taqırlarğa
/taqɯrlarʁa/
1. to take something in, to make something tighter or narrower
- kiyimni taqırlarğa — to take a garment in
- jolnu taqırlarğa — to narrow the road
- üynü taqırladı — he made the house cramped
2. to sadden someone, to weigh on someone's heart
- jüregingi taqırlama — do not weigh down your heart
- bu hapar meni taqırladı — this news saddened me
- anasın taqırlarğa — to sadden his mother
Conjugation
Common forms
- taqırlaydıhe is taking something in
- taqırladıhe took something in
- taqırlağandıhe has taken something in
- taqırlarhe will take something in
- taqırlarıqdıhe is going to take something in
- taqırlay edihe was taking something in
- taqırlasaif he takes something in
- taqırla!take something in!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is taking something in | mentaqırlayma | sentaqırlaysa | oltaqırlaydı | biztaqırlaybız | siztaqırlaysız | alataqırlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not taking something in | mentaqırlamayma | sentaqırlamaysa | oltaqırlamaydı | biztaqırlamaybız | siztaqırlamaysız | alataqırlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he taking something in? | mentaqırlaymıma? taqırlaymamı? | sentaqırlaymısa? | oltaqırlaymıdı? | biztaqırlaymıbız? taqırlaybızmı? | siztaqırlaymısız? | alataqırlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he taking something in? | mentaqırlamaymıma? taqırlamaymamı? | sentaqırlamaymısa? | oltaqırlamaymıdı? | biztaqırlamaymıbız? taqırlamaybızmı? | siztaqırlamaymısız? | alataqırlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually takes something in | mentaqırlawçanma | sentaqırlawçansa | oltaqırlawçandı | biztaqırlawçanbız | siztaqırlawçansız | alataqırlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually take something in | mentaqırlawçan tülme | sentaqırlawçan tülse | oltaqırlawçan tüldü | biztaqırlawçan tülbüz | siztaqırlawçan tülsüz | alataqırlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually take something in? | mentaqırlawçanmıma? taqırlawçanmamı? | sentaqırlawçanmısa? | oltaqırlawçanmıdı? | biztaqırlawçanmıbız? taqırlawçanbızmı? | siztaqırlawçanmısız? | alataqırlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually take something in? | mentaqırlawçan tülmüme? | sentaqırlawçan tülmüse? | oltaqırlawçan tülmüdü? | biztaqırlawçan tülmübüz? | siztaqırlawçan tülmüsüz? | alataqırlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has taken something in and remains so | oltaqırlabdı | alataqırlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he taken something in? | oltaqırlabmıdı? | alataqırlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of taking something in | mentaqırlay turama | sentaqırlay turasa | oltaqırlay turadı | biztaqırlay turabız | siztaqırlay turasız | alataqırlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of taking something in | mentaqırlay turmayma | sentaqırlay turmaysa | oltaqırlay turmaydı | biztaqırlay turmaybız | siztaqırlay turmaysız | alataqırlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of taking something in? | mentaqırlay turamıma? taqırlay turamamı? | sentaqırlay turamısa? | oltaqırlay turamıdı? | biztaqırlay turamıbız? taqırlay turabızmı? | siztaqırlay turamısız? | alataqırlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of taking something in? | mentaqırlay turmaymıma? taqırlay turmaymamı? | sentaqırlay turmaymısa? | oltaqırlay turmaymıdı? | biztaqırlay turmaymıbız? taqırlay turmaybızmı? | siztaqırlay turmaymısız? | alataqırlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he took something in | mentaqırladım | sentaqırladıng | oltaqırladı | biztaqırladıq | siztaqırladığız | alataqırladıla |
| Simple past (definite)he didn't take something in | mentaqırlamadım | sentaqırlamadıng | oltaqırlamadı | biztaqırlamadıq | siztaqırlamadığız | alataqırlamadıla |
