qaraltırğa

/qaraltɯrʁa/

1. (v.) to blacken, to make black or dark

tütün tögerekni qaraltdı — the smoke blackened everything around
otda ağaçnı qaraltadıla — they blacken the wood in the fire
qabırğanı qaraltdı — he blackened the wall

2. (v.) to blue, to black steel

temirni qaraltırğa — to blue the iron
ustala bolatnı qaraltadıla — the smiths blue the steel
sawutnu qaraltdı — he blued the gun

Conjugation

Common forms

qaraltadıhe is blackening
qaraltdıhe blackened
qaralthandıhe has blackened
qaraltırhe will blacken
qaraltırıqdıhe is going to blacken
qaralta edihe was blackening
qaraltsaif he blackens
qaralt!blacken!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is blackening	menqaraltama	senqaraltasa	olqaraltadı	bizqaraltabız	sizqaraltasız	alaqaraltadıla
Present (simple & continuous)he is not blackening	menqaraltmayma	senqaraltmaysa	olqaraltmaydı	bizqaraltmaybız	sizqaraltmaysız	alaqaraltmaydıla
Present (simple & continuous)is he blackening?	menqaraltamıma? qaraltamamı?	senqaraltamısa?	olqaraltamıdı?	bizqaraltamıbız? qaraltabızmı?	sizqaraltamısız?	alaqaraltamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he blackening?	menqaraltmaymıma? qaraltmaymamı?	senqaraltmaymısa?	olqaraltmaymıdı?	bizqaraltmaymıbız? qaraltmaybızmı?	sizqaraltmaymısız?	alaqaraltmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually blackens	menqaraltıwçanma	senqaraltıwçansa	olqaraltıwçandı	bizqaraltıwçanbız	sizqaraltıwçansız	alaqaraltıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually blacken	menqaraltıwçan tülme	senqaraltıwçan tülse	olqaraltıwçan tüldü	bizqaraltıwçan tülbüz	sizqaraltıwçan tülsüz	alaqaraltıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually blacken?	menqaraltıwçanmıma? qaraltıwçanmamı?	senqaraltıwçanmısa?	olqaraltıwçanmıdı?	bizqaraltıwçanmıbız? qaraltıwçanbızmı?	sizqaraltıwçanmısız?	alaqaraltıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually blacken?	menqaraltıwçan tülmüme?	senqaraltıwçan tülmüse?	olqaraltıwçan tülmüdü?	bizqaraltıwçan tülmübüz?	sizqaraltıwçan tülmüsüz?	alaqaraltıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has blackened and remains so			olqaraltıbdı			alaqaraltıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he blackened?			olqaraltıbmıdı?			alaqaraltıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of blackening	menqaralta turama	senqaralta turasa	olqaralta turadı	bizqaralta turabız	sizqaralta turasız	alaqaralta turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of blackening	menqaralta turmayma	senqaralta turmaysa	olqaralta turmaydı	bizqaralta turmaybız	sizqaralta turmaysız	alaqaralta turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of blackening?	menqaralta turamıma? qaralta turamamı?	senqaralta turamısa?	olqaralta turamıdı?	bizqaralta turamıbız? qaralta turabızmı?	sizqaralta turamısız?	alaqaralta turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of blackening?	menqaralta turmaymıma? qaralta turmaymamı?	senqaralta turmaymısa?	olqaralta turmaymıdı?	bizqaralta turmaymıbız? qaralta turmaybızmı?	sizqaralta turmaymısız?	alaqaralta turmaymıdıla?
Simple past (definite)he blackened	menqaraltdım	senqaraltdıng	olqaraltdı	bizqaraltdıq	sizqaraltdığız	alaqaraltdıla
Simple past (definite)he didn't blacken	menqaraltmadım	senqaraltmadıng	olqaraltmadı	bizqaraltmadıq	sizqaraltmadığız	alaqaraltmadıla
