qurğaqsırğa
/qurʁaqsɯrʁa/
1. to dry out, to go dry (of the mouth, the lips, the throat)
- awuzum qurğaqsığandı — my mouth has gone dry
- anı qurğaqsığan erinleri jarılğandıla — his dried lips have cracked
- tamağım qurğaqsığandı — my throat has gone dry
2. to dry and crack, to shrink (of a wooden vessel)
- çıkkır qurğaqsığandı — the wooden tub has dried and cracked
- çelek qurğaqsığandı — the bucket has dried and cracked
- ağaç qap qurğaqsıydı — the wooden vessel dries and shrinks
Conjugation
Common forms
- qurğaqsıydıhe is drying out
- qurğaqsıdıhe dried out
- qurğaqsığandıhe has dried out
- qurğaqsırhe will dry out
- qurğaqsırıqdıhe is going to dry out
- qurğaqsıy edihe was drying out
- qurğaqsısaif he dries out
- qurğaqsı!dry out!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is drying out | menqurğaqsıyma | senqurğaqsıysa | olqurğaqsıydı | bizqurğaqsıybız | sizqurğaqsıysız | alaqurğaqsıydıla |
| Present (simple & continuous)he is not drying out | menqurğaqsımayma | senqurğaqsımaysa | olqurğaqsımaydı | bizqurğaqsımaybız | sizqurğaqsımaysız | alaqurğaqsımaydıla |
| Present (simple & continuous)is he drying out? | menqurğaqsıymıma? qurğaqsıymamı? | senqurğaqsıymısa? | olqurğaqsıymıdı? | bizqurğaqsıymıbız? qurğaqsıybızmı? | sizqurğaqsıymısız? | alaqurğaqsıymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he drying out? | menqurğaqsımaymıma? qurğaqsımaymamı? | senqurğaqsımaymısa? | olqurğaqsımaymıdı? | bizqurğaqsımaymıbız? qurğaqsımaybızmı? | sizqurğaqsımaymısız? | alaqurğaqsımaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually dries out | menqurğaqsıwçanma | senqurğaqsıwçansa | olqurğaqsıwçandı | bizqurğaqsıwçanbız | sizqurğaqsıwçansız | alaqurğaqsıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually dry out | menqurğaqsıwçan tülme | senqurğaqsıwçan tülse | olqurğaqsıwçan tüldü | bizqurğaqsıwçan tülbüz | sizqurğaqsıwçan tülsüz | alaqurğaqsıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually dry out? | menqurğaqsıwçanmıma? qurğaqsıwçanmamı? | senqurğaqsıwçanmısa? | olqurğaqsıwçanmıdı? | bizqurğaqsıwçanmıbız? qurğaqsıwçanbızmı? | sizqurğaqsıwçanmısız? | alaqurğaqsıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually dry out? | menqurğaqsıwçan tülmüme? | senqurğaqsıwçan tülmüse? | olqurğaqsıwçan tülmüdü? | bizqurğaqsıwçan tülmübüz? | sizqurğaqsıwçan tülmüsüz? | alaqurğaqsıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has dried out and remains so | olqurğaqsıbdı | alaqurğaqsıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he dried out? | olqurğaqsıbmıdı? | alaqurğaqsıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of drying out | menqurğaqsıy turama | senqurğaqsıy turasa | olqurğaqsıy turadı | bizqurğaqsıy turabız | sizqurğaqsıy turasız | alaqurğaqsıy turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of drying out | menqurğaqsıy turmayma | senqurğaqsıy turmaysa | olqurğaqsıy turmaydı | bizqurğaqsıy turmaybız | sizqurğaqsıy turmaysız | alaqurğaqsıy turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of drying out? | menqurğaqsıy turamıma? qurğaqsıy turamamı? | senqurğaqsıy turamısa? | olqurğaqsıy turamıdı? | bizqurğaqsıy turamıbız? qurğaqsıy turabızmı? | sizqurğaqsıy turamısız? | alaqurğaqsıy turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of drying out? | menqurğaqsıy turmaymıma? qurğaqsıy turmaymamı? | senqurğaqsıy turmaymısa? | olqurğaqsıy turmaymıdı? | bizqurğaqsıy turmaymıbız? qurğaqsıy turmaybızmı? | sizqurğaqsıy turmaymısız? | alaqurğaqsıy turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he dried out | menqurğaqsıdım | senqurğaqsıdıng | olqurğaqsıdı | bizqurğaqsıdıq | sizqurğaqsıdığız | alaqurğaqsıdıla |
| Simple past (definite)he didn't dry out | menqurğaqsımadım | senqurğaqsımadıng | olqurğaqsımadı | bizqurğaqsımadıq | sizqurğaqsımadığız | alaqurğaqsımadıla |
