qızartırğa
/qɯzartɯrʁa/
1. redden, brown, make ruddy — Said of frost reddening cheeks, coloring the lips, or browning pies as they bake. birewnü burnun qızartırğa means bloody someone's nose.
- suwuq sabiyleni uwurtların qızarthandı — the frost has reddened the children's cheeks
- suwuq betleni qızartadı — the frost reddens faces
- suwuq betleribizni qızarthandı — the frost has reddened our faces
- erinleriŋi qızartırğa — to color your lips red
- hıçınlanı qızartıb bişirirge — to bake the pies until they are browned
- birewnü burnun qızartırğa — to bloody someone's nose
2. make someone blush, embarrass, put someone to shame
- qoy, qıznı qızartma — stop it, don't make the girl blush
- qıznı da qızartdı — made the girl blush too
- sen meni qızartdıŋ — you made me blush
- anı qızartdı — he made her blush
- ala meni qızartdıla — they made me blush
Conjugation
Common forms
- qızartadıhe is reddening
- qızartdıhe reddened
- qızarthandıhe has reddened
- qızartırhe will redden
- qızartırıqdıhe is going to redden
- qızarta edihe was reddening
- qızartsaif he reddens
- qızart!redden!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqızartamaI am reddening | senqızartasayou are reddening | olqızartadıhe is reddening | bizqızartabızwe are reddening | sizqızartasızyou all are reddening | alaqızartadılathey are reddening |
| Present (simple & continuous) | menqızartmaymaI am not reddening | senqızartmaysayou are not reddening | olqızartmaydıhe is not reddening | bizqızartmaybızwe are not reddening | sizqızartmaysızyou all are not reddening | alaqızartmaydılathey are not reddening |
| Present (simple & continuous) | menqızartamamı? qızartamıma?am I reddening? | senqızartamısa?are you reddening? | olqızartamıdı?is he reddening? | bizqızartabızmı? qızartamıbız?are we reddening? | sizqızartamısız?are you all reddening? | alaqızartamıdıla?are they reddening? |
| Present (simple & continuous) | menqızartmaymamı? qızartmaymıma?aren't I reddening? | senqızartmaymısa?aren't you reddening? | olqızartmaymıdı?isn't he reddening? | bizqızartmaybızmı? qızartmaymıbız?aren't we reddening? | sizqızartmaymısız?aren't you all reddening? | alaqızartmaymıdıla?aren't they reddening? |
| Habitual (usually, tends to) | menqızartıwçanmaI usually redden | senqızartıwçansayou usually redden | olqızartıwçandıhe usually reddens | bizqızartıwçanbızwe usually redden | sizqızartıwçansızyou all usually redden | alaqızartıwçandılathey usually redden |
| Habitual (usually, tends to) | menqızartmawçanmaI usually don't redden | senqızartmawçansayou usually don't redden | olqızartmawçandıhe usually doesn't redden | bizqızartmawçanbızwe usually don't redden | sizqızartmawçansızyou all usually don't redden | alaqızartmawçandılathey usually don't redden |
| Habitual (usually, tends to) | menqızartıwçanmamı? qızartıwçanmıma?do I usually redden? | senqızartıwçanmısa?do you usually redden? | olqızartıwçanmıdı?does he usually redden? | bizqızartıwçanbızmı? qızartıwçanmıbız?do we usually redden? | sizqızartıwçanmısız?do you all usually redden? | alaqızartıwçanmıdıla?do they usually redden? |
| Habitual (usually, tends to) | menqızartmawçanmamı? qızartmawçanmıma?do I usually not redden? | senqızartmawçanmısa?do you usually not redden? | olqızartmawçanmıdı?does he usually not redden? | bizqızartmawçanbızmı? qızartmawçanmıbız?do we usually not redden? | sizqızartmawçanmısız?do you all usually not redden? | alaqızartmawçanmıdıla?do they usually not redden? |
| Resultative (has become and stays) | olqızartıbdıhe has reddened and remains so | alaqızartıbdılathey have reddened and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqızartıbmıdı?has he reddened? | alaqızartıbmıdıla?have they reddened? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqızartıb turamaI keep reddening | senqızartıb turasayou keep reddening | olqızartıb turadıhe keeps reddening | bizqızartıb turabızwe keep reddening | sizqızartıb turasızyou all keep reddening | alaqızartıb turadılathey keep reddening |
| Durative (keeps doing) | menqızartıb turmaymaI don't keep reddening | senqızartıb turmaysayou don't keep reddening | olqızartıb turmaydıhe doesn't keep reddening | bizqızartıb turmaybızwe don't keep reddening | sizqızartıb turmaysızyou all don't keep reddening | alaqızartıb turmaydılathey don't keep reddening |
| Durative (keeps doing) | menqızartıb turamamı? qızartıb turamıma?do I keep reddening? | senqızartıb turamısa?do you keep reddening? | olqızartıb turamıdı?does he keep reddening? | bizqızartıb turabızmı? qızartıb turamıbız?do we keep reddening? | sizqızartıb turamısız?do you all keep reddening? | alaqızartıb turamıdıla?do they keep reddening? |
| Durative (keeps doing) | menqızartıb turmaymamı? qızartıb turmaymıma?don't I keep reddening? | senqızartıb turmaymısa?don't you keep reddening? | olqızartıb turmaymıdı?doesn't he keep reddening? | bizqızartıb turmaybızmı? qızartıb turmaymıbız?don't we keep reddening? | sizqızartıb turmaymısız?don't you all keep reddening? | alaqızartıb turmaymıdıla?don't they keep reddening? |
| Progressive (in the middle of) | menqızarta turamaI am in the middle of reddening | senqızarta turasayou are in the middle of reddening | olqızarta turadıhe is in the middle of reddening | bizqızarta turabızwe are in the middle of reddening | sizqızarta turasızyou all are in the middle of reddening | alaqızarta turadılathey are in the middle of reddening |
| Progressive (in the middle of) | menqızarta turmaymaI am not in the middle of reddening | senqızarta turmaysayou are not in the middle of reddening | olqızarta turmaydıhe is not in the middle of reddening | bizqızarta turmaybızwe are not in the middle of reddening | sizqızarta turmaysızyou all are not in the middle of reddening | alaqızarta turmaydılathey are not in the middle of reddening |
| Progressive (in the middle of) | menqızarta turamamı? qızarta turamıma?am I in the middle of reddening? | senqızarta turamısa?are you in the middle of reddening? | olqızarta turamıdı?is he in the middle of reddening? | bizqızarta turabızmı? qızarta turamıbız?are we in the middle of reddening? | sizqızarta turamısız?are you all in the middle of reddening? | alaqızarta turamıdıla?are they in the middle of reddening? |
| Progressive (in the middle of) | menqızarta turmaymamı? qızarta turmaymıma?aren't I in the middle of reddening? | senqızarta turmaymısa?aren't you in the middle of reddening? | olqızarta turmaymıdı?isn't he in the middle of reddening? | bizqızarta turmaybızmı? qızarta turmaymıbız?aren't we in the middle of reddening? | sizqızarta turmaymısız?aren't you all in the middle of reddening? | alaqızarta turmaymıdıla?aren't they in the middle of reddening? |
| Simple past (definite) | menqızartdımI reddened | senqızartdıŋyou reddened | olqızartdıhe reddened | bizqızartdıqwe reddened | sizqızartdığızyou all reddened | alaqızartdılathey reddened |
| Simple past (definite) | menqızartmadımI didn't redden | senqızartmadıŋyou didn't redden | olqızartmadıhe didn't redden | bizqızartmadıqwe didn't redden | sizqızartmadığızyou all didn't redden | alaqızartmadılathey didn't redden |
| Simple past (definite) | menqızartdımmı?did I redden? | senqızartdıŋmı?did you redden? | olqızartdımı?did he redden? | bizqızartdıqmı?did we redden? | sizqızartdığızmı?did you all redden? | alaqızartdılamı?did they redden? |
| Simple past (definite) | menqızartmadımmı?didn't I redden? | senqızartmadıŋmı?didn't you redden? | olqızartmadımı?didn't he redden? | bizqızartmadıqmı?didn't we redden? | sizqızartmadığızmı?didn't you all redden? | alaqızartmadılamı?didn't they redden? |
| Perfect (past indefinite) | menqızarthanmaI have reddened | senqızarthansayou have reddened | olqızarthandıhe has reddened | bizqızarthanbızwe have reddened | sizqızarthansızyou all have reddened | alaqızarthandılathey have reddened |
| Perfect (past indefinite) | menqızartmağanmaI haven't reddened | senqızartmağansayou haven't reddened | olqızartmağandıhe hasn't reddened | bizqızartmağanbızwe haven't reddened | sizqızartmağansızyou all haven't reddened | alaqızartmağandılathey haven't reddened |
