çirik
/tʃirik/ · plural çirikle
1. rotten, decayed, putrid
- çirik otunla — rotten firewood
- çirik narat — a rotten pine
- çirik almala — rotten apples
- çirik biçen — rotten hay
- çirik bolub boşarğa — to rot right through
- çirik köl çöbden toymaz — a rotting lake never has its fill of rubbish
2. stagnant, backward, hidebound
- çirik adetle — outworn customs
- çirik töre — an outworn custom
- çirik adetleni qoyarğa — to give up outworn customs
- çirik adetleni qurutur üçün — in order to do away with outworn customs
- çirik aqıl — a backward mind
3. rot, rotten matter
- almanı çirigi — the rot of an apple
- çirikge çibin qonar — a fly will settle on rot
4. manure, dung; humus
- qoy çirik — sheep dung
- tuwar çirik — cattle manure
- baçhalağa çirikni tögerge — to spread the manure on the gardens
- çirik tögülgen jer — ground spread with manure
- çirik salırğa — to lay down manure
- çirik jer — ground rich in humus
Expressions
- çirik bay — filthy rich
As an adjective
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base form | çirikrotten |
| comparative — more | çirigirekmore rotten |
| intensifier — very | bek çirikvery rotten |
| superlative — most | em çirikthe most rotten |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki çirikdimine is rotten | seniki çirikdiyours is rotten | anıqı çirikdihis is rotten | bizniki çirikdiours is rotten | sizniki çirikdiyours (pl.) is rotten | alanıqı çirikditheirs is rotten |
| comparative — more | meniki çirigirekdimine is more rotten | seniki çirigirekdiyours is more rotten | anıqı çirigirekdihis is more rotten | bizniki çirigirekdiours is more rotten | sizniki çirigirekdiyours (pl.) is more rotten | alanıqı çirigirekditheirs is more rotten |
| intensifier — very | meniki bek çirikdimine is very rotten | seniki bek çirikdiyours is very rotten | anıqı bek çirikdihis is very rotten | bizniki bek çirikdiours is very rotten | sizniki bek çirikdiyours (pl.) is very rotten | alanıqı bek çirikditheirs is very rotten |
| superlative — most | meniki em çirikdimine is the most rotten | seniki em çirikdiyours is the most rotten | anıqı em çirikdihis is the most rotten | bizniki em çirikdiours is the most rotten | sizniki em çirikdiyours (pl.) is the most rotten | alanıqı em çirikditheirs is the most rotten |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile çirikdilemine are rotten | senikile çirikdileyours are rotten | anıqıla çirikdilehis are rotten | biznikile çirikdileours are rotten | siznikile çirikdileyours (pl.) are rotten | alanıqıla çirikdiletheirs are rotten |
| comparative — more | menikile çirigirekdilemine are more rotten | senikile çirigirekdileyours are more rotten | anıqıla çirigirekdilehis are more rotten | biznikile çirigirekdileours are more rotten | siznikile çirigirekdileyours (pl.) are more rotten | alanıqıla çirigirekdiletheirs are more rotten |
| intensifier — very | menikile bek çirikdilemine are very rotten | senikile bek çirikdileyours are very rotten | anıqıla bek çirikdilehis are very rotten | biznikile bek çirikdileours are very rotten | siznikile bek çirikdileyours (pl.) are very rotten | alanıqıla bek çirikdiletheirs are very rotten |
| superlative — most | menikile em çirikdilemine are the most rotten | senikile em çirikdileyours are the most rotten | anıqıla em çirikdilehis are the most rotten | biznikile em çirikdileours are the most rotten | siznikile em çirikdileyours (pl.) are the most rotten | alanıqıla em çirikdiletheirs are the most rotten |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu çirikdi, bıla çirikdile. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çirikthe humus | çirigimmy humus | çirigiŋyour humus | çirigihis humus | çirigibizour humus | çirigigizyou all's humus | çirikleritheir humuses |
| Genitive | çiriknithe humus' | çirigimimy humus' | çirigiŋiyour humus' | çiriginihis humus' | çirigibizniour humus' | çirigigizniyou all's humus' | çiriklerinitheir humuses' |
| Accusative | çiriknithe humus (as the object) | çirigimimy humus (as the object) | çirigiŋiyour humus (as the object) | çiriginhis humus (as the object) | çirigibizniour humus (as the object) | çirigigizniyou all's humus (as the object) | çiriklerintheir humuses (as the object) |
| Dative | çirikgeto the humus | çirigimeto my humus | çirigiŋeto your humus | çirigineto his humus | çirigibizgeto our humus | çirigigizgeto you all's humus | çiriklerineto their humuses |
| Locative | çirikdein / at the humus | çirigimdein / at my humus | çirigiŋdein / at your humus | çirigindein / at his humus | çirigibizdein / at our humus | çirigigizdein / at you all's humus | çiriklerindein / at their humuses |
| Ablative | çirikdenfrom the humus | çirigimdenfrom my humus | çirigiŋdenfrom your humus | çirigindenfrom his humus | çirigibizdenfrom our humus | çirigigizdenfrom you all's humus | çiriklerindenfrom their humuses |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çiriklethe humuses | çiriklerimmy humuses | çirikleriŋyour humuses | çiriklerihis humuses | çirikleribizour humuses | çiriklerigizyou all's humuses | çirikleritheir humuses |
| Genitive | çiriklenithe humuses' | çiriklerimimy humuses' | çirikleriŋiyour humuses' | çiriklerinihis humuses' | çirikleribizniour humuses' | çiriklerigizniyou all's humuses' | çiriklerinitheir humuses' |
| Accusative | çiriklenithe humuses (as the object) | çiriklerimimy humuses (as the object) | çirikleriŋiyour humuses (as the object) | çiriklerinhis humuses (as the object) | çirikleribizniour humuses (as the object) | çiriklerigizniyou all's humuses (as the object) | çiriklerintheir humuses (as the object) |
| Dative | çiriklegeto the humuses | çiriklerimeto my humuses | çirikleriŋeto your humuses | çiriklerineto his humuses | çirikleribizgeto our humuses | çiriklerigizgeto you all's humuses | çiriklerineto their humuses |
| Locative | çirikledein / at the humuses | çiriklerimdein / at my humuses | çirikleriŋdein / at your humuses | çiriklerindein / at his humuses | çirikleribizdein / at our humuses | çiriklerigizdein / at you all's humuses | çiriklerindein / at their humuses |
| Ablative | çirikledenfrom the humuses | çiriklerimdenfrom my humuses | çirikleriŋdenfrom your humuses | çiriklerindenfrom his humuses | çirikleribizdenfrom our humuses | çiriklerigizdenfrom you all's humuses | çiriklerindenfrom their humuses |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: çirikleri can mean "his / her humuses", "their humus", or "their humuses" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.