qızarırğa
/qɯzarɯrʁa/
1. to turn red, to redden, to go pink, to flush
- közleri qızarğandıla — his eyes have gone red
- suwuqdan beting qızarğandı — your face has reddened from the cold
- jayaqlarım qızarğandıla — my cheeks are burning
2. to be stained red, to be crimsoned
- bayraqla qızaradıla — the banners glow red
- kün bathan janı qızaradı — the sunset is aflame
- qızarıb qalırğa — to flush crimson
3. to show up red, to be seen red in the distance
- jol janında it burunla qızaradıla — the rose hips show red by the roadside
- çumla qızaradıla — the cornel berries show red
- almala qızarğandıla — the apples have reddened
4. to grow angry, to go red with rage
- açıwdan qızardı — he went red with anger
- qızardı da söleşmedi — he went red and said nothing
- beti qızardı — his face flared
Conjugation
Common forms
- qızaradıhe is turning red
- qızardıhe turned red
- qızarğandıhe has turned red
- qızarırhe will turn red
- qızarlıqdıhe is going to turn red
- qızara edihe was turning red
- qızarsaif he turns red
- qızar!turn red!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is turning red | menqızarama | senqızarasa | olqızaradı | bizqızarabız | sizqızarasız | alaqızaradıla |
| Present (simple & continuous)he is not turning red | menqızarmayma | senqızarmaysa | olqızarmaydı | bizqızarmaybız | sizqızarmaysız | alaqızarmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he turning red? | menqızaramıma? qızaramamı? | senqızaramısa? | olqızaramıdı? | bizqızaramıbız? qızarabızmı? | sizqızaramısız? | alaqızaramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he turning red? | menqızarmaymıma? qızarmaymamı? | senqızarmaymısa? | olqızarmaymıdı? | bizqızarmaymıbız? qızarmaybızmı? | sizqızarmaymısız? | alaqızarmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually turns red | menqızarıwçanma | senqızarıwçansa | olqızarıwçandı | bizqızarıwçanbız | sizqızarıwçansız | alaqızarıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually turn red | menqızarıwçan tülme | senqızarıwçan tülse | olqızarıwçan tüldü | bizqızarıwçan tülbüz | sizqızarıwçan tülsüz | alaqızarıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually turn red? | menqızarıwçanmıma? qızarıwçanmamı? | senqızarıwçanmısa? | olqızarıwçanmıdı? | bizqızarıwçanmıbız? qızarıwçanbızmı? | sizqızarıwçanmısız? | alaqızarıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually turn red? | menqızarıwçan tülmüme? | senqızarıwçan tülmüse? | olqızarıwçan tülmüdü? | bizqızarıwçan tülmübüz? | sizqızarıwçan tülmüsüz? | alaqızarıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has turned red and remains so | olqızarıbdı | alaqızarıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he turned red? | olqızarıbmıdı? | alaqızarıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of turning red | menqızara turama | senqızara turasa | olqızara turadı | bizqızara turabız | sizqızara turasız | alaqızara turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of turning red | menqızara turmayma | senqızara turmaysa | olqızara turmaydı | bizqızara turmaybız | sizqızara turmaysız | alaqızara turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of turning red? | menqızara turamıma? qızara turamamı? | senqızara turamısa? | olqızara turamıdı? | bizqızara turamıbız? qızara turabızmı? | sizqızara turamısız? | alaqızara turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of turning red? | menqızara turmaymıma? qızara turmaymamı? | senqızara turmaymısa? | olqızara turmaymıdı? | bizqızara turmaymıbız? qızara turmaybızmı? | sizqızara turmaymısız? | alaqızara turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he turned red | menqızardım | senqızardıng | olqızardı | bizqızardıq | sizqızardığız | alaqızardıla |