Simple past (definite)did he blacken?	menqaraltdımmı?	senqaraltdıngmı?	olqaraltdımı?	bizqaraltdıqmı?	sizqaraltdığızmı?	alaqaraltdılamı?
Simple past (definite)didn't he blacken?	menqaraltmadımmı?	senqaraltmadıngmı?	olqaraltmadımı?	bizqaraltmadıqmı?	sizqaraltmadığızmı?	alaqaraltmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has blackened	menqaralthanma	senqaralthansa	olqaralthandı	bizqaralthanbız	sizqaralthansız	alaqaralthandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't blackened	menqaraltmağanma	senqaraltmağansa	olqaraltmağandı	bizqaraltmağanbız	sizqaraltmağansız	alaqaraltmağandıla
Perfect (past indefinite)has he blackened?	menqaralthanmıma? qaralthanmamı?	senqaralthanmısa?	olqaralthanmıdı?	bizqaralthanmıbız? qaralthanbızmı?	sizqaralthanmısız?	alaqaralthanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he blackened?	menqaraltmağanmıma? qaraltmağanmamı?	senqaraltmağanmısa?	olqaraltmağanmıdı?	bizqaraltmağanmıbız? qaraltmağanbızmı?	sizqaraltmağanmısız?	alaqaraltmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will blacken	menqaraltırma	senqaraltırsa	olqaraltır	bizqaraltırbız	sizqaraltırsız	alaqaraltırla
Indefinite future (future I)he won't blacken	menqaraltmazma	senqaraltmazsa	olqaraltmaz	bizqaraltmazbız	sizqaraltmazsız	alaqaraltmazla
Indefinite future (future I)will he blacken?	menqaraltırmıma? qaraltırmamı?	senqaraltırmısa?	olqaraltırmı?	bizqaraltırmıbız? qaraltırbızmı?	sizqaraltırmısız?	alaqaraltırmıla?
Indefinite future (future I)won't he blacken?	menqaraltmazmıma? qaraltmazmamı?	senqaraltmazmısa?	olqaraltmazmı?	bizqaraltmazmıbız? qaraltmazbızmı?	sizqaraltmazmısız?	alaqaraltmazmıla?
Definite future (future II)he is going to blacken	menqaraltırıqma	senqaraltırıqsa	olqaraltırıqdı	bizqaraltırıqbız	sizqaraltırıqsız	alaqaraltırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to blacken	menqaraltırıq tülme	senqaraltırıq tülse	olqaraltırıq tüldü	bizqaraltırıq tülbüz	sizqaraltırıq tülsüz	alaqaraltırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to blacken?	menqaraltırıqmıma? qaraltırıqmamı?	senqaraltırıqmısa?	olqaraltırıqmıdı?	bizqaraltırıqmıbız? qaraltırıqbızmı?	sizqaraltırıqmısız?	alaqaraltırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to blacken?	menqaraltırıq tülmüme?	senqaraltırıq tülmüse?	olqaraltırıq tülmüdü?	bizqaraltırıq tülmübüz?	sizqaraltırıq tülmüsüz?	alaqaraltırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had blackened	menqaralthan edimqaralthanem	senqaralthan edingqaralthaneng	olqaralthan ediqaralthaned	bizqaralthan edikqaralthanek	sizqaralthan edigizqaralthanegiz	alaqaralthan edileqaralthanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't blackened	menqaraltmağan edimqaraltmağanem	senqaraltmağan edingqaraltmağaneng	olqaraltmağan ediqaraltmağaned	bizqaraltmağan edikqaraltmağanek	sizqaraltmağan edigizqaraltmağanegiz	alaqaraltmağan edileqaraltmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was blackening	menqaralta edimqaraltaem	senqaralta edingqaraltaeng	olqaralta ediqaraltaed	bizqaralta edikqaraltaek	sizqaralta edigizqaraltaegiz	alaqaralta edileqaraltaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't blackening	menqaraltmay edimqaraltmayem	senqaraltmay edingqaraltmayeng	olqaraltmay ediqaraltmayed	bizqaraltmay edikqaraltmayek	sizqaraltmay edigizqaraltmayegiz	alaqaraltmay edileqaraltmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to