| Simple past (definite)did he dry out? | menqurğaqsıdımmı? | senqurğaqsıdıngmı? | olqurğaqsıdımı? | bizqurğaqsıdıqmı? | sizqurğaqsıdığızmı? | alaqurğaqsıdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he dry out? | menqurğaqsımadımmı? | senqurğaqsımadıngmı? | olqurğaqsımadımı? | bizqurğaqsımadıqmı? | sizqurğaqsımadığızmı? | alaqurğaqsımadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has dried out | menqurğaqsığanma | senqurğaqsığansa | olqurğaqsığandı | bizqurğaqsığanbız | sizqurğaqsığansız | alaqurğaqsığandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't dried out | menqurğaqsımağanma | senqurğaqsımağansa | olqurğaqsımağandı | bizqurğaqsımağanbız | sizqurğaqsımağansız | alaqurğaqsımağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he dried out? | menqurğaqsığanmıma? qurğaqsığanmamı? | senqurğaqsığanmısa? | olqurğaqsığanmıdı? | bizqurğaqsığanmıbız? qurğaqsığanbızmı? | sizqurğaqsığanmısız? | alaqurğaqsığanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he dried out? | menqurğaqsımağanmıma? qurğaqsımağanmamı? | senqurğaqsımağanmısa? | olqurğaqsımağanmıdı? | bizqurğaqsımağanmıbız? qurğaqsımağanbızmı? | sizqurğaqsımağanmısız? | alaqurğaqsımağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will dry out | menqurğaqsırma | senqurğaqsırsa | olqurğaqsır | bizqurğaqsırbız | sizqurğaqsırsız | alaqurğaqsırla |
| Indefinite future (future I)he won't dry out | menqurğaqsımazma | senqurğaqsımazsa | olqurğaqsımaz | bizqurğaqsımazbız | sizqurğaqsımazsız | alaqurğaqsımazla |
| Indefinite future (future I)will he dry out? | menqurğaqsırmıma? qurğaqsırmamı? | senqurğaqsırmısa? | olqurğaqsırmı? | bizqurğaqsırmıbız? qurğaqsırbızmı? | sizqurğaqsırmısız? | alaqurğaqsırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he dry out? | menqurğaqsımazmıma? qurğaqsımazmamı? | senqurğaqsımazmısa? | olqurğaqsımazmı? | bizqurğaqsımazmıbız? qurğaqsımazbızmı? | sizqurğaqsımazmısız? | alaqurğaqsımazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to dry out | menqurğaqsırıqma | senqurğaqsırıqsa | olqurğaqsırıqdı | bizqurğaqsırıqbız | sizqurğaqsırıqsız | alaqurğaqsırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to dry out | menqurğaqsırıq tülme | senqurğaqsırıq tülse | olqurğaqsırıq tüldü | bizqurğaqsırıq tülbüz | sizqurğaqsırıq tülsüz | alaqurğaqsırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to dry out? | menqurğaqsırıqmıma? qurğaqsırıqmamı? | senqurğaqsırıqmısa? | olqurğaqsırıqmıdı? | bizqurğaqsırıqmıbız? qurğaqsırıqbızmı? | sizqurğaqsırıqmısız? | alaqurğaqsırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to dry out? | menqurğaqsırıq tülmüme? | senqurğaqsırıq tülmüse? | olqurğaqsırıq tülmüdü? | bizqurğaqsırıq tülmübüz? | sizqurğaqsırıq tülmüsüz? | alaqurğaqsırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had dried out | menqurğaqsığan edimqurğaqsığanem | senqurğaqsığan edingqurğaqsığaneng | olqurğaqsığan ediqurğaqsığaned | bizqurğaqsığan edikqurğaqsığanek | sizqurğaqsığan edigizqurğaqsığanegiz | alaqurğaqsığan edilequrğaqsığanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't dried out | menqurğaqsımağan edimqurğaqsımağanem | senqurğaqsımağan edingqurğaqsımağaneng | olqurğaqsımağan ediqurğaqsımağaned | bizqurğaqsımağan edikqurğaqsımağanek | sizqurğaqsımağan edigizqurğaqsımağanegiz | alaqurğaqsımağan edilequrğaqsımağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was drying out | menqurğaqsıy edimqurğaqsıyem | senqurğaqsıy edingqurğaqsıyeng | olqurğaqsıy ediqurğaqsıyed | bizqurğaqsıy edikqurğaqsıyek | sizqurğaqsıy edigizqurğaqsıyegiz | alaqurğaqsıy edilequrğaqsıyelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't drying out | menqurğaqsımay edimqurğaqsımayem | senqurğaqsımay edingqurğaqsımayeng | olqurğaqsımay ediqurğaqsımayed | bizqurğaqsımay edikqurğaqsımayek | sizqurğaqsımay edigizqurğaqsımayegiz | alaqurğaqsımay edilequrğaqsımayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to dry out | menqurğaqsıwçan edimqurğaqsıwçanem | senqurğaqsıwçan edingqurğaqsıwçaneng | olqurğaqsıwçan ediqurğaqsıwçaned | bizqurğaqsıwçan edikqurğaqsıwçanek | sizqurğaqsıwçan edigizqurğaqsıwçanegiz | alaqurğaqsıwçan edilequrğaqsıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to dry out | menqurğaqsıwçan tül edimqurğaqsıwçan tül em | senqurğaqsıwçan tül edingqurğaqsıwçan tül eng | olqurğaqsıwçan tül ediqurğaqsıwçan tül ed | bizqurğaqsıwçan tül edikqurğaqsıwçan tül ek | sizqurğaqsıwçan tül edigizqurğaqsıwçan tül egiz | alaqurğaqsıwçan tül edilequrğaqsıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had dried out and remained so | olqurğaqsıb edi | alaqurğaqsıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't dried out | olqurğaqsıb tül edi | alaqurğaqsıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of drying out | menqurğaqsıy tura edimqurğaqsıy turaem | senqurğaqsıy tura edingqurğaqsıy turaeng | olqurğaqsıy tura ediqurğaqsıy turaed | bizqurğaqsıy tura edikqurğaqsıy turaek | sizqurğaqsıy tura edigizqurğaqsıy turaegiz | alaqurğaqsıy tura edilequrğaqsıy turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of drying out | menqurğaqsıy turmay edimqurğaqsıy turmayem | senqurğaqsıy turmay edingqurğaqsıy turmayeng | olqurğaqsıy turmay ediqurğaqsıy turmayed | bizqurğaqsıy turmay edikqurğaqsıy turmayek | sizqurğaqsıy turmay edigizqurğaqsıy turmayegiz | alaqurğaqsıy turmay edilequrğaqsıy turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would dry out | menqurğaqsır edimqurğaqsır em | senqurğaqsır edingqurğaqsır eng | olqurğaqsır ediqurğaqsır ed | bizqurğaqsır edikqurğaqsır ek | sizqurğaqsır edigizqurğaqsır egiz | alaqurğaqsır edilequrğaqsır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't dry out | menqurğaqsımaz edimqurğaqsımaz em | senqurğaqsımaz edingqurğaqsımaz eng | olqurğaqsımaz ediqurğaqsımaz ed | bizqurğaqsımaz edikqurğaqsımaz ek | sizqurğaqsımaz edigizqurğaqsımaz egiz | alaqurğaqsımaz edilequrğaqsımaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have dried out | menqurğaqsırıq edimqurğaqsırıq em | senqurğaqsırıq edingqurğaqsırıq eng | olqurğaqsırıq ediqurğaqsırıq ed | bizqurğaqsırıq edikqurğaqsırıq ek | sizqurğaqsırıq edigizqurğaqsırıq egiz | alaqurğaqsırıq edilequrğaqsırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have dried out | menqurğaqsırıq tül edimqurğaqsırıq tül em | senqurğaqsırıq tül edingqurğaqsırıq tül eng | olqurğaqsırıq tül ediqurğaqsırıq tül ed | bizqurğaqsırıq tül edikqurğaqsırıq tül ek | sizqurğaqsırıq tül edigizqurğaqsırıq tül egiz | alaqurğaqsırıq tül edilequrğaqsırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he dries out | menqurğaqsısam | senqurğaqsısang | olqurğaqsısa | bizqurğaqsısaq | sizqurğaqsısağız | alaqurğaqsısala |
| Conditionalif he doesn't dry out | menqurğaqsımasam | senqurğaqsımasang | olqurğaqsımasa | bizqurğaqsımasaq | sizqurğaqsımasağız | alaqurğaqsımasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is drying out | menqurğaqsıy esem | senqurğaqsıy eseng | olqurğaqsıy ese | bizqurğaqsıy esek | sizqurğaqsıy esegiz | alaqurğaqsıy esele |
| Conditional, present realif he is not drying out | menqurğaqsımay esem | senqurğaqsımay eseng | olqurğaqsımay ese | bizqurğaqsımay esek | sizqurğaqsımay esegiz | alaqurğaqsımay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he dried out | menqurğaqsısam ediqurğaqsısam ed | senqurğaqsısang ediqurğaqsısang ed | olqurğaqsısa ediqurğaqsısaed | bizqurğaqsısaq ediqurğaqsısaq ed | sizqurğaqsısağız ediqurğaqsısağız ed | alaqurğaqsısala ediqurğaqsısalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't dry out | menqurğaqsımasam ediqurğaqsımasam ed | senqurğaqsımasang ediqurğaqsımasang ed | olqurğaqsımasa ediqurğaqsımasaed | bizqurğaqsımasaq ediqurğaqsımasaq ed | sizqurğaqsımasağız ediqurğaqsımasağız ed | alaqurğaqsımasala ediqurğaqsımasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he dried out | menqurğaqsıdım esem | senqurğaqsıdıng eseng | olqurğaqsıdı ese | bizqurğaqsıdıq esek | sizqurğaqsıdığız esegiz | alaqurğaqsıdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't dry out | menqurğaqsımadım esem | senqurğaqsımadıng eseng | olqurğaqsımadı ese | bizqurğaqsımadıq esek | sizqurğaqsımadığız esegiz | alaqurğaqsımadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did dry out (indeed) | menqurğaqsığan esem | senqurğaqsığan eseng | olqurğaqsığan ese | bizqurğaqsığan esek | sizqurğaqsığan esegiz | alaqurğaqsığan esele |