| Perfect (past indefinite) | menqızarthanmamı? qızarthanmıma?have I reddened? | senqızarthanmısa?have you reddened? | olqızarthanmıdı?has he reddened? | bizqızarthanbızmı? qızarthanmıbız?have we reddened? | sizqızarthanmısız?have you all reddened? | alaqızarthanmıdıla?have they reddened? |
| Perfect (past indefinite) | menqızartmağanmamı? qızartmağanmıma?haven't I reddened? | senqızartmağanmısa?haven't you reddened? | olqızartmağanmıdı?hasn't he reddened? | bizqızartmağanbızmı? qızartmağanmıbız?haven't we reddened? | sizqızartmağanmısız?haven't you all reddened? | alaqızartmağanmıdıla?haven't they reddened? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqızartıb turdumI kept reddening | senqızartıb turduŋyou kept reddening | olqızartıb turduhe kept reddening | bizqızartıb turduqwe kept reddening | sizqızartıb turduğuzyou all kept reddening | alaqızartıb turdulathey kept reddening |
| Durative, definite past (kept doing) | menqızartıb turmadımI didn't keep reddening | senqızartıb turmadıŋyou didn't keep reddening | olqızartıb turmadıhe didn't keep reddening | bizqızartıb turmadıqwe didn't keep reddening | sizqızartıb turmadığızyou all didn't keep reddening | alaqızartıb turmadılathey didn't keep reddening |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqızartırmaI will redden | senqızartırsayou will redden | olqızartırhe will redden | bizqızartırbızwe will redden | sizqızartırsızyou all will redden | alaqızartırlathey will redden |
| Indefinite future (future I) | menqızartmazmaI won't redden | senqızartmazsayou won't redden | olqızartmazhe won't redden | bizqızartmazbızwe won't redden | sizqızartmazsızyou all won't redden | alaqızartmazlathey won't redden |
| Indefinite future (future I) | menqızartırmamı? qızartırmıma?will I redden? | senqızartırmısa?will you redden? | olqızartırmı?will he redden? | bizqızartırbızmı? qızartırmıbız?will we redden? | sizqızartırmısız?will you all redden? | alaqızartırlamı? qızartırmıla?will they redden? |
| Indefinite future (future I) | menqızartmazmamı? qızartmazmıma?won't I redden? | senqızartmazmısa?won't you redden? | olqızartmazmı?won't he redden? | bizqızartmazbızmı? qızartmazmıbız?won't we redden? | sizqızartmazmısız?won't you all redden? | alaqızartmazlamı? qızartmazmıla?won't they redden? |
| Definite future (future II) | menqızartırıqmaI am going to redden | senqızartırıqsayou are going to redden | olqızartırıqdıhe is going to redden | bizqızartırıqbızwe are going to redden | sizqızartırıqsızyou all are going to redden | alaqızartırıqdılathey are going to redden |
| Definite future (future II) | menqızartırıq tülmeI am not going to redden | senqızartırıq tülseyou are not going to redden | olqızartırıq tüldühe is not going to redden | bizqızartırıq tülbüzwe are not going to redden | sizqızartırıq tülsüzyou all are not going to redden | alaqızartırıq tüldülethey are not going to redden |
| Definite future (future II) | menqızartırıqmamı? qızartırıqmıma?am I going to redden? | senqızartırıqmısa?are you going to redden? | olqızartırıqmıdı?is he going to redden? | bizqızartırıqbızmı? qızartırıqmıbız?are we going to redden? | sizqızartırıqmısız?are you all going to redden? | alaqızartırıqmıdıla?are they going to redden? |
| Definite future (future II) | menqızartırıq tülmüme?aren't I going to redden? | senqızartırıq tülmüse?aren't you going to redden? | olqızartırıq tülmüdü?isn't he going to redden? | bizqızartırıq tülmübüz?aren't we going to redden? | sizqızartırıq tülmüsüz?aren't you all going to redden? | alaqızartırıq tülmüdüle?aren't they going to redden? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqızarthan edimqızarthanemI had reddened | senqızarthan ediŋqızarthaneŋyou had reddened | olqızarthan ediqızarthanedhe had reddened | bizqızarthan edikqızarthanekwe had reddened | sizqızarthan edigizqızarthanegizyou all had reddened | alaqızarthan edileqızarthanellethey had reddened |
| Past perfect (pluperfect) | menqızartmağan edimqızartmağanemI hadn't reddened | senqızartmağan ediŋqızartmağaneŋyou hadn't reddened | olqızartmağan ediqızartmağanedhe hadn't reddened | bizqızartmağan edikqızartmağanekwe hadn't reddened | sizqızartmağan edigizqızartmağanegizyou all hadn't reddened | alaqızartmağan edileqızartmağanellethey hadn't reddened |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqızarta edimqızartaemI was reddening | senqızarta ediŋqızartaeŋyou were reddening | olqızarta ediqızartaedhe was reddening | bizqızarta edikqızartaekwe were reddening | sizqızarta edigizqızartaegizyou all were reddening | alaqızarta edileqızartaellethey were reddening |
| Past continuous (imperfect) | menqızartmay edimqızartmayemI wasn't reddening | senqızartmay ediŋqızartmayeŋyou weren't reddening | olqızartmay ediqızartmayedhe wasn't reddening | bizqızartmay edikqızartmayekwe weren't reddening | sizqızartmay edigizqızartmayegizyou all weren't reddening | alaqızartmay edileqızartmayellethey weren't reddening |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqızartıwçan edimqızartıwçanemI used to redden | senqızartıwçan ediŋqızartıwçaneŋyou used to redden | olqızartıwçan ediqızartıwçanedhe used to redden | bizqızartıwçan edikqızartıwçanekwe used to redden | sizqızartıwçan edigizqızartıwçanegizyou all used to redden | alaqızartıwçan edileqızartıwçanellethey used to redden |
| Habitual past (used to) | menqızartmawçan edimqızartmawçanemI didn't use to redden | senqızartmawçan ediŋqızartmawçaneŋyou didn't use to redden | olqızartmawçan ediqızartmawçanedhe didn't use to redden | bizqızartmawçan edikqızartmawçanekwe didn't use to redden | sizqızartmawçan edigizqızartmawçanegizyou all didn't use to redden | alaqızartmawçan edileqızartmawçanellethey didn't use to redden |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqızartıb edihe had reddened and remained so | alaqızartıb edilethey had reddened and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqızartıb tül edihe hadn't reddened | alaqızartıb tül edilethey hadn't reddened | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqızartıb tura edimqızartıb turaemI had kept reddening | senqızartıb tura ediŋqızartıb turaeŋyou had kept reddening | olqızartıb tura ediqızartıb turaedhe had kept reddening | bizqızartıb tura edikqızartıb turaekwe had kept reddening | sizqızartıb tura edigizqızartıb turaegizyou all had kept reddening | alaqızartıb tura edileqızartıb turaellethey had kept reddening |
| Past durative (had kept doing) | menqızartıb turmay edimqızartıb turmayemI hadn't kept reddening | senqızartıb turmay ediŋqızartıb turmayeŋyou hadn't kept reddening | olqızartıb turmay ediqızartıb turmayedhe hadn't kept reddening | bizqızartıb turmay edikqızartıb turmayekwe hadn't kept reddening | sizqızartıb turmay edigizqızartıb turmayegizyou all hadn't kept reddening | alaqızartıb turmay edileqızartıb turmayellethey hadn't kept reddening |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqızarta tura edimqızarta turaemI was in the middle of reddening | senqızarta tura ediŋqızarta turaeŋyou were in the middle of reddening | olqızarta tura ediqızarta turaedhe was in the middle of reddening | bizqızarta tura edikqızarta turaekwe were in the middle of reddening | sizqızarta tura edigizqızarta turaegizyou all were in the middle of reddening | alaqızarta tura edileqızarta turaellethey were in the middle of reddening |
| Past progressive (was in the middle of) | menqızarta turmay edimqızarta turmayemI wasn't in the middle of reddening | senqızarta turmay ediŋqızarta turmayeŋyou weren't in the middle of reddening | olqızarta turmay ediqızarta turmayedhe wasn't in the middle of reddening | bizqızarta turmay edikqızarta turmayekwe weren't in the middle of reddening | sizqızarta turmay edigizqızarta turmayegizyou all weren't in the middle of reddening | alaqızarta turmay edileqızarta turmayellethey weren't in the middle of reddening |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqızartır edimqızartır emI would redden | senqızartır ediŋqızartır eŋyou would redden | olqızartır ediqızartır edhe would redden | bizqızartır edikqızartır ekwe would redden | sizqızartır edigizqızartır egizyou all would redden | alaqızartır edileqızartır ellethey would redden |
