qarmalırğa
/qarmalɯrʁa/
1. to go out, to be extinguished — of a fire or a candle
- ot qarmalğınçı otun sal — put wood on before the fire goes out
- çıraq qarmaldı — the lamp went out
- anı közleri qarmalğandıla — his eyes have failed him
2. to fail, to come to grief, to be beaten — at an exam or at work
- işde qarmalırğa — to come to grief at work
- ekzamende qarmalırğa — to fail an exam
- öçeşiwde qarmalırğa — to lose a wager
3. to lose one's way, to be left floundering
- jol tapmay qarmaldı — he floundered about, unable to find the road
- tar qolda qarmaladı — it flounders in the narrow gorge
- jolda qarmaldı — he lost his way on the road
4. to perish, to fall — in battle
- uruşda qarmalğanla — those who fell in battle
- jaş uruşda qarmaldı — the young man fell in battle
- köble qarmaldıla — many perished
5. to be searched, to be rummaged through
- hurjunla qarmalğandıla — the pockets have been searched
- üy qarmaldı — the house was searched
- sawutla qarmaldıla — the vessels were rummaged through
Conjugation
Common forms
- qarmaladıhe is going out
- qarmaldıhe went out
- qarmalğandıhe has gone out
- qarmalırhe will go out
- qarmallıqdıhe is going to go out
- qarmala edihe was going out
- qarmalsaif he goes out
- qarmal!go out!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is going out | menqarmalama | senqarmalasa | olqarmaladı | bizqarmalabız | sizqarmalasız | alaqarmaladıla |
| Present (simple & continuous)he is not going out | menqarmalmayma | senqarmalmaysa | olqarmalmaydı | bizqarmalmaybız | sizqarmalmaysız | alaqarmalmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he going out? | menqarmalamıma? qarmalamamı? | senqarmalamısa? | olqarmalamıdı? | bizqarmalamıbız? qarmalabızmı? | sizqarmalamısız? | alaqarmalamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he going out? | menqarmalmaymıma? qarmalmaymamı? | senqarmalmaymısa? | olqarmalmaymıdı? | bizqarmalmaymıbız? qarmalmaybızmı? | sizqarmalmaymısız? | alaqarmalmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually goes out | menqarmalıwçanma | senqarmalıwçansa | olqarmalıwçandı | bizqarmalıwçanbız | sizqarmalıwçansız | alaqarmalıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually go out | menqarmalıwçan tülme | senqarmalıwçan tülse | olqarmalıwçan tüldü | bizqarmalıwçan tülbüz | sizqarmalıwçan tülsüz | alaqarmalıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually go out? | menqarmalıwçanmıma? qarmalıwçanmamı? | senqarmalıwçanmısa? | olqarmalıwçanmıdı? | bizqarmalıwçanmıbız? qarmalıwçanbızmı? | sizqarmalıwçanmısız? | alaqarmalıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually go out? | menqarmalıwçan tülmüme? | senqarmalıwçan tülmüse? | olqarmalıwçan tülmüdü? | bizqarmalıwçan tülmübüz? | sizqarmalıwçan tülmüsüz? | alaqarmalıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has gone out and remains so | olqarmalıbdı | alaqarmalıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he gone out? | olqarmalıbmıdı? | alaqarmalıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of going out | menqarmala turama | senqarmala turasa | olqarmala turadı | bizqarmala turabız | sizqarmala turasız | alaqarmala turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of going out | menqarmala turmayma | senqarmala turmaysa | olqarmala turmaydı | bizqarmala turmaybız | sizqarmala turmaysız | alaqarmala turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of going out? | menqarmala turamıma? qarmala turamamı? | senqarmala turamısa? | olqarmala turamıdı? | bizqarmala turamıbız? qarmala turabızmı? | sizqarmala turamısız? | alaqarmala turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of going out? | menqarmala turmaymıma? qarmala turmaymamı? | senqarmala turmaymısa? | olqarmala turmaymıdı? | bizqarmala turmaymıbız? qarmala turmaybızmı? | sizqarmala turmaymısız? | alaqarmala turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he went out | menqarmaldım | senqarmaldıng | olqarmaldı | bizqarmaldıq | sizqarmaldığız | alaqarmaldıla |