| Simple past (definite)he didn't turn red | menqızarmadım | senqızarmadıng | olqızarmadı | bizqızarmadıq | sizqızarmadığız | alaqızarmadıla |
| Simple past (definite)did he turn red? | menqızardımmı? | senqızardıngmı? | olqızardımı? | bizqızardıqmı? | sizqızardığızmı? | alaqızardılamı? |
| Simple past (definite)didn't he turn red? | menqızarmadımmı? | senqızarmadıngmı? | olqızarmadımı? | bizqızarmadıqmı? | sizqızarmadığızmı? | alaqızarmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has turned red | menqızarğanma | senqızarğansa | olqızarğandı | bizqızarğanbız | sizqızarğansız | alaqızarğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't turned red | menqızarmağanma | senqızarmağansa | olqızarmağandı | bizqızarmağanbız | sizqızarmağansız | alaqızarmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he turned red? | menqızarğanmıma? qızarğanmamı? | senqızarğanmısa? | olqızarğanmıdı? | bizqızarğanmıbız? qızarğanbızmı? | sizqızarğanmısız? | alaqızarğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he turned red? | menqızarmağanmıma? qızarmağanmamı? | senqızarmağanmısa? | olqızarmağanmıdı? | bizqızarmağanmıbız? qızarmağanbızmı? | sizqızarmağanmısız? | alaqızarmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will turn red | menqızarırma | senqızarırsa | olqızarır | bizqızarırbız | sizqızarırsız | alaqızarırla |
| Indefinite future (future I)he won't turn red | menqızarmazma | senqızarmazsa | olqızarmaz | bizqızarmazbız | sizqızarmazsız | alaqızarmazla |
| Indefinite future (future I)will he turn red? | menqızarırmıma? qızarırmamı? | senqızarırmısa? | olqızarırmı? | bizqızarırmıbız? qızarırbızmı? | sizqızarırmısız? | alaqızarırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he turn red? | menqızarmazmıma? qızarmazmamı? | senqızarmazmısa? | olqızarmazmı? | bizqızarmazmıbız? qızarmazbızmı? | sizqızarmazmısız? | alaqızarmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to turn red | menqızarlıqma1 | senqızarlıqsa1 | olqızarlıqdı1 | bizqızarlıqbız1 | sizqızarlıqsız1 | alaqızarlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to turn red | menqızarlıq tülme1 | senqızarlıq tülse1 | olqızarlıq tüldü1 | bizqızarlıq tülbüz1 | sizqızarlıq tülsüz1 | alaqızarlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to turn red? | menqızarlıqmıma?1 qızarlıqmamı? | senqızarlıqmısa?1 | olqızarlıqmıdı?1 | bizqızarlıqmıbız?1 qızarlıqbızmı? | sizqızarlıqmısız?1 | alaqızarlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to turn red? | menqızarlıq tülmüme?1 | senqızarlıq tülmüse?1 | olqızarlıq tülmüdü?1 | bizqızarlıq tülmübüz?1 | sizqızarlıq tülmüsüz?1 | alaqızarlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızarrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had turned red | menqızarğan edimqızarğanem | senqızarğan edingqızarğaneng | olqızarğan ediqızarğaned | bizqızarğan edikqızarğanek | sizqızarğan edigizqızarğanegiz | alaqızarğan edileqızarğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't turned red | menqızarmağan edimqızarmağanem | senqızarmağan edingqızarmağaneng | olqızarmağan ediqızarmağaned | bizqızarmağan edikqızarmağanek | sizqızarmağan edigizqızarmağanegiz | alaqızarmağan edileqızarmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was turning red | menqızara edimqızaraem | senqızara edingqızaraeng | olqızara ediqızaraed | bizqızara edikqızaraek | sizqızara edigizqızaraegiz | alaqızara edileqızaraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't turning red | menqızarmay edimqızarmayem | senqızarmay edingqızarmayeng | olqızarmay ediqızarmayed | bizqızarmay edikqızarmayek | sizqızarmay edigizqızarmayegiz | alaqızarmay edileqızarmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to turn red | menqızarıwçan edimqızarıwçanem | senqızarıwçan edingqızarıwçaneng | olqızarıwçan ediqızarıwçaned | bizqızarıwçan edikqızarıwçanek | sizqızarıwçan edigizqızarıwçanegiz | alaqızarıwçan edileqızarıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to turn red | menqızarıwçan tül edimqızarıwçan tül em | senqızarıwçan tül edingqızarıwçan tül eng | olqızarıwçan tül ediqızarıwçan tül ed | bizqızarıwçan tül edikqızarıwçan tül ek | sizqızarıwçan tül edigizqızarıwçan tül egiz | alaqızarıwçan tül edileqızarıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had turned red and remained so | olqızarıb edi | alaqızarıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't turned red | olqızarıb tül edi | alaqızarıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of turning red | menqızara tura edimqızara turaem | senqızara tura edingqızara turaeng | olqızara tura ediqızara turaed | bizqızara tura edikqızara turaek | sizqızara tura edigizqızara turaegiz | alaqızara tura edileqızara turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of turning red | menqızara turmay edimqızara turmayem | senqızara turmay edingqızara turmayeng | olqızara turmay ediqızara turmayed | bizqızara turmay edikqızara turmayek | sizqızara turmay edigizqızara turmayegiz | alaqızara turmay edileqızara turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would turn red | menqızarır edimqızarır em | senqızarır edingqızarır eng | olqızarır ediqızarır ed | bizqızarır edikqızarır ek | sizqızarır edigizqızarır egiz | alaqızarır edileqızarır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't turn red | menqızarmaz edimqızarmaz em | senqızarmaz edingqızarmaz eng | olqızarmaz ediqızarmaz ed | bizqızarmaz edikqızarmaz ek | sizqızarmaz edigizqızarmaz egiz | alaqızarmaz edileqızarmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have turned red | menqızarlıq edim2qızarlıq em | senqızarlıq eding2qızarlıq eng | olqızarlıq edi2qızarlıq ed | bizqızarlıq edik2qızarlıq ek | sizqızarlıq edigiz2qızarlıq egiz | alaqızarlıq edile2qızarlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have turned red | menqızarlıq tül edim2qızarlıq tül em | senqızarlıq tül eding2qızarlıq tül eng | olqızarlıq tül edi2qızarlıq tül ed | bizqızarlıq tül edik2qızarlıq tül ek | sizqızarlıq tül edigiz2qızarlıq tül egiz | alaqızarlıq tül edile2qızarlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızarrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he turns red | menqızarsam | senqızarsang | olqızarsa | bizqızarsaq | sizqızarsağız | alaqızarsala |
| Conditionalif he doesn't turn red | menqızarmasam | senqızarmasang | olqızarmasa | bizqızarmasaq | sizqızarmasağız | alaqızarmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is turning red | menqızara esem | senqızara eseng | olqızara ese | bizqızara esek | sizqızara esegiz | alaqızara esele |
| Conditional, present realif he is not turning red | menqızarmay esem | senqızarmay eseng | olqızarmay ese | bizqızarmay esek | sizqızarmay esegiz | alaqızarmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he turned red | menqızarsam ediqızarsam ed | senqızarsang ediqızarsang ed | olqızarsa ediqızarsaed | bizqızarsaq ediqızarsaq ed | sizqızarsağız ediqızarsağız ed | alaqızarsala ediqızarsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't turn red | menqızarmasam ediqızarmasam ed | senqızarmasang ediqızarmasang ed | olqızarmasa ediqızarmasaed | bizqızarmasaq ediqızarmasaq ed | sizqızarmasağız ediqızarmasağız ed | alaqızarmasala ediqızarmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he turned red | menqızardım esem | senqızardıng eseng | olqızardı ese | bizqızardıq esek | sizqızardığız esegiz | alaqızardıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't turn red | menqızarmadım esem | senqızarmadıng eseng | olqızarmadı ese | bizqızarmadıq esek | sizqızarmadığız esegiz | alaqızarmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did turn red (indeed) | menqızarğan esem | senqızarğan eseng | olqızarğan ese | bizqızarğan esek | sizqızarğan esegiz | alaqızarğan esele |
