uçhalarğa
/utʃxalarʁa/
1. to slide, to slip, to skid, to glide over a surface
- uçhalab barırğa — to go along sliding
- jolla buzlağandıla, maşinala uçhalab jürüydüle — the roads have iced over and the cars go along skidding
- buzda uçhalab jığıldı — he slipped on the ice and fell
2. to slip up, to make a misstep in life
- ol jaşawunda uçhalağandı — he has made a misstep in his life
- jaş bir kere uçhaladı — the young man slipped up once
- uçhalamay jaşağan qıyındı — it is hard to live without slipping up
Conjugation
Common forms
- uçhalaydıhe is sliding
- uçhaladıhe slid
- uçhalağandıhe has slid
- uçhalarhe will slide
- uçhalarıqdıhe is going to slide
- uçhalay edihe was sliding
- uçhalasaif he slides
- uçhala!slide!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is sliding | menuçhalayma | senuçhalaysa | oluçhalaydı | bizuçhalaybız | sizuçhalaysız | alauçhalaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not sliding | menuçhalamayma | senuçhalamaysa | oluçhalamaydı | bizuçhalamaybız | sizuçhalamaysız | alauçhalamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he sliding? | menuçhalaymıma? uçhalaymamı? | senuçhalaymısa? | oluçhalaymıdı? | bizuçhalaymıbız? uçhalaybızmı? | sizuçhalaymısız? | alauçhalaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he sliding? | menuçhalamaymıma? uçhalamaymamı? | senuçhalamaymısa? | oluçhalamaymıdı? | bizuçhalamaymıbız? uçhalamaybızmı? | sizuçhalamaymısız? | alauçhalamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually slides | menuçhalawçanma | senuçhalawçansa | oluçhalawçandı | bizuçhalawçanbız | sizuçhalawçansız | alauçhalawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually slide | menuçhalawçan tülme | senuçhalawçan tülse | oluçhalawçan tüldü | bizuçhalawçan tülbüz | sizuçhalawçan tülsüz | alauçhalawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually slide? | menuçhalawçanmıma? uçhalawçanmamı? | senuçhalawçanmısa? | oluçhalawçanmıdı? | bizuçhalawçanmıbız? uçhalawçanbızmı? | sizuçhalawçanmısız? | alauçhalawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually slide? | menuçhalawçan tülmüme? | senuçhalawçan tülmüse? | oluçhalawçan tülmüdü? | bizuçhalawçan tülmübüz? | sizuçhalawçan tülmüsüz? | alauçhalawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has slid and remains so | oluçhalabdı | alauçhalabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he slid? | oluçhalabmıdı? | alauçhalabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of sliding | menuçhalay turama | senuçhalay turasa | oluçhalay turadı | bizuçhalay turabız | sizuçhalay turasız | alauçhalay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of sliding | menuçhalay turmayma | senuçhalay turmaysa | oluçhalay turmaydı | bizuçhalay turmaybız | sizuçhalay turmaysız | alauçhalay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of sliding? | menuçhalay turamıma? uçhalay turamamı? | senuçhalay turamısa? | oluçhalay turamıdı? | bizuçhalay turamıbız? uçhalay turabızmı? | sizuçhalay turamısız? | alauçhalay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of sliding? | menuçhalay turmaymıma? uçhalay turmaymamı? | senuçhalay turmaymısa? | oluçhalay turmaymıdı? | bizuçhalay turmaymıbız? uçhalay turmaybızmı? | sizuçhalay turmaymısız? | alauçhalay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he slid | menuçhaladım | senuçhaladıng | oluçhaladı | bizuçhaladıq | sizuçhaladığız | alauçhaladıla |
| Simple past (definite)he didn't slide | menuçhalamadım | senuçhalamadıng | oluçhalamadı | bizuçhalamadıq | sizuçhalamadığız | alauçhalamadıla |
