tayışırğa
/tajɯʃɯrʁa/
1. shift, budge, be moved out of place, go astray — Also used figuratively, as in straying from the right path (tüz joldan tayışhanla) or losing one's mind (aqılıŋdan tayışırğa). The phrase tayışmağan köçürme means a literal translation, literally an unshifted one.
- taş ornundan tayışdı — the stone moved out of its place
- ol ornundan tayışhandı — it has shifted from its place
- tüz joldan tayışhanla — those who have strayed from the right road
- aqılıŋdan tayışırğa — to go out of your mind
- aqılım tayışırğa az qalğandı — I nearly went out of my mind
- tayışmağan köçürme — a literal translation, lit. an unshifted translation
2. be deposed, be overthrown, be dislodged one source
- patçah tahtadan tayışhandı — the tsar has been deposed from the throne
- ol tahtadan tayışhandı — he has been deposed from the throne
- han tahtadan tayışdı — the khan was overthrown from the throne
- ol işinden tayışdı — he was removed from his post
Conjugation
Common forms
- tayışadıhe is shifting
- tayışdıhe shifted
- tayışhandıhe has shifted
- tayışırhe will shift
- tayışırıqdıhe is going to shift
- tayışa edihe was shifting
- tayışsaif he shifts
- tayış!shift!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | mentayışamaI am shifting | sentayışasayou are shifting | oltayışadıhe is shifting | biztayışabızwe are shifting | siztayışasızyou all are shifting | alatayışadılathey are shifting |
| Present (simple & continuous) | mentayışmaymaI am not shifting | sentayışmaysayou are not shifting | oltayışmaydıhe is not shifting | biztayışmaybızwe are not shifting | siztayışmaysızyou all are not shifting | alatayışmaydılathey are not shifting |
| Present (simple & continuous) | mentayışamamı? tayışamıma?am I shifting? | sentayışamısa?are you shifting? | oltayışamıdı?is he shifting? | biztayışabızmı? tayışamıbız?are we shifting? | siztayışamısız?are you all shifting? | alatayışamıdıla?are they shifting? |
| Present (simple & continuous) | mentayışmaymamı? tayışmaymıma?aren't I shifting? | sentayışmaymısa?aren't you shifting? | oltayışmaymıdı?isn't he shifting? | biztayışmaybızmı? tayışmaymıbız?aren't we shifting? | siztayışmaymısız?aren't you all shifting? | alatayışmaymıdıla?aren't they shifting? |
| Habitual (usually, tends to) | mentayışıwçanmaI usually shift | sentayışıwçansayou usually shift | oltayışıwçandıhe usually shifts | biztayışıwçanbızwe usually shift | siztayışıwçansızyou all usually shift | alatayışıwçandılathey usually shift |
| Habitual (usually, tends to) | mentayışmawçanmaI usually don't shift | sentayışmawçansayou usually don't shift | oltayışmawçandıhe usually doesn't shift | biztayışmawçanbızwe usually don't shift | siztayışmawçansızyou all usually don't shift | alatayışmawçandılathey usually don't shift |
| Habitual (usually, tends to) | mentayışıwçanmamı? tayışıwçanmıma?do I usually shift? | sentayışıwçanmısa?do you usually shift? | oltayışıwçanmıdı?does he usually shift? | biztayışıwçanbızmı? tayışıwçanmıbız?do we usually shift? | siztayışıwçanmısız?do you all usually shift? | alatayışıwçanmıdıla?do they usually shift? |
| Habitual (usually, tends to) | mentayışmawçanmamı? tayışmawçanmıma?do I usually not shift? | sentayışmawçanmısa?do you usually not shift? | oltayışmawçanmıdı?does he usually not shift? | biztayışmawçanbızmı? tayışmawçanmıbız?do we usually not shift? | siztayışmawçanmısız?do you all usually not shift? | alatayışmawçanmıdıla?do they usually not shift? |
| Resultative (has become and stays) | oltayışıbdıhe has shifted and remains so | alatayışıbdılathey have shifted and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | oltayışıbmıdı?has he shifted? | alatayışıbmıdıla?have they shifted? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | mentayışıb turamaI keep shifting | sentayışıb turasayou keep shifting | oltayışıb turadıhe keeps shifting | biztayışıb turabızwe keep shifting | siztayışıb turasızyou all keep shifting | alatayışıb turadılathey keep shifting |
| Durative (keeps doing) | mentayışıb turmaymaI don't keep shifting | sentayışıb turmaysayou don't keep shifting | oltayışıb turmaydıhe doesn't keep shifting | biztayışıb turmaybızwe don't keep shifting | siztayışıb turmaysızyou all don't keep shifting | alatayışıb turmaydılathey don't keep shifting |
| Durative (keeps doing) | mentayışıb turamamı? tayışıb turamıma?do I keep shifting? | sentayışıb turamısa?do you keep shifting? | oltayışıb turamıdı?does he keep shifting? | biztayışıb turabızmı? tayışıb turamıbız?do we keep shifting? | siztayışıb turamısız?do you all keep shifting? | alatayışıb turamıdıla?do they keep shifting? |
| Durative (keeps doing) | mentayışıb turmaymamı? tayışıb turmaymıma?don't I keep shifting? | sentayışıb turmaymısa?don't you keep shifting? | oltayışıb turmaymıdı?doesn't he keep shifting? | biztayışıb turmaybızmı? tayışıb turmaymıbız?don't we keep shifting? | siztayışıb turmaymısız?don't you all keep shifting? | alatayışıb turmaymıdıla?don't they keep shifting? |
| Progressive (in the middle of) | mentayışa turamaI am in the middle of shifting | sentayışa turasayou are in the middle of shifting | oltayışa turadıhe is in the middle of shifting | biztayışa turabızwe are in the middle of shifting | siztayışa turasızyou all are in the middle of shifting | alatayışa turadılathey are in the middle of shifting |
| Progressive (in the middle of) | mentayışa turmaymaI am not in the middle of shifting | sentayışa turmaysayou are not in the middle of shifting | oltayışa turmaydıhe is not in the middle of shifting | biztayışa turmaybızwe are not in the middle of shifting | siztayışa turmaysızyou all are not in the middle of shifting | alatayışa turmaydılathey are not in the middle of shifting |
| Progressive (in the middle of) | mentayışa turamamı? tayışa turamıma?am I in the middle of shifting? | sentayışa turamısa?are you in the middle of shifting? | oltayışa turamıdı?is he in the middle of shifting? | biztayışa turabızmı? tayışa turamıbız?are we in the middle of shifting? | siztayışa turamısız?are you all in the middle of shifting? | alatayışa turamıdıla?are they in the middle of shifting? |
| Progressive (in the middle of) | mentayışa turmaymamı? tayışa turmaymıma?aren't I in the middle of shifting? | sentayışa turmaymısa?aren't you in the middle of shifting? | oltayışa turmaymıdı?isn't he in the middle of shifting? | biztayışa turmaybızmı? tayışa turmaymıbız?aren't we in the middle of shifting? | siztayışa turmaymısız?aren't you all in the middle of shifting? | alatayışa turmaymıdıla?aren't they in the middle of shifting? |
| Simple past (definite) | mentayışdımI shifted | sentayışdıŋyou shifted | oltayışdıhe shifted | biztayışdıqwe shifted | siztayışdığızyou all shifted | alatayışdılathey shifted |
| Simple past (definite) | mentayışmadımI didn't shift | sentayışmadıŋyou didn't shift | oltayışmadıhe didn't shift | biztayışmadıqwe didn't shift | siztayışmadığızyou all didn't shift | alatayışmadılathey didn't shift |
| Simple past (definite) | mentayışdımmı?did I shift? | sentayışdıŋmı?did you shift? | oltayışdımı?did he shift? | biztayışdıqmı?did we shift? | siztayışdığızmı?did you all shift? | alatayışdılamı?did they shift? |
| Simple past (definite) | mentayışmadımmı?didn't I shift? | sentayışmadıŋmı?didn't you shift? | oltayışmadımı?didn't he shift? | biztayışmadıqmı?didn't we shift? | siztayışmadığızmı?didn't you all shift? | alatayışmadılamı?didn't they shift? |
| Perfect (past indefinite) | mentayışhanmaI have shifted | sentayışhansayou have shifted | oltayışhandıhe has shifted | biztayışhanbızwe have shifted | siztayışhansızyou all have shifted | alatayışhandılathey have shifted |
