talçığırğa
/taltʃɯʁɯrʁa/
to get tired, to be worn out, to grow weary
- işde talçığırğa — to grow weary at work
- isside talçığırğa — to grow limp in the heat
- qolum talçıqdı — my hand has grown tired
- uzaq jolda talçığırğa — to grow weary on a long road
Conjugation
Common forms
- talçığadıhe is getting tired
- talçıqdıhe got tired
- talçıqğandıhe has got tired
- talçığırhe will get tired
- talçığırıqdıhe is going to get tired
- talçığa edihe was getting tired
- talçığsaif he gets tired
- talçığ!get tired!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is getting tired | mentalçığama | sentalçığasa | oltalçığadı | biztalçığabız | siztalçığasız | alatalçığadıla |
| Present (simple & continuous)he is not getting tired | mentalçığmayma | sentalçığmaysa | oltalçığmaydı | biztalçığmaybız | siztalçığmaysız | alatalçığmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he getting tired? | mentalçığamıma? talçığamamı? | sentalçığamısa? | oltalçığamıdı? | biztalçığamıbız? talçığabızmı? | siztalçığamısız? | alatalçığamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he getting tired? | mentalçığmaymıma? talçığmaymamı? | sentalçığmaymısa? | oltalçığmaymıdı? | biztalçığmaymıbız? talçığmaybızmı? | siztalçığmaymısız? | alatalçığmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually gets tired | mentalçığıwçanma | sentalçığıwçansa | oltalçığıwçandı | biztalçığıwçanbız | siztalçığıwçansız | alatalçığıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually get tired | mentalçığıwçan tülme | sentalçığıwçan tülse | oltalçığıwçan tüldü | biztalçığıwçan tülbüz | siztalçığıwçan tülsüz | alatalçığıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually get tired? | mentalçığıwçanmıma? talçığıwçanmamı? | sentalçığıwçanmısa? | oltalçığıwçanmıdı? | biztalçığıwçanmıbız? talçığıwçanbızmı? | siztalçığıwçanmısız? | alatalçığıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually get tired? | mentalçığıwçan tülmüme? | sentalçığıwçan tülmüse? | oltalçığıwçan tülmüdü? | biztalçığıwçan tülmübüz? | siztalçığıwçan tülmüsüz? | alatalçığıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has got tired and remains so | oltalçığıbdı | alatalçığıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he got tired? | oltalçığıbmıdı? | alatalçığıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of getting tired | mentalçığa turama | sentalçığa turasa | oltalçığa turadı | biztalçığa turabız | siztalçığa turasız | alatalçığa turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of getting tired | mentalçığa turmayma | sentalçığa turmaysa | oltalçığa turmaydı | biztalçığa turmaybız | siztalçığa turmaysız | alatalçığa turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of getting tired? | mentalçığa turamıma? talçığa turamamı? | sentalçığa turamısa? | oltalçığa turamıdı? | biztalçığa turamıbız? talçığa turabızmı? | siztalçığa turamısız? | alatalçığa turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of getting tired? | mentalçığa turmaymıma? talçığa turmaymamı? | sentalçığa turmaymısa? | oltalçığa turmaymıdı? | biztalçığa turmaymıbız? talçığa turmaybızmı? | siztalçığa turmaymısız? | alatalçığa turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he got tired | mentalçıqdım | sentalçıqdıng | oltalçıqdı | biztalçıqdıq | siztalçıqdığız | alatalçıqdıla |
| Simple past (definite)he didn't get tired | mentalçığmadım | sentalçığmadıng | oltalçığmadı | biztalçığmadıq | siztalçığmadığız | alatalçığmadıla |
