türk
/tyrk/ · plural türkle
1. Turkic
- türk tille qawumuna — to the Turkic language family
- türk halqla aralarında dostluq küçlüdü — friendship among Turkic peoples is strong
- türk tarihin oquyub — reading Turkic history
- türk elçisi salam keltirdi — the Turkic envoy brought greetings
2. Turk
- türkle bla Qaraçaylıla — Turks and Karachays
- eski türkle tawlada qala qurğandıla — ancient Turks built fortresses in the mountains
3. Turkish, relating to Turkey
- türk patçahnı suratı — a picture of the Turkish king
4. Turkey — Written with an initial capital when naming the country.
- Türkden kelgen qonaqla — guests who came from Turkey
As an adjective
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are Turkic | mentürkme | sentürkse | oltürkdü | biztürkbüz | siztürksüz | alatürkdüle |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden türkdü — "compared to me, he is Turkic."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are Turkic | menikimeniki türkdü | senikiseniki türkdü | anıqıanıqı türkdü | biznikibizniki türkdü | siznikisizniki türkdü | alanıqıalanıqı türkdü |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are Turkic | menikilemenikile türkdüle | senikilesenikile türkdüle | anıqılaanıqıla türkdüle | biznikilebiznikile türkdüle | siznikilesiznikile türkdüle | alanıqılaalanıqıla türkdüle |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu türkdü, bıla türkdüle. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe Turk | —türk | menitürküm | senitürküng | anıtürkü | biznitürkübüz | siznitürkügüz | alanıtürkleri |
| Genitivethe Turk's | —türknü | menitürkümü | senitürküngü | anıtürkünü | biznitürkübüznü | siznitürkügüznü | alanıtürklerini |
| Accusativethe Turk (as the object) | —türknü | menitürkümü | senitürküngü | anıtürkün | biznitürkübüznü | siznitürkügüznü | alanıtürklerin |
| Dativeto the Turk | —türkge | menitürküme | senitürkünge | anıtürküne | biznitürkübüzge | siznitürkügüzge | alanıtürklerine |
| Locativeat / in the Turk | —türkde | menitürkümde | senitürküngde | anıtürkünde | biznitürkübüzde | siznitürkügüzde | alanıtürklerinde |
| Ablativefrom the Turk | —türkden | menitürkümden | senitürküngden | anıtürkünden | biznitürkübüzden | siznitürkügüzden | alanıtürklerinden |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe Turks | —türkle | menitürklerim | senitürklering | anıtürkleri | biznitürkleribiz | siznitürklerigiz | alanıtürkleri |
| Genitivethe Turks' | —türkleni | menitürklerimi | senitürkleringi | anıtürklerini | biznitürkleribizni | siznitürklerigizni | alanıtürklerini |
| Accusativethe Turks (as the object) | —türkleni | menitürklerimi | senitürkleringi | anıtürklerin | biznitürkleribizni | siznitürklerigizni | alanıtürklerin |
| Dativeto the Turks | —türklege | menitürklerime | senitürkleringe | anıtürklerine | biznitürkleribizge | siznitürklerigizge | alanıtürklerine |
| Locativeat / in the Turks | —türklede | menitürklerimde | senitürkleringde | anıtürklerinde | biznitürkleribizde | siznitürklerigizde | alanıtürklerinde |
| Ablativefrom the Turks | —türkleden | menitürklerimden | senitürkleringden | anıtürklerinden | biznitürkleribizden | siznitürklerigizden | alanıtürklerinden |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: türkleri can mean "his / her Turks", "their Turk", or "their Turks" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.