| Simple past (definite)did he slide? | menuçhaladımmı? | senuçhaladıngmı? | oluçhaladımı? | bizuçhaladıqmı? | sizuçhaladığızmı? | alauçhaladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he slide? | menuçhalamadımmı? | senuçhalamadıngmı? | oluçhalamadımı? | bizuçhalamadıqmı? | sizuçhalamadığızmı? | alauçhalamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has slid | menuçhalağanma | senuçhalağansa | oluçhalağandı | bizuçhalağanbız | sizuçhalağansız | alauçhalağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't slid | menuçhalamağanma | senuçhalamağansa | oluçhalamağandı | bizuçhalamağanbız | sizuçhalamağansız | alauçhalamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he slid? | menuçhalağanmıma? uçhalağanmamı? | senuçhalağanmısa? | oluçhalağanmıdı? | bizuçhalağanmıbız? uçhalağanbızmı? | sizuçhalağanmısız? | alauçhalağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he slid? | menuçhalamağanmıma? uçhalamağanmamı? | senuçhalamağanmısa? | oluçhalamağanmıdı? | bizuçhalamağanmıbız? uçhalamağanbızmı? | sizuçhalamağanmısız? | alauçhalamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will slide | menuçhalarma | senuçhalarsa | oluçhalar | bizuçhalarbız | sizuçhalarsız | alauçhalarla |
| Indefinite future (future I)he won't slide | menuçhalamazma | senuçhalamazsa | oluçhalamaz | bizuçhalamazbız | sizuçhalamazsız | alauçhalamazla |
| Indefinite future (future I)will he slide? | menuçhalarmıma? uçhalarmamı? | senuçhalarmısa? | oluçhalarmı? | bizuçhalarmıbız? uçhalarbızmı? | sizuçhalarmısız? | alauçhalarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he slide? | menuçhalamazmıma? uçhalamazmamı? | senuçhalamazmısa? | oluçhalamazmı? | bizuçhalamazmıbız? uçhalamazbızmı? | sizuçhalamazmısız? | alauçhalamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to slide | menuçhalarıqma | senuçhalarıqsa | oluçhalarıqdı | bizuçhalarıqbız | sizuçhalarıqsız | alauçhalarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to slide | menuçhalarıq tülme | senuçhalarıq tülse | oluçhalarıq tüldü | bizuçhalarıq tülbüz | sizuçhalarıq tülsüz | alauçhalarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to slide? | menuçhalarıqmıma? uçhalarıqmamı? | senuçhalarıqmısa? | oluçhalarıqmıdı? | bizuçhalarıqmıbız? uçhalarıqbızmı? | sizuçhalarıqmısız? | alauçhalarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to slide? | menuçhalarıq tülmüme? | senuçhalarıq tülmüse? | oluçhalarıq tülmüdü? | bizuçhalarıq tülmübüz? | sizuçhalarıq tülmüsüz? | alauçhalarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had slid | menuçhalağan edimuçhalağanem | senuçhalağan edinguçhalağaneng | oluçhalağan ediuçhalağaned | bizuçhalağan edikuçhalağanek | sizuçhalağan edigizuçhalağanegiz | alauçhalağan edileuçhalağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't slid | menuçhalamağan edimuçhalamağanem | senuçhalamağan edinguçhalamağaneng | oluçhalamağan ediuçhalamağaned | bizuçhalamağan edikuçhalamağanek | sizuçhalamağan edigizuçhalamağanegiz | alauçhalamağan edileuçhalamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was sliding | menuçhalay edimuçhalayem | senuçhalay edinguçhalayeng | oluçhalay ediuçhalayed | bizuçhalay edikuçhalayek | sizuçhalay edigizuçhalayegiz | alauçhalay edileuçhalayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't sliding | menuçhalamay edimuçhalamayem | senuçhalamay edinguçhalamayeng | oluçhalamay ediuçhalamayed | bizuçhalamay edikuçhalamayek | sizuçhalamay edigizuçhalamayegiz | alauçhalamay edileuçhalamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to slide | menuçhalawçan edimuçhalawçanem | senuçhalawçan edinguçhalawçaneng | oluçhalawçan ediuçhalawçaned | bizuçhalawçan edikuçhalawçanek | sizuçhalawçan edigizuçhalawçanegiz | alauçhalawçan edileuçhalawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to