| Simple past (definite)did he get tired? | mentalçıqdımmı? | sentalçıqdıngmı? | oltalçıqdımı? | biztalçıqdıqmı? | siztalçıqdığızmı? | alatalçıqdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he get tired? | mentalçığmadımmı? | sentalçığmadıngmı? | oltalçığmadımı? | biztalçığmadıqmı? | siztalçığmadığızmı? | alatalçığmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has got tired | mentalçıqğanma | sentalçıqğansa | oltalçıqğandı | biztalçıqğanbız | siztalçıqğansız | alatalçıqğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't got tired | mentalçığmağanma | sentalçığmağansa | oltalçığmağandı | biztalçığmağanbız | siztalçığmağansız | alatalçığmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he got tired? | mentalçıqğanmıma? talçıqğanmamı? | sentalçıqğanmısa? | oltalçıqğanmıdı? | biztalçıqğanmıbız? talçıqğanbızmı? | siztalçıqğanmısız? | alatalçıqğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he got tired? | mentalçığmağanmıma? talçığmağanmamı? | sentalçığmağanmısa? | oltalçığmağanmıdı? | biztalçığmağanmıbız? talçığmağanbızmı? | siztalçığmağanmısız? | alatalçığmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will get tired | mentalçığırma | sentalçığırsa | oltalçığır | biztalçığırbız | siztalçığırsız | alatalçığırla |
| Indefinite future (future I)he won't get tired | mentalçığmazma | sentalçığmazsa | oltalçığmaz | biztalçığmazbız | siztalçığmazsız | alatalçığmazla |
| Indefinite future (future I)will he get tired? | mentalçığırmıma? talçığırmamı? | sentalçığırmısa? | oltalçığırmı? | biztalçığırmıbız? talçığırbızmı? | siztalçığırmısız? | alatalçığırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he get tired? | mentalçığmazmıma? talçığmazmamı? | sentalçığmazmısa? | oltalçığmazmı? | biztalçığmazmıbız? talçığmazbızmı? | siztalçığmazmısız? | alatalçığmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to get tired | mentalçığırıqma | sentalçığırıqsa | oltalçığırıqdı | biztalçığırıqbız | siztalçığırıqsız | alatalçığırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to get tired | mentalçığırıq tülme | sentalçığırıq tülse | oltalçığırıq tüldü | biztalçığırıq tülbüz | siztalçığırıq tülsüz | alatalçığırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to get tired? | mentalçığırıqmıma? talçığırıqmamı? | sentalçığırıqmısa? | oltalçığırıqmıdı? | biztalçığırıqmıbız? talçığırıqbızmı? | siztalçığırıqmısız? | alatalçığırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to get tired? | mentalçığırıq tülmüme? | sentalçığırıq tülmüse? | oltalçığırıq tülmüdü? | biztalçığırıq tülmübüz? | siztalçığırıq tülmüsüz? | alatalçığırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had got tired | mentalçıqğan edimtalçıqğanem | sentalçıqğan edingtalçıqğaneng | oltalçıqğan editalçıqğaned | biztalçıqğan ediktalçıqğanek | siztalçıqğan edigiztalçıqğanegiz | alatalçıqğan ediletalçıqğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't got tired | mentalçığmağan edimtalçığmağanem | sentalçığmağan edingtalçığmağaneng | oltalçığmağan editalçığmağaned | biztalçığmağan ediktalçığmağanek | siztalçığmağan edigiztalçığmağanegiz | alatalçığmağan ediletalçığmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was getting tired | mentalçığa edimtalçığaem | sentalçığa edingtalçığaeng | oltalçığa editalçığaed | biztalçığa ediktalçığaek | siztalçığa edigiztalçığaegiz | alatalçığa ediletalçığaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't getting tired | mentalçığmay edimtalçığmayem | sentalçığmay edingtalçığmayeng | oltalçığmay editalçığmayed | biztalçığmay ediktalçığmayek | siztalçığmay edigiztalçığmayegiz | alatalçığmay ediletalçığmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to get tired | mentalçığıwçan edimtalçığıwçanem | sentalçığıwçan edingtalçığıwçaneng | oltalçığıwçan editalçığıwçaned | biztalçığıwçan ediktalçığıwçanek | siztalçığıwçan edigiztalçığıwçanegiz | alatalçığıwçan ediletalçığıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to