| Simple past (definite)did he take something in? | mentaqırladımmı? | sentaqırladıngmı? | oltaqırladımı? | biztaqırladıqmı? | siztaqırladığızmı? | alataqırladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he take something in? | mentaqırlamadımmı? | sentaqırlamadıngmı? | oltaqırlamadımı? | biztaqırlamadıqmı? | siztaqırlamadığızmı? | alataqırlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has taken something in | mentaqırlağanma | sentaqırlağansa | oltaqırlağandı | biztaqırlağanbız | siztaqırlağansız | alataqırlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't taken something in | mentaqırlamağanma | sentaqırlamağansa | oltaqırlamağandı | biztaqırlamağanbız | siztaqırlamağansız | alataqırlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he taken something in? | mentaqırlağanmıma? taqırlağanmamı? | sentaqırlağanmısa? | oltaqırlağanmıdı? | biztaqırlağanmıbız? taqırlağanbızmı? | siztaqırlağanmısız? | alataqırlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he taken something in? | mentaqırlamağanmıma? taqırlamağanmamı? | sentaqırlamağanmısa? | oltaqırlamağanmıdı? | biztaqırlamağanmıbız? taqırlamağanbızmı? | siztaqırlamağanmısız? | alataqırlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will take something in | mentaqırlarma | sentaqırlarsa | oltaqırlar | biztaqırlarbız | siztaqırlarsız | alataqırlarla |
| Indefinite future (future I)he won't take something in | mentaqırlamazma | sentaqırlamazsa | oltaqırlamaz | biztaqırlamazbız | siztaqırlamazsız | alataqırlamazla |
| Indefinite future (future I)will he take something in? | mentaqırlarmıma? taqırlarmamı? | sentaqırlarmısa? | oltaqırlarmı? | biztaqırlarmıbız? taqırlarbızmı? | siztaqırlarmısız? | alataqırlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he take something in? | mentaqırlamazmıma? taqırlamazmamı? | sentaqırlamazmısa? | oltaqırlamazmı? | biztaqırlamazmıbız? taqırlamazbızmı? | siztaqırlamazmısız? | alataqırlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to take something in | mentaqırlarıqma | sentaqırlarıqsa | oltaqırlarıqdı | biztaqırlarıqbız | siztaqırlarıqsız | alataqırlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to take something in | mentaqırlarıq tülme | sentaqırlarıq tülse | oltaqırlarıq tüldü | biztaqırlarıq tülbüz | siztaqırlarıq tülsüz | alataqırlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to take something in? | mentaqırlarıqmıma? taqırlarıqmamı? | sentaqırlarıqmısa? | oltaqırlarıqmıdı? | biztaqırlarıqmıbız? taqırlarıqbızmı? | siztaqırlarıqmısız? | alataqırlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to take something in? | mentaqırlarıq tülmüme? | sentaqırlarıq tülmüse? | oltaqırlarıq tülmüdü? | biztaqırlarıq tülmübüz? | siztaqırlarıq tülmüsüz? | alataqırlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had taken something in | mentaqırlağan edimtaqırlağanem | sentaqırlağan edingtaqırlağaneng | oltaqırlağan editaqırlağaned | biztaqırlağan ediktaqırlağanek | siztaqırlağan edigiztaqırlağanegiz | alataqırlağan ediletaqırlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't taken something in | mentaqırlamağan edimtaqırlamağanem | sentaqırlamağan edingtaqırlamağaneng | oltaqırlamağan editaqırlamağaned | biztaqırlamağan ediktaqırlamağanek | siztaqırlamağan edigiztaqırlamağanegiz | alataqırlamağan ediletaqırlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was taking something in | mentaqırlay edimtaqırlayem | sentaqırlay edingtaqırlayeng | oltaqırlay editaqırlayed | biztaqırlay ediktaqırlayek | siztaqırlay edigiztaqırlayegiz | alataqırlay ediletaqırlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't taking something in | mentaqırlamay edimtaqırlamayem | sentaqırlamay edingtaqırlamayeng | oltaqırlamay editaqırlamayed | biztaqırlamay ediktaqırlamayek | siztaqırlamay edigiztaqırlamayegiz | alataqırlamay ediletaqırlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to take something in | mentaqırlawçan edimtaqırlawçanem | sentaqırlawçan edingtaqırlawçaneng | oltaqırlawçan editaqırlawçaned | biztaqırlawçan ediktaqırlawçanek | siztaqırlawçan edigiztaqırlawçanegiz | alataqırlawçan ediletaqırlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to take something in | mentaqırlawçan tül edimtaqırlawçan tül em | sentaqırlawçan tül edingtaqırlawçan tül eng | oltaqırlawçan tül editaqırlawçan tül ed | biztaqırlawçan tül ediktaqırlawçan tül ek | siztaqırlawçan tül edigiztaqırlawçan tül egiz | alataqırlawçan tül ediletaqırlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had taken something in and remained so | oltaqırlab edi | alataqırlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't taken something in | oltaqırlab tül edi | alataqırlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of taking something in | mentaqırlay tura edimtaqırlay turaem | sentaqırlay tura edingtaqırlay turaeng | oltaqırlay tura editaqırlay turaed | biztaqırlay tura ediktaqırlay turaek | siztaqırlay tura edigiztaqırlay turaegiz | alataqırlay tura ediletaqırlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of taking something in | mentaqırlay turmay edimtaqırlay turmayem | sentaqırlay turmay edingtaqırlay turmayeng | oltaqırlay turmay editaqırlay turmayed | biztaqırlay turmay ediktaqırlay turmayek | siztaqırlay turmay edigiztaqırlay turmayegiz | alataqırlay turmay ediletaqırlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would take something in | mentaqırlar edimtaqırlar em | sentaqırlar edingtaqırlar eng | oltaqırlar editaqırlar ed | biztaqırlar ediktaqırlar ek | siztaqırlar edigiztaqırlar egiz | alataqırlar ediletaqırlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't take something in | mentaqırlamaz edimtaqırlamaz em | sentaqırlamaz edingtaqırlamaz eng | oltaqırlamaz editaqırlamaz ed | biztaqırlamaz ediktaqırlamaz ek | siztaqırlamaz edigiztaqırlamaz egiz | alataqırlamaz ediletaqırlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have taken something in | mentaqırlarıq edimtaqırlarıq em | sentaqırlarıq edingtaqırlarıq eng | oltaqırlarıq editaqırlarıq ed | biztaqırlarıq ediktaqırlarıq ek | siztaqırlarıq edigiztaqırlarıq egiz | alataqırlarıq ediletaqırlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have taken something in | mentaqırlarıq tül edimtaqırlarıq tül em | sentaqırlarıq tül edingtaqırlarıq tül eng | oltaqırlarıq tül editaqırlarıq tül ed | biztaqırlarıq tül ediktaqırlarıq tül ek | siztaqırlarıq tül edigiztaqırlarıq tül egiz | alataqırlarıq tül ediletaqırlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he takes something in | mentaqırlasam | sentaqırlasang | oltaqırlasa | biztaqırlasaq | siztaqırlasağız | alataqırlasala |
| Conditionalif he doesn't take something in | mentaqırlamasam | sentaqırlamasang | oltaqırlamasa | biztaqırlamasaq | siztaqırlamasağız | alataqırlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is taking something in | mentaqırlay esem | sentaqırlay eseng | oltaqırlay ese | biztaqırlay esek | siztaqırlay esegiz | alataqırlay esele |
| Conditional, present realif he is not taking something in | mentaqırlamay esem | sentaqırlamay eseng | oltaqırlamay ese | biztaqırlamay esek | siztaqırlamay esegiz | alataqırlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he took something in | mentaqırlasam editaqırlasam ed | sentaqırlasang editaqırlasang ed | oltaqırlasa editaqırlasaed | biztaqırlasaq editaqırlasaq ed | siztaqırlasağız editaqırlasağız ed | alataqırlasala editaqırlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't take something in | mentaqırlamasam editaqırlamasam ed | sentaqırlamasang editaqırlamasang ed | oltaqırlamasa editaqırlamasaed | biztaqırlamasaq editaqırlamasaq ed | siztaqırlamasağız editaqırlamasağız ed | alataqırlamasala editaqırlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he took something in | mentaqırladım esem | sentaqırladıng eseng | oltaqırladı ese | biztaqırladıq esek | siztaqırladığız esegiz | alataqırladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't take something in | mentaqırlamadım esem | sentaqırlamadıng eseng | oltaqırlamadı ese | biztaqırlamadıq esek | siztaqırlamadığız esegiz | alataqırlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did take something in (indeed) | mentaqırlağan esem | sentaqırlağan eseng | oltaqırlağan ese | biztaqırlağan esek | siztaqırlağan esegiz | alataqırlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't take something in (indeed) | mentaqırlamağan esem | sentaqırlamağan eseng | oltaqırlamağan ese | biztaqırlamağan esek | siztaqırlamağan esegiz | alataqırlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had taken something in | mentaqırlağan bolsam | sentaqırlağan bolsang | oltaqırlağan bolsa | biztaqırlağan bolsaq | siztaqırlağan bolsağız | alataqırlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't taken something in | mentaqırlamağan bolsam | sentaqırlamağan bolsang | oltaqırlamağan bolsa | biztaqırlamağan bolsaq | siztaqırlamağan bolsağız | alataqırlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had taken something in | mentaqırlağan bolsam editaqırlağan bolsam ed | sentaqırlağan bolsang editaqırlağan bolsang ed | oltaqırlağan bolsa editaqırlağan bolsaed | biztaqırlağan bolsaq editaqırlağan bolsaq ed | siztaqırlağan bolsağız editaqırlağan bolsağız ed | alataqırlağan bolsala editaqırlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't taken something in | mentaqırlamağan bolsam editaqırlamağan bolsam ed | sentaqırlamağan bolsang editaqırlamağan bolsang ed | oltaqırlamağan bolsa editaqırlamağan bolsaed | biztaqırlamağan bolsaq editaqırlamağan bolsaq ed | siztaqırlamağan bolsağız editaqırlamağan bolsağız ed | alataqırlamağan bolsala editaqırlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will take something in | mentaqırlar esem | sentaqırlar eseng | oltaqırlar ese | biztaqırlar esek | siztaqırlar esegiz | alataqırlar esele |
| Conditional, aoristif he won't take something in | mentaqırlamaz esem | sentaqırlamaz eseng | oltaqırlamaz ese | biztaqırlamaz esek | siztaqırlamaz esegiz | alataqırlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to take something in | mentaqırlarıq esem | sentaqırlarıq eseng | oltaqırlarıq ese | biztaqırlarıq esek | siztaqırlarıq esegiz | alataqırlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to take something in | mentaqırlarıq tül esem | sentaqırlarıq tül eseng | oltaqırlarıq tül ese | biztaqırlarıq tül esek | siztaqırlarıq tül esegiz | alataqırlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to take something in | mentaqırlarıq bolsam | sentaqırlarıq bolsang | oltaqırlarıq bolsa | biztaqırlarıq bolsaq | siztaqırlarıq bolsağız | alataqırlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to take something in | mentaqırlamazlıq bolsam | sentaqırlamazlıq bolsang | oltaqırlamazlıq bolsa | biztaqırlamazlıq bolsaq | siztaqırlamazlıq bolsağız | alataqırlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso taqırladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be taking something in | mentaqırlay bolurma | sentaqırlay bolursa | oltaqırlay bolur | biztaqırlay bolurbuz | siztaqırlay bolursuz | alataqırlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be taking something in | mentaqırlamay bolurma | sentaqırlamay bolursa | oltaqırlamay bolur | biztaqırlamay bolurbuz | siztaqırlamay bolursuz | alataqırlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of taking something in | mentaqırlay tura bolurma | sentaqırlay tura bolursa | oltaqırlay tura bolur | biztaqırlay tura bolurbuz | siztaqırlay tura bolursuz | alataqırlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not taking something in | mentaqırlamay tura bolurma | sentaqırlamay tura bolursa | oltaqırlamay tura bolur | biztaqırlamay tura bolurbuz | siztaqırlamay tura bolursuz | alataqırlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have taken something in | mentaqırlağan bolurma | sentaqırlağan bolursa | oltaqırlağan bolur | biztaqırlağan bolurbuz | siztaqırlağan bolursuz | alataqırlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have taken something in | mentaqırlamağan bolurma | sentaqırlamağan bolursa | oltaqırlamağan bolur | biztaqırlamağan bolurbuz | siztaqırlamağan bolursuz | alataqırlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to take something in | mentaqırlarıq bolurma | sentaqırlarıq bolursa | oltaqırlarıq bolur | biztaqırlarıq bolurbuz | siztaqırlarıq bolursuz | alataqırlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to take something in | mentaqırlamazlıq bolurma | sentaqırlamazlıq bolursa | oltaqırlamazlıq bolur | biztaqırlamazlıq bolurbuz | siztaqırlamazlıq bolursuz | alataqırlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it take something in | mentaqırlayım | sentaqırla! | oltaqırlasın | biztaqırlayıq | siztaqırlağız! | alataqırlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not take something in | mentaqırlamayım | sentaqırlama! | oltaqırlamasın | biztaqırlamayıq | siztaqırlamağız! | alataqırlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he take something in? | mentaqırlayımmı? | oltaqırlasınmı? | biztaqırlayıqmı? | alataqırlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not take something in? | mentaqırlamayımmı? | oltaqırlamasınmı? | biztaqırlamayıqmı? | alataqırlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it take something in | sentaqırlaçı2 | oltaqırlasınçı | siztaqırlaçığız | alataqırlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not take something in | sentaqırlamaçı2 | oltaqırlamasınçı | siztaqırlamaçığız | alataqırlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you take something in | sentaqırlağıntaqırlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not take something in | sentaqırlamağıntaqırlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he took something in | mentaqırlağay edim taqırlağa edim | sentaqırlağay eding taqırlağa eding | oltaqırlağay edi taqırlağa edi | biztaqırlağay edik taqırlağa edik | siztaqırlağay edigiz taqırlağa edigiz | alataqırlağay edile taqırlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not take something in | mentaqırlamağay edim taqırlamağa edim | sentaqırlamağay eding taqırlamağa eding | oltaqırlamağay edi taqırlamağa edi | biztaqırlamağay edik taqırlamağa edik | siztaqırlamağay edigiz taqırlamağa edigiz | alataqırlamağay edile taqırlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to take something in | mentaqırlamağa qoyayımtaqırlama qoyayım | sentaqırlamağa qoy!taqırlama qoy! | oltaqırlamağa qoysuntaqırlama qoysun | biztaqırlamağa qoyayıqtaqırlama qoyayıq | siztaqırlamağa qoyuğuz!taqırlama qoyuğuz! | alataqırlamağa qoysunlataqırlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to take something in | mentaqırlamağa qoymayımtaqırlama qoymayım | sentaqırlamağa qoyma!taqırlama qoyma! | oltaqırlamağa qoymasıntaqırlama qoymasın | biztaqırlamağa qoymayıqtaqırlama qoymayıq | siztaqırlamağa qoymağız!taqırlama qoymağız! | alataqırlamağa qoymasınlataqırlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoyayımmı?taqırlama qoyayımmı? | oltaqırlamağa qoysunmu?taqırlama qoysunmu? | biztaqırlamağa qoyayıqmı?taqırlama qoyayıqmı? | alataqırlamağa qoysunlamı?taqırlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoymayımmı?taqırlama qoymayımmı? | oltaqırlamağa qoymasınmı?taqırlama qoymasınmı? | biztaqırlamağa qoymayıqmı?taqırlama qoymayıqmı? | alataqırlamağa qoymasınlamı?taqırlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to take something in | mentaqırlamağa qoyamataqırlama qoyama | sentaqırlamağa qoyasataqırlama qoyasa | oltaqırlamağa qoyadıtaqırlama qoyadı | biztaqırlamağa qoyabıztaqırlama qoyabız | siztaqırlamağa qoyasıztaqırlama qoyasız | alataqırlamağa qoyadılataqırlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to take something in | mentaqırlamağa qoymaymataqırlama qoymayma | sentaqırlamağa qoymaysataqırlama qoymaysa | oltaqırlamağa qoymaydıtaqırlama qoymaydı | biztaqırlamağa qoymaybıztaqırlama qoymaybız | siztaqırlamağa qoymaysıztaqırlama qoymaysız | alataqırlamağa qoymaydılataqırlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoyamıma?taqırlama qoyamıma? | sentaqırlamağa qoyamısa?taqırlama qoyamısa? | oltaqırlamağa qoyamıdı?taqırlama qoyamıdı? | biztaqırlamağa qoyamıbız?taqırlama qoyamıbız? | siztaqırlamağa qoyamısız?taqırlama qoyamısız? | alataqırlamağa qoyamıdıla?taqırlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoymaymıma?taqırlama qoymaymıma? | sentaqırlamağa qoymaymısa?taqırlama qoymaymısa? | oltaqırlamağa qoymaymıdı?taqırlama qoymaymıdı? | biztaqırlamağa qoymaymıbız?taqırlama qoymaymıbız? | siztaqırlamağa qoymaymısız?taqırlama qoymaymısız? | alataqırlamağa qoymaymıdıla?taqırlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to take something in | mentaqırlamağa qoydumtaqırlama qoydum | sentaqırlamağa qoydungtaqırlama qoydung | oltaqırlamağa qoydutaqırlama qoydu | biztaqırlamağa qoyduqtaqırlama qoyduq | siztaqırlamağa qoyduğuztaqırlama qoyduğuz | alataqırlamağa qoydulataqırlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to take something in | mentaqırlamağa qoymadımtaqırlama qoymadım | sentaqırlamağa qoymadıngtaqırlama qoymadıng | oltaqırlamağa qoymadıtaqırlama qoymadı | biztaqırlamağa qoymadıqtaqırlama qoymadıq | siztaqırlamağa qoymadığıztaqırlama qoymadığız | alataqırlamağa qoymadılataqırlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoydummu?taqırlama qoydummu? | sentaqırlamağa qoydungmu?taqırlama qoydungmu? | oltaqırlamağa qoydumu?taqırlama qoydumu? | biztaqırlamağa qoyduqmu?taqırlama qoyduqmu? | siztaqırlamağa qoyduğuzmu?taqırlama qoyduğuzmu? | alataqırlamağa qoydulamı?taqırlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to take something in? | mentaqırlamağa qoymadımmı?taqırlama qoymadımmı? | sentaqırlamağa qoymadıngmı?taqırlama qoymadıngmı? | oltaqırlamağa qoymadımı?taqırlama qoymadımı? | biztaqırlamağa qoymadıqmı?taqırlama qoymadıqmı? | siztaqırlamağa qoymadığızmı?taqırlama qoymadığızmı? | alataqırlamağa qoymadılamı?taqırlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can take something in | mentaqırlayalama | sentaqırlayalasa | oltaqırlayaladı | biztaqırlayalabız | siztaqırlayalasız | alataqırlayaladıla |
| Ability — presenthe can't take something in | mentaqırlayalmayma | sentaqırlayalmaysa | oltaqırlayalmaydı | biztaqırlayalmaybız | siztaqırlayalmaysız | alataqırlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he take something in? | mentaqırlayalamıma? taqırlayalamamı? | sentaqırlayalamısa? | oltaqırlayalamıdı? | biztaqırlayalamıbız? taqırlayalabızmı? | siztaqırlayalamısız? | alataqırlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he take something in? | mentaqırlayalmaymıma? taqırlayalmaymamı? | sentaqırlayalmaymısa? | oltaqırlayalmaymıdı? | biztaqırlayalmaymıbız? taqırlayalmaybızmı? | siztaqırlayalmaymısız? | alataqırlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can take something in | mentaqırlayalsam | sentaqırlayalsang | oltaqırlayalsa | biztaqırlayalsaq | siztaqırlayalsağız | alataqırlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't take something in | mentaqırlayalmasam | sentaqırlayalmasang | oltaqırlayalmasa | biztaqırlayalmasaq | siztaqırlayalmasağız | alataqırlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to take something in | mentaqırlayaldım | sentaqırlayaldıng | oltaqırlayaldı | biztaqırlayaldıq | siztaqırlayaldığız | alataqırlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not take something in | mentaqırlayalmadım | sentaqırlayalmadıng | oltaqırlayalmadı | biztaqırlayalmadıq | siztaqırlayalmadığız | alataqırlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to take something in? | mentaqırlayaldımmı? | sentaqırlayaldıngmı? | oltaqırlayaldımı? | biztaqırlayaldıqmı? | siztaqırlayaldığızmı? | alataqırlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he take something in? | mentaqırlayalmadımmı? | sentaqırlayalmadıngmı? | oltaqırlayalmadımı? | biztaqırlayalmadıqmı? | siztaqırlayalmadığızmı? | alataqırlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to