| Conditional result (would) | menqızartmaz edimqızartmaz emI wouldn't redden | senqızartmaz ediŋqızartmaz eŋyou wouldn't redden | olqızartmaz ediqızartmaz edhe wouldn't redden | bizqızartmaz edikqızartmaz ekwe wouldn't redden | sizqızartmaz edigizqızartmaz egizyou all wouldn't redden | alaqızartmaz edileqızartmaz ellethey wouldn't redden |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqızartırıq edimqızartırıq emI would have reddened | senqızartırıq ediŋqızartırıq eŋyou would have reddened | olqızartırıq ediqızartırıq edhe would have reddened | bizqızartırıq edikqızartırıq ekwe would have reddened | sizqızartırıq edigizqızartırıq egizyou all would have reddened | alaqızartırıq edileqızartırıq ellethey would have reddened |
| Past conditional result (would have) | menqızartırıq tül edimqızartırıq tül emI wouldn't have reddened | senqızartırıq tül ediŋqızartırıq tül eŋyou wouldn't have reddened | olqızartırıq tül ediqızartırıq tül edhe wouldn't have reddened | bizqızartırıq tül edikqızartırıq tül ekwe wouldn't have reddened | sizqızartırıq tül edigizqızartırıq tül egizyou all wouldn't have reddened | alaqızartırıq tül edileqızartırıq tül ellethey wouldn't have reddened |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqızartsamif I redden | senqızartsaŋif you redden | olqızartsaif he reddens | bizqızartsaqif we redden | sizqızartsağızif you all redden | alaqızartsalaif they redden |
| Conditional | menqızartmasamif I don't redden | senqızartmasaŋif you don't redden | olqızartmasaif he doesn't redden | bizqızartmasaqif we don't redden | sizqızartmasağızif you all don't redden | alaqızartmasalaif they don't redden |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqızarta esemif I am reddening | senqızarta eseŋif you are reddening | olqızarta eseif he is reddening | bizqızarta esekif we are reddening | sizqızarta esegizif you all are reddening | alaqızarta eseleif they are reddening |
| Conditional, present real | menqızartmay esemif I am not reddening | senqızartmay eseŋif you are not reddening | olqızartmay eseif he is not reddening | bizqızartmay esekif we are not reddening | sizqızartmay esegizif you all are not reddening | alaqızartmay eseleif they are not reddening |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqızartsam ediqızartsam edif only I reddened | senqızartsaŋ ediqızartsaŋ edif only you reddened | olqızartsa ediqızartsaedif only he reddened | bizqızartsaq ediqızartsaq edif only we reddened | sizqızartsağız ediqızartsağız edif only you all reddened | alaqızartsala ediqızartsalaedif only they reddened |
| Wish, present/future (if only) | menqızartmasam ediqızartmasam edif only I didn't redden | senqızartmasaŋ ediqızartmasaŋ edif only you didn't redden | olqızartmasa ediqızartmasaedif only he didn't redden | bizqızartmasaq ediqızartmasaq edif only we didn't redden | sizqızartmasağız ediqızartmasağız edif only you all didn't redden | alaqızartmasala ediqızartmasalaedif only they didn't redden |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqızartıb tursamif I carry on reddening | senqızartıb tursaŋif you carry on reddening | olqızartıb tursaif he carries on reddening | bizqızartıb tursaqif we carry on reddening | sizqızartıb tursağızif you all carry on reddening | alaqızartıb tursalaif they carry on reddening |
| Durative conditional | menqızartıb turmasamif I don't carry on reddening | senqızartıb turmasaŋif you don't carry on reddening | olqızartıb turmasaif he doesn't carry on reddening | bizqızartıb turmasaqif we don't carry on reddening | sizqızartıb turmasağızif you all don't carry on reddening | alaqızartıb turmasalaif they don't carry on reddening |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqızartıb tura esemif I have kept reddening | senqızartıb tura eseŋif you have kept reddening | olqızartıb tura eseif he has kept reddening | bizqızartıb tura esekif we have kept reddening | sizqızartıb tura esegizif you all have kept reddening | alaqızartıb tura eseleif they have kept reddening |
| Durative conditional, present real | menqızartıb turmay esemif I haven't kept reddening | senqızartıb turmay eseŋif you haven't kept reddening | olqızartıb turmay eseif he hasn't kept reddening | bizqızartıb turmay esekif we haven't kept reddening | sizqızartıb turmay esegizif you all haven't kept reddening | alaqızartıb turmay eseleif they haven't kept reddening |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqızarta tursamif I keep reddening | senqızarta tursaŋif you keep reddening | olqızarta tursaif he keeps reddening | bizqızarta tursaqif we keep reddening | sizqızarta tursağızif you all keep reddening | alaqızarta tursalaif they keep reddening |
| Progressive conditional | menqızartmay tursamif I keep on not reddening | senqızartmay tursaŋif you keep on not reddening | olqızartmay tursaif he keeps on not reddening | bizqızartmay tursaqif we keep on not reddening | sizqızartmay tursağızif you all keep on not reddening | alaqızartmay tursalaif they keep on not reddening |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqızarta tura esemif I am in the middle of reddening | senqızarta tura eseŋif you are in the middle of reddening | olqızarta tura eseif he is in the middle of reddening | bizqızarta tura esekif we are in the middle of reddening | sizqızarta tura esegizif you all are in the middle of reddening | alaqızarta tura eseleif they are in the middle of reddening |
| Progressive conditional, present real | menqızartmay tura esemif I keep on not reddening | senqızartmay tura eseŋif you keep on not reddening | olqızartmay tura eseif he keeps on not reddening | bizqızartmay tura esekif we keep on not reddening | sizqızartmay tura esegizif you all keep on not reddening | alaqızartmay tura eseleif they keep on not reddening |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menqızartdım esemif I reddened | senqızartdıŋ eseŋif you reddened | olqızartdı eseif he reddened | bizqızartdıq esekif we reddened | sizqızartdığız esegizif you all reddened | alaqızartdıla eseleif they reddened |
| Conditional, definite past1 | menqızartmadım esemif I didn't redden | senqızartmadıŋ eseŋif you didn't redden | olqızartmadı eseif he didn't redden | bizqızartmadıq esekif we didn't redden | sizqızartmadığız esegizif you all didn't redden | alaqızartmadıla eseleif they didn't redden |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqızarthan esemif I did redden (indeed) | senqızarthan eseŋif you did redden (indeed) | olqızarthan eseif he did redden (indeed) | bizqızarthan esekif we did redden (indeed) | sizqızarthan esegizif you all did redden (indeed) | alaqızarthan eseleif they did redden (indeed) |
| Conditional, past real | menqızartmağan esemif I didn't redden (indeed) | senqızartmağan eseŋif you didn't redden (indeed) | olqızartmağan eseif he didn't redden (indeed) | bizqızartmağan esekif we didn't redden (indeed) | sizqızartmağan esegizif you all didn't redden (indeed) | alaqızartmağan eseleif they didn't redden (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqızarthan bolsamif I had reddened | senqızarthan bolsaŋif you had reddened | olqızarthan bolsaif he had reddened | bizqızarthan bolsaqif we had reddened | sizqızarthan bolsağızif you all had reddened | alaqızarthan bolsalaif they had reddened |