| Perfect (past indefinite) | mentayışmağanmaI haven't shifted | sentayışmağansayou haven't shifted | oltayışmağandıhe hasn't shifted | biztayışmağanbızwe haven't shifted | siztayışmağansızyou all haven't shifted | alatayışmağandılathey haven't shifted |
| Perfect (past indefinite) | mentayışhanmamı? tayışhanmıma?have I shifted? | sentayışhanmısa?have you shifted? | oltayışhanmıdı?has he shifted? | biztayışhanbızmı? tayışhanmıbız?have we shifted? | siztayışhanmısız?have you all shifted? | alatayışhanmıdıla?have they shifted? |
| Perfect (past indefinite) | mentayışmağanmamı? tayışmağanmıma?haven't I shifted? | sentayışmağanmısa?haven't you shifted? | oltayışmağanmıdı?hasn't he shifted? | biztayışmağanbızmı? tayışmağanmıbız?haven't we shifted? | siztayışmağanmısız?haven't you all shifted? | alatayışmağanmıdıla?haven't they shifted? |
| Durative, definite past (kept doing) | mentayışıb turdumI kept shifting | sentayışıb turduŋyou kept shifting | oltayışıb turduhe kept shifting | biztayışıb turduqwe kept shifting | siztayışıb turduğuzyou all kept shifting | alatayışıb turdulathey kept shifting |
| Durative, definite past (kept doing) | mentayışıb turmadımI didn't keep shifting | sentayışıb turmadıŋyou didn't keep shifting | oltayışıb turmadıhe didn't keep shifting | biztayışıb turmadıqwe didn't keep shifting | siztayışıb turmadığızyou all didn't keep shifting | alatayışıb turmadılathey didn't keep shifting |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | mentayışırmaI will shift | sentayışırsayou will shift | oltayışırhe will shift | biztayışırbızwe will shift | siztayışırsızyou all will shift | alatayışırlathey will shift |
| Indefinite future (future I) | mentayışmazmaI won't shift | sentayışmazsayou won't shift | oltayışmazhe won't shift | biztayışmazbızwe won't shift | siztayışmazsızyou all won't shift | alatayışmazlathey won't shift |
| Indefinite future (future I) | mentayışırmamı? tayışırmıma?will I shift? | sentayışırmısa?will you shift? | oltayışırmı?will he shift? | biztayışırbızmı? tayışırmıbız?will we shift? | siztayışırmısız?will you all shift? | alatayışırlamı? tayışırmıla?will they shift? |
| Indefinite future (future I) | mentayışmazmamı? tayışmazmıma?won't I shift? | sentayışmazmısa?won't you shift? | oltayışmazmı?won't he shift? | biztayışmazbızmı? tayışmazmıbız?won't we shift? | siztayışmazmısız?won't you all shift? | alatayışmazlamı? tayışmazmıla?won't they shift? |
| Definite future (future II) | mentayışırıqmaI am going to shift | sentayışırıqsayou are going to shift | oltayışırıqdıhe is going to shift | biztayışırıqbızwe are going to shift | siztayışırıqsızyou all are going to shift | alatayışırıqdılathey are going to shift |
| Definite future (future II) | mentayışırıq tülmeI am not going to shift | sentayışırıq tülseyou are not going to shift | oltayışırıq tüldühe is not going to shift | biztayışırıq tülbüzwe are not going to shift | siztayışırıq tülsüzyou all are not going to shift | alatayışırıq tüldülethey are not going to shift |
| Definite future (future II) | mentayışırıqmamı? tayışırıqmıma?am I going to shift? | sentayışırıqmısa?are you going to shift? | oltayışırıqmıdı?is he going to shift? | biztayışırıqbızmı? tayışırıqmıbız?are we going to shift? | siztayışırıqmısız?are you all going to shift? | alatayışırıqmıdıla?are they going to shift? |
| Definite future (future II) | mentayışırıq tülmüme?aren't I going to shift? | sentayışırıq tülmüse?aren't you going to shift? | oltayışırıq tülmüdü?isn't he going to shift? | biztayışırıq tülmübüz?aren't we going to shift? | siztayışırıq tülmüsüz?aren't you all going to shift? | alatayışırıq tülmüdüle?aren't they going to shift? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | mentayışhan edimtayışhanemI had shifted | sentayışhan ediŋtayışhaneŋyou had shifted | oltayışhan editayışhanedhe had shifted | biztayışhan ediktayışhanekwe had shifted | siztayışhan edigiztayışhanegizyou all had shifted | alatayışhan ediletayışhanellethey had shifted |
| Past perfect (pluperfect) | mentayışmağan edimtayışmağanemI hadn't shifted | sentayışmağan ediŋtayışmağaneŋyou hadn't shifted | oltayışmağan editayışmağanedhe hadn't shifted | biztayışmağan ediktayışmağanekwe hadn't shifted | siztayışmağan edigiztayışmağanegizyou all hadn't shifted | alatayışmağan ediletayışmağanellethey hadn't shifted |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | mentayışa edimtayışaemI was shifting | sentayışa ediŋtayışaeŋyou were shifting | oltayışa editayışaedhe was shifting | biztayışa ediktayışaekwe were shifting | siztayışa edigiztayışaegizyou all were shifting | alatayışa ediletayışaellethey were shifting |
| Past continuous (imperfect) | mentayışmay edimtayışmayemI wasn't shifting | sentayışmay ediŋtayışmayeŋyou weren't shifting | oltayışmay editayışmayedhe wasn't shifting | biztayışmay ediktayışmayekwe weren't shifting | siztayışmay edigiztayışmayegizyou all weren't shifting | alatayışmay ediletayışmayellethey weren't shifting |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | mentayışıwçan edimtayışıwçanemI used to shift | sentayışıwçan ediŋtayışıwçaneŋyou used to shift | oltayışıwçan editayışıwçanedhe used to shift | biztayışıwçan ediktayışıwçanekwe used to shift | siztayışıwçan edigiztayışıwçanegizyou all used to shift | alatayışıwçan ediletayışıwçanellethey used to shift |
| Habitual past (used to) | mentayışmawçan edimtayışmawçanemI didn't use to shift | sentayışmawçan ediŋtayışmawçaneŋyou didn't use to shift | oltayışmawçan editayışmawçanedhe didn't use to shift | biztayışmawçan ediktayışmawçanekwe didn't use to shift | siztayışmawçan edigiztayışmawçanegizyou all didn't use to shift | alatayışmawçan ediletayışmawçanellethey didn't use to shift |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | oltayışıb edihe had shifted and remained so | alatayışıb edilethey had shifted and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | oltayışıb tül edihe hadn't shifted | alatayışıb tül edilethey hadn't shifted | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | mentayışıb tura edimtayışıb turaemI had kept shifting | sentayışıb tura ediŋtayışıb turaeŋyou had kept shifting | oltayışıb tura editayışıb turaedhe had kept shifting | biztayışıb tura ediktayışıb turaekwe had kept shifting | siztayışıb tura edigiztayışıb turaegizyou all had kept shifting | alatayışıb tura ediletayışıb turaellethey had kept shifting |
| Past durative (had kept doing) | mentayışıb turmay edimtayışıb turmayemI hadn't kept shifting | sentayışıb turmay ediŋtayışıb turmayeŋyou hadn't kept shifting | oltayışıb turmay editayışıb turmayedhe hadn't kept shifting | biztayışıb turmay ediktayışıb turmayekwe hadn't kept shifting | siztayışıb turmay edigiztayışıb turmayegizyou all hadn't kept shifting | alatayışıb turmay ediletayışıb turmayellethey hadn't kept shifting |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | mentayışa tura edimtayışa turaemI was in the middle of shifting | sentayışa tura ediŋtayışa turaeŋyou were in the middle of shifting | oltayışa tura editayışa turaedhe was in the middle of shifting | biztayışa tura ediktayışa turaekwe were in the middle of shifting | siztayışa tura edigiztayışa turaegizyou all were in the middle of shifting | alatayışa tura ediletayışa turaellethey were in the middle of shifting |
| Past progressive (was in the middle of) | mentayışa turmay edimtayışa turmayemI wasn't in the middle of shifting | sentayışa turmay ediŋtayışa turmayeŋyou weren't in the middle of shifting | oltayışa turmay editayışa turmayedhe wasn't in the middle of shifting | biztayışa turmay ediktayışa turmayekwe weren't in the middle of shifting | siztayışa turmay edigiztayışa turmayegizyou all weren't in the middle of shifting | alatayışa turmay ediletayışa turmayellethey weren't in the middle of shifting |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | mentayışır edimtayışır emI would shift | sentayışır ediŋtayışır eŋyou would shift | oltayışır editayışır edhe would shift | biztayışır ediktayışır ekwe would shift | siztayışır edigiztayışır egizyou all would shift | alatayışır ediletayışır ellethey would shift |