| Conditional, past realif he didn't turn red (indeed) | menqızarmağan esem | senqızarmağan eseng | olqızarmağan ese | bizqızarmağan esek | sizqızarmağan esegiz | alaqızarmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had turned red | menqızarğan bolsam | senqızarğan bolsang | olqızarğan bolsa | bizqızarğan bolsaq | sizqızarğan bolsağız | alaqızarğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't turned red | menqızarmağan bolsam | senqızarmağan bolsang | olqızarmağan bolsa | bizqızarmağan bolsaq | sizqızarmağan bolsağız | alaqızarmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had turned red | menqızarğan bolsam ediqızarğan bolsam ed | senqızarğan bolsang ediqızarğan bolsang ed | olqızarğan bolsa ediqızarğan bolsaed | bizqızarğan bolsaq ediqızarğan bolsaq ed | sizqızarğan bolsağız ediqızarğan bolsağız ed | alaqızarğan bolsala ediqızarğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't turned red | menqızarmağan bolsam ediqızarmağan bolsam ed | senqızarmağan bolsang ediqızarmağan bolsang ed | olqızarmağan bolsa ediqızarmağan bolsaed | bizqızarmağan bolsaq ediqızarmağan bolsaq ed | sizqızarmağan bolsağız ediqızarmağan bolsağız ed | alaqızarmağan bolsala ediqızarmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will turn red | menqızarır esem | senqızarır eseng | olqızarır ese | bizqızarır esek | sizqızarır esegiz | alaqızarır esele |
| Conditional, aoristif he won't turn red | menqızarmaz esem | senqızarmaz eseng | olqızarmaz ese | bizqızarmaz esek | sizqızarmaz esegiz | alaqızarmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to turn red | menqızarlıq esem4 | senqızarlıq eseng4 | olqızarlıq ese4 | bizqızarlıq esek4 | sizqızarlıq esegiz4 | alaqızarlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to turn red | menqızarlıq tül esem4 | senqızarlıq tül eseng4 | olqızarlıq tül ese4 | bizqızarlıq tül esek4 | sizqızarlıq tül esegiz4 | alaqızarlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to turn red | menqızarlıq bolsam5 | senqızarlıq bolsang5 | olqızarlıq bolsa5 | bizqızarlıq bolsaq5 | sizqızarlıq bolsağız5 | alaqızarlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to turn red | menqızarmazlıq bolsam | senqızarmazlıq bolsang | olqızarmazlıq bolsa | bizqızarmazlıq bolsaq | sizqızarmazlıq bolsağız | alaqızarmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qızardıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızarrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızarrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be turning red | menqızara bolurma | senqızara bolursa | olqızara bolur | bizqızara bolurbuz | sizqızara bolursuz | alaqızara bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be turning red | menqızarmay bolurma | senqızarmay bolursa | olqızarmay bolur | bizqızarmay bolurbuz | sizqızarmay bolursuz | alaqızarmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of turning red | menqızara tura bolurma | senqızara tura bolursa | olqızara tura bolur | bizqızara tura bolurbuz | sizqızara tura bolursuz | alaqızara tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not turning red | menqızarmay tura bolurma | senqızarmay tura bolursa | olqızarmay tura bolur | bizqızarmay