şıbırdatırğa
/ʃɯbɯrdatɯrʁa/
to make something rustle, to set something whispering
- jel çapıraqlanı şıbırdatadı — the wind sets the leaves rustling
- qağıtnı şıbırdatma — do not rustle the paper
- ol jawluqnu şıbırdatıb keledi — she comes rustling her kerchief
Conjugation
Common forms
- şıbırdatadıhe is making something rustle
- şıbırdatdıhe made something rustle
- şıbırdathandıhe has made something rustle
- şıbırdatırhe will make something rustle
- şıbırdatırıqdıhe is going to make something rustle
- şıbırdata edihe was making something rustle
- şıbırdatsaif he makes something rustle
- şıbırdat!make something rustle!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making something rustle | menşıbırdatama | senşıbırdatasa | olşıbırdatadı | bizşıbırdatabız | sizşıbırdatasız | alaşıbırdatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making something rustle | menşıbırdatmayma | senşıbırdatmaysa | olşıbırdatmaydı | bizşıbırdatmaybız | sizşıbırdatmaysız | alaşıbırdatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making something rustle? | menşıbırdatamıma? şıbırdatamamı? | senşıbırdatamısa? | olşıbırdatamıdı? | bizşıbırdatamıbız? şıbırdatabızmı? | sizşıbırdatamısız? | alaşıbırdatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making something rustle? | menşıbırdatmaymıma? şıbırdatmaymamı? | senşıbırdatmaymısa? | olşıbırdatmaymıdı? | bizşıbırdatmaymıbız? şıbırdatmaybızmı? | sizşıbırdatmaymısız? | alaşıbırdatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes something rustle | menşıbırdatıwçanma | senşıbırdatıwçansa | olşıbırdatıwçandı | bizşıbırdatıwçanbız | sizşıbırdatıwçansız | alaşıbırdatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make something rustle | menşıbırdatıwçan tülme | senşıbırdatıwçan tülse | olşıbırdatıwçan tüldü | bizşıbırdatıwçan tülbüz | sizşıbırdatıwçan tülsüz | alaşıbırdatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make something rustle? | menşıbırdatıwçanmıma? şıbırdatıwçanmamı? | senşıbırdatıwçanmısa? | olşıbırdatıwçanmıdı? | bizşıbırdatıwçanmıbız? şıbırdatıwçanbızmı? | sizşıbırdatıwçanmısız? | alaşıbırdatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make something rustle? | menşıbırdatıwçan tülmüme? | senşıbırdatıwçan tülmüse? | olşıbırdatıwçan tülmüdü? | bizşıbırdatıwçan tülmübüz? | sizşıbırdatıwçan tülmüsüz? | alaşıbırdatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made something rustle and remains so | olşıbırdatıbdı | alaşıbırdatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made something rustle? | olşıbırdatıbmıdı? | alaşıbırdatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making something rustle | menşıbırdata turama | senşıbırdata turasa | olşıbırdata turadı | bizşıbırdata turabız | sizşıbırdata turasız | alaşıbırdata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making something rustle | menşıbırdata turmayma | senşıbırdata turmaysa | olşıbırdata turmaydı | bizşıbırdata turmaybız | sizşıbırdata turmaysız | alaşıbırdata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making something rustle? | menşıbırdata turamıma? şıbırdata turamamı? | senşıbırdata turamısa? | olşıbırdata turamıdı? | bizşıbırdata turamıbız? şıbırdata turabızmı? | sizşıbırdata turamısız? | alaşıbırdata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making something rustle? | menşıbırdata turmaymıma? şıbırdata turmaymamı? | senşıbırdata turmaymısa? | olşıbırdata turmaymıdı? | bizşıbırdata turmaymıbız? şıbırdata turmaybızmı? | sizşıbırdata turmaymısız? | alaşıbırdata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made something rustle | menşıbırdatdım | senşıbırdatdıng | olşıbırdatdı | bizşıbırdatdıq | sizşıbırdatdığız | alaşıbırdatdıla |
| Simple past (definite)he didn't make something rustle | menşıbırdatmadım | senşıbırdatmadıng | olşıbırdatmadı | bizşıbırdatmadıq | sizşıbırdatmadığız | alaşıbırdatmadıla |