get tired | mentalçığıwçan tül edimtalçığıwçan tül em | sentalçığıwçan tül edingtalçığıwçan tül eng | oltalçığıwçan tül editalçığıwçan tül ed | biztalçığıwçan tül ediktalçığıwçan tül ek | siztalçığıwçan tül edigiztalçığıwçan tül egiz | alatalçığıwçan tül ediletalçığıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had got tired and remained so | oltalçığıb edi | alatalçığıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't got tired | oltalçığıb tül edi | alatalçığıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of getting tired | mentalçığa tura edimtalçığa turaem | sentalçığa tura edingtalçığa turaeng | oltalçığa tura editalçığa turaed | biztalçığa tura ediktalçığa turaek | siztalçığa tura edigiztalçığa turaegiz | alatalçığa tura ediletalçığa turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of getting tired | mentalçığa turmay edimtalçığa turmayem | sentalçığa turmay edingtalçığa turmayeng | oltalçığa turmay editalçığa turmayed | biztalçığa turmay ediktalçığa turmayek | siztalçığa turmay edigiztalçığa turmayegiz | alatalçığa turmay ediletalçığa turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would get tired | mentalçığır edimtalçığır em | sentalçığır edingtalçığır eng | oltalçığır editalçığır ed | biztalçığır ediktalçığır ek | siztalçığır edigiztalçığır egiz | alatalçığır ediletalçığır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't get tired | mentalçığmaz edimtalçığmaz em | sentalçığmaz edingtalçığmaz eng | oltalçığmaz editalçığmaz ed | biztalçığmaz ediktalçığmaz ek | siztalçığmaz edigiztalçığmaz egiz | alatalçığmaz ediletalçığmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have got tired | mentalçığırıq edimtalçığırıq em | sentalçığırıq edingtalçığırıq eng | oltalçığırıq editalçığırıq ed | biztalçığırıq ediktalçığırıq ek | siztalçığırıq edigiztalçığırıq egiz | alatalçığırıq ediletalçığırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have got tired | mentalçığırıq tül edimtalçığırıq tül em | sentalçığırıq tül edingtalçığırıq tül eng | oltalçığırıq tül editalçığırıq tül ed | biztalçığırıq tül ediktalçığırıq tül ek | siztalçığırıq tül edigiztalçığırıq tül egiz | alatalçığırıq tül ediletalçığırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he gets tired | mentalçığsam | sentalçığsang | oltalçığsa | biztalçığsaq | siztalçığsağız | alatalçığsala |
| Conditionalif he doesn't get tired | mentalçığmasam | sentalçığmasang | oltalçığmasa | biztalçığmasaq | siztalçığmasağız | alatalçığmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is getting tired | mentalçığa esem | sentalçığa eseng | oltalçığa ese | biztalçığa esek | siztalçığa esegiz | alatalçığa esele |
| Conditional, present realif he is not getting tired | mentalçığmay esem | sentalçığmay eseng | oltalçığmay ese | biztalçığmay esek | siztalçığmay esegiz | alatalçığmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he got tired | mentalçığsam editalçığsam ed | sentalçığsang editalçığsang ed | oltalçığsa editalçığsaed | biztalçığsaq editalçığsaq ed | siztalçığsağız editalçığsağız ed | alatalçığsala editalçığsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't get tired | mentalçığmasam editalçığmasam ed | sentalçığmasang editalçığmasang ed | oltalçığmasa editalçığmasaed | biztalçığmasaq editalçığmasaq ed | siztalçığmasağız editalçığmasağız ed | alatalçığmasala editalçığmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he got tired | mentalçıqdım esem | sentalçıqdıng eseng | oltalçıqdı ese | biztalçıqdıq esek | siztalçıqdığız esegiz | alatalçıqdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't get tired | mentalçığmadım esem | sentalçığmadıng eseng | oltalçığmadı ese | biztalçığmadıq esek | siztalçığmadığız esegiz | alatalçığmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did get tired (indeed) | mentalçıqğan esem | sentalçıqğan eseng | oltalçıqğan ese | biztalçıqğan esek | siztalçıqğan esegiz | alatalçıqğan esele |