tura bolurbuz | sizqızarmay tura bolursuz | alaqızarmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have turned red | menqızarğan bolurma | senqızarğan bolursa | olqızarğan bolur | bizqızarğan bolurbuz | sizqızarğan bolursuz | alaqızarğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have turned red | menqızarmağan bolurma | senqızarmağan bolursa | olqızarmağan bolur | bizqızarmağan bolurbuz | sizqızarmağan bolursuz | alaqızarmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to turn red | menqızarlıq bolurma6 | senqızarlıq bolursa6 | olqızarlıq bolur6 | bizqızarlıq bolurbuz6 | sizqızarlıq bolursuz6 | alaqızarlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to turn red | menqızarmazlıq bolurma | senqızarmazlıq bolursa | olqızarmazlıq bolur | bizqızarmazlıq bolurbuz | sizqızarmazlıq bolursuz | alaqızarmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qızarrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it turn red | menqızarayım | senqızar! | olqızarsın | bizqızarayıq | sizqızarığız! | alaqızarsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not turn red | menqızarmayım | senqızarma! | olqızarmasın | bizqızarmayıq | sizqızarmağız! | alaqızarmasınla |
| Commands & suggestionsshould he turn red? | menqızarayımmı? | olqızarsınmı? | bizqızarayıqmı? | alaqızarsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not turn red? | menqızarmayımmı? | olqızarmasınmı? | bizqızarmayıqmı? | alaqızarmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it turn red | senqızarçı7 | olqızarsınçı | sizqızarçığız | alaqızarsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not turn red | senqızarmaçı7 | olqızarmasınçı | sizqızarmaçığız | alaqızarmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you turn red | senqızarğınqızarğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not turn red | senqızarmağınqızarmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he turned red | menqızarğay edim qızarğa edim | senqızarğay eding qızarğa eding | olqızarğay edi qızarğa edi | bizqızarğay edik qızarğa edik | sizqızarğay edigiz qızarğa edigiz | alaqızarğay edile qızarğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not turn red | menqızarmağay edim qızarmağa edim | senqızarmağay eding qızarmağa eding | olqızarmağay edi qızarmağa edi | bizqızarmağay edik qızarmağa edik | sizqızarmağay edigiz qızarmağa edigiz | alaqızarmağay edile qızarmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to turn red | menqızarmağa qoyayımqızarma qoyayım | senqızarmağa qoy!qızarma qoy! | olqızarmağa qoysunqızarma qoysun | bizqızarmağa qoyayıqqızarma qoyayıq | sizqızarmağa qoyuğuz!qızarma qoyuğuz! | alaqızarmağa qoysunlaqızarma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to turn red | menqızarmağa qoymayımqızarma qoymayım | senqızarmağa qoyma!qızarma qoyma! | olqızarmağa qoymasınqızarma qoymasın | bizqızarmağa qoymayıqqızarma qoymayıq | sizqızarmağa qoymağız!qızarma qoymağız! | alaqızarmağa qoymasınlaqızarma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to turn red? | menqızarmağa qoyayımmı?qızarma qoyayımmı? | olqızarmağa qoysunmu?qızarma qoysunmu? | bizqızarmağa qoyayıqmı?qızarma qoyayıqmı? | alaqızarmağa qoysunlamı?qızarma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to turn red? | menqızarmağa qoymayımmı?qızarma qoymayımmı? | olqızarmağa qoymasınmı?qızarma qoymasınmı? | bizqızarmağa qoymayıqmı?qızarma qoymayıqmı? | alaqızarmağa qoymasınlamı?qızarma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to turn red | menqızarmağa qoyamaqızarma qoyama | senqızarmağa qoyasaqızarma qoyasa | olqızarmağa qoyadıqızarma qoyadı | bizqızarmağa qoyabızqızarma qoyabız | sizqızarmağa qoyasızqızarma