| Conditional result (would) | mentayışmaz edimtayışmaz emI wouldn't shift | sentayışmaz ediŋtayışmaz eŋyou wouldn't shift | oltayışmaz editayışmaz edhe wouldn't shift | biztayışmaz ediktayışmaz ekwe wouldn't shift | siztayışmaz edigiztayışmaz egizyou all wouldn't shift | alatayışmaz ediletayışmaz ellethey wouldn't shift |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | mentayışırıq edimtayışırıq emI would have shifted | sentayışırıq ediŋtayışırıq eŋyou would have shifted | oltayışırıq editayışırıq edhe would have shifted | biztayışırıq ediktayışırıq ekwe would have shifted | siztayışırıq edigiztayışırıq egizyou all would have shifted | alatayışırıq ediletayışırıq ellethey would have shifted |
| Past conditional result (would have) | mentayışırıq tül edimtayışırıq tül emI wouldn't have shifted | sentayışırıq tül ediŋtayışırıq tül eŋyou wouldn't have shifted | oltayışırıq tül editayışırıq tül edhe wouldn't have shifted | biztayışırıq tül ediktayışırıq tül ekwe wouldn't have shifted | siztayışırıq tül edigiztayışırıq tül egizyou all wouldn't have shifted | alatayışırıq tül ediletayışırıq tül ellethey wouldn't have shifted |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | mentayışsamif I shift | sentayışsaŋif you shift | oltayışsaif he shifts | biztayışsaqif we shift | siztayışsağızif you all shift | alatayışsalaif they shift |
| Conditional | mentayışmasamif I don't shift | sentayışmasaŋif you don't shift | oltayışmasaif he doesn't shift | biztayışmasaqif we don't shift | siztayışmasağızif you all don't shift | alatayışmasalaif they don't shift |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | mentayışa esemif I am shifting | sentayışa eseŋif you are shifting | oltayışa eseif he is shifting | biztayışa esekif we are shifting | siztayışa esegizif you all are shifting | alatayışa eseleif they are shifting |
| Conditional, present real | mentayışmay esemif I am not shifting | sentayışmay eseŋif you are not shifting | oltayışmay eseif he is not shifting | biztayışmay esekif we are not shifting | siztayışmay esegizif you all are not shifting | alatayışmay eseleif they are not shifting |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | mentayışsam editayışsam edif only I shifted | sentayışsaŋ editayışsaŋ edif only you shifted | oltayışsa editayışsaedif only he shifted | biztayışsaq editayışsaq edif only we shifted | siztayışsağız editayışsağız edif only you all shifted | alatayışsala editayışsalaedif only they shifted |
| Wish, present/future (if only) | mentayışmasam editayışmasam edif only I didn't shift | sentayışmasaŋ editayışmasaŋ edif only you didn't shift | oltayışmasa editayışmasaedif only he didn't shift | biztayışmasaq editayışmasaq edif only we didn't shift | siztayışmasağız editayışmasağız edif only you all didn't shift | alatayışmasala editayışmasalaedif only they didn't shift |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | mentayışıb tursamif I carry on shifting | sentayışıb tursaŋif you carry on shifting | oltayışıb tursaif he carries on shifting | biztayışıb tursaqif we carry on shifting | siztayışıb tursağızif you all carry on shifting | alatayışıb tursalaif they carry on shifting |
| Durative conditional | mentayışıb turmasamif I don't carry on shifting | sentayışıb turmasaŋif you don't carry on shifting | oltayışıb turmasaif he doesn't carry on shifting | biztayışıb turmasaqif we don't carry on shifting | siztayışıb turmasağızif you all don't carry on shifting | alatayışıb turmasalaif they don't carry on shifting |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | mentayışıb tura esemif I have kept shifting | sentayışıb tura eseŋif you have kept shifting | oltayışıb tura eseif he has kept shifting | biztayışıb tura esekif we have kept shifting | siztayışıb tura esegizif you all have kept shifting | alatayışıb tura eseleif they have kept shifting |
| Durative conditional, present real | mentayışıb turmay esemif I haven't kept shifting | sentayışıb turmay eseŋif you haven't kept shifting | oltayışıb turmay eseif he hasn't kept shifting | biztayışıb turmay esekif we haven't kept shifting | siztayışıb turmay esegizif you all haven't kept shifting | alatayışıb turmay eseleif they haven't kept shifting |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | mentayışa tursamif I keep shifting | sentayışa tursaŋif you keep shifting | oltayışa tursaif he keeps shifting | biztayışa tursaqif we keep shifting | siztayışa tursağızif you all keep shifting | alatayışa tursalaif they keep shifting |
| Progressive conditional | mentayışmay tursamif I keep on not shifting | sentayışmay tursaŋif you keep on not shifting | oltayışmay tursaif he keeps on not shifting | biztayışmay tursaqif we keep on not shifting | siztayışmay tursağızif you all keep on not shifting | alatayışmay tursalaif they keep on not shifting |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | mentayışa tura esemif I am in the middle of shifting | sentayışa tura eseŋif you are in the middle of shifting | oltayışa tura eseif he is in the middle of shifting | biztayışa tura esekif we are in the middle of shifting | siztayışa tura esegizif you all are in the middle of shifting | alatayışa tura eseleif they are in the middle of shifting |
| Progressive conditional, present real | mentayışmay tura esemif I keep on not shifting | sentayışmay tura eseŋif you keep on not shifting | oltayışmay tura eseif he keeps on not shifting | biztayışmay tura esekif we keep on not shifting | siztayışmay tura esegizif you all keep on not shifting | alatayışmay tura eseleif they keep on not shifting |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | mentayışdım esemif I shifted | sentayışdıŋ eseŋif you shifted | oltayışdı eseif he shifted | biztayışdıq esekif we shifted | siztayışdığız esegizif you all shifted | alatayışdıla eseleif they shifted |
| Conditional, definite past1 | mentayışmadım esemif I didn't shift | sentayışmadıŋ eseŋif you didn't shift | oltayışmadı eseif he didn't shift | biztayışmadıq esekif we didn't shift | siztayışmadığız esegizif you all didn't shift | alatayışmadıla eseleif they didn't shift |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | mentayışhan esemif I did shift (indeed) | sentayışhan eseŋif you did shift (indeed) | oltayışhan eseif he did shift (indeed) | biztayışhan esekif we did shift (indeed) | siztayışhan esegizif you all did shift (indeed) | alatayışhan eseleif they did shift (indeed) |
| Conditional, past real | mentayışmağan esemif I didn't shift (indeed) | sentayışmağan eseŋif you didn't shift (indeed) | oltayışmağan eseif he didn't shift (indeed) | biztayışmağan esekif we didn't shift (indeed) | siztayışmağan esegizif you all didn't shift (indeed) | alatayışmağan eseleif they didn't shift (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | mentayışhan bolsamif I had shifted | sentayışhan bolsaŋif you had shifted | oltayışhan bolsaif he had shifted | biztayışhan bolsaqif we had shifted | siztayışhan bolsağızif you all had shifted | alatayışhan bolsalaif they had shifted |
