
2. bald patch, baldness
- çıgır baş — a bald head
- başım çıgır boldu — I have gone bald
- çıgır qatında qutuqnu sağınma — do not speak of a bald pate beside a bald man
- jaş çıgırın körgüztürge süymeydi — the young man does not want to show his bald patch
- çıgırın börkü bla jaşıradı — he hides his bald patch with his hat
3. scabby, mangy
- çıgır mal — a mangy beast
- çıgır kiştik — a mangy cat
- çıgır bolurğa — to become mangy
- bu it çıgırdı — this dog is mangy
4. bald, bald-headed
- çıgır quş — the griffon vulture
- çıgır adam — a bald man
- çıgır bolğandı — he has gone bald
- çıgır qart — a bald old man
- atam ertde çıgır bolğandı — my father went bald early
Expressions
- başıŋa çıgırmı kerekdi — what more could you want
- çıgır başdan qurt ağızğan — scorching hot
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çıgırthe scab | çıgırımmy scab | çıgırıŋyour scab | çıgırıhis scab | çıgırıbızour scab | çıgırığızyou all's scab | çıgırlarıtheir scabs |
| Genitive | çıgırnıthe scab's | çıgırımımy scab's | çıgırıŋıyour scab's | çıgırınıhis scab's | çıgırıbıznıour scab's | çıgırığıznıyou all's scab's | çıgırlarınıtheir scabs' |
| Accusative | çıgırnıthe scab (as the object) | çıgırımımy scab (as the object) | çıgırıŋıyour scab (as the object) | çıgırınhis scab (as the object) | çıgırıbıznıour scab (as the object) | çıgırığıznıyou all's scab (as the object) | çıgırlarıntheir scabs (as the object) |
| Dative | çıgırğato the scab | çıgırımato my scab | çıgırıŋato your scab | çıgırınato his scab | çıgırıbızğato our scab | çıgırığızğato you all's scab | çıgırlarınato their scabs |
| Locative | çıgırdain / at the scab | çıgırımdain / at my scab | çıgırıŋdain / at your scab | çıgırındain / at his scab | çıgırıbızdain / at our scab | çıgırığızdain / at you all's scab | çıgırlarındain / at their scabs |
| Ablative | çıgırdanfrom the scab | çıgırımdanfrom my scab | çıgırıŋdanfrom your scab | çıgırındanfrom his scab | çıgırıbızdanfrom our scab | çıgırığızdanfrom you all's scab | çıgırlarındanfrom their scabs |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çıgırlathe scabs | çıgırlarımmy scabs | çıgırlarıŋyour scabs | çıgırlarıhis scabs | çıgırlarıbızour scabs | çıgırlarığızyou all's scabs | çıgırlarıtheir scabs |
| Genitive | çıgırlanıthe scabs' | çıgırlarımımy scabs' | çıgırlarıŋıyour scabs' | çıgırlarınıhis scabs' | çıgırlarıbıznıour scabs' | çıgırlarığıznıyou all's scabs' | çıgırlarınıtheir scabs' |
| Accusative | çıgırlanıthe scabs (as the object) | çıgırlarımımy scabs (as the object) | çıgırlarıŋıyour scabs (as the object) | çıgırlarınhis scabs (as the object) | çıgırlarıbıznıour scabs (as the object) | çıgırlarığıznıyou all's scabs (as the object) | çıgırlarıntheir scabs (as the object) |
| Dative | çıgırlağato the scabs | çıgırlarımato my scabs | çıgırlarıŋato your scabs | çıgırlarınato his scabs | çıgırlarıbızğato our scabs | çıgırlarığızğato you all's scabs | çıgırlarınato their scabs |
| Locative | çıgırladain / at the scabs | çıgırlarımdain / at my scabs | çıgırlarıŋdain / at your scabs | çıgırlarındain / at his scabs | çıgırlarıbızdain / at our scabs | çıgırlarığızdain / at you all's scabs | çıgırlarındain / at their scabs |
| Ablative | çıgırladanfrom the scabs | çıgırlarımdanfrom my scabs | çıgırlarıŋdanfrom your scabs | çıgırlarındanfrom his scabs | çıgırlarıbızdanfrom our scabs | çıgırlarığızdanfrom you all's scabs | çıgırlarındanfrom their scabs |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: çıgırları can mean "his / her scabs", "their scab", or "their scabs" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.
As an adjective
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | çıgırmaI am scabby | çıgırsayou are scabby | çıgırdıhe is scabby | çıgırbızwe are scabby | çıgırsızyou all are scabby | çıgırdılathey are scabby |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden çıgırdı — "compared to me, he is scabby."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki çıgırdımine is scabby | seniki çıgırdıyours is scabby | anıqı çıgırdıhis is scabby | bizniki çıgırdıours is scabby | sizniki çıgırdıyours (pl.) is scabby | alanıqı çıgırdıtheirs is scabby |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile çıgırdılamine are scabby | senikile çıgırdılayours are scabby | anıqıla çıgırdılahis are scabby | biznikile çıgırdılaours are scabby | siznikile çıgırdılayours (pl.) are scabby | alanıqıla çıgırdılatheirs are scabby |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu çıgırdı, bıla çıgırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".