çıdam-tözüm
/tʃɯdam-tøzym/ · plural çıdam-tözümle
patience, endurance, self-control — Common in exhortations such as çıdam-tözüm salırğa kerekdi "one must show patience".
- çıdam-tözüm salırğa kerekdi — one must show patience
- çıdam-tözüm kerekdi — patience is needed
- mende çıdam-tözüm qalmadı — I have no patience left
- anı çıdam-tözümü ulludu — his patience is great
- çıdam-tözüm bla saqladıq — we waited with patience
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çıdam-tözümthe patience | çıdam-tözümümmy patience | çıdam-tözümüŋyour patience | çıdam-tözümühis patience | çıdam-tözümübüzour patience | çıdam-tözümügüzyou all's patience | çıdam-tözümleritheir patiences |
| Genitive | çıdam-tözümnüthe patience's | çıdam-tözümümümy patience's | çıdam-tözümüŋüyour patience's | çıdam-tözümünühis patience's | çıdam-tözümübüznüour patience's | çıdam-tözümügüznüyou all's patience's | çıdam-tözümlerinitheir patiences' |
| Accusative | çıdam-tözümnüthe patience (as the object) | çıdam-tözümümümy patience (as the object) | çıdam-tözümüŋüyour patience (as the object) | çıdam-tözümünhis patience (as the object) | çıdam-tözümübüznüour patience (as the object) | çıdam-tözümügüznüyou all's patience (as the object) | çıdam-tözümlerintheir patiences (as the object) |
| Dative | çıdam-tözümgeto the patience | çıdam-tözümümeto my patience | çıdam-tözümüŋeto your patience | çıdam-tözümüneto his patience | çıdam-tözümübüzgeto our patience | çıdam-tözümügüzgeto you all's patience | çıdam-tözümlerineto their patiences |
| Locative | çıdam-tözümdein / at the patience | çıdam-tözümümdein / at my patience | çıdam-tözümüŋdein / at your patience | çıdam-tözümündein / at his patience | çıdam-tözümübüzdein / at our patience | çıdam-tözümügüzdein / at you all's patience | çıdam-tözümlerindein / at their patiences |
| Ablative | çıdam-tözümdenfrom the patience | çıdam-tözümümdenfrom my patience | çıdam-tözümüŋdenfrom your patience | çıdam-tözümündenfrom his patience | çıdam-tözümübüzdenfrom our patience | çıdam-tözümügüzdenfrom you all's patience | çıdam-tözümlerindenfrom their patiences |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çıdam-tözümlethe patiences | çıdam-tözümlerimmy patiences | çıdam-tözümleriŋyour patiences | çıdam-tözümlerihis patiences | çıdam-tözümleribizour patiences | çıdam-tözümlerigizyou all's patiences | çıdam-tözümleritheir patiences |
| Genitive | çıdam-tözümlenithe patiences' | çıdam-tözümlerimimy patiences' | çıdam-tözümleriŋiyour patiences' | çıdam-tözümlerinihis patiences' | çıdam-tözümleribizniour patiences' | çıdam-tözümlerigizniyou all's patiences' | çıdam-tözümlerinitheir patiences' |
| Accusative | çıdam-tözümlenithe patiences (as the object) | çıdam-tözümlerimimy patiences (as the object) | çıdam-tözümleriŋiyour patiences (as the object) | çıdam-tözümlerinhis patiences (as the object) | çıdam-tözümleribizniour patiences (as the object) | çıdam-tözümlerigizniyou all's patiences (as the object) | çıdam-tözümlerintheir patiences (as the object) |
| Dative | çıdam-tözümlegeto the patiences | çıdam-tözümlerimeto my patiences | çıdam-tözümleriŋeto your patiences | çıdam-tözümlerineto his patiences | çıdam-tözümleribizgeto our patiences | çıdam-tözümlerigizgeto you all's patiences | çıdam-tözümlerineto their patiences |
| Locative | çıdam-tözümledein / at the patiences | çıdam-tözümlerimdein / at my patiences | çıdam-tözümleriŋdein / at your patiences | çıdam-tözümlerindein / at his patiences | çıdam-tözümleribizdein / at our patiences | çıdam-tözümlerigizdein / at you all's patiences | çıdam-tözümlerindein / at their patiences |
| Ablative | çıdam-tözümledenfrom the patiences | çıdam-tözümlerimdenfrom my patiences | çıdam-tözümleriŋdenfrom your patiences | çıdam-tözümlerindenfrom his patiences | çıdam-tözümleribizdenfrom our patiences | çıdam-tözümlerigizdenfrom you all's patiences | çıdam-tözümlerindenfrom their patiences |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: çıdam-tözümleri can mean "his / her patiences", "their patience", or "their patiences" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.