| Conditional, counterfactual | mentayışmağan bolsamif I hadn't shifted | sentayışmağan bolsaŋif you hadn't shifted | oltayışmağan bolsaif he hadn't shifted | biztayışmağan bolsaqif we hadn't shifted | siztayışmağan bolsağızif you all hadn't shifted | alatayışmağan bolsalaif they hadn't shifted |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | mentayışhan bolsam editayışhan bolsam edif only I had shifted | sentayışhan bolsaŋ editayışhan bolsaŋ edif only you had shifted | oltayışhan bolsa editayışhan bolsaedif only he had shifted | biztayışhan bolsaq editayışhan bolsaq edif only we had shifted | siztayışhan bolsağız editayışhan bolsağız edif only you all had shifted | alatayışhan bolsala editayışhan bolsalaedif only they had shifted |
| Wish, past (if only I had) | mentayışmağan bolsam editayışmağan bolsam edif only I hadn't shifted | sentayışmağan bolsaŋ editayışmağan bolsaŋ edif only you hadn't shifted | oltayışmağan bolsa editayışmağan bolsaedif only he hadn't shifted | biztayışmağan bolsaq editayışmağan bolsaq edif only we hadn't shifted | siztayışmağan bolsağız editayışmağan bolsağız edif only you all hadn't shifted | alatayışmağan bolsala editayışmağan bolsalaedif only they hadn't shifted |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | mentayışır esemif I will shift | sentayışır eseŋif you will shift | oltayışır eseif he will shift | biztayışır esekif we will shift | siztayışır esegizif you all will shift | alatayışır eseleif they will shift |
| Conditional, aorist | mentayışmaz esemif I won't shift | sentayışmaz eseŋif you won't shift | oltayışmaz eseif he won't shift | biztayışmaz esekif we won't shift | siztayışmaz esegizif you all won't shift | alatayışmaz eseleif they won't shift |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | mentayışırıq esemif I am going to shift | sentayışırıq eseŋif you are going to shift | oltayışırıq eseif he is going to shift | biztayışırıq esekif we are going to shift | siztayışırıq esegizif you all are going to shift | alatayışırıq eseleif they are going to shift |
| Conditional, future | mentayışırıq tül esemif I am not going to shift | sentayışırıq tül eseŋif you are not going to shift | oltayışırıq tül eseif he is not going to shift | biztayışırıq tül esekif we are not going to shift | siztayışırıq tül esegizif you all are not going to shift | alatayışırıq tül eseleif they are not going to shift |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | mentayışırıq bolsamif I were going to shift | sentayışırıq bolsaŋif you were going to shift | oltayışırıq bolsaif he were going to shift | biztayışırıq bolsaqif we were going to shift | siztayışırıq bolsağızif you all were going to shift | alatayışırıq bolsalaif they were going to shift |
| Conditional, counterfactual future | mentayışmazlıq bolsamif I were not going to shift | sentayışmazlıq bolsaŋif you were not going to shift | oltayışmazlıq bolsaif he were not going to shift | biztayışmazlıq bolsaqif we were not going to shift | siztayışmazlıq bolsağızif you all were not going to shift | alatayışmazlıq bolsalaif they were not going to shift |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tayışdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | mentayışa bolurmaI must be shifting | sentayışa bolursayou must be shifting | oltayışa bolurhe must be shifting | biztayışa bolurbuzwe must be shifting | siztayışa bolursuzyou all must be shifting | alatayışa bolurlathey must be shifting |
| Inference, present (must be doing) | mentayışmay bolurmaI must not be shifting | sentayışmay bolursayou must not be shifting | oltayışmay bolurhe must not be shifting | biztayışmay bolurbuzwe must not be shifting | siztayışmay bolursuzyou all must not be shifting | alatayışmay bolurlathey must not be shifting |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mentayışa tura bolurmaI must be in the middle of shifting | sentayışa tura bolursayou must be in the middle of shifting | oltayışa tura bolurhe must be in the middle of shifting | biztayışa tura bolurbuzwe must be in the middle of shifting | siztayışa tura bolursuzyou all must be in the middle of shifting | alatayışa tura bolurlathey must be in the middle of shifting |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mentayışmay tura bolurmaI must keep on not shifting | sentayışmay tura bolursayou must keep on not shifting | oltayışmay tura bolurhe must keep on not shifting | biztayışmay tura bolurbuzwe must keep on not shifting | siztayışmay tura bolursuzyou all must keep on not shifting | alatayışmay tura bolurlathey must keep on not shifting |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | mentayışhan bolurmaI must have shifted | sentayışhan bolursayou must have shifted | oltayışhan bolurhe must have shifted | biztayışhan bolurbuzwe must have shifted | siztayışhan bolursuzyou all must have shifted | alatayışhan bolurlathey must have shifted |
| Inference (must have) | mentayışmağan bolurmaI must not have shifted | sentayışmağan bolursayou must not have shifted | oltayışmağan bolurhe must not have shifted | biztayışmağan bolurbuzwe must not have shifted | siztayışmağan bolursuzyou all must not have shifted | alatayışmağan bolurlathey must not have shifted |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | mentayışırıq bolurmaI must be going to shift | sentayışırıq bolursayou must be going to shift | oltayışırıq bolurhe must be going to shift | biztayışırıq bolurbuzwe must be going to shift | siztayışırıq bolursuzyou all must be going to shift | alatayışırıq bolurlathey must be going to shift |
| Inference, future (must be going to) | mentayışmazlıq bolurmaI must not be going to shift | sentayışmazlıq bolursayou must not be going to shift | oltayışmazlıq bolurhe must not be going to shift | biztayışmazlıq bolurbuzwe must not be going to shift | siztayışmazlıq bolursuzyou all must not be going to shift | alatayışmazlıq bolurlathey must not be going to shift |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | mentayışayımlet me shift | sentayış!shift! | oltayışsınlet him shift | biztayışayıqlet's shift | siztayışığız!shift, you all! | alatayışsınlalet them shift |
| Commands & suggestions | mentayışmayımlet me not shift | sentayışma!don't shift! | oltayışmasınlet him not shift | biztayışmayıqlet's not shift | siztayışmağız!don't shift, you all! | alatayışmasınlalet them not shift |
| Commands & suggestions | mentayışayımmı?shall I shift? | oltayışsınmı?should he shift? | biztayışayıqmı?shall we shift? | alatayışsınlamı?should they shift? | ||
| Commands & suggestions | mentayışmayımmı?shall I not shift? | oltayışmasınmı?should he not shift? | biztayışmayıqmı?shall we not shift? | alatayışmasınlamı?should they not shift? | ||
| Requests | sentayışçı2tayışçınplease shift | oltayışsınçıdo let him shift | siztayışçığızplease shift (plural/polite) | alatayışsınlaçıdo let them shift | ||
| Requests | sentayışmaçı2tayışmaçınplease don't shift | oltayışmasınçıdo let him not shift | siztayışmaçığızplease don't shift (plural/polite) | alatayışmasınlaçıdo let them not shift | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | sentayışhıntayışhımay you shift | |||||
| Blessings & curses — may you… | sentayışmağıntayışmağımay you not shift | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | mentayışhay edim tayışha edimwould that I shifted | sentayışhay ediŋ tayışha ediŋwould that you shifted | oltayışhay edi tayışha ediwould that he shifted | biztayışhay edik tayışha edikwould that we shifted | siztayışhay edigiz tayışha edigizwould that you all shifted | alatayışhay edile tayışha edilewould that they shifted |