slide | menuçhalawçan tül edimuçhalawçan tül em | senuçhalawçan tül edinguçhalawçan tül eng | oluçhalawçan tül ediuçhalawçan tül ed | bizuçhalawçan tül edikuçhalawçan tül ek | sizuçhalawçan tül edigizuçhalawçan tül egiz | alauçhalawçan tül edileuçhalawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had slid and remained so | oluçhalab edi | alauçhalab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't slid | oluçhalab tül edi | alauçhalab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of sliding | menuçhalay tura edimuçhalay turaem | senuçhalay tura edinguçhalay turaeng | oluçhalay tura ediuçhalay turaed | bizuçhalay tura edikuçhalay turaek | sizuçhalay tura edigizuçhalay turaegiz | alauçhalay tura edileuçhalay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of sliding | menuçhalay turmay edimuçhalay turmayem | senuçhalay turmay edinguçhalay turmayeng | oluçhalay turmay ediuçhalay turmayed | bizuçhalay turmay edikuçhalay turmayek | sizuçhalay turmay edigizuçhalay turmayegiz | alauçhalay turmay edileuçhalay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would slide | menuçhalar edimuçhalar em | senuçhalar edinguçhalar eng | oluçhalar ediuçhalar ed | bizuçhalar edikuçhalar ek | sizuçhalar edigizuçhalar egiz | alauçhalar edileuçhalar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't slide | menuçhalamaz edimuçhalamaz em | senuçhalamaz edinguçhalamaz eng | oluçhalamaz ediuçhalamaz ed | bizuçhalamaz edikuçhalamaz ek | sizuçhalamaz edigizuçhalamaz egiz | alauçhalamaz edileuçhalamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have slid | menuçhalarıq edimuçhalarıq em | senuçhalarıq edinguçhalarıq eng | oluçhalarıq ediuçhalarıq ed | bizuçhalarıq edikuçhalarıq ek | sizuçhalarıq edigizuçhalarıq egiz | alauçhalarıq edileuçhalarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have slid | menuçhalarıq tül edimuçhalarıq tül em | senuçhalarıq tül edinguçhalarıq tül eng | oluçhalarıq tül ediuçhalarıq tül ed | bizuçhalarıq tül edikuçhalarıq tül ek | sizuçhalarıq tül edigizuçhalarıq tül egiz | alauçhalarıq tül edileuçhalarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he slides | menuçhalasam | senuçhalasang | oluçhalasa | bizuçhalasaq | sizuçhalasağız | alauçhalasala |
| Conditionalif he doesn't slide | menuçhalamasam | senuçhalamasang | oluçhalamasa | bizuçhalamasaq | sizuçhalamasağız | alauçhalamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is sliding | menuçhalay esem | senuçhalay eseng | oluçhalay ese | bizuçhalay esek | sizuçhalay esegiz | alauçhalay esele |
| Conditional, present realif he is not sliding | menuçhalamay esem | senuçhalamay eseng | oluçhalamay ese | bizuçhalamay esek | sizuçhalamay esegiz | alauçhalamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he slid | menuçhalasam ediuçhalasam ed | senuçhalasang ediuçhalasang ed | oluçhalasa ediuçhalasaed | bizuçhalasaq ediuçhalasaq ed | sizuçhalasağız ediuçhalasağız ed | alauçhalasala ediuçhalasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't slide | menuçhalamasam ediuçhalamasam ed | senuçhalamasang ediuçhalamasang ed | oluçhalamasa ediuçhalamasaed | bizuçhalamasaq ediuçhalamasaq ed | sizuçhalamasağız ediuçhalamasağız ed | alauçhalamasala ediuçhalamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he slid | menuçhaladım esem | senuçhaladıng eseng | oluçhaladı ese | bizuçhaladıq esek | sizuçhaladığız esegiz | alauçhaladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't slide | menuçhalamadım esem | senuçhalamadıng eseng | oluçhalamadı ese | bizuçhalamadıq esek | sizuçhalamadığız esegiz | alauçhalamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did slide (indeed) | menuçhalağan esem | senuçhalağan eseng | oluçhalağan ese | bizuçhalağan esek | sizuçhalağan esegiz | alauçhalağan esele |