| Simple past (definite)did he make something rustle? | menşıbırdatdımmı? | senşıbırdatdıngmı? | olşıbırdatdımı? | bizşıbırdatdıqmı? | sizşıbırdatdığızmı? | alaşıbırdatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make something rustle? | menşıbırdatmadımmı? | senşıbırdatmadıngmı? | olşıbırdatmadımı? | bizşıbırdatmadıqmı? | sizşıbırdatmadığızmı? | alaşıbırdatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made something rustle | menşıbırdathanma | senşıbırdathansa | olşıbırdathandı | bizşıbırdathanbız | sizşıbırdathansız | alaşıbırdathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made something rustle | menşıbırdatmağanma | senşıbırdatmağansa | olşıbırdatmağandı | bizşıbırdatmağanbız | sizşıbırdatmağansız | alaşıbırdatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made something rustle? | menşıbırdathanmıma? şıbırdathanmamı? | senşıbırdathanmısa? | olşıbırdathanmıdı? | bizşıbırdathanmıbız? şıbırdathanbızmı? | sizşıbırdathanmısız? | alaşıbırdathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made something rustle? | menşıbırdatmağanmıma? şıbırdatmağanmamı? | senşıbırdatmağanmısa? | olşıbırdatmağanmıdı? | bizşıbırdatmağanmıbız? şıbırdatmağanbızmı? | sizşıbırdatmağanmısız? | alaşıbırdatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make something rustle | menşıbırdatırma | senşıbırdatırsa | olşıbırdatır | bizşıbırdatırbız | sizşıbırdatırsız | alaşıbırdatırla |
| Indefinite future (future I)he won't make something rustle | menşıbırdatmazma | senşıbırdatmazsa | olşıbırdatmaz | bizşıbırdatmazbız | sizşıbırdatmazsız | alaşıbırdatmazla |
| Indefinite future (future I)will he make something rustle? | menşıbırdatırmıma? şıbırdatırmamı? | senşıbırdatırmısa? | olşıbırdatırmı? | bizşıbırdatırmıbız? şıbırdatırbızmı? | sizşıbırdatırmısız? | alaşıbırdatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make something rustle? | menşıbırdatmazmıma? şıbırdatmazmamı? | senşıbırdatmazmısa? | olşıbırdatmazmı? | bizşıbırdatmazmıbız? şıbırdatmazbızmı? | sizşıbırdatmazmısız? | alaşıbırdatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make something rustle | menşıbırdatırıqma | senşıbırdatırıqsa | olşıbırdatırıqdı | bizşıbırdatırıqbız | sizşıbırdatırıqsız | alaşıbırdatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make something rustle | menşıbırdatırıq tülme | senşıbırdatırıq tülse | olşıbırdatırıq tüldü | bizşıbırdatırıq tülbüz | sizşıbırdatırıq tülsüz | alaşıbırdatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make something rustle? | menşıbırdatırıqmıma? şıbırdatırıqmamı? | senşıbırdatırıqmısa? | olşıbırdatırıqmıdı? | bizşıbırdatırıqmıbız? şıbırdatırıqbızmı? | sizşıbırdatırıqmısız? | alaşıbırdatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make something rustle? | menşıbırdatırıq tülmüme? | senşıbırdatırıq tülmüse? | olşıbırdatırıq tülmüdü? | bizşıbırdatırıq tülmübüz? | sizşıbırdatırıq tülmüsüz? | alaşıbırdatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made something rustle | menşıbırdathan edimşıbırdathanem | senşıbırdathan edingşıbırdathaneng | olşıbırdathan edişıbırdathaned | bizşıbırdathan edikşıbırdathanek | sizşıbırdathan edigizşıbırdathanegiz | alaşıbırdathan edileşıbırdathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made something rustle | menşıbırdatmağan edimşıbırdatmağanem | senşıbırdatmağan edingşıbırdatmağaneng | olşıbırdatmağan edişıbırdatmağaned | bizşıbırdatmağan edikşıbırdatmağanek | sizşıbırdatmağan edigizşıbırdatmağanegiz | alaşıbırdatmağan edileşıbırdatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making something rustle | menşıbırdata edimşıbırdataem | senşıbırdata edingşıbırdataeng | olşıbırdata edişıbırdataed | bizşıbırdata edikşıbırdataek | sizşıbırdata edigizşıbırdataegiz | alaşıbırdata edileşıbırdataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making something rustle | menşıbırdatmay edimşıbırdatmayem | senşıbırdatmay edingşıbırdatmayeng | olşıbırdatmay edişıbırdatmayed | bizşıbırdatmay edikşıbırdatmayek | sizşıbırdatmay edigizşıbırdatmayegiz | alaşıbırdatmay edileşıbırdatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make something rustle | menşıbırdatıwçan edimşıbırdatıwçanem | senşıbırdatıwçan edingşıbırdatıwçaneng | olşıbırdatıwçan edişıbırdatıwçaned | bizşıbırdatıwçan edikşıbırdatıwçanek | sizşıbırdatıwçan edigizşıbırdatıwçanegiz | alaşıbırdatıwçan edileşıbırdatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make something rustle | menşıbırdatıwçan tül edimşıbırdatıwçan tül em | senşıbırdatıwçan tül edingşıbırdatıwçan tül eng | olşıbırdatıwçan tül edişıbırdatıwçan tül ed | bizşıbırdatıwçan tül edikşıbırdatıwçan tül ek | sizşıbırdatıwçan tül edigizşıbırdatıwçan tül egiz | alaşıbırdatıwçan tül edileşıbırdatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made something rustle and remained so | olşıbırdatıb edi | alaşıbırdatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made something rustle | olşıbırdatıb tül edi | alaşıbırdatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making something rustle | menşıbırdata tura edimşıbırdata turaem | senşıbırdata tura edingşıbırdata turaeng | olşıbırdata tura edişıbırdata turaed | bizşıbırdata tura edikşıbırdata turaek | sizşıbırdata tura edigizşıbırdata turaegiz | alaşıbırdata tura edileşıbırdata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making something rustle | menşıbırdata turmay edimşıbırdata turmayem | senşıbırdata turmay edingşıbırdata turmayeng | olşıbırdata turmay edişıbırdata turmayed | bizşıbırdata turmay edikşıbırdata turmayek | sizşıbırdata turmay edigizşıbırdata turmayegiz | alaşıbırdata turmay edileşıbırdata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make something rustle | menşıbırdatır edimşıbırdatır em | senşıbırdatır edingşıbırdatır eng | olşıbırdatır edişıbırdatır ed | bizşıbırdatır edikşıbırdatır ek | sizşıbırdatır edigizşıbırdatır egiz | alaşıbırdatır edileşıbırdatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make something rustle | menşıbırdatmaz edimşıbırdatmaz em | senşıbırdatmaz edingşıbırdatmaz eng | olşıbırdatmaz edişıbırdatmaz ed | bizşıbırdatmaz edikşıbırdatmaz ek | sizşıbırdatmaz edigizşıbırdatmaz egiz | alaşıbırdatmaz edileşıbırdatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made something rustle | menşıbırdatırıq edimşıbırdatırıq em | senşıbırdatırıq edingşıbırdatırıq eng | olşıbırdatırıq edişıbırdatırıq ed | bizşıbırdatırıq edikşıbırdatırıq ek | sizşıbırdatırıq edigizşıbırdatırıq egiz | alaşıbırdatırıq edileşıbırdatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made something rustle | menşıbırdatırıq tül edimşıbırdatırıq tül em | senşıbırdatırıq tül edingşıbırdatırıq tül eng | olşıbırdatırıq tül edişıbırdatırıq tül ed | bizşıbırdatırıq tül edikşıbırdatırıq tül ek | sizşıbırdatırıq tül edigizşıbırdatırıq tül egiz | alaşıbırdatırıq tül edileşıbırdatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes something rustle | menşıbırdatsam | senşıbırdatsang | olşıbırdatsa | bizşıbırdatsaq | sizşıbırdatsağız | alaşıbırdatsala |
| Conditionalif he doesn't make something rustle | menşıbırdatmasam | senşıbırdatmasang | olşıbırdatmasa | bizşıbırdatmasaq | sizşıbırdatmasağız | alaşıbırdatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making something rustle | menşıbırdata esem | senşıbırdata eseng | olşıbırdata ese | bizşıbırdata esek | sizşıbırdata esegiz | alaşıbırdata esele |
| Conditional, present realif he is not making something rustle | menşıbırdatmay esem | senşıbırdatmay eseng | olşıbırdatmay ese | bizşıbırdatmay esek | sizşıbırdatmay esegiz | alaşıbırdatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made something rustle | menşıbırdatsam edişıbırdatsam ed | senşıbırdatsang edişıbırdatsang ed | olşıbırdatsa edişıbırdatsaed | bizşıbırdatsaq edişıbırdatsaq ed | sizşıbırdatsağız edişıbırdatsağız ed | alaşıbırdatsala edişıbırdatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make something rustle | menşıbırdatmasam edişıbırdatmasam ed | senşıbırdatmasang edişıbırdatmasang ed | olşıbırdatmasa edişıbırdatmasaed | bizşıbırdatmasaq edişıbırdatmasaq ed | sizşıbırdatmasağız edişıbırdatmasağız ed | alaşıbırdatmasala edişıbırdatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made something rustle | menşıbırdatdım esem | senşıbırdatdıng eseng | olşıbırdatdı ese | bizşıbırdatdıq esek | sizşıbırdatdığız esegiz | alaşıbırdatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make something rustle | menşıbırdatmadım esem | senşıbırdatmadıng eseng | olşıbırdatmadı ese | bizşıbırdatmadıq esek | sizşıbırdatmadığız esegiz | alaşıbırdatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make something rustle (indeed) | menşıbırdathan esem | senşıbırdathan eseng | olşıbırdathan ese | bizşıbırdathan esek | sizşıbırdathan esegiz | alaşıbırdathan esele |