| Conditional, past realif he didn't dry out (indeed) | menqurğaqsımağan esem | senqurğaqsımağan eseng | olqurğaqsımağan ese | bizqurğaqsımağan esek | sizqurğaqsımağan esegiz | alaqurğaqsımağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had dried out | menqurğaqsığan bolsam | senqurğaqsığan bolsang | olqurğaqsığan bolsa | bizqurğaqsığan bolsaq | sizqurğaqsığan bolsağız | alaqurğaqsığan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't dried out | menqurğaqsımağan bolsam | senqurğaqsımağan bolsang | olqurğaqsımağan bolsa | bizqurğaqsımağan bolsaq | sizqurğaqsımağan bolsağız | alaqurğaqsımağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had dried out | menqurğaqsığan bolsam ediqurğaqsığan bolsam ed | senqurğaqsığan bolsang ediqurğaqsığan bolsang ed | olqurğaqsığan bolsa ediqurğaqsığan bolsaed | bizqurğaqsığan bolsaq ediqurğaqsığan bolsaq ed | sizqurğaqsığan bolsağız ediqurğaqsığan bolsağız ed | alaqurğaqsığan bolsala ediqurğaqsığan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't dried out | menqurğaqsımağan bolsam ediqurğaqsımağan bolsam ed | senqurğaqsımağan bolsang ediqurğaqsımağan bolsang ed | olqurğaqsımağan bolsa ediqurğaqsımağan bolsaed | bizqurğaqsımağan bolsaq ediqurğaqsımağan bolsaq ed | sizqurğaqsımağan bolsağız ediqurğaqsımağan bolsağız ed | alaqurğaqsımağan bolsala ediqurğaqsımağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will dry out | menqurğaqsır esem | senqurğaqsır eseng | olqurğaqsır ese | bizqurğaqsır esek | sizqurğaqsır esegiz | alaqurğaqsır esele |
| Conditional, aoristif he won't dry out | menqurğaqsımaz esem | senqurğaqsımaz eseng | olqurğaqsımaz ese | bizqurğaqsımaz esek | sizqurğaqsımaz esegiz | alaqurğaqsımaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to dry out | menqurğaqsırıq esem | senqurğaqsırıq eseng | olqurğaqsırıq ese | bizqurğaqsırıq esek | sizqurğaqsırıq esegiz | alaqurğaqsırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to dry out | menqurğaqsırıq tül esem | senqurğaqsırıq tül eseng | olqurğaqsırıq tül ese | bizqurğaqsırıq tül esek | sizqurğaqsırıq tül esegiz | alaqurğaqsırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to dry out | menqurğaqsırıq bolsam | senqurğaqsırıq bolsang | olqurğaqsırıq bolsa | bizqurğaqsırıq bolsaq | sizqurğaqsırıq bolsağız | alaqurğaqsırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to dry out | menqurğaqsımazlıq bolsam | senqurğaqsımazlıq bolsang | olqurğaqsımazlıq bolsa | bizqurğaqsımazlıq bolsaq | sizqurğaqsımazlıq bolsağız | alaqurğaqsımazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qurğaqsıdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be drying out | menqurğaqsıy bolurma | senqurğaqsıy bolursa | olqurğaqsıy bolur | bizqurğaqsıy bolurbuz | sizqurğaqsıy bolursuz | alaqurğaqsıy bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be drying out | menqurğaqsımay bolurma | senqurğaqsımay bolursa | olqurğaqsımay bolur | bizqurğaqsımay bolurbuz | sizqurğaqsımay bolursuz | alaqurğaqsımay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of drying out | menqurğaqsıy tura bolurma | senqurğaqsıy tura bolursa | olqurğaqsıy tura bolur | bizqurğaqsıy tura bolurbuz | sizqurğaqsıy tura bolursuz | alaqurğaqsıy tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not drying out | menqurğaqsımay tura bolurma | senqurğaqsımay tura bolursa | olqurğaqsımay tura bolur | bizqurğaqsımay tura bolurbuz | sizqurğaqsımay tura bolursuz | alaqurğaqsımay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have dried out | menqurğaqsığan bolurma | senqurğaqsığan bolursa | olqurğaqsığan bolur | bizqurğaqsığan bolurbuz | sizqurğaqsığan bolursuz | alaqurğaqsığan bolurla |