| Conditional, past realif he didn't get tired (indeed) | mentalçığmağan esem | sentalçığmağan eseng | oltalçığmağan ese | biztalçığmağan esek | siztalçığmağan esegiz | alatalçığmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had got tired | mentalçıqğan bolsam | sentalçıqğan bolsang | oltalçıqğan bolsa | biztalçıqğan bolsaq | siztalçıqğan bolsağız | alatalçıqğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't got tired | mentalçığmağan bolsam | sentalçığmağan bolsang | oltalçığmağan bolsa | biztalçığmağan bolsaq | siztalçığmağan bolsağız | alatalçığmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had got tired | mentalçıqğan bolsam editalçıqğan bolsam ed | sentalçıqğan bolsang editalçıqğan bolsang ed | oltalçıqğan bolsa editalçıqğan bolsaed | biztalçıqğan bolsaq editalçıqğan bolsaq ed | siztalçıqğan bolsağız editalçıqğan bolsağız ed | alatalçıqğan bolsala editalçıqğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't got tired | mentalçığmağan bolsam editalçığmağan bolsam ed | sentalçığmağan bolsang editalçığmağan bolsang ed | oltalçığmağan bolsa editalçığmağan bolsaed | biztalçığmağan bolsaq editalçığmağan bolsaq ed | siztalçığmağan bolsağız editalçığmağan bolsağız ed | alatalçığmağan bolsala editalçığmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will get tired | mentalçığır esem | sentalçığır eseng | oltalçığır ese | biztalçığır esek | siztalçığır esegiz | alatalçığır esele |
| Conditional, aoristif he won't get tired | mentalçığmaz esem | sentalçığmaz eseng | oltalçığmaz ese | biztalçığmaz esek | siztalçığmaz esegiz | alatalçığmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to get tired | mentalçığırıq esem | sentalçığırıq eseng | oltalçığırıq ese | biztalçığırıq esek | siztalçığırıq esegiz | alatalçığırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to get tired | mentalçığırıq tül esem | sentalçığırıq tül eseng | oltalçığırıq tül ese | biztalçığırıq tül esek | siztalçığırıq tül esegiz | alatalçığırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to get tired | mentalçığırıq bolsam | sentalçığırıq bolsang | oltalçığırıq bolsa | biztalçığırıq bolsaq | siztalçığırıq bolsağız | alatalçığırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to get tired | mentalçığmazlıq bolsam | sentalçığmazlıq bolsang | oltalçığmazlıq bolsa | biztalçığmazlıq bolsaq | siztalçığmazlıq bolsağız | alatalçığmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso talçıqdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be getting tired | mentalçığa bolurma | sentalçığa bolursa | oltalçığa bolur | biztalçığa bolurbuz | siztalçığa bolursuz | alatalçığa bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be getting tired | mentalçığmay bolurma | sentalçığmay bolursa | oltalçığmay bolur | biztalçığmay bolurbuz | siztalçığmay bolursuz | alatalçığmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of getting tired | mentalçığa tura bolurma | sentalçığa tura bolursa | oltalçığa tura bolur | biztalçığa tura bolurbuz | siztalçığa tura bolursuz | alatalçığa tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not getting tired | mentalçığmay tura bolurma | sentalçığmay tura bolursa | oltalçığmay tura bolur | biztalçığmay tura bolurbuz | siztalçığmay tura bolursuz | alatalçığmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have got tired | mentalçıqğan bolurma | sentalçıqğan bolursa | oltalçıqğan bolur | biztalçıqğan bolurbuz | siztalçıqğan bolursuz | alatalçıqğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have