| Simple past (definite)he didn't go out | menqarmalmadım | senqarmalmadıng | olqarmalmadı | bizqarmalmadıq | sizqarmalmadığız | alaqarmalmadıla |
| Simple past (definite)did he go out? | menqarmaldımmı? | senqarmaldıngmı? | olqarmaldımı? | bizqarmaldıqmı? | sizqarmaldığızmı? | alaqarmaldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he go out? | menqarmalmadımmı? | senqarmalmadıngmı? | olqarmalmadımı? | bizqarmalmadıqmı? | sizqarmalmadığızmı? | alaqarmalmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has gone out | menqarmalğanma | senqarmalğansa | olqarmalğandı | bizqarmalğanbız | sizqarmalğansız | alaqarmalğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't gone out | menqarmalmağanma | senqarmalmağansa | olqarmalmağandı | bizqarmalmağanbız | sizqarmalmağansız | alaqarmalmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he gone out? | menqarmalğanmıma? qarmalğanmamı? | senqarmalğanmısa? | olqarmalğanmıdı? | bizqarmalğanmıbız? qarmalğanbızmı? | sizqarmalğanmısız? | alaqarmalğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he gone out? | menqarmalmağanmıma? qarmalmağanmamı? | senqarmalmağanmısa? | olqarmalmağanmıdı? | bizqarmalmağanmıbız? qarmalmağanbızmı? | sizqarmalmağanmısız? | alaqarmalmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will go out | menqarmalırma | senqarmalırsa | olqarmalır | bizqarmalırbız | sizqarmalırsız | alaqarmalırla |
| Indefinite future (future I)he won't go out | menqarmalmazma | senqarmalmazsa | olqarmalmaz | bizqarmalmazbız | sizqarmalmazsız | alaqarmalmazla |
| Indefinite future (future I)will he go out? | menqarmalırmıma? qarmalırmamı? | senqarmalırmısa? | olqarmalırmı? | bizqarmalırmıbız? qarmalırbızmı? | sizqarmalırmısız? | alaqarmalırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he go out? | menqarmalmazmıma? qarmalmazmamı? | senqarmalmazmısa? | olqarmalmazmı? | bizqarmalmazmıbız? qarmalmazbızmı? | sizqarmalmazmısız? | alaqarmalmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to go out | menqarmallıqma | senqarmallıqsa | olqarmallıqdı | bizqarmallıqbız | sizqarmallıqsız | alaqarmallıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to go out | menqarmallıq tülme | senqarmallıq tülse | olqarmallıq tüldü | bizqarmallıq tülbüz | sizqarmallıq tülsüz | alaqarmallıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to go out? | menqarmallıqmıma? qarmallıqmamı? | senqarmallıqmısa? | olqarmallıqmıdı? | bizqarmallıqmıbız? qarmallıqbızmı? | sizqarmallıqmısız? | alaqarmallıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to go out? | menqarmallıq tülmüme? | senqarmallıq tülmüse? | olqarmallıq tülmüdü? | bizqarmallıq tülmübüz? | sizqarmallıq tülmüsüz? | alaqarmallıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had gone out | menqarmalğan edimqarmalğanem | senqarmalğan edingqarmalğaneng | olqarmalğan ediqarmalğaned | bizqarmalğan edikqarmalğanek | sizqarmalğan edigizqarmalğanegiz | alaqarmalğan edileqarmalğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't gone out | menqarmalmağan edimqarmalmağanem | senqarmalmağan edingqarmalmağaneng | olqarmalmağan ediqarmalmağaned | bizqarmalmağan edikqarmalmağanek | sizqarmalmağan edigizqarmalmağanegiz | alaqarmalmağan edileqarmalmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was going out | menqarmala edimqarmalaem | senqarmala edingqarmalaeng | olqarmala ediqarmalaed | bizqarmala edikqarmalaek | sizqarmala edigizqarmalaegiz | alaqarmala edileqarmalaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't going out | menqarmalmay edimqarmalmayem | senqarmalmay edingqarmalmayeng | olqarmalmay ediqarmalmayed | bizqarmalmay edikqarmalmayek | sizqarmalmay edigizqarmalmayegiz | alaqarmalmay edileqarmalmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to go out | menqarmalıwçan edimqarmalıwçanem | senqarmalıwçan edingqarmalıwçaneng | olqarmalıwçan ediqarmalıwçaned | bizqarmalıwçan edikqarmalıwçanek | sizqarmalıwçan edigizqarmalıwçanegiz | alaqarmalıwçan edileqarmalıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to go out | menqarmalıwçan tül edimqarmalıwçan tül em | senqarmalıwçan tül edingqarmalıwçan tül eng | olqarmalıwçan tül ediqarmalıwçan tül ed | bizqarmalıwçan tül edikqarmalıwçan tül ek | sizqarmalıwçan tül edigizqarmalıwçan tül egiz | alaqarmalıwçan tül edileqarmalıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had gone out and remained so | olqarmalıb edi | alaqarmalıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't gone out | olqarmalıb tül edi | alaqarmalıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of going out | menqarmala tura edimqarmala turaem | senqarmala tura edingqarmala turaeng | olqarmala tura ediqarmala turaed | bizqarmala tura edikqarmala turaek | sizqarmala tura edigizqarmala turaegiz | alaqarmala tura edileqarmala turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of going out | menqarmala turmay edimqarmala turmayem | senqarmala turmay edingqarmala turmayeng | olqarmala turmay ediqarmala turmayed | bizqarmala turmay edikqarmala turmayek | sizqarmala turmay edigizqarmala turmayegiz | alaqarmala turmay edileqarmala turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would go out | menqarmalır edimqarmalır em | senqarmalır edingqarmalır eng | olqarmalır ediqarmalır ed | bizqarmalır edikqarmalır ek | sizqarmalır edigizqarmalır egiz | alaqarmalır edileqarmalır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't go out | menqarmalmaz edimqarmalmaz em | senqarmalmaz edingqarmalmaz eng | olqarmalmaz ediqarmalmaz ed | bizqarmalmaz edikqarmalmaz ek | sizqarmalmaz edigizqarmalmaz egiz | alaqarmalmaz edileqarmalmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have gone out | menqarmallıq edimqarmallıq em | senqarmallıq edingqarmallıq eng | olqarmallıq ediqarmallıq ed | bizqarmallıq edikqarmallıq ek | sizqarmallıq edigizqarmallıq egiz | alaqarmallıq edileqarmallıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have gone out | menqarmallıq tül edimqarmallıq tül em | senqarmallıq tül edingqarmallıq tül eng | olqarmallıq tül ediqarmallıq tül ed | bizqarmallıq tül edikqarmallıq tül ek | sizqarmallıq tül edigizqarmallıq tül egiz | alaqarmallıq tül edileqarmallıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he goes out | menqarmalsam | senqarmalsang | olqarmalsa | bizqarmalsaq | sizqarmalsağız | alaqarmalsala |
| Conditionalif he doesn't go out | menqarmalmasam | senqarmalmasang | olqarmalmasa | bizqarmalmasaq | sizqarmalmasağız | alaqarmalmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is going out | menqarmala esem | senqarmala eseng | olqarmala ese | bizqarmala esek | sizqarmala esegiz | alaqarmala esele |
| Conditional, present realif he is not going out | menqarmalmay esem | senqarmalmay eseng | olqarmalmay ese | bizqarmalmay esek | sizqarmalmay esegiz | alaqarmalmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he went out | menqarmalsam ediqarmalsam ed | senqarmalsang ediqarmalsang ed | olqarmalsa ediqarmalsaed | bizqarmalsaq ediqarmalsaq ed | sizqarmalsağız ediqarmalsağız ed | alaqarmalsala ediqarmalsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't go out | menqarmalmasam ediqarmalmasam ed | senqarmalmasang ediqarmalmasang ed | olqarmalmasa ediqarmalmasaed | bizqarmalmasaq ediqarmalmasaq ed | sizqarmalmasağız