çarh
/tʃarx/ · plural çarhla
1. wheel, roller, flywheel
- al çarh — the front wheel
- arba çarh — a cart wheel
- çarh ız — a wheel track
2. wheel- (attributive)
- çarh halı — a reel of thread
- çarh işlewçü — a wheelwright
- çarh temir — the iron tyre of a wheel
3. body, physique, frame
- adamnı çarhı — the human body
- çarhı küçlüdü — his frame is strong
- çarhın saqlarğa — to look after one's body
4. the self
- çarhın ayarğa — to spare oneself
- çarhıngı unutma — do not forget yourself
- çarhı üçün qorqadı — he fears for himself
5. state of health, how one feels
- çarhım qolay tüldü — I am not feeling well
- çarhıng qalaydı? — how are you feeling?
- çarhı igi bolğandı — he has got better
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe wheel | —çarh | meniçarhım | seniçarhıng | anıçarhı | bizniçarhıbız | sizniçarhığız | alanıçarhları |
| Genitivethe wheel's | —çarhnı | meniçarhımı | seniçarhıngı | anıçarhını | bizniçarhıbıznı | sizniçarhığıznı | alanıçarhlarını |
| Accusativethe wheel (as the object) | —çarhnı | meniçarhımı | seniçarhıngı | anıçarhın | bizniçarhıbıznı | sizniçarhığıznı | alanıçarhların |
| Dativeto the wheel | —çarhha | meniçarhıma | seniçarhınga | anıçarhına | bizniçarhıbızğa | sizniçarhığızğa | alanıçarhlarına |
| Locativeat / in the wheel | —çarhda | meniçarhımda | seniçarhıngda | anıçarhında | bizniçarhıbızda | sizniçarhığızda | alanıçarhlarında |
| Ablativefrom the wheel | —çarhdan | meniçarhımdan | seniçarhıngdan | anıçarhından | bizniçarhıbızdan | sizniçarhığızdan | alanıçarhlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe wheels | —çarhla | meniçarhlarım | seniçarhlarıng | anıçarhları | bizniçarhlarıbız | sizniçarhlarığız | alanıçarhları |
| Genitivethe wheels' | —çarhlanı | meniçarhlarımı | seniçarhlarıngı | anıçarhlarını | bizniçarhlarıbıznı | sizniçarhlarığıznı | alanıçarhlarını |
| Accusativethe wheels (as the object) | —çarhlanı | meniçarhlarımı | seniçarhlarıngı | anıçarhların | bizniçarhlarıbıznı | sizniçarhlarığıznı | alanıçarhların |
| Dativeto the wheels | —çarhlağa | meniçarhlarıma | seniçarhlarınga | anıçarhlarına | bizniçarhlarıbızğa | sizniçarhlarığızğa | alanıçarhlarına |
| Locativeat / in the wheels | —çarhlada | meniçarhlarımda | seniçarhlarıngda | anıçarhlarında | bizniçarhlarıbızda | sizniçarhlarığızda | alanıçarhlarında |
| Ablativefrom the wheels | —çarhladan | meniçarhlarımdan | seniçarhlarıngdan | anıçarhlarından | bizniçarhlarıbızdan | sizniçarhlarığızdan | alanıçarhlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: çarhları can mean "his / her wheels", "their wheel", or "their wheels" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.