| Conditional, counterfactual | menqızartmağan bolsamif I hadn't reddened | senqızartmağan bolsaŋif you hadn't reddened | olqızartmağan bolsaif he hadn't reddened | bizqızartmağan bolsaqif we hadn't reddened | sizqızartmağan bolsağızif you all hadn't reddened | alaqızartmağan bolsalaif they hadn't reddened |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqızarthan bolsam ediqızarthan bolsam edif only I had reddened | senqızarthan bolsaŋ ediqızarthan bolsaŋ edif only you had reddened | olqızarthan bolsa ediqızarthan bolsaedif only he had reddened | bizqızarthan bolsaq ediqızarthan bolsaq edif only we had reddened | sizqızarthan bolsağız ediqızarthan bolsağız edif only you all had reddened | alaqızarthan bolsala ediqızarthan bolsalaedif only they had reddened |
| Wish, past (if only I had) | menqızartmağan bolsam ediqızartmağan bolsam edif only I hadn't reddened | senqızartmağan bolsaŋ ediqızartmağan bolsaŋ edif only you hadn't reddened | olqızartmağan bolsa ediqızartmağan bolsaedif only he hadn't reddened | bizqızartmağan bolsaq ediqızartmağan bolsaq edif only we hadn't reddened | sizqızartmağan bolsağız ediqızartmağan bolsağız edif only you all hadn't reddened | alaqızartmağan bolsala ediqızartmağan bolsalaedif only they hadn't reddened |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqızartır esemif I will redden | senqızartır eseŋif you will redden | olqızartır eseif he will redden | bizqızartır esekif we will redden | sizqızartır esegizif you all will redden | alaqızartır eseleif they will redden |
| Conditional, aorist | menqızartmaz esemif I won't redden | senqızartmaz eseŋif you won't redden | olqızartmaz eseif he won't redden | bizqızartmaz esekif we won't redden | sizqızartmaz esegizif you all won't redden | alaqızartmaz eseleif they won't redden |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqızartırıq esemif I am going to redden | senqızartırıq eseŋif you are going to redden | olqızartırıq eseif he is going to redden | bizqızartırıq esekif we are going to redden | sizqızartırıq esegizif you all are going to redden | alaqızartırıq eseleif they are going to redden |
| Conditional, future | menqızartırıq tül esemif I am not going to redden | senqızartırıq tül eseŋif you are not going to redden | olqızartırıq tül eseif he is not going to redden | bizqızartırıq tül esekif we are not going to redden | sizqızartırıq tül esegizif you all are not going to redden | alaqızartırıq tül eseleif they are not going to redden |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqızartırıq bolsamif I were going to redden | senqızartırıq bolsaŋif you were going to redden | olqızartırıq bolsaif he were going to redden | bizqızartırıq bolsaqif we were going to redden | sizqızartırıq bolsağızif you all were going to redden | alaqızartırıq bolsalaif they were going to redden |
| Conditional, counterfactual future | menqızartmazlıq bolsamif I were not going to redden | senqızartmazlıq bolsaŋif you were not going to redden | olqızartmazlıq bolsaif he were not going to redden | bizqızartmazlıq bolsaqif we were not going to redden | sizqızartmazlıq bolsağızif you all were not going to redden | alaqızartmazlıq bolsalaif they were not going to redden |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qızartdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqızarta bolurmaI must be reddening | senqızarta bolursayou must be reddening | olqızarta bolurhe must be reddening | bizqızarta bolurbuzwe must be reddening | sizqızarta bolursuzyou all must be reddening | alaqızarta bolurlathey must be reddening |
| Inference, present (must be doing) | menqızartmay bolurmaI must not be reddening | senqızartmay bolursayou must not be reddening | olqızartmay bolurhe must not be reddening | bizqızartmay bolurbuzwe must not be reddening | sizqızartmay bolursuzyou all must not be reddening | alaqızartmay bolurlathey must not be reddening |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqızarta tura bolurmaI must be in the middle of reddening | senqızarta tura bolursayou must be in the middle of reddening | olqızarta tura bolurhe must be in the middle of reddening | bizqızarta tura bolurbuzwe must be in the middle of reddening | sizqızarta tura bolursuzyou all must be in the middle of reddening | alaqızarta tura bolurlathey must be in the middle of reddening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqızartmay tura bolurmaI must keep on not reddening | senqızartmay tura bolursayou must keep on not reddening | olqızartmay tura bolurhe must keep on not reddening | bizqızartmay tura bolurbuzwe must keep on not reddening | sizqızartmay tura bolursuzyou all must keep on not reddening | alaqızartmay tura bolurlathey must keep on not reddening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqızarthan bolurmaI must have reddened | senqızarthan bolursayou must have reddened | olqızarthan bolurhe must have reddened | bizqızarthan bolurbuzwe must have reddened | sizqızarthan bolursuzyou all must have reddened | alaqızarthan bolurlathey must have reddened |
| Inference (must have) | menqızartmağan bolurmaI must not have reddened | senqızartmağan bolursayou must not have reddened | olqızartmağan bolurhe must not have reddened | bizqızartmağan bolurbuzwe must not have reddened | sizqızartmağan bolursuzyou all must not have reddened | alaqızartmağan bolurlathey must not have reddened |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqızartırıq bolurmaI must be going to redden | senqızartırıq bolursayou must be going to redden | olqızartırıq bolurhe must be going to redden | bizqızartırıq bolurbuzwe must be going to redden | sizqızartırıq bolursuzyou all must be going to redden | alaqızartırıq bolurlathey must be going to redden |
| Inference, future (must be going to) | menqızartmazlıq bolurmaI must not be going to redden | senqızartmazlıq bolursayou must not be going to redden | olqızartmazlıq bolurhe must not be going to redden | bizqızartmazlıq bolurbuzwe must not be going to redden | sizqızartmazlıq bolursuzyou all must not be going to redden | alaqızartmazlıq bolurlathey must not be going to redden |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqızartayımlet me redden | senqızart!redden! | olqızartsınlet him redden | bizqızartayıqlet's redden | sizqızartığız!redden, you all! | alaqızartsınlalet them redden |
| Commands & suggestions | menqızartmayımlet me not redden | senqızartma!don't redden! | olqızartmasınlet him not redden | bizqızartmayıqlet's not redden | sizqızartmağız!don't redden, you all! | alaqızartmasınlalet them not redden |
| Commands & suggestions | menqızartayımmı?shall I redden? | olqızartsınmı?should he redden? | bizqızartayıqmı?shall we redden? | alaqızartsınlamı?should they redden? | ||
| Commands & suggestions | menqızartmayımmı?shall I not redden? | olqızartmasınmı?should he not redden? | bizqızartmayıqmı?shall we not redden? | alaqızartmasınlamı?should they not redden? | ||
| Requests | senqızartçı2qızartçınplease redden | olqızartsınçıdo let him redden | sizqızartçığızplease redden (plural/polite) | alaqızartsınlaçıdo let them redden | ||
| Requests | senqızartmaçı2qızartmaçınplease don't redden | olqızartmasınçıdo let him not redden | sizqızartmaçığızplease don't redden (plural/polite) | alaqızartmasınlaçıdo let them not redden | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqızarthınqızarthımay you redden | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqızartmağınqızartmağımay you not redden | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqızarthay edim qızartha edimwould that I reddened | senqızarthay ediŋ qızartha ediŋwould that you reddened | olqızarthay edi qızartha ediwould that he reddened | bizqızarthay edik qızartha edikwould that we reddened | sizqızarthay edigiz qızartha edigizwould that you all reddened | alaqızarthay edile qızartha edilewould that they reddened |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqızartmağay edim qızartmağa edimwould that I did not redden | senqızartmağay ediŋ qızartmağa ediŋwould that you did not redden | olqızartmağay edi qızartmağa ediwould that he did not redden | bizqızartmağay edik qızartmağa edikwould that we did not redden | sizqızartmağay edigiz qızartmağa edigizwould that you all did not redden | alaqızartmağay edile qızartmağa edilewould that they did not redden |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqızartmağa qoyayımqızartma qoyayımlet me allow someone to redden | senqızartmağa qoy!qızartma qoy!let someone redden! | olqızartmağa qoysunqızartma qoysunlet him allow someone to redden | bizqızartmağa qoyayıqqızartma qoyayıqlet's allow someone to redden | sizqızartmağa qoyuğuz!qızartma qoyuğuz!let someone redden, you all! | alaqızartmağa qoysunlaqızartma qoysunlalet them allow someone to redden |