qoyasız | alaqızarmağa qoyadılaqızarma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to turn red | menqızarmağa qoymaymaqızarma qoymayma | senqızarmağa qoymaysaqızarma qoymaysa | olqızarmağa qoymaydıqızarma qoymaydı | bizqızarmağa qoymaybızqızarma qoymaybız | sizqızarmağa qoymaysızqızarma qoymaysız | alaqızarmağa qoymaydılaqızarma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to turn red? | menqızarmağa qoyamıma?qızarma qoyamıma? | senqızarmağa qoyamısa?qızarma qoyamısa? | olqızarmağa qoyamıdı?qızarma qoyamıdı? | bizqızarmağa qoyamıbız?qızarma qoyamıbız? | sizqızarmağa qoyamısız?qızarma qoyamısız? | alaqızarmağa qoyamıdıla?qızarma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to turn red? | menqızarmağa qoymaymıma?qızarma qoymaymıma? | senqızarmağa qoymaymısa?qızarma qoymaymısa? | olqızarmağa qoymaymıdı?qızarma qoymaymıdı? | bizqızarmağa qoymaymıbız?qızarma qoymaymıbız? | sizqızarmağa qoymaymısız?qızarma qoymaymısız? | alaqızarmağa qoymaymıdıla?qızarma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to turn red | menqızarmağa qoydumqızarma qoydum | senqızarmağa qoydungqızarma qoydung | olqızarmağa qoyduqızarma qoydu | bizqızarmağa qoyduqqızarma qoyduq | sizqızarmağa qoyduğuzqızarma qoyduğuz | alaqızarmağa qoydulaqızarma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to turn red | menqızarmağa qoymadımqızarma qoymadım | senqızarmağa qoymadıngqızarma qoymadıng | olqızarmağa qoymadıqızarma qoymadı | bizqızarmağa qoymadıqqızarma qoymadıq | sizqızarmağa qoymadığızqızarma qoymadığız | alaqızarmağa qoymadılaqızarma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to turn red? | menqızarmağa qoydummu?qızarma qoydummu? | senqızarmağa qoydungmu?qızarma qoydungmu? | olqızarmağa qoydumu?qızarma qoydumu? | bizqızarmağa qoyduqmu?qızarma qoyduqmu? | sizqızarmağa qoyduğuzmu?qızarma qoyduğuzmu? | alaqızarmağa qoydulamı?qızarma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to turn red? | menqızarmağa qoymadımmı?qızarma qoymadımmı? | senqızarmağa qoymadıngmı?qızarma qoymadıngmı? | olqızarmağa qoymadımı?qızarma qoymadımı? | bizqızarmağa qoymadıqmı?qızarma qoymadıqmı? | sizqızarmağa qoymadığızmı?qızarma qoymadığızmı? | alaqızarmağa qoymadılamı?qızarma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can turn red | menqızaralama | senqızaralasa | olqızaraladı | bizqızaralabız | sizqızaralasız | alaqızaraladıla |
| Ability — presenthe can't turn red | menqızaralmayma | senqızaralmaysa | olqızaralmaydı | bizqızaralmaybız | sizqızaralmaysız | alaqızaralmaydıla |
| Ability — presentcan he turn red? | menqızaralamıma? qızaralamamı? | senqızaralamısa? | olqızaralamıdı? | bizqızaralamıbız? qızaralabızmı? | sizqızaralamısız? | alaqızaralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he turn red? | menqızaralmaymıma? qızaralmaymamı? | senqızaralmaymısa? | olqızaralmaymıdı? | bizqızaralmaymıbız? qızaralmaybızmı? | sizqızaralmaymısız? | alaqızaralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can turn red | menqızaralsam | senqızaralsang | olqızaralsa | bizqızaralsaq | sizqızaralsağız | alaqızaralsala |
| Ability — if I can…if he can't turn red | menqızaralmasam | senqızaralmasang | olqızaralmasa | bizqızaralmasaq | sizqızaralmasağız | alaqızaralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to turn red | menqızaraldım | senqızaraldıng | olqızaraldı | bizqızaraldıq | sizqızaraldığız | alaqızaraldıla |