| Conditional, past realif he didn't slide (indeed) | menuçhalamağan esem | senuçhalamağan eseng | oluçhalamağan ese | bizuçhalamağan esek | sizuçhalamağan esegiz | alauçhalamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had slid | menuçhalağan bolsam | senuçhalağan bolsang | oluçhalağan bolsa | bizuçhalağan bolsaq | sizuçhalağan bolsağız | alauçhalağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't slid | menuçhalamağan bolsam | senuçhalamağan bolsang | oluçhalamağan bolsa | bizuçhalamağan bolsaq | sizuçhalamağan bolsağız | alauçhalamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had slid | menuçhalağan bolsam ediuçhalağan bolsam ed | senuçhalağan bolsang ediuçhalağan bolsang ed | oluçhalağan bolsa ediuçhalağan bolsaed | bizuçhalağan bolsaq ediuçhalağan bolsaq ed | sizuçhalağan bolsağız ediuçhalağan bolsağız ed | alauçhalağan bolsala ediuçhalağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't slid | menuçhalamağan bolsam ediuçhalamağan bolsam ed | senuçhalamağan bolsang ediuçhalamağan bolsang ed | oluçhalamağan bolsa ediuçhalamağan bolsaed | bizuçhalamağan bolsaq ediuçhalamağan bolsaq ed | sizuçhalamağan bolsağız ediuçhalamağan bolsağız ed | alauçhalamağan bolsala ediuçhalamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will slide | menuçhalar esem | senuçhalar eseng | oluçhalar ese | bizuçhalar esek | sizuçhalar esegiz | alauçhalar esele |
| Conditional, aoristif he won't slide | menuçhalamaz esem | senuçhalamaz eseng | oluçhalamaz ese | bizuçhalamaz esek | sizuçhalamaz esegiz | alauçhalamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to slide | menuçhalarıq esem | senuçhalarıq eseng | oluçhalarıq ese | bizuçhalarıq esek | sizuçhalarıq esegiz | alauçhalarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to slide | menuçhalarıq tül esem | senuçhalarıq tül eseng | oluçhalarıq tül ese | bizuçhalarıq tül esek | sizuçhalarıq tül esegiz | alauçhalarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to slide | menuçhalarıq bolsam | senuçhalarıq bolsang | oluçhalarıq bolsa | bizuçhalarıq bolsaq | sizuçhalarıq bolsağız | alauçhalarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to slide | menuçhalamazlıq bolsam | senuçhalamazlıq bolsang | oluçhalamazlıq bolsa | bizuçhalamazlıq bolsaq | sizuçhalamazlıq bolsağız | alauçhalamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso uçhaladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be sliding | menuçhalay bolurma | senuçhalay bolursa | oluçhalay bolur | bizuçhalay bolurbuz | sizuçhalay bolursuz | alauçhalay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be sliding | menuçhalamay bolurma | senuçhalamay bolursa | oluçhalamay bolur | bizuçhalamay bolurbuz | sizuçhalamay bolursuz | alauçhalamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of sliding | menuçhalay tura bolurma | senuçhalay tura bolursa | oluçhalay tura bolur | bizuçhalay tura bolurbuz | sizuçhalay tura bolursuz | alauçhalay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not sliding | menuçhalamay tura bolurma | senuçhalamay tura bolursa | oluçhalamay tura bolur | bizuçhalamay tura bolurbuz | sizuçhalamay tura bolursuz | alauçhalamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have slid | menuçhalağan bolurma | senuçhalağan bolursa | oluçhalağan bolur | bizuçhalağan bolurbuz | sizuçhalağan bolursuz | alauçhalağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have slid | menuçhalamağan bolurma | senuçhalamağan bolursa | oluçhalamağan bolur | bizuçhalamağan bolurbuz | sizuçhalamağan