got tired | mentalçığmağan bolurma | sentalçığmağan bolursa | oltalçığmağan bolur | biztalçığmağan bolurbuz | siztalçığmağan bolursuz | alatalçığmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to get tired | mentalçığırıq bolurma | sentalçığırıq bolursa | oltalçığırıq bolur | biztalçığırıq bolurbuz | siztalçığırıq bolursuz | alatalçığırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to get tired | mentalçığmazlıq bolurma | sentalçığmazlıq bolursa | oltalçığmazlıq bolur | biztalçığmazlıq bolurbuz | siztalçığmazlıq bolursuz | alatalçığmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it get tired | mentalçığayım | sentalçığ! | oltalçığsın | biztalçığayıq | siztalçığığız! | alatalçığsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not get tired | mentalçığmayım | sentalçığma! | oltalçığmasın | biztalçığmayıq | siztalçığmağız! | alatalçığmasınla |
| Commands & suggestionsshould he get tired? | mentalçığayımmı? | oltalçığsınmı? | biztalçığayıqmı? | alatalçığsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not get tired? | mentalçığmayımmı? | oltalçığmasınmı? | biztalçığmayıqmı? | alatalçığmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it get tired | sentalçığçı2 | oltalçığsınçı | siztalçığçığız | alatalçığsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not get tired | sentalçığmaçı2 | oltalçığmasınçı | siztalçığmaçığız | alatalçığmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you get tired | sentalçıqğıntalçıqğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not get tired | sentalçığmağıntalçığmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he got tired | mentalçıqğay edim talçıqğa edim | sentalçıqğay eding talçıqğa eding | oltalçıqğay edi talçıqğa edi | biztalçıqğay edik talçıqğa edik | siztalçıqğay edigiz talçıqğa edigiz | alatalçıqğay edile talçıqğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not get tired | mentalçığmağay edim talçığmağa edim | sentalçığmağay eding talçığmağa eding | oltalçığmağay edi talçığmağa edi | biztalçığmağay edik talçığmağa edik | siztalçığmağay edigiz talçığmağa edigiz | alatalçığmağay edile talçığmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to get tired | mentalçığmağa qoyayımtalçığma qoyayım | sentalçığmağa qoy!talçığma qoy! | oltalçığmağa qoysuntalçığma qoysun | biztalçığmağa qoyayıqtalçığma qoyayıq | siztalçığmağa qoyuğuz!talçığma qoyuğuz! | alatalçığmağa qoysunlatalçığma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to get tired | mentalçığmağa qoymayımtalçığma qoymayım | sentalçığmağa qoyma!talçığma qoyma! | oltalçığmağa qoymasıntalçığma qoymasın | biztalçığmağa qoymayıqtalçığma qoymayıq | siztalçığmağa qoymağız!talçığma qoymağız! | alatalçığmağa qoymasınlatalçığma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoyayımmı?talçığma qoyayımmı? | oltalçığmağa qoysunmu?talçığma qoysunmu? | biztalçığmağa qoyayıqmı?talçığma qoyayıqmı? | alatalçığmağa qoysunlamı?talçığma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoymayımmı?talçığma qoymayımmı? | oltalçığmağa qoymasınmı?talçığma qoymasınmı? | biztalçığmağa qoymayıqmı?talçığma qoymayıqmı? | alatalçığmağa qoymasınlamı?talçığma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to get tired | mentalçığmağa qoyamatalçığma qoyama | sentalçığmağa qoyasatalçığma qoyasa | oltalçığmağa qoyadıtalçığma qoyadı | biztalçığmağa qoyabıztalçığma qoyabız | siztalçığmağa qoyasıztalçığma qoyasız | alatalçığmağa qoyadılatalçığma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to get tired | mentalçığmağa qoymaymatalçığma qoymayma | sentalçığmağa qoymaysatalçığma qoymaysa | oltalçığmağa qoymaydıtalçığma qoymaydı | biztalçığmağa qoymaybıztalçığma qoymaybız | siztalçığmağa