ediqarmalmasağız ed | alaqarmalmasala ediqarmalmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he went out | menqarmaldım esem | senqarmaldıng eseng | olqarmaldı ese | bizqarmaldıq esek | sizqarmaldığız esegiz | alaqarmaldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't go out | menqarmalmadım esem | senqarmalmadıng eseng | olqarmalmadı ese | bizqarmalmadıq esek | sizqarmalmadığız esegiz | alaqarmalmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did go out (indeed) | menqarmalğan esem | senqarmalğan eseng | olqarmalğan ese | bizqarmalğan esek | sizqarmalğan esegiz | alaqarmalğan esele |
| Conditional, past realif he didn't go out (indeed) | menqarmalmağan esem | senqarmalmağan eseng | olqarmalmağan ese | bizqarmalmağan esek | sizqarmalmağan esegiz | alaqarmalmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had gone out | menqarmalğan bolsam | senqarmalğan bolsang | olqarmalğan bolsa | bizqarmalğan bolsaq | sizqarmalğan bolsağız | alaqarmalğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't gone out | menqarmalmağan bolsam | senqarmalmağan bolsang | olqarmalmağan bolsa | bizqarmalmağan bolsaq | sizqarmalmağan bolsağız | alaqarmalmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had gone out | menqarmalğan bolsam ediqarmalğan bolsam ed | senqarmalğan bolsang ediqarmalğan bolsang ed | olqarmalğan bolsa ediqarmalğan bolsaed | bizqarmalğan bolsaq ediqarmalğan bolsaq ed | sizqarmalğan bolsağız ediqarmalğan bolsağız ed | alaqarmalğan bolsala ediqarmalğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't gone out | menqarmalmağan bolsam ediqarmalmağan bolsam ed | senqarmalmağan bolsang ediqarmalmağan bolsang ed | olqarmalmağan bolsa ediqarmalmağan bolsaed | bizqarmalmağan bolsaq ediqarmalmağan bolsaq ed | sizqarmalmağan bolsağız ediqarmalmağan bolsağız ed | alaqarmalmağan bolsala ediqarmalmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will go out | menqarmalır esem | senqarmalır eseng | olqarmalır ese | bizqarmalır esek | sizqarmalır esegiz | alaqarmalır esele |
| Conditional, aoristif he won't go out | menqarmalmaz esem | senqarmalmaz eseng | olqarmalmaz ese | bizqarmalmaz esek | sizqarmalmaz esegiz | alaqarmalmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to go out | menqarmallıq esem | senqarmallıq eseng | olqarmallıq ese | bizqarmallıq esek | sizqarmallıq esegiz | alaqarmallıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to go out | menqarmallıq tül esem | senqarmallıq tül eseng | olqarmallıq tül ese | bizqarmallıq tül esek | sizqarmallıq tül esegiz | alaqarmallıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to go out | menqarmallıq bolsam | senqarmallıq bolsang | olqarmallıq bolsa | bizqarmallıq bolsaq | sizqarmallıq bolsağız | alaqarmallıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to go out | menqarmalmazlıq bolsam | senqarmalmazlıq bolsang | olqarmalmazlıq bolsa | bizqarmalmazlıq bolsaq | sizqarmalmazlıq bolsağız | alaqarmalmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qarmaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be going out | menqarmala bolurma | senqarmala bolursa | olqarmala bolur | bizqarmala bolurbuz | sizqarmala bolursuz | alaqarmala bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be going out | menqarmalmay bolurma | senqarmalmay bolursa | olqarmalmay bolur | bizqarmalmay bolurbuz | sizqarmalmay bolursuz | alaqarmalmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of going out | menqarmala tura bolurma | senqarmala tura bolursa | olqarmala tura bolur | bizqarmala tura bolurbuz | sizqarmala tura bolursuz | alaqarmala tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not going out | menqarmalmay tura bolurma | senqarmalmay tura bolursa | olqarmalmay tura bolur | bizqarmalmay tura