| Optative wish (-ğay + edi) | mentayışmağay edim tayışmağa edimwould that I did not shift | sentayışmağay ediŋ tayışmağa ediŋwould that you did not shift | oltayışmağay edi tayışmağa ediwould that he did not shift | biztayışmağay edik tayışmağa edikwould that we did not shift | siztayışmağay edigiz tayışmağa edigizwould that you all did not shift | alatayışmağay edile tayışmağa edilewould that they did not shift |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | mentayışmağa qoyayımtayışma qoyayımlet me allow someone to shift | sentayışmağa qoy!tayışma qoy!let someone shift! | oltayışmağa qoysuntayışma qoysunlet him allow someone to shift | biztayışmağa qoyayıqtayışma qoyayıqlet's allow someone to shift | siztayışmağa qoyuğuz!tayışma qoyuğuz!let someone shift, you all! | alatayışmağa qoysunlatayışma qoysunlalet them allow someone to shift |
| Let someone… (commands) | mentayışmağa qoymayımtayışma qoymayımlet me not allow someone to shift | sentayışmağa qoyma!tayışma qoyma!don't let someone shift! | oltayışmağa qoymasıntayışma qoymasınlet him not allow someone to shift | biztayışmağa qoymayıqtayışma qoymayıqlet's not allow someone to shift | siztayışmağa qoymağız!tayışma qoymağız!don't let someone shift, you all! | alatayışmağa qoymasınlatayışma qoymasınlalet them not allow someone to shift |
| Let someone… (commands) | mentayışmağa qoyayımmı?tayışma qoyayımmı?shall I allow someone to shift? | oltayışmağa qoysunmu?tayışma qoysunmu?should he allow someone to shift? | biztayışmağa qoyayıqmı?tayışma qoyayıqmı?shall we allow someone to shift? | alatayışmağa qoysunlamı?tayışma qoysunlamı?should they allow someone to shift? | ||
| Let someone… (commands) | mentayışmağa qoymayımmı?tayışma qoymayımmı?shall I not allow someone to shift? | oltayışmağa qoymasınmı?tayışma qoymasınmı?should he not allow someone to shift? | biztayışmağa qoymayıqmı?tayışma qoymayıqmı?shall we not allow someone to shift? | alatayışmağa qoymasınlamı?tayışma qoymasınlamı?should they not allow someone to shift? | ||
| Let someone… (present) | mentayışmağa qoyamatayışma qoyamaI allow someone to shift | sentayışmağa qoyasatayışma qoyasayou allow someone to shift | oltayışmağa qoyadıtayışma qoyadıhe allows someone to shift | biztayışmağa qoyabıztayışma qoyabızwe allow someone to shift | siztayışmağa qoyasıztayışma qoyasızyou all allow someone to shift | alatayışmağa qoyadılatayışma qoyadılathey allow someone to shift |
| Let someone… (present) | mentayışmağa qoymaymatayışma qoymaymaI don't allow someone to shift | sentayışmağa qoymaysatayışma qoymaysayou don't allow someone to shift | oltayışmağa qoymaydıtayışma qoymaydıhe doesn't allow someone to shift | biztayışmağa qoymaybıztayışma qoymaybızwe don't allow someone to shift | siztayışmağa qoymaysıztayışma qoymaysızyou all don't allow someone to shift | alatayışmağa qoymaydılatayışma qoymaydılathey don't allow someone to shift |
| Let someone… (present) | mentayışmağa qoyamamı?tayışma qoyamamı?do I allow someone to shift? | sentayışmağa qoyamısa?tayışma qoyamısa?do you allow someone to shift? | oltayışmağa qoyamıdı?tayışma qoyamıdı?does he allow someone to shift? | biztayışmağa qoyabızmı?tayışma qoyabızmı?do we allow someone to shift? | siztayışmağa qoyamısız?tayışma qoyamısız?do you all allow someone to shift? | alatayışmağa qoyamıdıla?tayışma qoyamıdıla?do they allow someone to shift? |
| Let someone… (present) | mentayışmağa qoymaymamı?tayışma qoymaymamı?don't I allow someone to shift? | sentayışmağa qoymaymısa?tayışma qoymaymısa?don't you allow someone to shift? | oltayışmağa qoymaymıdı?tayışma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to shift? | biztayışmağa qoymaybızmı?tayışma qoymaybızmı?don't we allow someone to shift? | siztayışmağa qoymaymısız?tayışma qoymaymısız?don't you all allow someone to shift? | alatayışmağa qoymaymıdıla?tayışma qoymaymıdıla?don't they allow someone to shift? |
| Let someone… (past) | mentayışmağa qoydumtayışma qoydumI allowed someone to shift | sentayışmağa qoyduŋtayışma qoyduŋyou allowed someone to shift | oltayışmağa qoydutayışma qoyduhe allowed someone to shift | biztayışmağa qoyduqtayışma qoyduqwe allowed someone to shift | siztayışmağa qoyduğuztayışma qoyduğuzyou all allowed someone to shift | alatayışmağa qoydulatayışma qoydulathey allowed someone to shift |
| Let someone… (past) | mentayışmağa qoymadımtayışma qoymadımI didn't allow someone to shift | sentayışmağa qoymadıŋtayışma qoymadıŋyou didn't allow someone to shift | oltayışmağa qoymadıtayışma qoymadıhe didn't allow someone to shift | biztayışmağa qoymadıqtayışma qoymadıqwe didn't allow someone to shift | siztayışmağa qoymadığıztayışma qoymadığızyou all didn't allow someone to shift | alatayışmağa qoymadılatayışma qoymadılathey didn't allow someone to shift |
| Let someone… (past) | mentayışmağa qoydummu?tayışma qoydummu?did I allow someone to shift? | sentayışmağa qoyduŋmu?tayışma qoyduŋmu?did you allow someone to shift? | oltayışmağa qoydumu?tayışma qoydumu?did he allow someone to shift? | biztayışmağa qoyduqmu?tayışma qoyduqmu?did we allow someone to shift? | siztayışmağa qoyduğuzmu?tayışma qoyduğuzmu?did you all allow someone to shift? | alatayışmağa qoydulamı?tayışma qoydulamı?did they allow someone to shift? |
| Let someone… (past) | mentayışmağa qoymadımmı?tayışma qoymadımmı?didn't I allow someone to shift? | sentayışmağa qoymadıŋmı?tayışma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to shift? | oltayışmağa qoymadımı?tayışma qoymadımı?didn't he allow someone to shift? | biztayışmağa qoymadıqmı?tayışma qoymadıqmı?didn't we allow someone to shift? | siztayışmağa qoymadığızmı?tayışma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to shift? | alatayışmağa qoymadılamı?tayışma qoymadılamı?didn't they allow someone to shift? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
tayışalırğa be able to shift · tayışalmazğa be unable to shift
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | mentayışalamaI can shift | sentayışalasayou can shift | oltayışaladıhe can shift | biztayışalabızwe can shift | siztayışalasızyou all can shift | alatayışaladılathey can shift |
| Ability — present | mentayışalmaymaI can't shift | sentayışalmaysayou can't shift | oltayışalmaydıhe can't shift | biztayışalmaybızwe can't shift | siztayışalmaysızyou all can't shift | alatayışalmaydılathey can't shift |
| Ability — present | mentayışalamamı? tayışalamıma?can I shift? | sentayışalamısa?can you shift? | oltayışalamıdı?can he shift? | biztayışalabızmı? tayışalamıbız?can we shift? | siztayışalamısız?can you all shift? | alatayışalamıdıla?can they shift? |
| Ability — present | mentayışalmaymamı? tayışalmaymıma?can't I shift? | sentayışalmaymısa?can't you shift? | oltayışalmaymıdı?can't he shift? | biztayışalmaybızmı? tayışalmaymıbız?can't we shift? | siztayışalmaymısız?can't you all shift? | alatayışalmaymıdıla?can't they shift? |
| Ability — if I can… | mentayışalsamif I can shift | sentayışalsaŋif you can shift | oltayışalsaif he can shift | biztayışalsaqif we can shift | siztayışalsağızif you all can shift | alatayışalsalaif they can shift |
| Ability — if I can… | mentayışalmasamif I can't shift | sentayışalmasaŋif you can't shift | oltayışalmasaif he can't shift | biztayışalmasaqif we can't shift | siztayışalmasağızif you all can't shift | alatayışalmasalaif they can't shift |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | mentayışaldımI was able to shift | sentayışaldıŋyou were able to shift | oltayışaldıhe was able to shift | biztayışaldıqwe were able to shift | siztayışaldığızyou all were able to shift | alatayışaldılathey were able to shift |
| Ability — simple past | mentayışalmadımI could not shift | sentayışalmadıŋyou could not shift | oltayışalmadıhe could not shift | biztayışalmadıqwe could not shift | siztayışalmadığızyou all could not shift | alatayışalmadılathey could not shift |
| Ability — simple past | mentayışaldımmı?was I able to shift? | sentayışaldıŋmı?were you able to shift? | oltayışaldımı?was he able to shift? | biztayışaldıqmı?were we able to shift? | siztayışaldığızmı?were you all able to shift? | alatayışaldılamı?were they able to shift? |