| Inference (must have)he must not have dried out | menqurğaqsımağan bolurma | senqurğaqsımağan bolursa | olqurğaqsımağan bolur | bizqurğaqsımağan bolurbuz | sizqurğaqsımağan bolursuz | alaqurğaqsımağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to dry out | menqurğaqsırıq bolurma | senqurğaqsırıq bolursa | olqurğaqsırıq bolur | bizqurğaqsırıq bolurbuz | sizqurğaqsırıq bolursuz | alaqurğaqsırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to dry out | menqurğaqsımazlıq bolurma | senqurğaqsımazlıq bolursa | olqurğaqsımazlıq bolur | bizqurğaqsımazlıq bolurbuz | sizqurğaqsımazlıq bolursuz | alaqurğaqsımazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it dry out | menqurğaqsıyım | senqurğaqsı! | olqurğaqsısın | bizqurğaqsıyıq | sizqurğaqsığız! | alaqurğaqsısınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not dry out | menqurğaqsımayım | senqurğaqsıma! | olqurğaqsımasın | bizqurğaqsımayıq | sizqurğaqsımağız! | alaqurğaqsımasınla |
| Commands & suggestionsshould he dry out? | menqurğaqsıyımmı? | olqurğaqsısınmı? | bizqurğaqsıyıqmı? | alaqurğaqsısınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not dry out? | menqurğaqsımayımmı? | olqurğaqsımasınmı? | bizqurğaqsımayıqmı? | alaqurğaqsımasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it dry out | senqurğaqsıçı2 | olqurğaqsısınçı | sizqurğaqsıçığız | alaqurğaqsısınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not dry out | senqurğaqsımaçı2 | olqurğaqsımasınçı | sizqurğaqsımaçığız | alaqurğaqsımasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you dry out | senqurğaqsığınqurğaqsığı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not dry out | senqurğaqsımağınqurğaqsımağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he dried out | menqurğaqsığay edim qurğaqsığa edim | senqurğaqsığay eding qurğaqsığa eding | olqurğaqsığay edi qurğaqsığa edi | bizqurğaqsığay edik qurğaqsığa edik | sizqurğaqsığay edigiz qurğaqsığa edigiz | alaqurğaqsığay edile qurğaqsığa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not dry out | menqurğaqsımağay edim qurğaqsımağa edim | senqurğaqsımağay eding qurğaqsımağa eding | olqurğaqsımağay edi qurğaqsımağa edi | bizqurğaqsımağay edik qurğaqsımağa edik | sizqurğaqsımağay edigiz qurğaqsımağa edigiz | alaqurğaqsımağay edile qurğaqsımağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to dry out | menqurğaqsımağa qoyayımqurğaqsıma qoyayım | senqurğaqsımağa qoy!qurğaqsıma qoy! | olqurğaqsımağa qoysunqurğaqsıma qoysun | bizqurğaqsımağa qoyayıqqurğaqsıma qoyayıq | sizqurğaqsımağa qoyuğuz!qurğaqsıma qoyuğuz! | alaqurğaqsımağa qoysunlaqurğaqsıma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to dry out | menqurğaqsımağa qoymayımqurğaqsıma qoymayım | senqurğaqsımağa qoyma!qurğaqsıma qoyma! | olqurğaqsımağa qoymasınqurğaqsıma qoymasın | bizqurğaqsımağa qoymayıqqurğaqsıma qoymayıq | sizqurğaqsımağa qoymağız!qurğaqsıma qoymağız! | alaqurğaqsımağa qoymasınlaqurğaqsıma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoyayımmı?qurğaqsıma qoyayımmı? | olqurğaqsımağa qoysunmu?qurğaqsıma qoysunmu? | bizqurğaqsımağa qoyayıqmı?qurğaqsıma qoyayıqmı? | alaqurğaqsımağa qoysunlamı?qurğaqsıma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoymayımmı?qurğaqsıma qoymayımmı? | olqurğaqsımağa qoymasınmı?qurğaqsıma qoymasınmı? | bizqurğaqsımağa qoymayıqmı?qurğaqsıma qoymayıqmı? | alaqurğaqsımağa qoymasınlamı?qurğaqsıma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to dry out | menqurğaqsımağa qoyamaqurğaqsıma qoyama | senqurğaqsımağa qoyasaqurğaqsıma qoyasa | olqurğaqsımağa qoyadıqurğaqsıma qoyadı | bizqurğaqsımağa qoyabızqurğaqsıma qoyabız | sizqurğaqsımağa qoyasızqurğaqsıma qoyasız | alaqurğaqsımağa qoyadılaqurğaqsıma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to dry out | menqurğaqsımağa qoymaymaqurğaqsıma qoymayma | senqurğaqsımağa qoymaysaqurğaqsıma qoymaysa | olqurğaqsımağa qoymaydıqurğaqsıma qoymaydı | bizqurğaqsımağa qoymaybızqurğaqsıma qoymaybız | sizqurğaqsımağa qoymaysızqurğaqsıma qoymaysız | alaqurğaqsımağa