qoymaysıztalçığma qoymaysız | alatalçığmağa qoymaydılatalçığma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoyamıma?talçığma qoyamıma? | sentalçığmağa qoyamısa?talçığma qoyamısa? | oltalçığmağa qoyamıdı?talçığma qoyamıdı? | biztalçığmağa qoyamıbız?talçığma qoyamıbız? | siztalçığmağa qoyamısız?talçığma qoyamısız? | alatalçığmağa qoyamıdıla?talçığma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoymaymıma?talçığma qoymaymıma? | sentalçığmağa qoymaymısa?talçığma qoymaymısa? | oltalçığmağa qoymaymıdı?talçığma qoymaymıdı? | biztalçığmağa qoymaymıbız?talçığma qoymaymıbız? | siztalçığmağa qoymaymısız?talçığma qoymaymısız? | alatalçığmağa qoymaymıdıla?talçığma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to get tired | mentalçığmağa qoydumtalçığma qoydum | sentalçığmağa qoydungtalçığma qoydung | oltalçığmağa qoydutalçığma qoydu | biztalçığmağa qoyduqtalçığma qoyduq | siztalçığmağa qoyduğuztalçığma qoyduğuz | alatalçığmağa qoydulatalçığma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to get tired | mentalçığmağa qoymadımtalçığma qoymadım | sentalçığmağa qoymadıngtalçığma qoymadıng | oltalçığmağa qoymadıtalçığma qoymadı | biztalçığmağa qoymadıqtalçığma qoymadıq | siztalçığmağa qoymadığıztalçığma qoymadığız | alatalçığmağa qoymadılatalçığma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoydummu?talçığma qoydummu? | sentalçığmağa qoydungmu?talçığma qoydungmu? | oltalçığmağa qoydumu?talçığma qoydumu? | biztalçığmağa qoyduqmu?talçığma qoyduqmu? | siztalçığmağa qoyduğuzmu?talçığma qoyduğuzmu? | alatalçığmağa qoydulamı?talçığma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to get tired? | mentalçığmağa qoymadımmı?talçığma qoymadımmı? | sentalçığmağa qoymadıngmı?talçığma qoymadıngmı? | oltalçığmağa qoymadımı?talçığma qoymadımı? | biztalçığmağa qoymadıqmı?talçığma qoymadıqmı? | siztalçığmağa qoymadığızmı?talçığma qoymadığızmı? | alatalçığmağa qoymadılamı?talçığma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can get tired | mentalçığalama | sentalçığalasa | oltalçığaladı | biztalçığalabız | siztalçığalasız | alatalçığaladıla |
| Ability — presenthe can't get tired | mentalçığalmayma | sentalçığalmaysa | oltalçığalmaydı | biztalçığalmaybız | siztalçığalmaysız | alatalçığalmaydıla |
| Ability — presentcan he get tired? | mentalçığalamıma? talçığalamamı? | sentalçığalamısa? | oltalçığalamıdı? | biztalçığalamıbız? talçığalabızmı? | siztalçığalamısız? | alatalçığalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he get tired? | mentalçığalmaymıma? talçığalmaymamı? | sentalçığalmaymısa? | oltalçığalmaymıdı? | biztalçığalmaymıbız? talçığalmaybızmı? | siztalçığalmaymısız? | alatalçığalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can get tired | mentalçığalsam | sentalçığalsang | oltalçığalsa | biztalçığalsaq | siztalçığalsağız | alatalçığalsala |
| Ability — if I can…if he can't get tired | mentalçığalmasam | sentalçığalmasang | oltalçığalmasa | biztalçığalmasaq | siztalçığalmasağız | alatalçığalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to get tired | mentalçığaldım | sentalçığaldıng | oltalçığaldı | biztalçığaldıq | siztalçığaldığız | alatalçığaldıla |