| Ability — simple past | mentayışalmadımmı?couldn't I shift? | sentayışalmadıŋmı?couldn't you shift? | oltayışalmadımı?couldn't he shift? | biztayışalmadıqmı?couldn't we shift? | siztayışalmadığızmı?couldn't you all shift? | alatayışalmadılamı?couldn't they shift? |
| Ability — perfect / -ğan past | mentayışalğanmaI have been able to shift | sentayışalğansayou have been able to shift | oltayışalğandıhe has been able to shift | biztayışalğanbızwe have been able to shift | siztayışalğansızyou all have been able to shift | alatayışalğandılathey have been able to shift |
| Ability — perfect / -ğan past | mentayışalmağanmaI haven't been able to shift | sentayışalmağansayou haven't been able to shift | oltayışalmağandıhe hasn't been able to shift | biztayışalmağanbızwe haven't been able to shift | siztayışalmağansızyou all haven't been able to shift | alatayışalmağandılathey haven't been able to shift |
| Ability — perfect / -ğan past | mentayışalğanmamı? tayışalğanmıma?have I been able to shift? | sentayışalğanmısa?have you been able to shift? | oltayışalğanmıdı?has he been able to shift? | biztayışalğanbızmı? tayışalğanmıbız?have we been able to shift? | siztayışalğanmısız?have you all been able to shift? | alatayışalğanmıdıla?have they been able to shift? |
| Ability — perfect / -ğan past | mentayışalmağanmamı? tayışalmağanmıma?haven't I been able to shift? | sentayışalmağanmısa?haven't you been able to shift? | oltayışalmağanmıdı?hasn't he been able to shift? | biztayışalmağanbızmı? tayışalmağanmıbız?haven't we been able to shift? | siztayışalmağanmısız?haven't you all been able to shift? | alatayışalmağanmıdıla?haven't they been able to shift? |
| Ability — past perfect | mentayışalğan edimtayışalğanemI had been able to shift | sentayışalğan ediŋtayışalğaneŋyou had been able to shift | oltayışalğan editayışalğanedhe had been able to shift | biztayışalğan ediktayışalğanekwe had been able to shift | siztayışalğan edigiztayışalğanegizyou all had been able to shift | alatayışalğan ediletayışalğanellethey had been able to shift |
| Ability — past perfect | mentayışalmağan edimtayışalmağanemI hadn't been able to shift | sentayışalmağan ediŋtayışalmağaneŋyou hadn't been able to shift | oltayışalmağan editayışalmağanedhe hadn't been able to shift | biztayışalmağan ediktayışalmağanekwe hadn't been able to shift | siztayışalmağan edigiztayışalmağanegizyou all hadn't been able to shift | alatayışalmağan ediletayışalmağanellethey hadn't been able to shift |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | mentayışala edimtayışalaemI could shift | sentayışala ediŋtayışalaeŋyou could shift | oltayışala editayışalaedhe could shift | biztayışala ediktayışalaekwe could shift | siztayışala edigiztayışalaegizyou all could shift | alatayışala ediletayışalaellethey could shift |
| Ability — past background | mentayışalmay edimtayışalmayemI could not shift | sentayışalmay ediŋtayışalmayeŋyou could not shift | oltayışalmay editayışalmayedhe could not shift | biztayışalmay ediktayışalmayekwe could not shift | siztayışalmay edigiztayışalmayegizyou all could not shift | alatayışalmay ediletayışalmayellethey could not shift |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | mentayışalırmaI will be able to shift | sentayışalırsayou will be able to shift | oltayışalırhe will be able to shift | biztayışalırbızwe will be able to shift | siztayışalırsızyou all will be able to shift | alatayışalırlathey will be able to shift |
| Ability — future I | mentayışalmazmaI won't be able to shift | sentayışalmazsayou won't be able to shift | oltayışalmazhe won't be able to shift | biztayışalmazbızwe won't be able to shift | siztayışalmazsızyou all won't be able to shift | alatayışalmazlathey won't be able to shift |
| Ability — future I | mentayışalırmamı? tayışalırmıma?will I be able to shift? | sentayışalırmısa?will you be able to shift? | oltayışalırmı?will he be able to shift? | biztayışalırbızmı? tayışalırmıbız?will we be able to shift? | siztayışalırmısız?will you all be able to shift? | alatayışalırlamı? tayışalırmıla?will they be able to shift? |
| Ability — future I | mentayışalmazmamı? tayışalmazmıma?won't I be able to shift? | sentayışalmazmısa?won't you be able to shift? | oltayışalmazmı?won't he be able to shift? | biztayışalmazbızmı? tayışalmazmıbız?won't we be able to shift? | siztayışalmazmısız?won't you all be able to shift? | alatayışalmazlamı? tayışalmazmıla?won't they be able to shift? |
| Ability — future II | mentayışallıqmaI am going to be able to shift | sentayışallıqsayou are going to be able to shift | oltayışallıqdıhe is going to be able to shift | biztayışallıqbızwe are going to be able to shift | siztayışallıqsızyou all are going to be able to shift | alatayışallıqdılathey are going to be able to shift |
| Ability — future II | mentayışallıq tülmeI am not going to be able to shift | sentayışallıq tülseyou are not going to be able to shift | oltayışallıq tüldühe is not going to be able to shift | biztayışallıq tülbüzwe are not going to be able to shift | siztayışallıq tülsüzyou all are not going to be able to shift | alatayışallıq tüldülethey are not going to be able to shift |
| Ability — future II | mentayışallıqmamı? tayışallıqmıma?am I going to be able to shift? | sentayışallıqmısa?are you going to be able to shift? | oltayışallıqmıdı?is he going to be able to shift? | biztayışallıqbızmı? tayışallıqmıbız?are we going to be able to shift? | siztayışallıqmısız?are you all going to be able to shift? | alatayışallıqmıdıla?are they going to be able to shift? |
| Ability — future II | mentayışallıq tülmüme?aren't I going to be able to shift? | sentayışallıq tülmüse?aren't you going to be able to shift? | oltayışallıq tülmüdü?isn't he going to be able to shift? | biztayışallıq tülmübüz?aren't we going to be able to shift? | siztayışallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to shift? | alatayışallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to shift? |
| Ability — would be able to… | mentayışalır edimtayışalır emI would be able to shift | sentayışalır ediŋtayışalır eŋyou would be able to shift | oltayışalır editayışalır edhe would be able to shift | biztayışalır ediktayışalır ekwe would be able to shift | siztayışalır edigiztayışalır egizyou all would be able to shift | alatayışalır ediletayışalır ellethey would be able to shift |
| Ability — would be able to… | mentayışalmaz edimtayışalmaz emI wouldn't be able to shift | sentayışalmaz ediŋtayışalmaz eŋyou wouldn't be able to shift | oltayışalmaz editayışalmaz edhe wouldn't be able to shift | biztayışalmaz ediktayışalmaz ekwe wouldn't be able to shift | siztayışalmaz edigiztayışalmaz egizyou all wouldn't be able to shift | alatayışalmaz ediletayışalmaz ellethey wouldn't be able to shift |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | sentayışalğıntayışalğımay you be able to shift | |||||
| Second-person optative — ability | sentayışalmağıntayışalmağımay you not be able to shift | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | mentayışırğa izleymeI want to shift | sentayışırğa izleyseyou want to shift | oltayışırğa izleydihe wants to shift | biztayışırğa izleybizwe want to shift | siztayışırğa izleysizyou all want to shift | alatayışırğa izleydilethey want to shift |
| want to | mentayışırğa izlemeymeI do not want to shift | sentayışırğa izlemeyseyou do not want to shift | oltayışırğa izlemeydihe does not want to shift | biztayışırğa izlemeybizwe do not want to shift | siztayışırğa izlemeysizyou all do not want to shift | alatayışırğa izlemeydilethey do not want to shift |