bolursuz | alauçhalamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to slide | menuçhalarıq bolurma | senuçhalarıq bolursa | oluçhalarıq bolur | bizuçhalarıq bolurbuz | sizuçhalarıq bolursuz | alauçhalarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to slide | menuçhalamazlıq bolurma | senuçhalamazlıq bolursa | oluçhalamazlıq bolur | bizuçhalamazlıq bolurbuz | sizuçhalamazlıq bolursuz | alauçhalamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it slide | menuçhalayım | senuçhala! | oluçhalasın | bizuçhalayıq | sizuçhalağız! | alauçhalasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not slide | menuçhalamayım | senuçhalama! | oluçhalamasın | bizuçhalamayıq | sizuçhalamağız! | alauçhalamasınla |
| Commands & suggestionsshould he slide? | menuçhalayımmı? | oluçhalasınmı? | bizuçhalayıqmı? | alauçhalasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not slide? | menuçhalamayımmı? | oluçhalamasınmı? | bizuçhalamayıqmı? | alauçhalamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it slide | senuçhalaçı2 | oluçhalasınçı | sizuçhalaçığız | alauçhalasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not slide | senuçhalamaçı2 | oluçhalamasınçı | sizuçhalamaçığız | alauçhalamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you slide | senuçhalağınuçhalağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not slide | senuçhalamağınuçhalamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he slid | menuçhalağay edim uçhalağa edim | senuçhalağay eding uçhalağa eding | oluçhalağay edi uçhalağa edi | bizuçhalağay edik uçhalağa edik | sizuçhalağay edigiz uçhalağa edigiz | alauçhalağay edile uçhalağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not slide | menuçhalamağay edim uçhalamağa edim | senuçhalamağay eding uçhalamağa eding | oluçhalamağay edi uçhalamağa edi | bizuçhalamağay edik uçhalamağa edik | sizuçhalamağay edigiz uçhalamağa edigiz | alauçhalamağay edile uçhalamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to slide | menuçhalamağa qoyayımuçhalama qoyayım | senuçhalamağa qoy!uçhalama qoy! | oluçhalamağa qoysunuçhalama qoysun | bizuçhalamağa qoyayıquçhalama qoyayıq | sizuçhalamağa qoyuğuz!uçhalama qoyuğuz! | alauçhalamağa qoysunlauçhalama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to slide | menuçhalamağa qoymayımuçhalama qoymayım | senuçhalamağa qoyma!uçhalama qoyma! | oluçhalamağa qoymasınuçhalama qoymasın | bizuçhalamağa qoymayıquçhalama qoymayıq | sizuçhalamağa qoymağız!uçhalama qoymağız! | alauçhalamağa qoymasınlauçhalama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to slide? | menuçhalamağa qoyayımmı?uçhalama qoyayımmı? | oluçhalamağa qoysunmu?uçhalama qoysunmu? | bizuçhalamağa qoyayıqmı?uçhalama qoyayıqmı? | alauçhalamağa qoysunlamı?uçhalama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to slide? | menuçhalamağa qoymayımmı?uçhalama qoymayımmı? | oluçhalamağa qoymasınmı?uçhalama qoymasınmı? | bizuçhalamağa qoymayıqmı?uçhalama qoymayıqmı? | alauçhalamağa qoymasınlamı?uçhalama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to slide | menuçhalamağa qoyamauçhalama qoyama | senuçhalamağa qoyasauçhalama qoyasa | oluçhalamağa qoyadıuçhalama qoyadı | bizuçhalamağa qoyabızuçhalama qoyabız | sizuçhalamağa qoyasızuçhalama qoyasız | alauçhalamağa qoyadılauçhalama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to slide | menuçhalamağa qoymaymauçhalama qoymayma | senuçhalamağa qoymaysauçhalama qoymaysa | oluçhalamağa qoymaydıuçhalama qoymaydı | bizuçhalamağa qoymaybızuçhalama qoymaybız | sizuçhalamağa qoymaysızuçhalama qoymaysız | alauçhalamağa qoymaydılauçhalama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to slide? | menuçhalamağa