| Ability — simple pasthe could not turn red | menqızaralmadım | senqızaralmadıng | olqızaralmadı | bizqızaralmadıq | sizqızaralmadığız | alaqızaralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to turn red? | menqızaraldımmı? | senqızaraldıngmı? | olqızaraldımı? | bizqızaraldıqmı? | sizqızaraldığızmı? | alaqızaraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he turn red? | menqızaralmadımmı? | senqızaralmadıngmı? | olqızaralmadımı? | bizqızaralmadıqmı? | sizqızaralmadığızmı? | alaqızaralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to turn red | menqızaralğanma | senqızaralğansa | olqızaralğandı | bizqızaralğanbız | sizqızaralğansız | alaqızaralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to turn red | menqızaralmağanma | senqızaralmağansa | olqızaralmağandı | bizqızaralmağanbız | sizqızaralmağansız | alaqızaralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to turn red? | menqızaralğanmıma? qızaralğanmamı? | senqızaralğanmısa? | olqızaralğanmıdı? | bizqızaralğanmıbız? qızaralğanbızmı? | sizqızaralğanmısız? | alaqızaralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to turn red? | menqızaralmağanmıma? qızaralmağanmamı? | senqızaralmağanmısa? | olqızaralmağanmıdı? | bizqızaralmağanmıbız? qızaralmağanbızmı? | sizqızaralmağanmısız? | alaqızaralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to turn red | menqızaralğan edimqızaralğanem | senqızaralğan edingqızaralğaneng | olqızaralğan ediqızaralğaned | bizqızaralğan edikqızaralğanek | sizqızaralğan edigizqızaralğanegiz | alaqızaralğan edileqızaralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to turn red | menqızaralmağan edimqızaralmağanem | senqızaralmağan edingqızaralmağaneng | olqızaralmağan ediqızaralmağaned | bizqızaralmağan edikqızaralmağanek | sizqızaralmağan edigizqızaralmağanegiz | alaqızaralmağan edileqızaralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could turn red | menqızarala edimqızaralaem | senqızarala edingqızaralaeng | olqızarala ediqızaralaed | bizqızarala edikqızaralaek | sizqızarala edigizqızaralaegiz | alaqızarala edileqızaralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not turn red | menqızaralmay edimqızaralmayem | senqızaralmay edingqızaralmayeng | olqızaralmay ediqızaralmayed | bizqızaralmay edikqızaralmayek | sizqızaralmay edigizqızaralmayegiz | alaqızaralmay edileqızaralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to turn red | menqızaralırma | senqızaralırsa | olqızaralır | bizqızaralırbız | sizqızaralırsız | alaqızaralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to turn red | menqızaralmazma | senqızaralmazsa | olqızaralmaz | bizqızaralmazbız | sizqızaralmazsız | alaqızaralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to turn red? | menqızaralırmıma? qızaralırmamı? | senqızaralırmısa? | olqızaralırmı? | bizqızaralırmıbız? qızaralırbızmı? | sizqızaralırmısız? | alaqızaralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to turn red? | menqızaralmazmıma? qızaralmazmamı? | senqızaralmazmısa? | olqızaralmazmı? | bizqızaralmazmıbız? qızaralmazbızmı? | sizqızaralmazmısız? | alaqızaralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to turn red | menqızarallıqma | senqızarallıqsa | olqızarallıqdı | bizqızarallıqbız | sizqızarallıqsız | alaqızarallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to turn red | menqızarallıq tülme | senqızarallıq tülse | olqızarallıq tüldü | bizqızarallıq tülbüz | sizqızarallıq tülsüz | alaqızarallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to turn red? | menqızarallıqmıma? qızarallıqmamı? | senqızarallıqmısa? | olqızarallıqmıdı? | bizqızarallıqmıbız? qızarallıqbızmı? | sizqızarallıqmısız? | alaqızarallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to turn red? | menqızarallıq tülmüme? | senqızarallıq tülmüse? | olqızarallıq tülmüdü? | bizqızarallıq tülmübüz? | sizqızarallıq tülmüsüz? | alaqızarallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to turn red | menqızaralır