qıçırıwçu
/qɯtʃɯrɯwtʃu/ · plural qıçırıwçula
1. one who shouts, shouter, crier, loud-voiced person — Before a noun it means loud, noisy.
- qıçırıwçu adam — a person who is always shouting
- qıçırıwçula köbdüle — the shouters are many
- qıçırıwçunu sözü awur tüldü — the shouter's word does not carry weight
2. rooster, cockerel — Literally "the one that crows"; a synonym of horaz and adaqa.
- arbazda qıçırıwçu bardı — there is a rooster in the yard
- qıçırıwçu ertden bla qıçıradı — the rooster crows in the morning
- qızıl-qolan qıçırıwçu — a red and speckled rooster
- zamansız qıçırğan qıçırıwçunu başı kesilir — the rooster that crows out of season loses its head
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qıçırıwçuthe rooster | qıçırıwçummy rooster | qıçırıwçuŋyour rooster | qıçırıwçusuhis rooster | qıçırıwçubuzour rooster | qıçırıwçuğuzyou all's rooster | qıçırıwçularıtheir roosters |
| Genitive | qıçırıwçunuthe rooster's | qıçırıwçumumy rooster's | qıçırıwçuŋuyour rooster's | qıçırıwçusunuhis rooster's | qıçırıwçubuznuour rooster's | qıçırıwçuğuznuyou all's rooster's | qıçırıwçularınıtheir roosters' |
| Accusative | qıçırıwçunuthe rooster (as the object) | qıçırıwçumumy rooster (as the object) | qıçırıwçuŋuyour rooster (as the object) | qıçırıwçusunhis rooster (as the object) | qıçırıwçubuznuour rooster (as the object) | qıçırıwçuğuznuyou all's rooster (as the object) | qıçırıwçularıntheir roosters (as the object) |
| Dative | qıçırıwçuğato the rooster | qıçırıwçumato my rooster | qıçırıwçuŋato your rooster | qıçırıwçusunato his rooster | qıçırıwçubuzğato our rooster | qıçırıwçuğuzğato you all's rooster | qıçırıwçularınato their roosters |
| Locative | qıçırıwçudain / at the rooster | qıçırıwçumdain / at my rooster | qıçırıwçuŋdain / at your rooster | qıçırıwçusundain / at his rooster | qıçırıwçubuzdain / at our rooster | qıçırıwçuğuzdain / at you all's rooster | qıçırıwçularındain / at their roosters |
| Ablative | qıçırıwçudanfrom the rooster | qıçırıwçumdanfrom my rooster | qıçırıwçuŋdanfrom your rooster | qıçırıwçusundanfrom his rooster | qıçırıwçubuzdanfrom our rooster | qıçırıwçuğuzdanfrom you all's rooster | qıçırıwçularındanfrom their roosters |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qıçırıwçulathe roosters | qıçırıwçularımmy roosters | qıçırıwçularıŋyour roosters | qıçırıwçularıhis roosters | qıçırıwçularıbızour roosters | qıçırıwçularığızyou all's roosters | qıçırıwçularıtheir roosters |
| Genitive | qıçırıwçulanıthe roosters' | qıçırıwçularımımy roosters' | qıçırıwçularıŋıyour roosters' | qıçırıwçularınıhis roosters' | qıçırıwçularıbıznıour roosters' | qıçırıwçularığıznıyou all's roosters' | qıçırıwçularınıtheir roosters' |
| Accusative | qıçırıwçulanıthe roosters (as the object) | qıçırıwçularımımy roosters (as the object) | qıçırıwçularıŋıyour roosters (as the object) | qıçırıwçularınhis roosters (as the object) | qıçırıwçularıbıznıour roosters (as the object) | qıçırıwçularığıznıyou all's roosters (as the object) | qıçırıwçularıntheir roosters (as the object) |
| Dative | qıçırıwçulağato the roosters | qıçırıwçularımato my roosters | qıçırıwçularıŋato your roosters | qıçırıwçularınato his roosters | qıçırıwçularıbızğato our roosters | qıçırıwçularığızğato you all's roosters | qıçırıwçularınato their roosters |
| Locative | qıçırıwçuladain / at the roosters | qıçırıwçularımdain / at my roosters | qıçırıwçularıŋdain / at your roosters | qıçırıwçularındain / at his roosters | qıçırıwçularıbızdain / at our roosters | qıçırıwçularığızdain / at you all's roosters | qıçırıwçularındain / at their roosters |
| Ablative | qıçırıwçuladanfrom the roosters | qıçırıwçularımdanfrom my roosters | qıçırıwçularıŋdanfrom your roosters | qıçırıwçularındanfrom his roosters | qıçırıwçularıbızdanfrom our roosters | qıçırıwçularığızdanfrom you all's roosters | qıçırıwçularındanfrom their roosters |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: qıçırıwçuları can mean "his / her roosters", "their rooster", or "their roosters" — context decides.
Whose it is
| Case | one thing, one owner | several things, one owner | one thing, several owners | several things, several owners |
|---|---|---|---|---|
| Nominative | qıçırıwçunuquthe rooster's one | qıçırıwçunuqulathe rooster's ones | qıçırıwçulanıqıthe roosters' one | qıçırıwçulanıqılathe roosters' ones |
| Genitive | qıçırıwçunuqunuof the rooster's one | qıçırıwçunuqulanıof the rooster's ones | qıçırıwçulanıqınıof the roosters' one | qıçırıwçulanıqılanıof the roosters' ones |
| Accusative | qıçırıwçunuqunthe rooster's one (as the object) | qıçırıwçunuqulanıthe rooster's ones (as the object) | qıçırıwçulanıqınthe roosters' one (as the object) | qıçırıwçulanıqılanıthe roosters' ones (as the object) |
| Dative | qıçırıwçunuqunato the rooster's one | qıçırıwçunuqulağato the rooster's ones | qıçırıwçulanıqınato the roosters' one | qıçırıwçulanıqılağato the roosters' ones |
| Locative | qıçırıwçunuqundain / at the rooster's one | qıçırıwçunuquladain / at the rooster's ones | qıçırıwçulanıqındain / at the roosters' one | qıçırıwçulanıqıladain / at the roosters' ones |
| Ablative | qıçırıwçunuqundanfrom the rooster's one | qıçırıwçunuquladanfrom the rooster's ones | qıçırıwçulanıqındanfrom the roosters' one | qıçırıwçulanıqıladanfrom the roosters' ones |
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.