| would like to | mentayışırğa süemeI would like to shift | sentayışırğa süeseyou would like to shift | oltayışırğa süedihe would like to shift | biztayışırğa süebizwe would like to shift | siztayışırğa süesizyou all would like to shift | alatayışırğa süedilethey would like to shift |
| would like to | mentayışırğa süymeymeI would not like to shift | sentayışırğa süymeyseyou would not like to shift | oltayışırğa süymeydihe would not like to shift | biztayışırğa süymeybizwe would not like to shift | siztayışırğa süymeysizyou all would not like to shift | alatayışırğa süymeydilethey would not like to shift |
| hope to | mentayışırğa umutlanamaI hope to shift | sentayışırğa umutlanasayou hope to shift | oltayışırğa umutlanadıhe hopes to shift | biztayışırğa umutlanabızwe hope to shift | siztayışırğa umutlanasızyou all hope to shift | alatayışırğa umutlanadılathey hope to shift |
| hope to | mentayışırğa umutlanmaymaI do not hope to shift | sentayışırğa umutlanmaysayou do not hope to shift | oltayışırğa umutlanmaydıhe does not hope to shift | biztayışırğa umutlanmaybızwe do not hope to shift | siztayışırğa umutlanmaysızyou all do not hope to shift | alatayışırğa umutlanmaydılathey do not hope to shift |
| be about to | mentayışırğa deb turamaI am about to shift | sentayışırğa deb turasayou are about to shift | oltayışırğa deb turadıhe is about to shift | biztayışırğa deb turabızwe are about to shift | siztayışırğa deb turasızyou all are about to shift | alatayışırğa deb turadılathey are about to shift |
| be about to | mentayışırğa deb turmaymaI am not about to shift | sentayışırğa deb turmaysayou are not about to shift | oltayışırğa deb turmaydıhe is not about to shift | biztayışırğa deb turmaybızwe are not about to shift | siztayışırğa deb turmaysızyou all are not about to shift | alatayışırğa deb turmaydılathey are not about to shift |
| Need and obligation | ||||||
| need to | mentayışırğa kerekmeI need to shift | sentayışırğa kerekseyou need to shift | oltayışırğa kerekdihe needs to shift | biztayışırğa kerekbizwe need to shift | siztayışırğa kereksizyou all need to shift | alatayışırğa kerekdilethey need to shift |
| need to | mentayışırğa kerek tülmeI do not need to shift | sentayışırğa kerek tülseyou do not need to shift | oltayışırğa kerek tüldühe does not need to shift | biztayışırğa kerek tülbüzwe do not need to shift | siztayışırğa kerek tülsüzyou all do not need to shift | alatayışırğa kerek tüldülethey do not need to shift |
| have to | menmenŋe tayışırğa tüşediI have to shift | sensenŋe tayışırğa tüşediyou have to shift | olaŋa tayışırğa tüşedihe has to shift | bizbizge tayışırğa tüşediwe have to shift | sizsizge tayışırğa tüşediyou all have to shift | alaalağa tayışırğa tüşedithey have to shift |
| have to | menmenŋe tayışırğa tüşmeydiI do not have to shift | sensenŋe tayışırğa tüşmeydiyou do not have to shift | olaŋa tayışırğa tüşmeydihe does not have to shift | bizbizge tayışırğa tüşmeydiwe do not have to shift | sizsizge tayışırğa tüşmeydiyou all do not have to shift | alaalağa tayışırğa tüşmeydithey do not have to shift |
| be obliged to | mentayışırğa borçlumaI am obliged to shift | sentayışırğa borçlusayou are obliged to shift | oltayışırğa borçluduhe is obliged to shift | biztayışırğa borçlubuzwe are obliged to shift | siztayışırğa borçlusuzyou all are obliged to shift | alatayışırğa borçludulathey are obliged to shift |
| be obliged to | mentayışırğa borçlu tülmeI am not obliged to shift | sentayışırğa borçlu tülseyou are not obliged to shift | oltayışırğa borçlu tüldühe is not obliged to shift | biztayışırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to shift | siztayışırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to shift | alatayışırğa borçlu tüldülethey are not obliged to shift |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | mentayışırğa madarım bardıI have a way to shift | sentayışırğa madarıŋ bardıyou have a way to shift | oltayışırğa madarı bardıhe has a way to shift | biztayışırğa madarıbız bardıwe have a way to shift | siztayışırğa madarığız bardıyou all have a way to shift | alatayışırğa madarları bardıthey have a way to shift |
| have a way to | mentayışırğa madarım joqduI have no way to shift | sentayışırğa madarıŋ joqduyou have no way to shift | oltayışırğa madarı joqduhe has no way to shift | biztayışırğa madarıbız joqduwe have no way to shift | siztayışırğa madarığız joqduyou all have no way to shift | alatayışırğa madarları joqduthey have no way to shift |
| be free to | mentayışırğa erkinligim bardıI am free to shift | sentayışırğa erkinligiŋ bardıyou are free to shift | oltayışırğa erkinligi bardıhe is free to shift | biztayışırğa erkinligibiz bardıwe are free to shift | siztayışırğa erkinligigiz bardıyou all are free to shift | alatayışırğa erkinlikleri bardıthey are free to shift |
| be free to | mentayışırğa erkinligim joqduI am not free to shift | sentayışırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to shift | oltayışırğa erkinligi joqduhe is not free to shift | biztayışırğa erkinligibiz joqduwe are not free to shift | siztayışırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to shift | alatayışırğa erkinlikleri joqduthey are not free to shift |
| be possible to | menmenŋe tayışırğa bolluqduit is possible for me to shift | sensenŋe tayışırğa bolluqduit is possible for you to shift | olaŋa tayışırğa bolluqduit is possible for him to shift | bizbizge tayışırğa bolluqduit is possible for us to shift | sizsizge tayışırğa bolluqduit is possible for you all to shift | alaalağa tayışırğa bolluqduit is possible for them to shift |
| be possible to | menmenŋe tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for me to shift | sensenŋe tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for you to shift | olaŋa tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for him to shift | bizbizge tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for us to shift | sizsizge tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to shift | alaalağa tayışırğa bolluq tüldüit is not possible for them to shift |
| be ready to | mentayışırğa hazırmaI am ready to shift | sentayışırğa hazırsayou are ready to shift | oltayışırğa hazırdıhe is ready to shift | biztayışırğa hazırbızwe are ready to shift | siztayışırğa hazırsızyou all are ready to shift | alatayışırğa hazırdılathey are ready to shift |
| be ready to | mentayışırğa hazır tülmeI am not ready to shift | sentayışırğa hazır tülseyou are not ready to shift | oltayışırğa hazır tüldühe is not ready to shift | biztayışırğa hazır tülbüzwe are not ready to shift | siztayışırğa hazır tülsüzyou all are not ready to shift | alatayışırğa hazır tüldülethey are not ready to shift |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | mentayışırğa küreşemeI am trying to shift | sentayışırğa küreşeseyou are trying to shift | oltayışırğa küreşedihe is trying to shift | biztayışırğa küreşebizwe are trying to shift | siztayışırğa küreşesizyou all are trying to shift | alatayışırğa küreşedilethey are trying to shift |
| try to | mentayışırğa küreşmeymeI am not trying to shift | sentayışırğa küreşmeyseyou are not trying to shift | oltayışırğa küreşmeydihe is not trying to shift | biztayışırğa küreşmeybizwe are not trying to shift | siztayışırğa küreşmeysizyou all are not trying to shift | alatayışırğa küreşmeydilethey are not trying to shift |
| agree to | mentayışırğa unaymaI agree to shift | sentayışırğa unaysayou agree to shift | oltayışırğa unaydıhe agrees to shift | biztayışırğa unaybızwe agree to shift | siztayışırğa unaysızyou all agree to shift | alatayışırğa unaydılathey agree to shift |