| Let someone… (commands) | menqızartmağa qoymayımqızartma qoymayımlet me not allow someone to redden | senqızartmağa qoyma!qızartma qoyma!don't let someone redden! | olqızartmağa qoymasınqızartma qoymasınlet him not allow someone to redden | bizqızartmağa qoymayıqqızartma qoymayıqlet's not allow someone to redden | sizqızartmağa qoymağız!qızartma qoymağız!don't let someone redden, you all! | alaqızartmağa qoymasınlaqızartma qoymasınlalet them not allow someone to redden |
| Let someone… (commands) | menqızartmağa qoyayımmı?qızartma qoyayımmı?shall I allow someone to redden? | olqızartmağa qoysunmu?qızartma qoysunmu?should he allow someone to redden? | bizqızartmağa qoyayıqmı?qızartma qoyayıqmı?shall we allow someone to redden? | alaqızartmağa qoysunlamı?qızartma qoysunlamı?should they allow someone to redden? | ||
| Let someone… (commands) | menqızartmağa qoymayımmı?qızartma qoymayımmı?shall I not allow someone to redden? | olqızartmağa qoymasınmı?qızartma qoymasınmı?should he not allow someone to redden? | bizqızartmağa qoymayıqmı?qızartma qoymayıqmı?shall we not allow someone to redden? | alaqızartmağa qoymasınlamı?qızartma qoymasınlamı?should they not allow someone to redden? | ||
| Let someone… (present) | menqızartmağa qoyamaqızartma qoyamaI allow someone to redden | senqızartmağa qoyasaqızartma qoyasayou allow someone to redden | olqızartmağa qoyadıqızartma qoyadıhe allows someone to redden | bizqızartmağa qoyabızqızartma qoyabızwe allow someone to redden | sizqızartmağa qoyasızqızartma qoyasızyou all allow someone to redden | alaqızartmağa qoyadılaqızartma qoyadılathey allow someone to redden |
| Let someone… (present) | menqızartmağa qoymaymaqızartma qoymaymaI don't allow someone to redden | senqızartmağa qoymaysaqızartma qoymaysayou don't allow someone to redden | olqızartmağa qoymaydıqızartma qoymaydıhe doesn't allow someone to redden | bizqızartmağa qoymaybızqızartma qoymaybızwe don't allow someone to redden | sizqızartmağa qoymaysızqızartma qoymaysızyou all don't allow someone to redden | alaqızartmağa qoymaydılaqızartma qoymaydılathey don't allow someone to redden |
| Let someone… (present) | menqızartmağa qoyamamı?qızartma qoyamamı?do I allow someone to redden? | senqızartmağa qoyamısa?qızartma qoyamısa?do you allow someone to redden? | olqızartmağa qoyamıdı?qızartma qoyamıdı?does he allow someone to redden? | bizqızartmağa qoyabızmı?qızartma qoyabızmı?do we allow someone to redden? | sizqızartmağa qoyamısız?qızartma qoyamısız?do you all allow someone to redden? | alaqızartmağa qoyamıdıla?qızartma qoyamıdıla?do they allow someone to redden? |
| Let someone… (present) | menqızartmağa qoymaymamı?qızartma qoymaymamı?don't I allow someone to redden? | senqızartmağa qoymaymısa?qızartma qoymaymısa?don't you allow someone to redden? | olqızartmağa qoymaymıdı?qızartma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to redden? | bizqızartmağa qoymaybızmı?qızartma qoymaybızmı?don't we allow someone to redden? | sizqızartmağa qoymaymısız?qızartma qoymaymısız?don't you all allow someone to redden? | alaqızartmağa qoymaymıdıla?qızartma qoymaymıdıla?don't they allow someone to redden? |
| Let someone… (past) | menqızartmağa qoydumqızartma qoydumI allowed someone to redden | senqızartmağa qoyduŋqızartma qoyduŋyou allowed someone to redden | olqızartmağa qoyduqızartma qoyduhe allowed someone to redden | bizqızartmağa qoyduqqızartma qoyduqwe allowed someone to redden | sizqızartmağa qoyduğuzqızartma qoyduğuzyou all allowed someone to redden | alaqızartmağa qoydulaqızartma qoydulathey allowed someone to redden |
| Let someone… (past) | menqızartmağa qoymadımqızartma qoymadımI didn't allow someone to redden | senqızartmağa qoymadıŋqızartma qoymadıŋyou didn't allow someone to redden | olqızartmağa qoymadıqızartma qoymadıhe didn't allow someone to redden | bizqızartmağa qoymadıqqızartma qoymadıqwe didn't allow someone to redden | sizqızartmağa qoymadığızqızartma qoymadığızyou all didn't allow someone to redden | alaqızartmağa qoymadılaqızartma qoymadılathey didn't allow someone to redden |
| Let someone… (past) | menqızartmağa qoydummu?qızartma qoydummu?did I allow someone to redden? | senqızartmağa qoyduŋmu?qızartma qoyduŋmu?did you allow someone to redden? | olqızartmağa qoydumu?qızartma qoydumu?did he allow someone to redden? | bizqızartmağa qoyduqmu?qızartma qoyduqmu?did we allow someone to redden? | sizqızartmağa qoyduğuzmu?qızartma qoyduğuzmu?did you all allow someone to redden? | alaqızartmağa qoydulamı?qızartma qoydulamı?did they allow someone to redden? |
| Let someone… (past) | menqızartmağa qoymadımmı?qızartma qoymadımmı?didn't I allow someone to redden? | senqızartmağa qoymadıŋmı?qızartma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to redden? | olqızartmağa qoymadımı?qızartma qoymadımı?didn't he allow someone to redden? | bizqızartmağa qoymadıqmı?qızartma qoymadıqmı?didn't we allow someone to redden? | sizqızartmağa qoymadığızmı?qızartma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to redden? | alaqızartmağa qoymadılamı?qızartma qoymadılamı?didn't they allow someone to redden? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
qızartalırğa be able to redden · qızartalmazğa be unable to redden
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqızartalamaI can redden | senqızartalasayou can redden | olqızartaladıhe can redden | bizqızartalabızwe can redden | sizqızartalasızyou all can redden | alaqızartaladılathey can redden |
| Ability — present | menqızartalmaymaI can't redden | senqızartalmaysayou can't redden | olqızartalmaydıhe can't redden | bizqızartalmaybızwe can't redden | sizqızartalmaysızyou all can't redden | alaqızartalmaydılathey can't redden |
| Ability — present | menqızartalamamı? qızartalamıma?can I redden? | senqızartalamısa?can you redden? | olqızartalamıdı?can he redden? | bizqızartalabızmı? qızartalamıbız?can we redden? | sizqızartalamısız?can you all redden? | alaqızartalamıdıla?can they redden? |
| Ability — present | menqızartalmaymamı? qızartalmaymıma?can't I redden? | senqızartalmaymısa?can't you redden? | olqızartalmaymıdı?can't he redden? | bizqızartalmaybızmı? qızartalmaymıbız?can't we redden? | sizqızartalmaymısız?can't you all redden? | alaqızartalmaymıdıla?can't they redden? |
| Ability — if I can… | menqızartalsamif I can redden | senqızartalsaŋif you can redden | olqızartalsaif he can redden | bizqızartalsaqif we can redden | sizqızartalsağızif you all can redden | alaqızartalsalaif they can redden |
| Ability — if I can… | menqızartalmasamif I can't redden | senqızartalmasaŋif you can't redden | olqızartalmasaif he can't redden | bizqızartalmasaqif we can't redden | sizqızartalmasağızif you all can't redden | alaqızartalmasalaif they can't redden |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqızartaldımI was able to redden | senqızartaldıŋyou were able to redden | olqızartaldıhe was able to redden | bizqızartaldıqwe were able to redden | sizqızartaldığızyou all were able to redden | alaqızartaldılathey were able to redden |
| Ability — simple past | menqızartalmadımI could not redden | senqızartalmadıŋyou could not redden | olqızartalmadıhe could not redden | bizqızartalmadıqwe could not redden | sizqızartalmadığızyou all could not redden | alaqızartalmadılathey could not redden |
| Ability — simple past | menqızartaldımmı?was I able to redden? | senqızartaldıŋmı?were you able to redden? | olqızartaldımı?was he able to redden? | bizqızartaldıqmı?were we able to redden? | sizqızartaldığızmı?were you all able to redden? | alaqızartaldılamı?were they able to redden? |