qoymaydılaqurğaqsıma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoyamıma?qurğaqsıma qoyamıma? | senqurğaqsımağa qoyamısa?qurğaqsıma qoyamısa? | olqurğaqsımağa qoyamıdı?qurğaqsıma qoyamıdı? | bizqurğaqsımağa qoyamıbız?qurğaqsıma qoyamıbız? | sizqurğaqsımağa qoyamısız?qurğaqsıma qoyamısız? | alaqurğaqsımağa qoyamıdıla?qurğaqsıma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoymaymıma?qurğaqsıma qoymaymıma? | senqurğaqsımağa qoymaymısa?qurğaqsıma qoymaymısa? | olqurğaqsımağa qoymaymıdı?qurğaqsıma qoymaymıdı? | bizqurğaqsımağa qoymaymıbız?qurğaqsıma qoymaymıbız? | sizqurğaqsımağa qoymaymısız?qurğaqsıma qoymaymısız? | alaqurğaqsımağa qoymaymıdıla?qurğaqsıma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to dry out | menqurğaqsımağa qoydumqurğaqsıma qoydum | senqurğaqsımağa qoydungqurğaqsıma qoydung | olqurğaqsımağa qoyduqurğaqsıma qoydu | bizqurğaqsımağa qoyduqqurğaqsıma qoyduq | sizqurğaqsımağa qoyduğuzqurğaqsıma qoyduğuz | alaqurğaqsımağa qoydulaqurğaqsıma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to dry out | menqurğaqsımağa qoymadımqurğaqsıma qoymadım | senqurğaqsımağa qoymadıngqurğaqsıma qoymadıng | olqurğaqsımağa qoymadıqurğaqsıma qoymadı | bizqurğaqsımağa qoymadıqqurğaqsıma qoymadıq | sizqurğaqsımağa qoymadığızqurğaqsıma qoymadığız | alaqurğaqsımağa qoymadılaqurğaqsıma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoydummu?qurğaqsıma qoydummu? | senqurğaqsımağa qoydungmu?qurğaqsıma qoydungmu? | olqurğaqsımağa qoydumu?qurğaqsıma qoydumu? | bizqurğaqsımağa qoyduqmu?qurğaqsıma qoyduqmu? | sizqurğaqsımağa qoyduğuzmu?qurğaqsıma qoyduğuzmu? | alaqurğaqsımağa qoydulamı?qurğaqsıma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to dry out? | menqurğaqsımağa qoymadımmı?qurğaqsıma qoymadımmı? | senqurğaqsımağa qoymadıngmı?qurğaqsıma qoymadıngmı? | olqurğaqsımağa qoymadımı?qurğaqsıma qoymadımı? | bizqurğaqsımağa qoymadıqmı?qurğaqsıma qoymadıqmı? | sizqurğaqsımağa qoymadığızmı?qurğaqsıma qoymadığızmı? | alaqurğaqsımağa qoymadılamı?qurğaqsıma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can dry out | menqurğaqsıyalama | senqurğaqsıyalasa | olqurğaqsıyaladı | bizqurğaqsıyalabız | sizqurğaqsıyalasız | alaqurğaqsıyaladıla |
| Ability — presenthe can't dry out | menqurğaqsıyalmayma | senqurğaqsıyalmaysa | olqurğaqsıyalmaydı | bizqurğaqsıyalmaybız | sizqurğaqsıyalmaysız | alaqurğaqsıyalmaydıla |
| Ability — presentcan he dry out? | menqurğaqsıyalamıma? qurğaqsıyalamamı? | senqurğaqsıyalamısa? | olqurğaqsıyalamıdı? | bizqurğaqsıyalamıbız? qurğaqsıyalabızmı? | sizqurğaqsıyalamısız? | alaqurğaqsıyalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he dry out? | menqurğaqsıyalmaymıma? qurğaqsıyalmaymamı? | senqurğaqsıyalmaymısa? | olqurğaqsıyalmaymıdı? | bizqurğaqsıyalmaymıbız? qurğaqsıyalmaybızmı? | sizqurğaqsıyalmaymısız? | alaqurğaqsıyalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can dry out | menqurğaqsıyalsam | senqurğaqsıyalsang | olqurğaqsıyalsa | bizqurğaqsıyalsaq | sizqurğaqsıyalsağız | alaqurğaqsıyalsala |
| Ability — if I can…if he can't dry out | menqurğaqsıyalmasam | senqurğaqsıyalmasang | olqurğaqsıyalmasa | bizqurğaqsıyalmasaq | sizqurğaqsıyalmasağız | alaqurğaqsıyalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to dry out | menqurğaqsıyaldım | senqurğaqsıyaldıng | olqurğaqsıyaldı | bizqurğaqsıyaldıq | sizqurğaqsıyaldığız | alaqurğaqsıyaldıla |
| Ability — simple pasthe could not dry out | menqurğaqsıyalmadım | senqurğaqsıyalmadıng | olqurğaqsıyalmadı | bizqurğaqsıyalmadıq | sizqurğaqsıyalmadığız | alaqurğaqsıyalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to dry out? | menqurğaqsıyaldımmı? | senqurğaqsıyaldıngmı? | olqurğaqsıyaldımı? | bizqurğaqsıyaldıqmı? | sizqurğaqsıyaldığızmı? | alaqurğaqsıyaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he dry out? | menqurğaqsıyalmadımmı? | senqurğaqsıyalmadıngmı? | olqurğaqsıyalmadımı? | bizqurğaqsıyalmadıqmı? | sizqurğaqsıyalmadığızmı? | alaqurğaqsıyalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to dry out | menqurğaqsıyalğanma | senqurğaqsıyalğansa | olqurğaqsıyalğandı | bizqurğaqsıyalğanbız | sizqurğaqsıyalğansız | alaqurğaqsıyalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to dry out | menqurğaqsıyalmağanma | senqurğaqsıyalmağansa | olqurğaqsıyalmağandı | bizqurğaqsıyalmağanbız | sizqurğaqsıyalmağansız | alaqurğaqsıyalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to dry out? | menqurğaqsıyalğanmıma? qurğaqsıyalğanmamı? | senqurğaqsıyalğanmısa? | olqurğaqsıyalğanmıdı? | bizqurğaqsıyalğanmıbız? qurğaqsıyalğanbızmı? | sizqurğaqsıyalğanmısız? | alaqurğaqsıyalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to dry out? | menqurğaqsıyalmağanmıma? qurğaqsıyalmağanmamı? | senqurğaqsıyalmağanmısa? | olqurğaqsıyalmağanmıdı? | bizqurğaqsıyalmağanmıbız? qurğaqsıyalmağanbızmı? | sizqurğaqsıyalmağanmısız? | alaqurğaqsıyalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to dry out | menqurğaqsıyalğan edimqurğaqsıyalğanem | senqurğaqsıyalğan edingqurğaqsıyalğaneng | olqurğaqsıyalğan ediqurğaqsıyalğaned | bizqurğaqsıyalğan edikqurğaqsıyalğanek | sizqurğaqsıyalğan edigizqurğaqsıyalğanegiz | alaqurğaqsıyalğan edilequrğaqsıyalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to dry out | menqurğaqsıyalmağan edimqurğaqsıyalmağanem | senqurğaqsıyalmağan edingqurğaqsıyalmağaneng | olqurğaqsıyalmağan ediqurğaqsıyalmağaned | bizqurğaqsıyalmağan edikqurğaqsıyalmağanek | sizqurğaqsıyalmağan edigizqurğaqsıyalmağanegiz | alaqurğaqsıyalmağan edilequrğaqsıyalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could dry out | menqurğaqsıyala edimqurğaqsıyalaem | senqurğaqsıyala edingqurğaqsıyalaeng | olqurğaqsıyala ediqurğaqsıyalaed | bizqurğaqsıyala edikqurğaqsıyalaek | sizqurğaqsıyala edigizqurğaqsıyalaegiz | alaqurğaqsıyala edilequrğaqsıyalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not dry out | menqurğaqsıyalmay edimqurğaqsıyalmayem | senqurğaqsıyalmay edingqurğaqsıyalmayeng | olqurğaqsıyalmay ediqurğaqsıyalmayed | bizqurğaqsıyalmay edikqurğaqsıyalmayek | sizqurğaqsıyalmay edigizqurğaqsıyalmayegiz | alaqurğaqsıyalmay edilequrğaqsıyalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to dry out | menqurğaqsıyalırma | senqurğaqsıyalırsa | olqurğaqsıyalır | bizqurğaqsıyalırbız | sizqurğaqsıyalırsız | alaqurğaqsıyalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to dry out | menqurğaqsıyalmazma | senqurğaqsıyalmazsa | olqurğaqsıyalmaz | bizqurğaqsıyalmazbız | sizqurğaqsıyalmazsız | alaqurğaqsıyalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to dry out? | menqurğaqsıyalırmıma? qurğaqsıyalırmamı? | senqurğaqsıyalırmısa? | olqurğaqsıyalırmı? | bizqurğaqsıyalırmıbız? qurğaqsıyalırbızmı? | sizqurğaqsıyalırmısız? | alaqurğaqsıyalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to dry out? | menqurğaqsıyalmazmıma? qurğaqsıyalmazmamı? | senqurğaqsıyalmazmısa? | olqurğaqsıyalmazmı? | bizqurğaqsıyalmazmıbız? qurğaqsıyalmazbızmı? | sizqurğaqsıyalmazmısız? | alaqurğaqsıyalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to dry out | menqurğaqsıyallıqma | senqurğaqsıyallıqsa | olqurğaqsıyallıqdı | bizqurğaqsıyallıqbız | sizqurğaqsıyallıqsız | alaqurğaqsıyallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to dry out | menqurğaqsıyallıq tülme | senqurğaqsıyallıq tülse | olqurğaqsıyallıq tüldü | bizqurğaqsıyallıq tülbüz | sizqurğaqsıyallıq tülsüz | alaqurğaqsıyallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to dry out? | menqurğaqsıyallıqmıma? qurğaqsıyallıqmamı? | senqurğaqsıyallıqmısa? | olqurğaqsıyallıqmıdı? | bizqurğaqsıyallıqmıbız? qurğaqsıyallıqbızmı? | sizqurğaqsıyallıqmısız? | alaqurğaqsıyallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to dry out? | menqurğaqsıyallıq tülmüme? | senqurğaqsıyallıq tülmüse? | olqurğaqsıyallıq tülmüdü? | bizqurğaqsıyallıq tülmübüz? | sizqurğaqsıyallıq tülmüsüz? | alaqurğaqsıyallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to dry out | menqurğaqsıyalır edimqurğaqsıyalır em | senqurğaqsıyalır edingqurğaqsıyalır eng | olqurğaqsıyalır