qoyamıma?uçhalama qoyamıma? | senuçhalamağa qoyamısa?uçhalama qoyamısa? | oluçhalamağa qoyamıdı?uçhalama qoyamıdı? | bizuçhalamağa qoyamıbız?uçhalama qoyamıbız? | sizuçhalamağa qoyamısız?uçhalama qoyamısız? | alauçhalamağa qoyamıdıla?uçhalama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to slide? | menuçhalamağa qoymaymıma?uçhalama qoymaymıma? | senuçhalamağa qoymaymısa?uçhalama qoymaymısa? | oluçhalamağa qoymaymıdı?uçhalama qoymaymıdı? | bizuçhalamağa qoymaymıbız?uçhalama qoymaymıbız? | sizuçhalamağa qoymaymısız?uçhalama qoymaymısız? | alauçhalamağa qoymaymıdıla?uçhalama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to slide | menuçhalamağa qoydumuçhalama qoydum | senuçhalamağa qoydunguçhalama qoydung | oluçhalamağa qoyduuçhalama qoydu | bizuçhalamağa qoyduquçhalama qoyduq | sizuçhalamağa qoyduğuzuçhalama qoyduğuz | alauçhalamağa qoydulauçhalama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to slide | menuçhalamağa qoymadımuçhalama qoymadım | senuçhalamağa qoymadınguçhalama qoymadıng | oluçhalamağa qoymadıuçhalama qoymadı | bizuçhalamağa qoymadıquçhalama qoymadıq | sizuçhalamağa qoymadığızuçhalama qoymadığız | alauçhalamağa qoymadılauçhalama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to slide? | menuçhalamağa qoydummu?uçhalama qoydummu? | senuçhalamağa qoydungmu?uçhalama qoydungmu? | oluçhalamağa qoydumu?uçhalama qoydumu? | bizuçhalamağa qoyduqmu?uçhalama qoyduqmu? | sizuçhalamağa qoyduğuzmu?uçhalama qoyduğuzmu? | alauçhalamağa qoydulamı?uçhalama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to slide? | menuçhalamağa qoymadımmı?uçhalama qoymadımmı? | senuçhalamağa qoymadıngmı?uçhalama qoymadıngmı? | oluçhalamağa qoymadımı?uçhalama qoymadımı? | bizuçhalamağa qoymadıqmı?uçhalama qoymadıqmı? | sizuçhalamağa qoymadığızmı?uçhalama qoymadığızmı? | alauçhalamağa qoymadılamı?uçhalama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can slide | menuçhalayalama | senuçhalayalasa | oluçhalayaladı | bizuçhalayalabız | sizuçhalayalasız | alauçhalayaladıla |
| Ability — presenthe can't slide | menuçhalayalmayma | senuçhalayalmaysa | oluçhalayalmaydı | bizuçhalayalmaybız | sizuçhalayalmaysız | alauçhalayalmaydıla |
| Ability — presentcan he slide? | menuçhalayalamıma? uçhalayalamamı? | senuçhalayalamısa? | oluçhalayalamıdı? | bizuçhalayalamıbız? uçhalayalabızmı? | sizuçhalayalamısız? | alauçhalayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he slide? | menuçhalayalmaymıma? uçhalayalmaymamı? | senuçhalayalmaymısa? | oluçhalayalmaymıdı? | bizuçhalayalmaymıbız? uçhalayalmaybızmı? | sizuçhalayalmaymısız? | alauçhalayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can slide | menuçhalayalsam | senuçhalayalsang | oluçhalayalsa | bizuçhalayalsaq | sizuçhalayalsağız | alauçhalayalsala |
| Ability — if I can…if he can't slide | menuçhalayalmasam | senuçhalayalmasang | oluçhalayalmasa | bizuçhalayalmasaq | sizuçhalayalmasağız | alauçhalayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to slide | menuçhalayaldım | senuçhalayaldıng | oluçhalayaldı | bizuçhalayaldıq | sizuçhalayaldığız | alauçhalayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not slide | menuçhalayalmadım | senuçhalayalmadıng | oluçhalayalmadı | bizuçhalayalmadıq | sizuçhalayalmadığız | alauçhalayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to slide? | menuçhalayaldımmı? | senuçhalayaldıngmı? | oluçhalayaldımı? | bizuçhalayaldıqmı? | sizuçhalayaldığızmı? | alauçhalayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he slide? | menuçhalayalmadımmı? | senuçhalayalmadıngmı? | oluçhalayalmadımı? | bizuçhalayalmadıqmı? | sizuçhalayalmadığızmı? | alauçhalayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to