bolurbuz | sizqarmalmay tura bolursuz | alaqarmalmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have gone out | menqarmalğan bolurma | senqarmalğan bolursa | olqarmalğan bolur | bizqarmalğan bolurbuz | sizqarmalğan bolursuz | alaqarmalğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have gone out | menqarmalmağan bolurma | senqarmalmağan bolursa | olqarmalmağan bolur | bizqarmalmağan bolurbuz | sizqarmalmağan bolursuz | alaqarmalmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to go out | menqarmallıq bolurma | senqarmallıq bolursa | olqarmallıq bolur | bizqarmallıq bolurbuz | sizqarmallıq bolursuz | alaqarmallıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to go out | menqarmalmazlıq bolurma | senqarmalmazlıq bolursa | olqarmalmazlıq bolur | bizqarmalmazlıq bolurbuz | sizqarmalmazlıq bolursuz | alaqarmalmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it go out | menqarmalayım | senqarmal! | olqarmalsın | bizqarmalayıq | sizqarmalığız! | alaqarmalsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not go out | menqarmalmayım | senqarmalma! | olqarmalmasın | bizqarmalmayıq | sizqarmalmağız! | alaqarmalmasınla |
| Commands & suggestionsshould he go out? | menqarmalayımmı? | olqarmalsınmı? | bizqarmalayıqmı? | alaqarmalsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not go out? | menqarmalmayımmı? | olqarmalmasınmı? | bizqarmalmayıqmı? | alaqarmalmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it go out | senqarmalçı2 | olqarmalsınçı | sizqarmalçığız | alaqarmalsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not go out | senqarmalmaçı2 | olqarmalmasınçı | sizqarmalmaçığız | alaqarmalmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you go out | senqarmalğınqarmalğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not go out | senqarmalmağınqarmalmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he went out | menqarmalğay edim qarmalğa edim | senqarmalğay eding qarmalğa eding | olqarmalğay edi qarmalğa edi | bizqarmalğay edik qarmalğa edik | sizqarmalğay edigiz qarmalğa edigiz | alaqarmalğay edile qarmalğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not go out | menqarmalmağay edim qarmalmağa edim | senqarmalmağay eding qarmalmağa eding | olqarmalmağay edi qarmalmağa edi | bizqarmalmağay edik qarmalmağa edik | sizqarmalmağay edigiz qarmalmağa edigiz | alaqarmalmağay edile qarmalmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to go out | menqarmalmağa qoyayımqarmalma qoyayım | senqarmalmağa qoy!qarmalma qoy! | olqarmalmağa qoysunqarmalma qoysun | bizqarmalmağa qoyayıqqarmalma qoyayıq | sizqarmalmağa qoyuğuz!qarmalma qoyuğuz! | alaqarmalmağa qoysunlaqarmalma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to go out | menqarmalmağa qoymayımqarmalma qoymayım | senqarmalmağa qoyma!qarmalma qoyma! | olqarmalmağa qoymasınqarmalma qoymasın | bizqarmalmağa qoymayıqqarmalma qoymayıq | sizqarmalmağa qoymağız!qarmalma qoymağız! | alaqarmalmağa qoymasınlaqarmalma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to go out? | menqarmalmağa qoyayımmı?qarmalma qoyayımmı? | olqarmalmağa qoysunmu?qarmalma qoysunmu? | bizqarmalmağa qoyayıqmı?qarmalma qoyayıqmı? | alaqarmalmağa qoysunlamı?qarmalma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to go out? | menqarmalmağa qoymayımmı?qarmalma qoymayımmı? | olqarmalmağa qoymasınmı?qarmalma qoymasınmı? | bizqarmalmağa qoymayıqmı?qarmalma qoymayıqmı? | alaqarmalmağa qoymasınlamı?qarmalma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to go out | menqarmalmağa qoyamaqarmalma qoyama | senqarmalmağa qoyasaqarmalma qoyasa | olqarmalmağa qoyadıqarmalma qoyadı | bizqarmalmağa qoyabızqarmalma qoyabız | sizqarmalmağa qoyasızqarmalma qoyasız | alaqarmalmağa