take something in | mentaqırlayalğanma | sentaqırlayalğansa | oltaqırlayalğandı | biztaqırlayalğanbız | siztaqırlayalğansız | alataqırlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to take something in | mentaqırlayalmağanma | sentaqırlayalmağansa | oltaqırlayalmağandı | biztaqırlayalmağanbız | siztaqırlayalmağansız | alataqırlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to take something in? | mentaqırlayalğanmıma? taqırlayalğanmamı? | sentaqırlayalğanmısa? | oltaqırlayalğanmıdı? | biztaqırlayalğanmıbız? taqırlayalğanbızmı? | siztaqırlayalğanmısız? | alataqırlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to take something in? | mentaqırlayalmağanmıma? taqırlayalmağanmamı? | sentaqırlayalmağanmısa? | oltaqırlayalmağanmıdı? | biztaqırlayalmağanmıbız? taqırlayalmağanbızmı? | siztaqırlayalmağanmısız? | alataqırlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to take something in | mentaqırlayalğan edimtaqırlayalğanem | sentaqırlayalğan edingtaqırlayalğaneng | oltaqırlayalğan editaqırlayalğaned | biztaqırlayalğan ediktaqırlayalğanek | siztaqırlayalğan edigiztaqırlayalğanegiz | alataqırlayalğan ediletaqırlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to take something in | mentaqırlayalmağan edimtaqırlayalmağanem | sentaqırlayalmağan edingtaqırlayalmağaneng | oltaqırlayalmağan editaqırlayalmağaned | biztaqırlayalmağan ediktaqırlayalmağanek | siztaqırlayalmağan edigiztaqırlayalmağanegiz | alataqırlayalmağan ediletaqırlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could take something in | mentaqırlayala edimtaqırlayalaem | sentaqırlayala edingtaqırlayalaeng | oltaqırlayala editaqırlayalaed | biztaqırlayala ediktaqırlayalaek | siztaqırlayala edigiztaqırlayalaegiz | alataqırlayala ediletaqırlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not take something in | mentaqırlayalmay edimtaqırlayalmayem | sentaqırlayalmay edingtaqırlayalmayeng | oltaqırlayalmay editaqırlayalmayed | biztaqırlayalmay ediktaqırlayalmayek | siztaqırlayalmay edigiztaqırlayalmayegiz | alataqırlayalmay ediletaqırlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to take something in | mentaqırlayalırma | sentaqırlayalırsa | oltaqırlayalır | biztaqırlayalırbız | siztaqırlayalırsız | alataqırlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to take something in | mentaqırlayalmazma | sentaqırlayalmazsa | oltaqırlayalmaz | biztaqırlayalmazbız | siztaqırlayalmazsız | alataqırlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to take something in? | mentaqırlayalırmıma? taqırlayalırmamı? | sentaqırlayalırmısa? | oltaqırlayalırmı? | biztaqırlayalırmıbız? taqırlayalırbızmı? | siztaqırlayalırmısız? | alataqırlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to take something in? | mentaqırlayalmazmıma? taqırlayalmazmamı? | sentaqırlayalmazmısa? | oltaqırlayalmazmı? | biztaqırlayalmazmıbız? taqırlayalmazbızmı? | siztaqırlayalmazmısız? | alataqırlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to take something in | mentaqırlayallıqma | sentaqırlayallıqsa | oltaqırlayallıqdı | biztaqırlayallıqbız | siztaqırlayallıqsız | alataqırlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to take something in | mentaqırlayallıq tülme | sentaqırlayallıq tülse | oltaqırlayallıq tüldü | biztaqırlayallıq tülbüz | siztaqırlayallıq tülsüz | alataqırlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to take something in? | mentaqırlayallıqmıma? taqırlayallıqmamı? | sentaqırlayallıqmısa? | oltaqırlayallıqmıdı? | biztaqırlayallıqmıbız? taqırlayallıqbızmı? | siztaqırlayallıqmısız? | alataqırlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to take something in? | mentaqırlayallıq tülmüme? | sentaqırlayallıq tülmüse? | oltaqırlayallıq tülmüdü? | biztaqırlayallıq tülmübüz? | siztaqırlayallıq tülmüsüz? | alataqırlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to take something in | mentaqırlayalır edimtaqırlayalır em | sentaqırlayalır edingtaqırlayalır eng | oltaqırlayalır