slide | menuçhalayalğanma | senuçhalayalğansa | oluçhalayalğandı | bizuçhalayalğanbız | sizuçhalayalğansız | alauçhalayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to slide | menuçhalayalmağanma | senuçhalayalmağansa | oluçhalayalmağandı | bizuçhalayalmağanbız | sizuçhalayalmağansız | alauçhalayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to slide? | menuçhalayalğanmıma? uçhalayalğanmamı? | senuçhalayalğanmısa? | oluçhalayalğanmıdı? | bizuçhalayalğanmıbız? uçhalayalğanbızmı? | sizuçhalayalğanmısız? | alauçhalayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to slide? | menuçhalayalmağanmıma? uçhalayalmağanmamı? | senuçhalayalmağanmısa? | oluçhalayalmağanmıdı? | bizuçhalayalmağanmıbız? uçhalayalmağanbızmı? | sizuçhalayalmağanmısız? | alauçhalayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to slide | menuçhalayalğan edimuçhalayalğanem | senuçhalayalğan edinguçhalayalğaneng | oluçhalayalğan ediuçhalayalğaned | bizuçhalayalğan edikuçhalayalğanek | sizuçhalayalğan edigizuçhalayalğanegiz | alauçhalayalğan edileuçhalayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to slide | menuçhalayalmağan edimuçhalayalmağanem | senuçhalayalmağan edinguçhalayalmağaneng | oluçhalayalmağan ediuçhalayalmağaned | bizuçhalayalmağan edikuçhalayalmağanek | sizuçhalayalmağan edigizuçhalayalmağanegiz | alauçhalayalmağan edileuçhalayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could slide | menuçhalayala edimuçhalayalaem | senuçhalayala edinguçhalayalaeng | oluçhalayala ediuçhalayalaed | bizuçhalayala edikuçhalayalaek | sizuçhalayala edigizuçhalayalaegiz | alauçhalayala edileuçhalayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not slide | menuçhalayalmay edimuçhalayalmayem | senuçhalayalmay edinguçhalayalmayeng | oluçhalayalmay ediuçhalayalmayed | bizuçhalayalmay edikuçhalayalmayek | sizuçhalayalmay edigizuçhalayalmayegiz | alauçhalayalmay edileuçhalayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to slide | menuçhalayalırma | senuçhalayalırsa | oluçhalayalır | bizuçhalayalırbız | sizuçhalayalırsız | alauçhalayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to slide | menuçhalayalmazma | senuçhalayalmazsa | oluçhalayalmaz | bizuçhalayalmazbız | sizuçhalayalmazsız | alauçhalayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to slide? | menuçhalayalırmıma? uçhalayalırmamı? | senuçhalayalırmısa? | oluçhalayalırmı? | bizuçhalayalırmıbız? uçhalayalırbızmı? | sizuçhalayalırmısız? | alauçhalayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to slide? | menuçhalayalmazmıma? uçhalayalmazmamı? | senuçhalayalmazmısa? | oluçhalayalmazmı? | bizuçhalayalmazmıbız? uçhalayalmazbızmı? | sizuçhalayalmazmısız? | alauçhalayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to slide | menuçhalayallıqma | senuçhalayallıqsa | oluçhalayallıqdı | bizuçhalayallıqbız | sizuçhalayallıqsız | alauçhalayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to slide | menuçhalayallıq tülme | senuçhalayallıq tülse | oluçhalayallıq tüldü | bizuçhalayallıq tülbüz | sizuçhalayallıq tülsüz | alauçhalayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to slide? | menuçhalayallıqmıma? uçhalayallıqmamı? | senuçhalayallıqmısa? | oluçhalayallıqmıdı? | bizuçhalayallıqmıbız? uçhalayallıqbızmı? | sizuçhalayallıqmısız? | alauçhalayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to slide? | menuçhalayallıq tülmüme? | senuçhalayallıq tülmüse? | oluçhalayallıq tülmüdü? | bizuçhalayallıq tülmübüz? | sizuçhalayallıq tülmüsüz? | alauçhalayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to slide | menuçhalayalır edimuçhalayalır em | senuçhalayalır edinguçhalayalır eng | oluçhalayalır ediuçhalayalır ed | bizuçhalayalır edikuçhalayalır ek | sizuçhalayalır edigizuçhalayalır egiz | alauçhalayalır edileuçhalayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to slide | menuçhalayalmaz edimuçhalayalmaz em | senuçhalayalmaz edinguçhalayalmaz eng | oluçhalayalmaz ediuçhalayalmaz ed | bizuçhalayalmaz edikuçhalayalmaz ek | sizuçhalayalmaz edigizuçhalayalmaz egiz | alauçhalayalmaz edileuçhalayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to slide | senuçhalayalğınuçhalayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to slide | senuçhalayalmağınuçhalayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be sliding | menuçhalay bolmazma | senuçhalay bolmazsa | oluçhalay bolmaz | bizuçhalay bolmazbız | sizuçhalay bolmazsız | alauçhalay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be sliding (emphatic) | menuçhalamay bolmazma | senuçhalamay bolmazsa | oluçhalamay bolmaz | bizuçhalamay bolmazbız | sizuçhalamay bolmazsız | alauçhalamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of sliding | menuçhalay tura bolmazma | senuçhalay tura bolmazsa | oluçhalay tura bolmaz | bizuçhalay tura bolmazbız | sizuçhalay tura bolmazsız | alauçhalay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not sliding (emphatic) | menuçhalamay tura bolmazma | senuçhalamay tura bolmazsa | oluçhalamay tura bolmaz | bizuçhalamay tura bolmazbız | sizuçhalamay tura bolmazsız | alauçhalamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not sliding | menuçhalamay turama | senuçhalamay turasa | oluçhalamay turadı | bizuçhalamay turabız | sizuçhalamay turasız | alauçhalamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not sliding | menuçhalamay turmayma | senuçhalamay turmaysa | oluçhalamay turmaydı | bizuçhalamay turmaybız | sizuçhalamay turmaysız | alauçhalamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not sliding? | menuçhalamay turmaymıma | senuçhalamay turmaymısa | oluçhalamay turmaymıdı | bizuçhalamay turmaymıbız | sizuçhalamay turmaymısız | alauçhalamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have slid | menuçhalağan bolmazma | senuçhalağan bolmazsa | oluçhalağan bolmaz | bizuçhalağan bolmazbız | sizuçhalağan bolmazsız | alauçhalağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have slid (emphatic) | menuçhalamağan bolmazma | senuçhalamağan bolmazsa | oluçhalamağan bolmaz | bizuçhalamağan bolmazbız | sizuçhalamağan bolmazsız | alauçhalamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had slid | menuçhalağan bolmasam | senuçhalağan bolmasang | oluçhalağan bolmasa | bizuçhalağan bolmasaq | sizuçhalağan bolmasağız | alauçhalağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't slid | menuçhalamağan bolmasam | senuçhalamağan bolmasang | oluçhalamağan bolmasa | bizuçhalamağan bolmasaq | sizuçhalamağan bolmasağız | alauçhalamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to slide | menuçhalarıq bolmazma | senuçhalarıq bolmazsa | oluçhalarıq bolmaz | bizuçhalarıq bolmazbız | sizuçhalarıq bolmazsız | alauçhalarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to slide (emphatic) | menuçhalamazlıq bolmazma | senuçhalamazlıq bolmazsa | oluçhalamazlıq bolmaz | bizuçhalamazlıq bolmazbız | sizuçhalamazlıq bolmazsız | alauçhalamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to slide | menuçhalarıq bolmasam | senuçhalarıq bolmasang | oluçhalarıq bolmasa | bizuçhalarıq bolmasaq | sizuçhalarıq bolmasağız | alauçhalarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to slide | menuçhalamazlıq bolmasam | senuçhalamazlıq bolmasang | oluçhalamazlıq bolmasa | bizuçhalamazlıq bolmasaq | sizuçhalamazlıq bolmasağız | alauçhalamazlıq bolmasala |