qoyadılaqarmalma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to go out | menqarmalmağa qoymaymaqarmalma qoymayma | senqarmalmağa qoymaysaqarmalma qoymaysa | olqarmalmağa qoymaydıqarmalma qoymaydı | bizqarmalmağa qoymaybızqarmalma qoymaybız | sizqarmalmağa qoymaysızqarmalma qoymaysız | alaqarmalmağa qoymaydılaqarmalma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to go out? | menqarmalmağa qoyamıma?qarmalma qoyamıma? | senqarmalmağa qoyamısa?qarmalma qoyamısa? | olqarmalmağa qoyamıdı?qarmalma qoyamıdı? | bizqarmalmağa qoyamıbız?qarmalma qoyamıbız? | sizqarmalmağa qoyamısız?qarmalma qoyamısız? | alaqarmalmağa qoyamıdıla?qarmalma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to go out? | menqarmalmağa qoymaymıma?qarmalma qoymaymıma? | senqarmalmağa qoymaymısa?qarmalma qoymaymısa? | olqarmalmağa qoymaymıdı?qarmalma qoymaymıdı? | bizqarmalmağa qoymaymıbız?qarmalma qoymaymıbız? | sizqarmalmağa qoymaymısız?qarmalma qoymaymısız? | alaqarmalmağa qoymaymıdıla?qarmalma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to go out | menqarmalmağa qoydumqarmalma qoydum | senqarmalmağa qoydungqarmalma qoydung | olqarmalmağa qoyduqarmalma qoydu | bizqarmalmağa qoyduqqarmalma qoyduq | sizqarmalmağa qoyduğuzqarmalma qoyduğuz | alaqarmalmağa qoydulaqarmalma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to go out | menqarmalmağa qoymadımqarmalma qoymadım | senqarmalmağa qoymadıngqarmalma qoymadıng | olqarmalmağa qoymadıqarmalma qoymadı | bizqarmalmağa qoymadıqqarmalma qoymadıq | sizqarmalmağa qoymadığızqarmalma qoymadığız | alaqarmalmağa qoymadılaqarmalma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to go out? | menqarmalmağa qoydummu?qarmalma qoydummu? | senqarmalmağa qoydungmu?qarmalma qoydungmu? | olqarmalmağa qoydumu?qarmalma qoydumu? | bizqarmalmağa qoyduqmu?qarmalma qoyduqmu? | sizqarmalmağa qoyduğuzmu?qarmalma qoyduğuzmu? | alaqarmalmağa qoydulamı?qarmalma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to go out? | menqarmalmağa qoymadımmı?qarmalma qoymadımmı? | senqarmalmağa qoymadıngmı?qarmalma qoymadıngmı? | olqarmalmağa qoymadımı?qarmalma qoymadımı? | bizqarmalmağa qoymadıqmı?qarmalma qoymadıqmı? | sizqarmalmağa qoymadığızmı?qarmalma qoymadığızmı? | alaqarmalmağa qoymadılamı?qarmalma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can go out | menqarmalalama | senqarmalalasa | olqarmalaladı | bizqarmalalabız | sizqarmalalasız | alaqarmalaladıla |
| Ability — presenthe can't go out | menqarmalalmayma | senqarmalalmaysa | olqarmalalmaydı | bizqarmalalmaybız | sizqarmalalmaysız | alaqarmalalmaydıla |
| Ability — presentcan he go out? | menqarmalalamıma? qarmalalamamı? | senqarmalalamısa? | olqarmalalamıdı? | bizqarmalalamıbız? qarmalalabızmı? | sizqarmalalamısız? | alaqarmalalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he go out? | menqarmalalmaymıma? qarmalalmaymamı? | senqarmalalmaymısa? | olqarmalalmaymıdı? | bizqarmalalmaymıbız? qarmalalmaybızmı? | sizqarmalalmaymısız? | alaqarmalalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can go out | menqarmalalsam | senqarmalalsang | olqarmalalsa | bizqarmalalsaq | sizqarmalalsağız | alaqarmalalsala |
| Ability — if I can…if he can't go out | menqarmalalmasam | senqarmalalmasang | olqarmalalmasa | bizqarmalalmasaq | sizqarmalalmasağız | alaqarmalalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to go out | menqarmalaldım | senqarmalaldıng | olqarmalaldı | bizqarmalaldıq | sizqarmalaldığız | alaqarmalaldıla |