editaqırlayalır ed | biztaqırlayalır ediktaqırlayalır ek | siztaqırlayalır edigiztaqırlayalır egiz | alataqırlayalır ediletaqırlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to take something in | mentaqırlayalmaz edimtaqırlayalmaz em | sentaqırlayalmaz edingtaqırlayalmaz eng | oltaqırlayalmaz editaqırlayalmaz ed | biztaqırlayalmaz ediktaqırlayalmaz ek | siztaqırlayalmaz edigiztaqırlayalmaz egiz | alataqırlayalmaz ediletaqırlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to take something in | sentaqırlayalğıntaqırlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to take something in | sentaqırlayalmağıntaqırlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be taking something in | mentaqırlay bolmazma | sentaqırlay bolmazsa | oltaqırlay bolmaz | biztaqırlay bolmazbız | siztaqırlay bolmazsız | alataqırlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be taking something in (emphatic) | mentaqırlamay bolmazma | sentaqırlamay bolmazsa | oltaqırlamay bolmaz | biztaqırlamay bolmazbız | siztaqırlamay bolmazsız | alataqırlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of taking something in | mentaqırlay tura bolmazma | sentaqırlay tura bolmazsa | oltaqırlay tura bolmaz | biztaqırlay tura bolmazbız | siztaqırlay tura bolmazsız | alataqırlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not taking something in (emphatic) | mentaqırlamay tura bolmazma | sentaqırlamay tura bolmazsa | oltaqırlamay tura bolmaz | biztaqırlamay tura bolmazbız | siztaqırlamay tura bolmazsız | alataqırlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not taking something in | mentaqırlamay turama | sentaqırlamay turasa | oltaqırlamay turadı | biztaqırlamay turabız | siztaqırlamay turasız | alataqırlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not taking something in | mentaqırlamay turmayma | sentaqırlamay turmaysa | oltaqırlamay turmaydı | biztaqırlamay turmaybız | siztaqırlamay turmaysız | alataqırlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not taking something in? | mentaqırlamay turmaymıma | sentaqırlamay turmaymısa | oltaqırlamay turmaymıdı | biztaqırlamay turmaymıbız | siztaqırlamay turmaymısız | alataqırlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have taken something in | mentaqırlağan bolmazma | sentaqırlağan bolmazsa | oltaqırlağan bolmaz | biztaqırlağan bolmazbız | siztaqırlağan bolmazsız | alataqırlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have taken something in (emphatic) | mentaqırlamağan bolmazma | sentaqırlamağan bolmazsa | oltaqırlamağan bolmaz | biztaqırlamağan bolmazbız | siztaqırlamağan bolmazsız | alataqırlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had taken something in | mentaqırlağan bolmasam | sentaqırlağan bolmasang | oltaqırlağan bolmasa | biztaqırlağan bolmasaq | siztaqırlağan bolmasağız | alataqırlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't taken something in | mentaqırlamağan bolmasam | sentaqırlamağan bolmasang | oltaqırlamağan bolmasa | biztaqırlamağan bolmasaq | siztaqırlamağan bolmasağız | alataqırlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to take something in | mentaqırlarıq bolmazma | sentaqırlarıq bolmazsa | oltaqırlarıq bolmaz | biztaqırlarıq bolmazbız | siztaqırlarıq bolmazsız | alataqırlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to take something in (emphatic) | mentaqırlamazlıq bolmazma | sentaqırlamazlıq bolmazsa | oltaqırlamazlıq bolmaz | biztaqırlamazlıq bolmazbız | siztaqırlamazlıq bolmazsız | alataqırlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to take something in | mentaqırlarıq bolmasam | sentaqırlarıq bolmasang | oltaqırlarıq bolmasa | biztaqırlarıq bolmasaq | siztaqırlarıq bolmasağız | alataqırlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to take something in | mentaqırlamazlıq bolmasam | sentaqırlamazlıq bolmasang | oltaqırlamazlıq bolmasa | biztaqırlamazlıq bolmasaq | siztaqırlamazlıq bolmasağız | alataqırlamazlıq bolmasala |