| Ability — simple past | menqızartalmadımmı?couldn't I redden? | senqızartalmadıŋmı?couldn't you redden? | olqızartalmadımı?couldn't he redden? | bizqızartalmadıqmı?couldn't we redden? | sizqızartalmadığızmı?couldn't you all redden? | alaqızartalmadılamı?couldn't they redden? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqızartalğanmaI have been able to redden | senqızartalğansayou have been able to redden | olqızartalğandıhe has been able to redden | bizqızartalğanbızwe have been able to redden | sizqızartalğansızyou all have been able to redden | alaqızartalğandılathey have been able to redden |
| Ability — perfect / -ğan past | menqızartalmağanmaI haven't been able to redden | senqızartalmağansayou haven't been able to redden | olqızartalmağandıhe hasn't been able to redden | bizqızartalmağanbızwe haven't been able to redden | sizqızartalmağansızyou all haven't been able to redden | alaqızartalmağandılathey haven't been able to redden |
| Ability — perfect / -ğan past | menqızartalğanmamı? qızartalğanmıma?have I been able to redden? | senqızartalğanmısa?have you been able to redden? | olqızartalğanmıdı?has he been able to redden? | bizqızartalğanbızmı? qızartalğanmıbız?have we been able to redden? | sizqızartalğanmısız?have you all been able to redden? | alaqızartalğanmıdıla?have they been able to redden? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqızartalmağanmamı? qızartalmağanmıma?haven't I been able to redden? | senqızartalmağanmısa?haven't you been able to redden? | olqızartalmağanmıdı?hasn't he been able to redden? | bizqızartalmağanbızmı? qızartalmağanmıbız?haven't we been able to redden? | sizqızartalmağanmısız?haven't you all been able to redden? | alaqızartalmağanmıdıla?haven't they been able to redden? |
| Ability — past perfect | menqızartalğan edimqızartalğanemI had been able to redden | senqızartalğan ediŋqızartalğaneŋyou had been able to redden | olqızartalğan ediqızartalğanedhe had been able to redden | bizqızartalğan edikqızartalğanekwe had been able to redden | sizqızartalğan edigizqızartalğanegizyou all had been able to redden | alaqızartalğan edileqızartalğanellethey had been able to redden |
| Ability — past perfect | menqızartalmağan edimqızartalmağanemI hadn't been able to redden | senqızartalmağan ediŋqızartalmağaneŋyou hadn't been able to redden | olqızartalmağan ediqızartalmağanedhe hadn't been able to redden | bizqızartalmağan edikqızartalmağanekwe hadn't been able to redden | sizqızartalmağan edigizqızartalmağanegizyou all hadn't been able to redden | alaqızartalmağan edileqızartalmağanellethey hadn't been able to redden |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqızartala edimqızartalaemI could redden | senqızartala ediŋqızartalaeŋyou could redden | olqızartala ediqızartalaedhe could redden | bizqızartala edikqızartalaekwe could redden | sizqızartala edigizqızartalaegizyou all could redden | alaqızartala edileqızartalaellethey could redden |
| Ability — past background | menqızartalmay edimqızartalmayemI could not redden | senqızartalmay ediŋqızartalmayeŋyou could not redden | olqızartalmay ediqızartalmayedhe could not redden | bizqızartalmay edikqızartalmayekwe could not redden | sizqızartalmay edigizqızartalmayegizyou all could not redden | alaqızartalmay edileqızartalmayellethey could not redden |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqızartalırmaI will be able to redden | senqızartalırsayou will be able to redden | olqızartalırhe will be able to redden | bizqızartalırbızwe will be able to redden | sizqızartalırsızyou all will be able to redden | alaqızartalırlathey will be able to redden |
| Ability — future I | menqızartalmazmaI won't be able to redden | senqızartalmazsayou won't be able to redden | olqızartalmazhe won't be able to redden | bizqızartalmazbızwe won't be able to redden | sizqızartalmazsızyou all won't be able to redden | alaqızartalmazlathey won't be able to redden |
| Ability — future I | menqızartalırmamı? qızartalırmıma?will I be able to redden? | senqızartalırmısa?will you be able to redden? | olqızartalırmı?will he be able to redden? | bizqızartalırbızmı? qızartalırmıbız?will we be able to redden? | sizqızartalırmısız?will you all be able to redden? | alaqızartalırlamı? qızartalırmıla?will they be able to redden? |
| Ability — future I | menqızartalmazmamı? qızartalmazmıma?won't I be able to redden? | senqızartalmazmısa?won't you be able to redden? | olqızartalmazmı?won't he be able to redden? | bizqızartalmazbızmı? qızartalmazmıbız?won't we be able to redden? | sizqızartalmazmısız?won't you all be able to redden? | alaqızartalmazlamı? qızartalmazmıla?won't they be able to redden? |
| Ability — future II | menqızartallıqmaI am going to be able to redden | senqızartallıqsayou are going to be able to redden | olqızartallıqdıhe is going to be able to redden | bizqızartallıqbızwe are going to be able to redden | sizqızartallıqsızyou all are going to be able to redden | alaqızartallıqdılathey are going to be able to redden |
| Ability — future II | menqızartallıq tülmeI am not going to be able to redden | senqızartallıq tülseyou are not going to be able to redden | olqızartallıq tüldühe is not going to be able to redden | bizqızartallıq tülbüzwe are not going to be able to redden | sizqızartallıq tülsüzyou all are not going to be able to redden | alaqızartallıq tüldülethey are not going to be able to redden |
| Ability — future II | menqızartallıqmamı? qızartallıqmıma?am I going to be able to redden? | senqızartallıqmısa?are you going to be able to redden? | olqızartallıqmıdı?is he going to be able to redden? | bizqızartallıqbızmı? qızartallıqmıbız?are we going to be able to redden? | sizqızartallıqmısız?are you all going to be able to redden? | alaqızartallıqmıdıla?are they going to be able to redden? |
| Ability — future II | menqızartallıq tülmüme?aren't I going to be able to redden? | senqızartallıq tülmüse?aren't you going to be able to redden? | olqızartallıq tülmüdü?isn't he going to be able to redden? | bizqızartallıq tülmübüz?aren't we going to be able to redden? | sizqızartallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to redden? | alaqızartallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to redden? |
| Ability — would be able to… | menqızartalır edimqızartalır emI would be able to redden | senqızartalır ediŋqızartalır eŋyou would be able to redden | olqızartalır ediqızartalır edhe would be able to redden | bizqızartalır edikqızartalır ekwe would be able to redden | sizqızartalır edigizqızartalır egizyou all would be able to redden | alaqızartalır edileqızartalır ellethey would be able to redden |
| Ability — would be able to… | menqızartalmaz edimqızartalmaz emI wouldn't be able to redden | senqızartalmaz ediŋqızartalmaz eŋyou wouldn't be able to redden | olqızartalmaz ediqızartalmaz edhe wouldn't be able to redden | bizqızartalmaz edikqızartalmaz ekwe wouldn't be able to redden | sizqızartalmaz edigizqızartalmaz egizyou all wouldn't be able to redden | alaqızartalmaz edileqızartalmaz ellethey wouldn't be able to redden |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqızartalğınqızartalğımay you be able to redden | |||||
| Second-person optative — ability | senqızartalmağınqızartalmağımay you not be able to redden | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqızartırğa izleymeI want to redden | senqızartırğa izleyseyou want to redden | olqızartırğa izleydihe wants to redden | bizqızartırğa izleybizwe want to redden | sizqızartırğa izleysizyou all want to redden | alaqızartırğa izleydilethey want to redden |
| want to | menqızartırğa izlemeymeI do not want to redden | senqızartırğa izlemeyseyou do not want to redden | olqızartırğa izlemeydihe does not want to redden | bizqızartırğa izlemeybizwe do not want to redden | sizqızartırğa izlemeysizyou all do not want to redden | alaqızartırğa izlemeydilethey do not want to redden |