| Ability — simple pasthe could not go out | menqarmalalmadım | senqarmalalmadıng | olqarmalalmadı | bizqarmalalmadıq | sizqarmalalmadığız | alaqarmalalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to go out? | menqarmalaldımmı? | senqarmalaldıngmı? | olqarmalaldımı? | bizqarmalaldıqmı? | sizqarmalaldığızmı? | alaqarmalaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he go out? | menqarmalalmadımmı? | senqarmalalmadıngmı? | olqarmalalmadımı? | bizqarmalalmadıqmı? | sizqarmalalmadığızmı? | alaqarmalalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to go out | menqarmalalğanma | senqarmalalğansa | olqarmalalğandı | bizqarmalalğanbız | sizqarmalalğansız | alaqarmalalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to go out | menqarmalalmağanma | senqarmalalmağansa | olqarmalalmağandı | bizqarmalalmağanbız | sizqarmalalmağansız | alaqarmalalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to go out? | menqarmalalğanmıma? qarmalalğanmamı? | senqarmalalğanmısa? | olqarmalalğanmıdı? | bizqarmalalğanmıbız? qarmalalğanbızmı? | sizqarmalalğanmısız? | alaqarmalalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to go out? | menqarmalalmağanmıma? qarmalalmağanmamı? | senqarmalalmağanmısa? | olqarmalalmağanmıdı? | bizqarmalalmağanmıbız? qarmalalmağanbızmı? | sizqarmalalmağanmısız? | alaqarmalalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to go out | menqarmalalğan edimqarmalalğanem | senqarmalalğan edingqarmalalğaneng | olqarmalalğan ediqarmalalğaned | bizqarmalalğan edikqarmalalğanek | sizqarmalalğan edigizqarmalalğanegiz | alaqarmalalğan edileqarmalalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to go out | menqarmalalmağan edimqarmalalmağanem | senqarmalalmağan edingqarmalalmağaneng | olqarmalalmağan ediqarmalalmağaned | bizqarmalalmağan edikqarmalalmağanek | sizqarmalalmağan edigizqarmalalmağanegiz | alaqarmalalmağan edileqarmalalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could go out | menqarmalala edimqarmalalaem | senqarmalala edingqarmalalaeng | olqarmalala ediqarmalalaed | bizqarmalala edikqarmalalaek | sizqarmalala edigizqarmalalaegiz | alaqarmalala edileqarmalalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not go out | menqarmalalmay edimqarmalalmayem | senqarmalalmay edingqarmalalmayeng | olqarmalalmay ediqarmalalmayed | bizqarmalalmay edikqarmalalmayek | sizqarmalalmay edigizqarmalalmayegiz | alaqarmalalmay edileqarmalalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to go out | menqarmalalırma | senqarmalalırsa | olqarmalalır | bizqarmalalırbız | sizqarmalalırsız | alaqarmalalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to go out | menqarmalalmazma | senqarmalalmazsa | olqarmalalmaz | bizqarmalalmazbız | sizqarmalalmazsız | alaqarmalalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to go out? | menqarmalalırmıma? qarmalalırmamı? | senqarmalalırmısa? | olqarmalalırmı? | bizqarmalalırmıbız? qarmalalırbızmı? | sizqarmalalırmısız? | alaqarmalalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to go out? | menqarmalalmazmıma? qarmalalmazmamı? | senqarmalalmazmısa? | olqarmalalmazmı? | bizqarmalalmazmıbız? qarmalalmazbızmı? | sizqarmalalmazmısız? | alaqarmalalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to go out | menqarmalallıqma | senqarmalallıqsa | olqarmalallıqdı | bizqarmalallıqbız | sizqarmalallıqsız | alaqarmalallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to go out | menqarmalallıq tülme | senqarmalallıq tülse | olqarmalallıq tüldü | bizqarmalallıq tülbüz | sizqarmalallıq tülsüz | alaqarmalallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to go out? | menqarmalallıqmıma? qarmalallıqmamı? | senqarmalallıqmısa? | olqarmalallıqmıdı? | bizqarmalallıqmıbız? qarmalallıqbızmı? | sizqarmalallıqmısız? | alaqarmalallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to go out? | menqarmalallıq tülmüme? | senqarmalallıq tülmüse? | olqarmalallıq tülmüdü? | bizqarmalallıq tülmübüz? | sizqarmalallıq tülmüsüz? | alaqarmalallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to go out | menqarmalalır