edimqızaralır em | senqızaralır edingqızaralır eng | olqızaralır ediqızaralır ed | bizqızaralır edikqızaralır ek | sizqızaralır edigizqızaralır egiz | alaqızaralır edileqızaralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to turn red | menqızaralmaz edimqızaralmaz em | senqızaralmaz edingqızaralmaz eng | olqızaralmaz ediqızaralmaz ed | bizqızaralmaz edikqızaralmaz ek | sizqızaralmaz edigizqızaralmaz egiz | alaqızaralmaz edileqızaralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to turn red | senqızaralğınqızaralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to turn red | senqızaralmağınqızaralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be turning red | menqızara bolmazma | senqızara bolmazsa | olqızara bolmaz | bizqızara bolmazbız | sizqızara bolmazsız | alaqızara bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be turning red (emphatic) | menqızarmay bolmazma | senqızarmay bolmazsa | olqızarmay bolmaz | bizqızarmay bolmazbız | sizqızarmay bolmazsız | alaqızarmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of turning red | menqızara tura bolmazma | senqızara tura bolmazsa | olqızara tura bolmaz | bizqızara tura bolmazbız | sizqızara tura bolmazsız | alaqızara tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not turning red (emphatic) | menqızarmay tura bolmazma | senqızarmay tura bolmazsa | olqızarmay tura bolmaz | bizqızarmay tura bolmazbız | sizqızarmay tura bolmazsız | alaqızarmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not turning red | menqızarmay turama | senqızarmay turasa | olqızarmay turadı | bizqızarmay turabız | sizqızarmay turasız | alaqızarmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not turning red | menqızarmay turmayma | senqızarmay turmaysa | olqızarmay turmaydı | bizqızarmay turmaybız | sizqızarmay turmaysız | alaqızarmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not turning red? | menqızarmay turmaymıma | senqızarmay turmaymısa | olqızarmay turmaymıdı | bizqızarmay turmaymıbız | sizqızarmay turmaymısız | alaqızarmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have turned red | menqızarğan bolmazma | senqızarğan bolmazsa | olqızarğan bolmaz | bizqızarğan bolmazbız | sizqızarğan bolmazsız | alaqızarğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have turned red (emphatic) | menqızarmağan bolmazma | senqızarmağan bolmazsa | olqızarmağan bolmaz | bizqızarmağan bolmazbız | sizqızarmağan bolmazsız | alaqızarmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had turned red | menqızarğan bolmasam | senqızarğan bolmasang | olqızarğan bolmasa | bizqızarğan bolmasaq | sizqızarğan bolmasağız | alaqızarğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't turned red | menqızarmağan bolmasam | senqızarmağan bolmasang | olqızarmağan bolmasa | bizqızarmağan bolmasaq | sizqızarmağan bolmasağız | alaqızarmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to turn red | menqızarlıq bolmazma | senqızarlıq bolmazsa | olqızarlıq bolmaz | bizqızarlıq bolmazbız | sizqızarlıq bolmazsız | alaqızarlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to turn red (emphatic) | menqızarmazlıq bolmazma | senqızarmazlıq bolmazsa | olqızarmazlıq bolmaz | bizqızarmazlıq bolmazbız | sizqızarmazlıq bolmazsız | alaqızarmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to turn red | menqızarlıq bolmasam | senqızarlıq bolmasang | olqızarlıq bolmasa | bizqızarlıq bolmasaq | sizqızarlıq bolmasağız | alaqızarlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to turn red | menqızarmazlıq bolmasam | senqızarmazlıq bolmasang | olqızarmazlıq bolmasa | bizqızarmazlıq bolmasaq | sizqızarmazlıq bolmasağız | alaqızarmazlıq bolmasala |