| Ability — simple pasthe could not get tired | mentalçığalmadım | sentalçığalmadıng | oltalçığalmadı | biztalçığalmadıq | siztalçığalmadığız | alatalçığalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to get tired? | mentalçığaldımmı? | sentalçığaldıngmı? | oltalçığaldımı? | biztalçığaldıqmı? | siztalçığaldığızmı? | alatalçığaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he get tired? | mentalçığalmadımmı? | sentalçığalmadıngmı? | oltalçığalmadımı? | biztalçığalmadıqmı? | siztalçığalmadığızmı? | alatalçığalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to get tired | mentalçığalğanma | sentalçığalğansa | oltalçığalğandı | biztalçığalğanbız | siztalçığalğansız | alatalçığalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to get tired | mentalçığalmağanma | sentalçığalmağansa | oltalçığalmağandı | biztalçığalmağanbız | siztalçığalmağansız | alatalçığalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to get tired? | mentalçığalğanmıma? talçığalğanmamı? | sentalçığalğanmısa? | oltalçığalğanmıdı? | biztalçığalğanmıbız? talçığalğanbızmı? | siztalçığalğanmısız? | alatalçığalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to get tired? | mentalçığalmağanmıma? talçığalmağanmamı? | sentalçığalmağanmısa? | oltalçığalmağanmıdı? | biztalçığalmağanmıbız? talçığalmağanbızmı? | siztalçığalmağanmısız? | alatalçığalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to get tired | mentalçığalğan edimtalçığalğanem | sentalçığalğan edingtalçığalğaneng | oltalçığalğan editalçığalğaned | biztalçığalğan ediktalçığalğanek | siztalçığalğan edigiztalçığalğanegiz | alatalçığalğan ediletalçığalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to get tired | mentalçığalmağan edimtalçığalmağanem | sentalçığalmağan edingtalçığalmağaneng | oltalçığalmağan editalçığalmağaned | biztalçığalmağan ediktalçığalmağanek | siztalçığalmağan edigiztalçığalmağanegiz | alatalçığalmağan ediletalçığalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could get tired | mentalçığala edimtalçığalaem | sentalçığala edingtalçığalaeng | oltalçığala editalçığalaed | biztalçığala ediktalçığalaek | siztalçığala edigiztalçığalaegiz | alatalçığala ediletalçığalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not get tired | mentalçığalmay edimtalçığalmayem | sentalçığalmay edingtalçığalmayeng | oltalçığalmay editalçığalmayed | biztalçığalmay ediktalçığalmayek | siztalçığalmay edigiztalçığalmayegiz | alatalçığalmay ediletalçığalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to get tired | mentalçığalırma | sentalçığalırsa | oltalçığalır | biztalçığalırbız | siztalçığalırsız | alatalçığalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to get tired | mentalçığalmazma | sentalçığalmazsa | oltalçığalmaz | biztalçığalmazbız | siztalçığalmazsız | alatalçığalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to get tired? | mentalçığalırmıma? talçığalırmamı? | sentalçığalırmısa? | oltalçığalırmı? | biztalçığalırmıbız? talçığalırbızmı? | siztalçığalırmısız? | alatalçığalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to get tired? | mentalçığalmazmıma? talçığalmazmamı? | sentalçığalmazmısa? | oltalçığalmazmı? | biztalçığalmazmıbız? talçığalmazbızmı? | siztalçığalmazmısız? | alatalçığalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to get tired | mentalçığallıqma | sentalçığallıqsa | oltalçığallıqdı | biztalçığallıqbız | siztalçığallıqsız | alatalçığallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to get tired | mentalçığallıq tülme | sentalçığallıq tülse | oltalçığallıq tüldü | biztalçığallıq tülbüz | siztalçığallıq tülsüz | alatalçığallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to get tired? | mentalçığallıqmıma? talçığallıqmamı? | sentalçığallıqmısa? | oltalçığallıqmıdı? | biztalçığallıqmıbız? talçığallıqbızmı? | siztalçığallıqmısız? | alatalçığallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to get tired? | mentalçığallıq tülmüme? | sentalçığallıq tülmüse? | oltalçığallıq tülmüdü? | biztalçığallıq tülmübüz? | siztalçığallıq tülmüsüz? | alatalçığallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to get tired | mentalçığalır edimtalçığalır em | sentalçığalır edingtalçığalır eng | oltalçığalır editalçığalır ed | biztalçığalır ediktalçığalır