edimqarmalalır em | senqarmalalır edingqarmalalır eng | olqarmalalır ediqarmalalır ed | bizqarmalalır edikqarmalalır ek | sizqarmalalır edigizqarmalalır egiz | alaqarmalalır edileqarmalalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to go out | menqarmalalmaz edimqarmalalmaz em | senqarmalalmaz edingqarmalalmaz eng | olqarmalalmaz ediqarmalalmaz ed | bizqarmalalmaz edikqarmalalmaz ek | sizqarmalalmaz edigizqarmalalmaz egiz | alaqarmalalmaz edileqarmalalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to go out | senqarmalalğınqarmalalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to go out | senqarmalalmağınqarmalalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be going out | menqarmala bolmazma | senqarmala bolmazsa | olqarmala bolmaz | bizqarmala bolmazbız | sizqarmala bolmazsız | alaqarmala bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be going out (emphatic) | menqarmalmay bolmazma | senqarmalmay bolmazsa | olqarmalmay bolmaz | bizqarmalmay bolmazbız | sizqarmalmay bolmazsız | alaqarmalmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of going out | menqarmala tura bolmazma | senqarmala tura bolmazsa | olqarmala tura bolmaz | bizqarmala tura bolmazbız | sizqarmala tura bolmazsız | alaqarmala tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not going out (emphatic) | menqarmalmay tura bolmazma | senqarmalmay tura bolmazsa | olqarmalmay tura bolmaz | bizqarmalmay tura bolmazbız | sizqarmalmay tura bolmazsız | alaqarmalmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not going out | menqarmalmay turama | senqarmalmay turasa | olqarmalmay turadı | bizqarmalmay turabız | sizqarmalmay turasız | alaqarmalmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not going out | menqarmalmay turmayma | senqarmalmay turmaysa | olqarmalmay turmaydı | bizqarmalmay turmaybız | sizqarmalmay turmaysız | alaqarmalmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not going out? | menqarmalmay turmaymıma | senqarmalmay turmaymısa | olqarmalmay turmaymıdı | bizqarmalmay turmaymıbız | sizqarmalmay turmaymısız | alaqarmalmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have gone out | menqarmalğan bolmazma | senqarmalğan bolmazsa | olqarmalğan bolmaz | bizqarmalğan bolmazbız | sizqarmalğan bolmazsız | alaqarmalğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have gone out (emphatic) | menqarmalmağan bolmazma | senqarmalmağan bolmazsa | olqarmalmağan bolmaz | bizqarmalmağan bolmazbız | sizqarmalmağan bolmazsız | alaqarmalmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had gone out | menqarmalğan bolmasam | senqarmalğan bolmasang | olqarmalğan bolmasa | bizqarmalğan bolmasaq | sizqarmalğan bolmasağız | alaqarmalğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't gone out | menqarmalmağan bolmasam | senqarmalmağan bolmasang | olqarmalmağan bolmasa | bizqarmalmağan bolmasaq | sizqarmalmağan bolmasağız | alaqarmalmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to go out | menqarmallıq bolmazma | senqarmallıq bolmazsa | olqarmallıq bolmaz | bizqarmallıq bolmazbız | sizqarmallıq bolmazsız | alaqarmallıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to go out (emphatic) | menqarmalmazlıq bolmazma | senqarmalmazlıq bolmazsa | olqarmalmazlıq bolmaz | bizqarmalmazlıq bolmazbız | sizqarmalmazlıq bolmazsız | alaqarmalmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to go out | menqarmallıq bolmasam | senqarmallıq bolmasang | olqarmallıq bolmasa | bizqarmallıq bolmasaq | sizqarmallıq bolmasağız | alaqarmallıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to go out | menqarmalmazlıq bolmasam | senqarmalmazlıq bolmasang | olqarmalmazlıq bolmasa | bizqarmalmazlıq bolmasaq | sizqarmalmazlıq bolmasağız | alaqarmalmazlıq bolmasala |