| would like to | menqızartırğa süemeI would like to redden | senqızartırğa süeseyou would like to redden | olqızartırğa süedihe would like to redden | bizqızartırğa süebizwe would like to redden | sizqızartırğa süesizyou all would like to redden | alaqızartırğa süedilethey would like to redden |
| would like to | menqızartırğa süymeymeI would not like to redden | senqızartırğa süymeyseyou would not like to redden | olqızartırğa süymeydihe would not like to redden | bizqızartırğa süymeybizwe would not like to redden | sizqızartırğa süymeysizyou all would not like to redden | alaqızartırğa süymeydilethey would not like to redden |
| hope to | menqızartırğa umutlanamaI hope to redden | senqızartırğa umutlanasayou hope to redden | olqızartırğa umutlanadıhe hopes to redden | bizqızartırğa umutlanabızwe hope to redden | sizqızartırğa umutlanasızyou all hope to redden | alaqızartırğa umutlanadılathey hope to redden |
| hope to | menqızartırğa umutlanmaymaI do not hope to redden | senqızartırğa umutlanmaysayou do not hope to redden | olqızartırğa umutlanmaydıhe does not hope to redden | bizqızartırğa umutlanmaybızwe do not hope to redden | sizqızartırğa umutlanmaysızyou all do not hope to redden | alaqızartırğa umutlanmaydılathey do not hope to redden |
| be about to | menqızartırğa deb turamaI am about to redden | senqızartırğa deb turasayou are about to redden | olqızartırğa deb turadıhe is about to redden | bizqızartırğa deb turabızwe are about to redden | sizqızartırğa deb turasızyou all are about to redden | alaqızartırğa deb turadılathey are about to redden |
| be about to | menqızartırğa deb turmaymaI am not about to redden | senqızartırğa deb turmaysayou are not about to redden | olqızartırğa deb turmaydıhe is not about to redden | bizqızartırğa deb turmaybızwe are not about to redden | sizqızartırğa deb turmaysızyou all are not about to redden | alaqızartırğa deb turmaydılathey are not about to redden |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqızartırğa kerekmeI need to redden | senqızartırğa kerekseyou need to redden | olqızartırğa kerekdihe needs to redden | bizqızartırğa kerekbizwe need to redden | sizqızartırğa kereksizyou all need to redden | alaqızartırğa kerekdilethey need to redden |
| need to | menqızartırğa kerek tülmeI do not need to redden | senqızartırğa kerek tülseyou do not need to redden | olqızartırğa kerek tüldühe does not need to redden | bizqızartırğa kerek tülbüzwe do not need to redden | sizqızartırğa kerek tülsüzyou all do not need to redden | alaqızartırğa kerek tüldülethey do not need to redden |
| have to | menmenŋe qızartırğa tüşediI have to redden | sensenŋe qızartırğa tüşediyou have to redden | olaŋa qızartırğa tüşedihe has to redden | bizbizge qızartırğa tüşediwe have to redden | sizsizge qızartırğa tüşediyou all have to redden | alaalağa qızartırğa tüşedithey have to redden |
| have to | menmenŋe qızartırğa tüşmeydiI do not have to redden | sensenŋe qızartırğa tüşmeydiyou do not have to redden | olaŋa qızartırğa tüşmeydihe does not have to redden | bizbizge qızartırğa tüşmeydiwe do not have to redden | sizsizge qızartırğa tüşmeydiyou all do not have to redden | alaalağa qızartırğa tüşmeydithey do not have to redden |
| be obliged to | menqızartırğa borçlumaI am obliged to redden | senqızartırğa borçlusayou are obliged to redden | olqızartırğa borçluduhe is obliged to redden | bizqızartırğa borçlubuzwe are obliged to redden | sizqızartırğa borçlusuzyou all are obliged to redden | alaqızartırğa borçludulathey are obliged to redden |
| be obliged to | menqızartırğa borçlu tülmeI am not obliged to redden | senqızartırğa borçlu tülseyou are not obliged to redden | olqızartırğa borçlu tüldühe is not obliged to redden | bizqızartırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to redden | sizqızartırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to redden | alaqızartırğa borçlu tüldülethey are not obliged to redden |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqızartırğa madarım bardıI have a way to redden | senqızartırğa madarıŋ bardıyou have a way to redden | olqızartırğa madarı bardıhe has a way to redden | bizqızartırğa madarıbız bardıwe have a way to redden | sizqızartırğa madarığız bardıyou all have a way to redden | alaqızartırğa madarları bardıthey have a way to redden |
| have a way to | menqızartırğa madarım joqduI have no way to redden | senqızartırğa madarıŋ joqduyou have no way to redden | olqızartırğa madarı joqduhe has no way to redden | bizqızartırğa madarıbız joqduwe have no way to redden | sizqızartırğa madarığız joqduyou all have no way to redden | alaqızartırğa madarları joqduthey have no way to redden |
| be free to | menqızartırğa erkinligim bardıI am free to redden | senqızartırğa erkinligiŋ bardıyou are free to redden | olqızartırğa erkinligi bardıhe is free to redden | bizqızartırğa erkinligibiz bardıwe are free to redden | sizqızartırğa erkinligigiz bardıyou all are free to redden | alaqızartırğa erkinlikleri bardıthey are free to redden |
| be free to | menqızartırğa erkinligim joqduI am not free to redden | senqızartırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to redden | olqızartırğa erkinligi joqduhe is not free to redden | bizqızartırğa erkinligibiz joqduwe are not free to redden | sizqızartırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to redden | alaqızartırğa erkinlikleri joqduthey are not free to redden |
| be possible to | menmenŋe qızartırğa bolluqduit is possible for me to redden | sensenŋe qızartırğa bolluqduit is possible for you to redden | olaŋa qızartırğa bolluqduit is possible for him to redden | bizbizge qızartırğa bolluqduit is possible for us to redden | sizsizge qızartırğa bolluqduit is possible for you all to redden | alaalağa qızartırğa bolluqduit is possible for them to redden |
| be possible to | menmenŋe qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for me to redden | sensenŋe qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for you to redden | olaŋa qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for him to redden | bizbizge qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for us to redden | sizsizge qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to redden | alaalağa qızartırğa bolluq tüldüit is not possible for them to redden |
| be ready to | menqızartırğa hazırmaI am ready to redden | senqızartırğa hazırsayou are ready to redden | olqızartırğa hazırdıhe is ready to redden | bizqızartırğa hazırbızwe are ready to redden | sizqızartırğa hazırsızyou all are ready to redden | alaqızartırğa hazırdılathey are ready to redden |
| be ready to | menqızartırğa hazır tülmeI am not ready to redden | senqızartırğa hazır tülseyou are not ready to redden | olqızartırğa hazır tüldühe is not ready to redden | bizqızartırğa hazır tülbüzwe are not ready to redden | sizqızartırğa hazır tülsüzyou all are not ready to redden | alaqızartırğa hazır tüldülethey are not ready to redden |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqızartırğa küreşemeI am trying to redden | senqızartırğa küreşeseyou are trying to redden | olqızartırğa küreşedihe is trying to redden | bizqızartırğa küreşebizwe are trying to redden | sizqızartırğa küreşesizyou all are trying to redden | alaqızartırğa küreşedilethey are trying to redden |
| try to | menqızartırğa küreşmeymeI am not trying to redden | senqızartırğa küreşmeyseyou are not trying to redden | olqızartırğa küreşmeydihe is not trying to redden | bizqızartırğa küreşmeybizwe are not trying to redden | sizqızartırğa küreşmeysizyou all are not trying to redden | alaqızartırğa küreşmeydilethey are not trying to redden |
| agree to | menqızartırğa unaymaI agree to redden | senqızartırğa unaysayou agree to redden | olqızartırğa unaydıhe agrees to redden | bizqızartırğa unaybızwe agree to redden | sizqızartırğa unaysızyou all agree to redden | alaqızartırğa unaydılathey agree to redden |