| agree to | mentayışırğa unamaymaI refuse to shift | sentayışırğa unamaysayou refuse to shift | oltayışırğa unamaydıhe refuses to shift | biztayışırğa unamaybızwe refuse to shift | siztayışırğa unamaysızyou all refuse to shift | alatayışırğa unamaydılathey refuse to shift |
| hurry to | mentayışırğa aşığamaI am in a hurry to shift | sentayışırğa aşığasayou are in a hurry to shift | oltayışırğa aşığadıhe is in a hurry to shift | biztayışırğa aşığabızwe are in a hurry to shift | siztayışırğa aşığasızyou all are in a hurry to shift | alatayışırğa aşığadılathey are in a hurry to shift |
| hurry to | mentayışırğa aşıqmaymaI am in no hurry to shift | sentayışırğa aşıqmaysayou are in no hurry to shift | oltayışırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to shift | biztayışırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to shift | siztayışırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to shift | alatayışırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to shift |
| be afraid to | mentayışırğa qorqamaI am afraid to shift | sentayışırğa qorqasayou are afraid to shift | oltayışırğa qorqadıhe is afraid to shift | biztayışırğa qorqabızwe are afraid to shift | siztayışırğa qorqasızyou all are afraid to shift | alatayışırğa qorqadılathey are afraid to shift |
| be afraid to | mentayışırğa qorqmaymaI am not afraid to shift | sentayışırğa qorqmaysayou are not afraid to shift | oltayışırğa qorqmaydıhe is not afraid to shift | biztayışırğa qorqmaybızwe are not afraid to shift | siztayışırğa qorqmaysızyou all are not afraid to shift | alatayışırğa qorqmaydılathey are not afraid to shift |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | mentayışa bolmazmaI can't be shifting | sentayışa bolmazsayou can't be shifting | oltayışa bolmazhe can't be shifting | biztayışa bolmazbızwe can't be shifting | siztayışa bolmazsızyou all can't be shifting | alatayışa bolmazlathey can't be shifting |
| Inference, present — double negation | mentayışmay bolmazmaI must be shifting (emphatic) | sentayışmay bolmazsayou must be shifting (emphatic) | oltayışmay bolmazhe must be shifting (emphatic) | biztayışmay bolmazbızwe must be shifting (emphatic) | siztayışmay bolmazsızyou all must be shifting (emphatic) | alatayışmay bolmazlathey must be shifting (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | mentayışa turmasamif I don't keep shifting | sentayışa turmasaŋif you don't keep shifting | oltayışa turmasaif he doesn't keep shifting | biztayışa turmasaqif we don't keep shifting | siztayışa turmasağızif you all don't keep shifting | alatayışa turmasalaif they don't keep shifting |
| Inference, progressive — auxiliary negated | mentayışa tura bolmazmaI can't be in the middle of shifting | sentayışa tura bolmazsayou can't be in the middle of shifting | oltayışa tura bolmazhe can't be in the middle of shifting | biztayışa tura bolmazbızwe can't be in the middle of shifting | siztayışa tura bolmazsızyou all can't be in the middle of shifting | alatayışa tura bolmazlathey can't be in the middle of shifting |
| Inference, progressive — double negation | mentayışmay tura bolmazmaI must keep on not shifting (emphatic) | sentayışmay tura bolmazsayou must keep on not shifting (emphatic) | oltayışmay tura bolmazhe must keep on not shifting (emphatic) | biztayışmay tura bolmazbızwe must keep on not shifting (emphatic) | siztayışmay tura bolmazsızyou all must keep on not shifting (emphatic) | alatayışmay tura bolmazlathey must keep on not shifting (emphatic) |
| Progressive — verb negated | mentayışmay turamaI keep on not shifting | sentayışmay turasayou keep on not shifting | oltayışmay turadıhe keeps on not shifting | biztayışmay turabızwe keep on not shifting | siztayışmay turasızyou all keep on not shifting | alatayışmay turadılathey keep on not shifting |
| Progressive — double negation | mentayışmay turmaymaI am not keeping on not shifting | sentayışmay turmaysayou are not keeping on not shifting | oltayışmay turmaydıhe is not keeping on not shifting | biztayışmay turmaybızwe are not keeping on not shifting | siztayışmay turmaysızyou all are not keeping on not shifting | alatayışmay turmaydılathey are not keeping on not shifting |
| Progressive — double negation | mentayışmay turmaymımaaren't I keeping on not shifting? | sentayışmay turmaymısaaren't you keeping on not shifting? | oltayışmay turmaymıdıisn't he keeping on not shifting? | biztayışmay turmaymıbızaren't we keeping on not shifting? | siztayışmay turmaymısızaren't you all keeping on not shifting? | alatayışmay turmaymıdılaaren't they keeping on not shifting? |
| Inference — auxiliary negated | mentayışhan bolmazmaI can't have shifted | sentayışhan bolmazsayou can't have shifted | oltayışhan bolmazhe can't have shifted | biztayışhan bolmazbızwe can't have shifted | siztayışhan bolmazsızyou all can't have shifted | alatayışhan bolmazlathey can't have shifted |
| Inference — double negation | mentayışmağan bolmazmaI must have shifted (emphatic) | sentayışmağan bolmazsayou must have shifted (emphatic) | oltayışmağan bolmazhe must have shifted (emphatic) | biztayışmağan bolmazbızwe must have shifted (emphatic) | siztayışmağan bolmazsızyou all must have shifted (emphatic) | alatayışmağan bolmazlathey must have shifted (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | mentayışhan bolmasamif it weren't that I had shifted | sentayışhan bolmasaŋif it weren't that you had shifted | oltayışhan bolmasaif it weren't that he had shifted | biztayışhan bolmasaqif it weren't that we had shifted | siztayışhan bolmasağızif it weren't that you all had shifted | alatayışhan bolmasalaif it weren't that they had shifted |
| Counterfactual — double negation | mentayışmağan bolmasamif it weren't that I hadn't shifted | sentayışmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't shifted | oltayışmağan bolmasaif it weren't that he hadn't shifted | biztayışmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't shifted | siztayışmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't shifted | alatayışmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't shifted |
| Inference, future — auxiliary negated | mentayışırıq bolmazmaI can't be going to shift | sentayışırıq bolmazsayou can't be going to shift | oltayışırıq bolmazhe can't be going to shift | biztayışırıq bolmazbızwe can't be going to shift | siztayışırıq bolmazsızyou all can't be going to shift | alatayışırıq bolmazlathey can't be going to shift |
| Inference, future — double negation | mentayışmazlıq bolmazmaI must be going to shift (emphatic) | sentayışmazlıq bolmazsayou must be going to shift (emphatic) | oltayışmazlıq bolmazhe must be going to shift (emphatic) | biztayışmazlıq bolmazbızwe must be going to shift (emphatic) | siztayışmazlıq bolmazsızyou all must be going to shift (emphatic) | alatayışmazlıq bolmazlathey must be going to shift (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | mentayışırıq bolmasamif it weren't that I were going to shift | sentayışırıq bolmasaŋif it weren't that you were going to shift | oltayışırıq bolmasaif it weren't that he were going to shift | biztayışırıq bolmasaqif it weren't that we were going to shift | siztayışırıq bolmasağızif it weren't that you all were going to shift | alatayışırıq bolmasalaif it weren't that they were going to shift |
| Counterfactual future — double negation | mentayışmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to shift | sentayışmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to shift | oltayışmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to shift | biztayışmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to shift | siztayışmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to shift | alatayışmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to shift |