tığırıq
/tɯʁɯrɯq/ · plural tığırıqla
1. hovel, shack, a poor cramped little house
- ala tığırıqlada jaşaydıla — they live in hovels
- tığırıqda jaşağandı — he lived in a hovel
- bizni tığırıqğa da keligiz — come to our hovel too
- eski tığırıq oyuldu — the old hovel collapsed
- alaşa tığırıqla tizilgendile — low hovels stood in a row
2. back lane, alley, narrow passage between buildings, out-of-the-way spot
- alağa barğan tığırıq — the back lane leading to them
- tığırıqdan çıqdı — he came out of the back lane
- tığırıq bla ötdük — we went through the back lane
- tığırıqdan eki it ürüb çıqdıla — two dogs came out of the back lane barking
3. crack, crevice, cleft in rock
- qayada tığırıq — a crevice in the cliff
- qaya tığırıq — a rock crevice
- tığırıqğa qolun suqdu — he thrust his hand into the crevice
- tığırıqdan suw çığadı — water comes out of the crevice
4. narrow, cramped
- tığırıq oramçıqla — narrow little streets
- tığırıq jol — a narrow road
- tığırıq eşik — a narrow door
Expressions
- tüb tığırıq bolurğa — be left homeless
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | tığırıqthe hovel | tığırığımmy hovel | tığırığıŋyour hovel | tığırığıhis hovel | tığırığıbızour hovel | tığırığığızyou all's hovel | tığırıqlarıtheir hovels |
| Genitive | tığırıqnıthe hovel's | tığırığımımy hovel's | tığırığıŋıyour hovel's | tığırığınıhis hovel's | tığırığıbıznıour hovel's | tığırığığıznıyou all's hovel's | tığırıqlarınıtheir hovels' |
| Accusative | tığırıqnıthe hovel (as the object) | tığırığımımy hovel (as the object) | tığırığıŋıyour hovel (as the object) | tığırığınhis hovel (as the object) | tığırığıbıznıour hovel (as the object) | tığırığığıznıyou all's hovel (as the object) | tığırıqlarıntheir hovels (as the object) |
| Dative | tığırıqğato the hovel | tığırığımato my hovel | tığırığıŋato your hovel | tığırığınato his hovel | tığırığıbızğato our hovel | tığırığığızğato you all's hovel | tığırıqlarınato their hovels |
| Locative | tığırıqdain / at the hovel | tığırığımdain / at my hovel | tığırığıŋdain / at your hovel | tığırığındain / at his hovel | tığırığıbızdain / at our hovel | tığırığığızdain / at you all's hovel | tığırıqlarındain / at their hovels |
| Ablative | tığırıqdanfrom the hovel | tığırığımdanfrom my hovel | tığırığıŋdanfrom your hovel | tığırığındanfrom his hovel | tığırığıbızdanfrom our hovel | tığırığığızdanfrom you all's hovel | tığırıqlarındanfrom their hovels |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | tığırıqlathe hovels | tığırıqlarımmy hovels | tığırıqlarıŋyour hovels | tığırıqlarıhis hovels | tığırıqlarıbızour hovels | tığırıqlarığızyou all's hovels | tığırıqlarıtheir hovels |
| Genitive | tığırıqlanıthe hovels' | tığırıqlarımımy hovels' | tığırıqlarıŋıyour hovels' | tığırıqlarınıhis hovels' | tığırıqlarıbıznıour hovels' | tığırıqlarığıznıyou all's hovels' | tığırıqlarınıtheir hovels' |
| Accusative | tığırıqlanıthe hovels (as the object) | tığırıqlarımımy hovels (as the object) | tığırıqlarıŋıyour hovels (as the object) | tığırıqlarınhis hovels (as the object) | tığırıqlarıbıznıour hovels (as the object) | tığırıqlarığıznıyou all's hovels (as the object) | tığırıqlarıntheir hovels (as the object) |
| Dative | tığırıqlağato the hovels | tığırıqlarımato my hovels | tığırıqlarıŋato your hovels | tığırıqlarınato his hovels | tığırıqlarıbızğato our hovels | tığırıqlarığızğato you all's hovels | tığırıqlarınato their hovels |
| Locative | tığırıqladain / at the hovels | tığırıqlarımdain / at my hovels | tığırıqlarıŋdain / at your hovels | tığırıqlarındain / at his hovels | tığırıqlarıbızdain / at our hovels | tığırıqlarığızdain / at you all's hovels | tığırıqlarındain / at their hovels |
| Ablative | tığırıqladanfrom the hovels | tığırıqlarımdanfrom my hovels | tığırıqlarıŋdanfrom your hovels | tığırıqlarındanfrom his hovels | tığırıqlarıbızdanfrom our hovels | tığırıqlarığızdanfrom you all's hovels | tığırıqlarındanfrom their hovels |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: tığırıqları can mean "his / her hovels", "their hovel", or "their hovels" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.
As an adjective
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki tığırıqdımine is narrow | seniki tığırıqdıyours is narrow | anıqı tığırıqdıhis is narrow | bizniki tığırıqdıours is narrow | sizniki tığırıqdıyours (pl.) is narrow | alanıqı tığırıqdıtheirs is narrow |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile tığırıqdılamine are narrow | senikile tığırıqdılayours are narrow | anıqıla tığırıqdılahis are narrow | biznikile tığırıqdılaours are narrow | siznikile tığırıqdılayours (pl.) are narrow | alanıqıla tığırıqdılatheirs are narrow |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tığırıqdı, bıla tığırıqdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".