| Conditional, past realif he didn't make something rustle (indeed) | menşıbırdatmağan esem | senşıbırdatmağan eseng | olşıbırdatmağan ese | bizşıbırdatmağan esek | sizşıbırdatmağan esegiz | alaşıbırdatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made something rustle | menşıbırdathan bolsam | senşıbırdathan bolsang | olşıbırdathan bolsa | bizşıbırdathan bolsaq | sizşıbırdathan bolsağız | alaşıbırdathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made something rustle | menşıbırdatmağan bolsam | senşıbırdatmağan bolsang | olşıbırdatmağan bolsa | bizşıbırdatmağan bolsaq | sizşıbırdatmağan bolsağız | alaşıbırdatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made something rustle | menşıbırdathan bolsam edişıbırdathan bolsam ed | senşıbırdathan bolsang edişıbırdathan bolsang ed | olşıbırdathan bolsa edişıbırdathan bolsaed | bizşıbırdathan bolsaq edişıbırdathan bolsaq ed | sizşıbırdathan bolsağız edişıbırdathan bolsağız ed | alaşıbırdathan bolsala edişıbırdathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made something rustle | menşıbırdatmağan bolsam edişıbırdatmağan bolsam ed | senşıbırdatmağan bolsang edişıbırdatmağan bolsang ed | olşıbırdatmağan bolsa edişıbırdatmağan bolsaed | bizşıbırdatmağan bolsaq edişıbırdatmağan bolsaq ed | sizşıbırdatmağan bolsağız edişıbırdatmağan bolsağız ed | alaşıbırdatmağan bolsala edişıbırdatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make something rustle | menşıbırdatır esem | senşıbırdatır eseng | olşıbırdatır ese | bizşıbırdatır esek | sizşıbırdatır esegiz | alaşıbırdatır esele |
| Conditional, aoristif he won't make something rustle | menşıbırdatmaz esem | senşıbırdatmaz eseng | olşıbırdatmaz ese | bizşıbırdatmaz esek | sizşıbırdatmaz esegiz | alaşıbırdatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make something rustle | menşıbırdatırıq esem | senşıbırdatırıq eseng | olşıbırdatırıq ese | bizşıbırdatırıq esek | sizşıbırdatırıq esegiz | alaşıbırdatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make something rustle | menşıbırdatırıq tül esem | senşıbırdatırıq tül eseng | olşıbırdatırıq tül ese | bizşıbırdatırıq tül esek | sizşıbırdatırıq tül esegiz | alaşıbırdatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make something rustle | menşıbırdatırıq bolsam | senşıbırdatırıq bolsang | olşıbırdatırıq bolsa | bizşıbırdatırıq bolsaq | sizşıbırdatırıq bolsağız | alaşıbırdatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make something rustle | menşıbırdatmazlıq bolsam | senşıbırdatmazlıq bolsang | olşıbırdatmazlıq bolsa | bizşıbırdatmazlıq bolsaq | sizşıbırdatmazlıq bolsağız | alaşıbırdatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso şıbırdatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making something rustle | menşıbırdata bolurma | senşıbırdata bolursa | olşıbırdata bolur | bizşıbırdata bolurbuz | sizşıbırdata bolursuz | alaşıbırdata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making something rustle | menşıbırdatmay bolurma | senşıbırdatmay bolursa | olşıbırdatmay bolur | bizşıbırdatmay bolurbuz | sizşıbırdatmay bolursuz | alaşıbırdatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making something rustle | menşıbırdata tura bolurma | senşıbırdata tura bolursa | olşıbırdata tura bolur | bizşıbırdata tura bolurbuz | sizşıbırdata tura bolursuz | alaşıbırdata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making something rustle | menşıbırdatmay tura bolurma | senşıbırdatmay tura bolursa | olşıbırdatmay tura bolur | bizşıbırdatmay tura bolurbuz | sizşıbırdatmay tura bolursuz | alaşıbırdatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made something rustle | menşıbırdathan bolurma | senşıbırdathan bolursa | olşıbırdathan bolur | bizşıbırdathan bolurbuz | sizşıbırdathan bolursuz | alaşıbırdathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made something rustle | menşıbırdatmağan bolurma | senşıbırdatmağan bolursa | olşıbırdatmağan bolur | bizşıbırdatmağan bolurbuz | sizşıbırdatmağan bolursuz | alaşıbırdatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make something rustle | menşıbırdatırıq bolurma | senşıbırdatırıq bolursa | olşıbırdatırıq bolur | bizşıbırdatırıq bolurbuz | sizşıbırdatırıq bolursuz | alaşıbırdatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make something rustle | menşıbırdatmazlıq bolurma | senşıbırdatmazlıq bolursa | olşıbırdatmazlıq bolur | bizşıbırdatmazlıq bolurbuz | sizşıbırdatmazlıq bolursuz | alaşıbırdatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make something rustle | menşıbırdatayım | senşıbırdat! | olşıbırdatsın | bizşıbırdatayıq | sizşıbırdatığız! | alaşıbırdatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make something rustle | menşıbırdatmayım | senşıbırdatma! | olşıbırdatmasın | bizşıbırdatmayıq | sizşıbırdatmağız! | alaşıbırdatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make something rustle? | menşıbırdatayımmı? | olşıbırdatsınmı? | bizşıbırdatayıqmı? | alaşıbırdatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make something rustle? | menşıbırdatmayımmı? | olşıbırdatmasınmı? | bizşıbırdatmayıqmı? | alaşıbırdatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make something rustle | senşıbırdatçı2 | olşıbırdatsınçı | sizşıbırdatçığız | alaşıbırdatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make something rustle | senşıbırdatmaçı2 | olşıbırdatmasınçı | sizşıbırdatmaçığız | alaşıbırdatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make something rustle | senşıbırdathınşıbırdathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make something rustle | senşıbırdatmağınşıbırdatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made something rustle | menşıbırdathay edim şıbırdatha edim | senşıbırdathay eding şıbırdatha eding | olşıbırdathay edi şıbırdatha edi | bizşıbırdathay edik şıbırdatha edik | sizşıbırdathay edigiz şıbırdatha edigiz | alaşıbırdathay edile şıbırdatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make something rustle | menşıbırdatmağay edim şıbırdatmağa edim | senşıbırdatmağay eding şıbırdatmağa eding | olşıbırdatmağay edi şıbırdatmağa edi | bizşıbırdatmağay edik şıbırdatmağa edik | sizşıbırdatmağay edigiz şıbırdatmağa edigiz | alaşıbırdatmağay edile şıbırdatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoyayımşıbırdatma qoyayım | senşıbırdatmağa qoy!şıbırdatma qoy! | olşıbırdatmağa qoysunşıbırdatma qoysun | bizşıbırdatmağa qoyayıqşıbırdatma qoyayıq | sizşıbırdatmağa qoyuğuz!şıbırdatma qoyuğuz! | alaşıbırdatmağa qoysunlaşıbırdatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoymayımşıbırdatma qoymayım | senşıbırdatmağa qoyma!şıbırdatma qoyma! | olşıbırdatmağa qoymasınşıbırdatma qoymasın | bizşıbırdatmağa qoymayıqşıbırdatma qoymayıq | sizşıbırdatmağa qoymağız!şıbırdatma qoymağız! | alaşıbırdatmağa qoymasınlaşıbırdatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoyayımmı?şıbırdatma qoyayımmı? | olşıbırdatmağa qoysunmu?şıbırdatma qoysunmu? | bizşıbırdatmağa qoyayıqmı?şıbırdatma qoyayıqmı? | alaşıbırdatmağa qoysunlamı?şıbırdatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoymayımmı?şıbırdatma qoymayımmı? | olşıbırdatmağa qoymasınmı?şıbırdatma qoymasınmı? | bizşıbırdatmağa qoymayıqmı?şıbırdatma qoymayıqmı? | alaşıbırdatmağa qoymasınlamı?şıbırdatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoyamaşıbırdatma qoyama | senşıbırdatmağa qoyasaşıbırdatma qoyasa | olşıbırdatmağa qoyadışıbırdatma qoyadı | bizşıbırdatmağa qoyabızşıbırdatma qoyabız | sizşıbırdatmağa qoyasızşıbırdatma qoyasız | alaşıbırdatmağa qoyadılaşıbırdatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoymaymaşıbırdatma qoymayma | senşıbırdatmağa qoymaysaşıbırdatma qoymaysa | olşıbırdatmağa qoymaydışıbırdatma qoymaydı | bizşıbırdatmağa qoymaybızşıbırdatma qoymaybız | sizşıbırdatmağa qoymaysızşıbırdatma qoymaysız | alaşıbırdatmağa qoymaydılaşıbırdatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoyamıma?şıbırdatma qoyamıma? | senşıbırdatmağa qoyamısa?şıbırdatma qoyamısa? | olşıbırdatmağa qoyamıdı?şıbırdatma qoyamıdı? | bizşıbırdatmağa qoyamıbız?şıbırdatma qoyamıbız? | sizşıbırdatmağa qoyamısız?şıbırdatma qoyamısız? | alaşıbırdatmağa qoyamıdıla?şıbırdatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoymaymıma?şıbırdatma qoymaymıma? | senşıbırdatmağa qoymaymısa?şıbırdatma qoymaymısa? | olşıbırdatmağa qoymaymıdı?şıbırdatma qoymaymıdı? | bizşıbırdatmağa qoymaymıbız?şıbırdatma qoymaymıbız? | sizşıbırdatmağa qoymaymısız?şıbırdatma qoymaymısız? | alaşıbırdatmağa qoymaymıdıla?şıbırdatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoydumşıbırdatma qoydum | senşıbırdatmağa qoydungşıbırdatma qoydung | olşıbırdatmağa qoyduşıbırdatma qoydu | bizşıbırdatmağa qoyduqşıbırdatma qoyduq | sizşıbırdatmağa qoyduğuzşıbırdatma qoyduğuz | alaşıbırdatmağa qoydulaşıbırdatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make something rustle | menşıbırdatmağa qoymadımşıbırdatma qoymadım | senşıbırdatmağa qoymadıngşıbırdatma qoymadıng | olşıbırdatmağa qoymadışıbırdatma qoymadı | bizşıbırdatmağa qoymadıqşıbırdatma qoymadıq | sizşıbırdatmağa qoymadığızşıbırdatma qoymadığız | alaşıbırdatmağa qoymadılaşıbırdatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoydummu?şıbırdatma qoydummu? | senşıbırdatmağa qoydungmu?şıbırdatma qoydungmu? | olşıbırdatmağa qoydumu?şıbırdatma qoydumu? | bizşıbırdatmağa qoyduqmu?şıbırdatma qoyduqmu? | sizşıbırdatmağa qoyduğuzmu?şıbırdatma qoyduğuzmu? | alaşıbırdatmağa qoydulamı?şıbırdatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make something rustle? | menşıbırdatmağa qoymadımmı?şıbırdatma qoymadımmı? | senşıbırdatmağa qoymadıngmı?şıbırdatma qoymadıngmı? | olşıbırdatmağa qoymadımı?şıbırdatma qoymadımı? | bizşıbırdatmağa qoymadıqmı?şıbırdatma qoymadıqmı? | sizşıbırdatmağa qoymadığızmı?şıbırdatma qoymadığızmı? | alaşıbırdatmağa qoymadılamı?şıbırdatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make something rustle | menşıbırdatalama | senşıbırdatalasa | olşıbırdataladı | bizşıbırdatalabız | sizşıbırdatalasız | alaşıbırdataladıla |
| Ability — presenthe can't make something rustle | menşıbırdatalmayma | senşıbırdatalmaysa | olşıbırdatalmaydı | bizşıbırdatalmaybız | sizşıbırdatalmaysız | alaşıbırdatalmaydıla |
| Ability — presentcan he make something rustle? | menşıbırdatalamıma? şıbırdatalamamı? | senşıbırdatalamısa? | olşıbırdatalamıdı? | bizşıbırdatalamıbız? şıbırdatalabızmı? | sizşıbırdatalamısız? | alaşıbırdatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make something rustle? | menşıbırdatalmaymıma? şıbırdatalmaymamı? | senşıbırdatalmaymısa? | olşıbırdatalmaymıdı? | bizşıbırdatalmaymıbız? şıbırdatalmaybızmı? | sizşıbırdatalmaymısız? | alaşıbırdatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make something rustle | menşıbırdatalsam | senşıbırdatalsang | olşıbırdatalsa | bizşıbırdatalsaq | sizşıbırdatalsağız | alaşıbırdatalsala |
| Ability — if I can…if he can't make something rustle | menşıbırdatalmasam | senşıbırdatalmasang | olşıbırdatalmasa | bizşıbırdatalmasaq | sizşıbırdatalmasağız | alaşıbırdatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make something rustle | menşıbırdataldım | senşıbırdataldıng | olşıbırdataldı | bizşıbırdataldıq | sizşıbırdataldığız | alaşıbırdataldıla |