ediqurğaqsıyalır ed | bizqurğaqsıyalır edikqurğaqsıyalır ek | sizqurğaqsıyalır edigizqurğaqsıyalır egiz | alaqurğaqsıyalır edilequrğaqsıyalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to dry out | menqurğaqsıyalmaz edimqurğaqsıyalmaz em | senqurğaqsıyalmaz edingqurğaqsıyalmaz eng | olqurğaqsıyalmaz ediqurğaqsıyalmaz ed | bizqurğaqsıyalmaz edikqurğaqsıyalmaz ek | sizqurğaqsıyalmaz edigizqurğaqsıyalmaz egiz | alaqurğaqsıyalmaz edilequrğaqsıyalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to dry out | senqurğaqsıyalğınqurğaqsıyalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to dry out | senqurğaqsıyalmağınqurğaqsıyalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be drying out | menqurğaqsıy bolmazma | senqurğaqsıy bolmazsa | olqurğaqsıy bolmaz | bizqurğaqsıy bolmazbız | sizqurğaqsıy bolmazsız | alaqurğaqsıy bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be drying out (emphatic) | menqurğaqsımay bolmazma | senqurğaqsımay bolmazsa | olqurğaqsımay bolmaz | bizqurğaqsımay bolmazbız | sizqurğaqsımay bolmazsız | alaqurğaqsımay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of drying out | menqurğaqsıy tura bolmazma | senqurğaqsıy tura bolmazsa | olqurğaqsıy tura bolmaz | bizqurğaqsıy tura bolmazbız | sizqurğaqsıy tura bolmazsız | alaqurğaqsıy tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not drying out (emphatic) | menqurğaqsımay tura bolmazma | senqurğaqsımay tura bolmazsa | olqurğaqsımay tura bolmaz | bizqurğaqsımay tura bolmazbız | sizqurğaqsımay tura bolmazsız | alaqurğaqsımay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not drying out | menqurğaqsımay turama | senqurğaqsımay turasa | olqurğaqsımay turadı | bizqurğaqsımay turabız | sizqurğaqsımay turasız | alaqurğaqsımay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not drying out | menqurğaqsımay turmayma | senqurğaqsımay turmaysa | olqurğaqsımay turmaydı | bizqurğaqsımay turmaybız | sizqurğaqsımay turmaysız | alaqurğaqsımay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not drying out? | menqurğaqsımay turmaymıma | senqurğaqsımay turmaymısa | olqurğaqsımay turmaymıdı | bizqurğaqsımay turmaymıbız | sizqurğaqsımay turmaymısız | alaqurğaqsımay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have dried out | menqurğaqsığan bolmazma | senqurğaqsığan bolmazsa | olqurğaqsığan bolmaz | bizqurğaqsığan bolmazbız | sizqurğaqsığan bolmazsız | alaqurğaqsığan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have dried out (emphatic) | menqurğaqsımağan bolmazma | senqurğaqsımağan bolmazsa | olqurğaqsımağan bolmaz | bizqurğaqsımağan bolmazbız | sizqurğaqsımağan bolmazsız | alaqurğaqsımağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had dried out | menqurğaqsığan bolmasam | senqurğaqsığan bolmasang | olqurğaqsığan bolmasa | bizqurğaqsığan bolmasaq | sizqurğaqsığan bolmasağız | alaqurğaqsığan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't dried out | menqurğaqsımağan bolmasam | senqurğaqsımağan bolmasang | olqurğaqsımağan bolmasa | bizqurğaqsımağan bolmasaq | sizqurğaqsımağan bolmasağız | alaqurğaqsımağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to dry out | menqurğaqsırıq bolmazma | senqurğaqsırıq bolmazsa | olqurğaqsırıq bolmaz | bizqurğaqsırıq bolmazbız | sizqurğaqsırıq bolmazsız | alaqurğaqsırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to dry out (emphatic) | menqurğaqsımazlıq bolmazma | senqurğaqsımazlıq bolmazsa | olqurğaqsımazlıq bolmaz | bizqurğaqsımazlıq bolmazbız | sizqurğaqsımazlıq bolmazsız | alaqurğaqsımazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to dry out | menqurğaqsırıq bolmasam | senqurğaqsırıq bolmasang | olqurğaqsırıq bolmasa | bizqurğaqsırıq bolmasaq | sizqurğaqsırıq bolmasağız | alaqurğaqsırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to dry out | menqurğaqsımazlıq bolmasam | senqurğaqsımazlıq bolmasang | olqurğaqsımazlıq bolmasa | bizqurğaqsımazlıq bolmasaq | sizqurğaqsımazlıq bolmasağız | alaqurğaqsımazlıq bolmasala |