| agree to | menqızartırğa unamaymaI refuse to redden | senqızartırğa unamaysayou refuse to redden | olqızartırğa unamaydıhe refuses to redden | bizqızartırğa unamaybızwe refuse to redden | sizqızartırğa unamaysızyou all refuse to redden | alaqızartırğa unamaydılathey refuse to redden |
| hurry to | menqızartırğa aşığamaI am in a hurry to redden | senqızartırğa aşığasayou are in a hurry to redden | olqızartırğa aşığadıhe is in a hurry to redden | bizqızartırğa aşığabızwe are in a hurry to redden | sizqızartırğa aşığasızyou all are in a hurry to redden | alaqızartırğa aşığadılathey are in a hurry to redden |
| hurry to | menqızartırğa aşıqmaymaI am in no hurry to redden | senqızartırğa aşıqmaysayou are in no hurry to redden | olqızartırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to redden | bizqızartırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to redden | sizqızartırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to redden | alaqızartırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to redden |
| be afraid to | menqızartırğa qorqamaI am afraid to redden | senqızartırğa qorqasayou are afraid to redden | olqızartırğa qorqadıhe is afraid to redden | bizqızartırğa qorqabızwe are afraid to redden | sizqızartırğa qorqasızyou all are afraid to redden | alaqızartırğa qorqadılathey are afraid to redden |
| be afraid to | menqızartırğa qorqmaymaI am not afraid to redden | senqızartırğa qorqmaysayou are not afraid to redden | olqızartırğa qorqmaydıhe is not afraid to redden | bizqızartırğa qorqmaybızwe are not afraid to redden | sizqızartırğa qorqmaysızyou all are not afraid to redden | alaqızartırğa qorqmaydılathey are not afraid to redden |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqızarta bolmazmaI can't be reddening | senqızarta bolmazsayou can't be reddening | olqızarta bolmazhe can't be reddening | bizqızarta bolmazbızwe can't be reddening | sizqızarta bolmazsızyou all can't be reddening | alaqızarta bolmazlathey can't be reddening |
| Inference, present — double negation | menqızartmay bolmazmaI must be reddening (emphatic) | senqızartmay bolmazsayou must be reddening (emphatic) | olqızartmay bolmazhe must be reddening (emphatic) | bizqızartmay bolmazbızwe must be reddening (emphatic) | sizqızartmay bolmazsızyou all must be reddening (emphatic) | alaqızartmay bolmazlathey must be reddening (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqızarta turmasamif I don't keep reddening | senqızarta turmasaŋif you don't keep reddening | olqızarta turmasaif he doesn't keep reddening | bizqızarta turmasaqif we don't keep reddening | sizqızarta turmasağızif you all don't keep reddening | alaqızarta turmasalaif they don't keep reddening |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqızarta tura bolmazmaI can't be in the middle of reddening | senqızarta tura bolmazsayou can't be in the middle of reddening | olqızarta tura bolmazhe can't be in the middle of reddening | bizqızarta tura bolmazbızwe can't be in the middle of reddening | sizqızarta tura bolmazsızyou all can't be in the middle of reddening | alaqızarta tura bolmazlathey can't be in the middle of reddening |
| Inference, progressive — double negation | menqızartmay tura bolmazmaI must keep on not reddening (emphatic) | senqızartmay tura bolmazsayou must keep on not reddening (emphatic) | olqızartmay tura bolmazhe must keep on not reddening (emphatic) | bizqızartmay tura bolmazbızwe must keep on not reddening (emphatic) | sizqızartmay tura bolmazsızyou all must keep on not reddening (emphatic) | alaqızartmay tura bolmazlathey must keep on not reddening (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqızartmay turamaI keep on not reddening | senqızartmay turasayou keep on not reddening | olqızartmay turadıhe keeps on not reddening | bizqızartmay turabızwe keep on not reddening | sizqızartmay turasızyou all keep on not reddening | alaqızartmay turadılathey keep on not reddening |
| Progressive — double negation | menqızartmay turmaymaI am not keeping on not reddening | senqızartmay turmaysayou are not keeping on not reddening | olqızartmay turmaydıhe is not keeping on not reddening | bizqızartmay turmaybızwe are not keeping on not reddening | sizqızartmay turmaysızyou all are not keeping on not reddening | alaqızartmay turmaydılathey are not keeping on not reddening |
| Progressive — double negation | menqızartmay turmaymımaaren't I keeping on not reddening? | senqızartmay turmaymısaaren't you keeping on not reddening? | olqızartmay turmaymıdıisn't he keeping on not reddening? | bizqızartmay turmaymıbızaren't we keeping on not reddening? | sizqızartmay turmaymısızaren't you all keeping on not reddening? | alaqızartmay turmaymıdılaaren't they keeping on not reddening? |
| Inference — auxiliary negated | menqızarthan bolmazmaI can't have reddened | senqızarthan bolmazsayou can't have reddened | olqızarthan bolmazhe can't have reddened | bizqızarthan bolmazbızwe can't have reddened | sizqızarthan bolmazsızyou all can't have reddened | alaqızarthan bolmazlathey can't have reddened |
| Inference — double negation | menqızartmağan bolmazmaI must have reddened (emphatic) | senqızartmağan bolmazsayou must have reddened (emphatic) | olqızartmağan bolmazhe must have reddened (emphatic) | bizqızartmağan bolmazbızwe must have reddened (emphatic) | sizqızartmağan bolmazsızyou all must have reddened (emphatic) | alaqızartmağan bolmazlathey must have reddened (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqızarthan bolmasamif it weren't that I had reddened | senqızarthan bolmasaŋif it weren't that you had reddened | olqızarthan bolmasaif it weren't that he had reddened | bizqızarthan bolmasaqif it weren't that we had reddened | sizqızarthan bolmasağızif it weren't that you all had reddened | alaqızarthan bolmasalaif it weren't that they had reddened |
| Counterfactual — double negation | menqızartmağan bolmasamif it weren't that I hadn't reddened | senqızartmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't reddened | olqızartmağan bolmasaif it weren't that he hadn't reddened | bizqızartmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't reddened | sizqızartmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't reddened | alaqızartmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't reddened |
| Inference, future — auxiliary negated | menqızartırıq bolmazmaI can't be going to redden | senqızartırıq bolmazsayou can't be going to redden | olqızartırıq bolmazhe can't be going to redden | bizqızartırıq bolmazbızwe can't be going to redden | sizqızartırıq bolmazsızyou all can't be going to redden | alaqızartırıq bolmazlathey can't be going to redden |
| Inference, future — double negation | menqızartmazlıq bolmazmaI must be going to redden (emphatic) | senqızartmazlıq bolmazsayou must be going to redden (emphatic) | olqızartmazlıq bolmazhe must be going to redden (emphatic) | bizqızartmazlıq bolmazbızwe must be going to redden (emphatic) | sizqızartmazlıq bolmazsızyou all must be going to redden (emphatic) | alaqızartmazlıq bolmazlathey must be going to redden (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqızartırıq bolmasamif it weren't that I were going to redden | senqızartırıq bolmasaŋif it weren't that you were going to redden | olqızartırıq bolmasaif it weren't that he were going to redden | bizqızartırıq bolmasaqif it weren't that we were going to redden | sizqızartırıq bolmasağızif it weren't that you all were going to redden | alaqızartırıq bolmasalaif it weren't that they were going to redden |
| Counterfactual future — double negation | menqızartmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to redden | senqızartmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to redden | olqızartmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to redden | bizqızartmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to redden | sizqızartmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to redden | alaqızartmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to redden |