| Ability — simple pasthe could not make something rustle | menşıbırdatalmadım | senşıbırdatalmadıng | olşıbırdatalmadı | bizşıbırdatalmadıq | sizşıbırdatalmadığız | alaşıbırdatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make something rustle? | menşıbırdataldımmı? | senşıbırdataldıngmı? | olşıbırdataldımı? | bizşıbırdataldıqmı? | sizşıbırdataldığızmı? | alaşıbırdataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make something rustle? | menşıbırdatalmadımmı? | senşıbırdatalmadıngmı? | olşıbırdatalmadımı? | bizşıbırdatalmadıqmı? | sizşıbırdatalmadığızmı? | alaşıbırdatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make something rustle | menşıbırdatalğanma | senşıbırdatalğansa | olşıbırdatalğandı | bizşıbırdatalğanbız | sizşıbırdatalğansız | alaşıbırdatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make something rustle | menşıbırdatalmağanma | senşıbırdatalmağansa | olşıbırdatalmağandı | bizşıbırdatalmağanbız | sizşıbırdatalmağansız | alaşıbırdatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make something rustle? | menşıbırdatalğanmıma? şıbırdatalğanmamı? | senşıbırdatalğanmısa? | olşıbırdatalğanmıdı? | bizşıbırdatalğanmıbız? şıbırdatalğanbızmı? | sizşıbırdatalğanmısız? | alaşıbırdatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make something rustle? | menşıbırdatalmağanmıma? şıbırdatalmağanmamı? | senşıbırdatalmağanmısa? | olşıbırdatalmağanmıdı? | bizşıbırdatalmağanmıbız? şıbırdatalmağanbızmı? | sizşıbırdatalmağanmısız? | alaşıbırdatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make something rustle | menşıbırdatalğan edimşıbırdatalğanem | senşıbırdatalğan edingşıbırdatalğaneng | olşıbırdatalğan edişıbırdatalğaned | bizşıbırdatalğan edikşıbırdatalğanek | sizşıbırdatalğan edigizşıbırdatalğanegiz | alaşıbırdatalğan edileşıbırdatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make something rustle | menşıbırdatalmağan edimşıbırdatalmağanem | senşıbırdatalmağan edingşıbırdatalmağaneng | olşıbırdatalmağan edişıbırdatalmağaned | bizşıbırdatalmağan edikşıbırdatalmağanek | sizşıbırdatalmağan edigizşıbırdatalmağanegiz | alaşıbırdatalmağan edileşıbırdatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make something rustle | menşıbırdatala edimşıbırdatalaem | senşıbırdatala edingşıbırdatalaeng | olşıbırdatala edişıbırdatalaed | bizşıbırdatala edikşıbırdatalaek | sizşıbırdatala edigizşıbırdatalaegiz | alaşıbırdatala edileşıbırdatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make something rustle | menşıbırdatalmay edimşıbırdatalmayem | senşıbırdatalmay edingşıbırdatalmayeng | olşıbırdatalmay edişıbırdatalmayed | bizşıbırdatalmay edikşıbırdatalmayek | sizşıbırdatalmay edigizşıbırdatalmayegiz | alaşıbırdatalmay edileşıbırdatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make something rustle | menşıbırdatalırma | senşıbırdatalırsa | olşıbırdatalır | bizşıbırdatalırbız | sizşıbırdatalırsız | alaşıbırdatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make something rustle | menşıbırdatalmazma | senşıbırdatalmazsa | olşıbırdatalmaz | bizşıbırdatalmazbız | sizşıbırdatalmazsız | alaşıbırdatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make something rustle? | menşıbırdatalırmıma? şıbırdatalırmamı? | senşıbırdatalırmısa? | olşıbırdatalırmı? | bizşıbırdatalırmıbız? şıbırdatalırbızmı? | sizşıbırdatalırmısız? | alaşıbırdatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make something rustle? | menşıbırdatalmazmıma? şıbırdatalmazmamı? | senşıbırdatalmazmısa? | olşıbırdatalmazmı? | bizşıbırdatalmazmıbız? şıbırdatalmazbızmı? | sizşıbırdatalmazmısız? | alaşıbırdatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make something rustle | menşıbırdatallıqma | senşıbırdatallıqsa | olşıbırdatallıqdı | bizşıbırdatallıqbız | sizşıbırdatallıqsız | alaşıbırdatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make something rustle | menşıbırdatallıq tülme | senşıbırdatallıq tülse | olşıbırdatallıq tüldü | bizşıbırdatallıq tülbüz | sizşıbırdatallıq tülsüz | alaşıbırdatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make something rustle? | menşıbırdatallıqmıma? şıbırdatallıqmamı? | senşıbırdatallıqmısa? | olşıbırdatallıqmıdı? | bizşıbırdatallıqmıbız? şıbırdatallıqbızmı? | sizşıbırdatallıqmısız? | alaşıbırdatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make something rustle? | menşıbırdatallıq tülmüme? | senşıbırdatallıq tülmüse? | olşıbırdatallıq tülmüdü? | bizşıbırdatallıq tülmübüz? | sizşıbırdatallıq tülmüsüz? | alaşıbırdatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make something rustle | menşıbırdatalır edimşıbırdatalır em | senşıbırdatalır edingşıbırdatalır eng | olşıbırdatalır edişıbırdatalır ed | bizşıbırdatalır edikşıbırdatalır ek | sizşıbırdatalır edigizşıbırdatalır egiz | alaşıbırdatalır edileşıbırdatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make something rustle | menşıbırdatalmaz edimşıbırdatalmaz em | senşıbırdatalmaz edingşıbırdatalmaz eng | olşıbırdatalmaz edişıbırdatalmaz ed | bizşıbırdatalmaz edikşıbırdatalmaz ek | sizşıbırdatalmaz edigizşıbırdatalmaz egiz | alaşıbırdatalmaz edileşıbırdatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make something rustle | senşıbırdatalğınşıbırdatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make something rustle | senşıbırdatalmağınşıbırdatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making something rustle | menşıbırdata bolmazma | senşıbırdata bolmazsa | olşıbırdata bolmaz | bizşıbırdata bolmazbız | sizşıbırdata bolmazsız | alaşıbırdata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making something rustle (emphatic) | menşıbırdatmay bolmazma | senşıbırdatmay bolmazsa | olşıbırdatmay bolmaz | bizşıbırdatmay bolmazbız | sizşıbırdatmay bolmazsız | alaşıbırdatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making something rustle | menşıbırdata tura bolmazma | senşıbırdata tura bolmazsa | olşıbırdata tura bolmaz | bizşıbırdata tura bolmazbız | sizşıbırdata tura bolmazsız | alaşıbırdata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making something rustle (emphatic) | menşıbırdatmay tura bolmazma | senşıbırdatmay tura bolmazsa | olşıbırdatmay tura bolmaz | bizşıbırdatmay tura bolmazbız | sizşıbırdatmay tura bolmazsız | alaşıbırdatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making something rustle | menşıbırdatmay turama | senşıbırdatmay turasa | olşıbırdatmay turadı | bizşıbırdatmay turabız | sizşıbırdatmay turasız | alaşıbırdatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making something rustle | menşıbırdatmay turmayma | senşıbırdatmay turmaysa | olşıbırdatmay turmaydı | bizşıbırdatmay turmaybız | sizşıbırdatmay turmaysız | alaşıbırdatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making something rustle? | menşıbırdatmay turmaymıma | senşıbırdatmay turmaymısa | olşıbırdatmay turmaymıdı | bizşıbırdatmay turmaymıbız | sizşıbırdatmay turmaymısız | alaşıbırdatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made something rustle | menşıbırdathan bolmazma | senşıbırdathan bolmazsa | olşıbırdathan bolmaz | bizşıbırdathan bolmazbız | sizşıbırdathan bolmazsız | alaşıbırdathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made something rustle (emphatic) | menşıbırdatmağan bolmazma | senşıbırdatmağan bolmazsa | olşıbırdatmağan bolmaz | bizşıbırdatmağan bolmazbız | sizşıbırdatmağan bolmazsız | alaşıbırdatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made something rustle | menşıbırdathan bolmasam | senşıbırdathan bolmasang | olşıbırdathan bolmasa | bizşıbırdathan bolmasaq | sizşıbırdathan bolmasağız | alaşıbırdathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made something rustle | menşıbırdatmağan bolmasam | senşıbırdatmağan bolmasang | olşıbırdatmağan bolmasa | bizşıbırdatmağan bolmasaq | sizşıbırdatmağan bolmasağız | alaşıbırdatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make something rustle | menşıbırdatırıq bolmazma | senşıbırdatırıq bolmazsa | olşıbırdatırıq bolmaz | bizşıbırdatırıq bolmazbız | sizşıbırdatırıq bolmazsız | alaşıbırdatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make something rustle (emphatic) | menşıbırdatmazlıq bolmazma | senşıbırdatmazlıq bolmazsa | olşıbırdatmazlıq bolmaz | bizşıbırdatmazlıq bolmazbız | sizşıbırdatmazlıq bolmazsız | alaşıbırdatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make something rustle | menşıbırdatırıq bolmasam | senşıbırdatırıq bolmasang | olşıbırdatırıq bolmasa | bizşıbırdatırıq bolmasaq | sizşıbırdatırıq bolmasağız | alaşıbırdatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make something rustle | menşıbırdatmazlıq bolmasam | senşıbırdatmazlıq bolmasang | olşıbırdatmazlıq bolmasa | bizşıbırdatmazlıq bolmasaq | sizşıbırdatmazlıq bolmasağız | alaşıbırdatmazlıq bolmasala |