qartçığa
/qarttʃɯʁa/ · plural qartçığala
Balkar spelling: qırtçığa
1. hawk, sparrowhawk — Before another noun it means a hawk's, as in qartçığa uya "hawk's nest".
- qartçığa uya — a hawk's nest
- kökde qalqadı qartçığa — a hawk hovers in the sky
- qartçığanı kökde kördüm — I saw the hawk in the sky
- qartçığa çıpçıqnı sürdü — the hawk chased the little bird
- kökde qartçığala da uçadıla — hawks also fly in the sky
- qartçığa balası — a young hawk
2. kite
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qartçığathe hawk | qartçığammy hawk | qartçığaŋyour hawk | qartçığasıhis hawk | qartçığabızour hawk | qartçığağızyou all's hawk | qartçığalarıtheir hawks |
| Genitive | qartçığanıthe hawk's | qartçığamımy hawk's | qartçığaŋıyour hawk's | qartçığasınıhis hawk's | qartçığabıznıour hawk's | qartçığağıznıyou all's hawk's | qartçığalarınıtheir hawks' |
| Accusative | qartçığanıthe hawk (as the object) | qartçığamımy hawk (as the object) | qartçığaŋıyour hawk (as the object) | qartçığasınhis hawk (as the object) | qartçığabıznıour hawk (as the object) | qartçığağıznıyou all's hawk (as the object) | qartçığalarıntheir hawks (as the object) |
| Dative | qartçığağato the hawk | qartçığamato my hawk | qartçığaŋato your hawk | qartçığasınato his hawk | qartçığabızğato our hawk | qartçığağızğato you all's hawk | qartçığalarınato their hawks |
| Locative | qartçığadain / at the hawk | qartçığamdain / at my hawk | qartçığaŋdain / at your hawk | qartçığasındain / at his hawk | qartçığabızdain / at our hawk | qartçığağızdain / at you all's hawk | qartçığalarındain / at their hawks |
| Ablative | qartçığadanfrom the hawk | qartçığamdanfrom my hawk | qartçığaŋdanfrom your hawk | qartçığasındanfrom his hawk | qartçığabızdanfrom our hawk | qartçığağızdanfrom you all's hawk | qartçığalarındanfrom their hawks |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qartçığalathe hawks | qartçığalarımmy hawks | qartçığalarıŋyour hawks | qartçığalarıhis hawks | qartçığalarıbızour hawks | qartçığalarığızyou all's hawks | qartçığalarıtheir hawks |
| Genitive | qartçığalanıthe hawks' | qartçığalarımımy hawks' | qartçığalarıŋıyour hawks' | qartçığalarınıhis hawks' | qartçığalarıbıznıour hawks' | qartçığalarığıznıyou all's hawks' | qartçığalarınıtheir hawks' |
| Accusative | qartçığalanıthe hawks (as the object) | qartçığalarımımy hawks (as the object) | qartçığalarıŋıyour hawks (as the object) | qartçığalarınhis hawks (as the object) | qartçığalarıbıznıour hawks (as the object) | qartçığalarığıznıyou all's hawks (as the object) | qartçığalarıntheir hawks (as the object) |
| Dative | qartçığalağato the hawks | qartçığalarımato my hawks | qartçığalarıŋato your hawks | qartçığalarınato his hawks | qartçığalarıbızğato our hawks | qartçığalarığızğato you all's hawks | qartçığalarınato their hawks |
| Locative | qartçığaladain / at the hawks | qartçığalarımdain / at my hawks | qartçığalarıŋdain / at your hawks | qartçığalarındain / at his hawks | qartçığalarıbızdain / at our hawks | qartçığalarığızdain / at you all's hawks | qartçığalarındain / at their hawks |
| Ablative | qartçığaladanfrom the hawks | qartçığalarımdanfrom my hawks | qartçığalarıŋdanfrom your hawks | qartçığalarındanfrom his hawks | qartçığalarıbızdanfrom our hawks | qartçığalarığızdanfrom you all's hawks | qartçığalarındanfrom their hawks |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: qartçığaları can mean "his / her hawks", "their hawk", or "their hawks" — context decides.
Whose it is
| Case | one thing, one owner | several things, one owner | one thing, several owners | several things, several owners |
|---|---|---|---|---|
| Nominative | qartçığanıqıthe hawk's one | qartçığanıqılathe hawk's ones | qartçığalanıqıthe hawks' one | qartçığalanıqılathe hawks' ones |
| Genitive | qartçığanıqınıof the hawk's one | qartçığanıqılanıof the hawk's ones | qartçığalanıqınıof the hawks' one | qartçığalanıqılanıof the hawks' ones |
| Accusative | qartçığanıqınthe hawk's one (as the object) | qartçığanıqılanıthe hawk's ones (as the object) | qartçığalanıqınthe hawks' one (as the object) | qartçığalanıqılanıthe hawks' ones (as the object) |
| Dative | qartçığanıqınato the hawk's one | qartçığanıqılağato the hawk's ones | qartçığalanıqınato the hawks' one | qartçığalanıqılağato the hawks' ones |
| Locative | qartçığanıqındain / at the hawk's one | qartçığanıqıladain / at the hawk's ones | qartçığalanıqındain / at the hawks' one | qartçığalanıqıladain / at the hawks' ones |
| Ablative | qartçığanıqındanfrom the hawk's one | qartçığanıqıladanfrom the hawk's ones | qartçığalanıqındanfrom the hawks' one | qartçığalanıqıladanfrom the hawks' ones |
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.