ek | siztalçığalır edigiztalçığalır egiz | alatalçığalır ediletalçığalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to get tired | mentalçığalmaz edimtalçığalmaz em | sentalçığalmaz edingtalçığalmaz eng | oltalçığalmaz editalçığalmaz ed | biztalçığalmaz ediktalçığalmaz ek | siztalçığalmaz edigiztalçığalmaz egiz | alatalçığalmaz ediletalçığalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to get tired | sentalçığalğıntalçığalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to get tired | sentalçığalmağıntalçığalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be getting tired | mentalçığa bolmazma | sentalçığa bolmazsa | oltalçığa bolmaz | biztalçığa bolmazbız | siztalçığa bolmazsız | alatalçığa bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be getting tired (emphatic) | mentalçığmay bolmazma | sentalçığmay bolmazsa | oltalçığmay bolmaz | biztalçığmay bolmazbız | siztalçığmay bolmazsız | alatalçığmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of getting tired | mentalçığa tura bolmazma | sentalçığa tura bolmazsa | oltalçığa tura bolmaz | biztalçığa tura bolmazbız | siztalçığa tura bolmazsız | alatalçığa tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not getting tired (emphatic) | mentalçığmay tura bolmazma | sentalçığmay tura bolmazsa | oltalçığmay tura bolmaz | biztalçığmay tura bolmazbız | siztalçığmay tura bolmazsız | alatalçığmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not getting tired | mentalçığmay turama | sentalçığmay turasa | oltalçığmay turadı | biztalçığmay turabız | siztalçığmay turasız | alatalçığmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not getting tired | mentalçığmay turmayma | sentalçığmay turmaysa | oltalçığmay turmaydı | biztalçığmay turmaybız | siztalçığmay turmaysız | alatalçığmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not getting tired? | mentalçığmay turmaymıma | sentalçığmay turmaymısa | oltalçığmay turmaymıdı | biztalçığmay turmaymıbız | siztalçığmay turmaymısız | alatalçığmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have got tired | mentalçıqğan bolmazma | sentalçıqğan bolmazsa | oltalçıqğan bolmaz | biztalçıqğan bolmazbız | siztalçıqğan bolmazsız | alatalçıqğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have got tired (emphatic) | mentalçığmağan bolmazma | sentalçığmağan bolmazsa | oltalçığmağan bolmaz | biztalçığmağan bolmazbız | siztalçığmağan bolmazsız | alatalçığmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had got tired | mentalçıqğan bolmasam | sentalçıqğan bolmasang | oltalçıqğan bolmasa | biztalçıqğan bolmasaq | siztalçıqğan bolmasağız | alatalçıqğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't got tired | mentalçığmağan bolmasam | sentalçığmağan bolmasang | oltalçığmağan bolmasa | biztalçığmağan bolmasaq | siztalçığmağan bolmasağız | alatalçığmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to get tired | mentalçığırıq bolmazma | sentalçığırıq bolmazsa | oltalçığırıq bolmaz | biztalçığırıq bolmazbız | siztalçığırıq bolmazsız | alatalçığırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to get tired (emphatic) | mentalçığmazlıq bolmazma | sentalçığmazlıq bolmazsa | oltalçığmazlıq bolmaz | biztalçığmazlıq bolmazbız | siztalçığmazlıq bolmazsız | alatalçığmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to get tired | mentalçığırıq bolmasam | sentalçığırıq bolmasang | oltalçığırıq bolmasa | biztalçığırıq bolmasaq | siztalçığırıq bolmasağız | alatalçığırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to get tired | mentalçığmazlıq bolmasam | sentalçığmazlıq bolmasang | oltalçığmazlıq bolmasa | biztalçığmazlıq bolmasaq | siztalçığmazlıq bolmasağız | alatalçığmazlıq bolmasala |