blacken	menqaraltıwçan edimqaraltıwçanem	senqaraltıwçan edingqaraltıwçaneng	olqaraltıwçan ediqaraltıwçaned	bizqaraltıwçan edikqaraltıwçanek	sizqaraltıwçan edigizqaraltıwçanegiz	alaqaraltıwçan edileqaraltıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to blacken	menqaraltıwçan tül edimqaraltıwçan tül em	senqaraltıwçan tül edingqaraltıwçan tül eng	olqaraltıwçan tül ediqaraltıwçan tül ed	bizqaraltıwçan tül edikqaraltıwçan tül ek	sizqaraltıwçan tül edigizqaraltıwçan tül egiz	alaqaraltıwçan tül edileqaraltıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had blackened and remained so			olqaraltıb edi			alaqaraltıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't blackened			olqaraltıb tül edi			alaqaraltıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of blackening	menqaralta tura edimqaralta turaem	senqaralta tura edingqaralta turaeng	olqaralta tura ediqaralta turaed	bizqaralta tura edikqaralta turaek	sizqaralta tura edigizqaralta turaegiz	alaqaralta tura edileqaralta turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of blackening	menqaralta turmay edimqaralta turmayem	senqaralta turmay edingqaralta turmayeng	olqaralta turmay ediqaralta turmayed	bizqaralta turmay edikqaralta turmayek	sizqaralta turmay edigizqaralta turmayegiz	alaqaralta turmay edileqaralta turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would blacken	menqaraltır edimqaraltır em	senqaraltır edingqaraltır eng	olqaraltır ediqaraltır ed	bizqaraltır edikqaraltır ek	sizqaraltır edigizqaraltır egiz	alaqaraltır edileqaraltır elle
Conditional result (would)he wouldn't blacken	menqaraltmaz edimqaraltmaz em	senqaraltmaz edingqaraltmaz eng	olqaraltmaz ediqaraltmaz ed	bizqaraltmaz edikqaraltmaz ek	sizqaraltmaz edigizqaraltmaz egiz	alaqaraltmaz edileqaraltmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have blackened	menqaraltırıq edimqaraltırıq em	senqaraltırıq edingqaraltırıq eng	olqaraltırıq ediqaraltırıq ed	bizqaraltırıq edikqaraltırıq ek	sizqaraltırıq edigizqaraltırıq egiz	alaqaraltırıq edileqaraltırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have blackened	menqaraltırıq tül edimqaraltırıq tül em	senqaraltırıq tül edingqaraltırıq tül eng	olqaraltırıq tül ediqaraltırıq tül ed	bizqaraltırıq tül edikqaraltırıq tül ek	sizqaraltırıq tül edigizqaraltırıq tül egiz	alaqaraltırıq tül edileqaraltırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he blackens	menqaraltsam	senqaraltsang	olqaraltsa	bizqaraltsaq	sizqaraltsağız	alaqaraltsala
Conditionalif he doesn't blacken	menqaraltmasam	senqaraltmasang	olqaraltmasa	bizqaraltmasaq	sizqaraltmasağız	alaqaraltmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is blackening	menqaralta esem	senqaralta eseng	olqaralta ese	bizqaralta esek	sizqaralta esegiz	alaqaralta esele
Conditional, present realif he is not blackening	menqaraltmay esem	senqaraltmay eseng	olqaraltmay ese	bizqaraltmay esek	sizqaraltmay esegiz	alaqaraltmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he blackened	menqaraltsam ediqaraltsam ed	senqaraltsang ediqaraltsang ed	olqaraltsa ediqaraltsaed	bizqaraltsaq ediqaraltsaq ed	sizqaraltsağız ediqaraltsağız ed	alaqaraltsala ediqaraltsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't blacken	menqaraltmasam ediqaraltmasam ed	senqaraltmasang ediqaraltmasang ed	olqaraltmasa ediqaraltmasaed	bizqaraltmasaq ediqaraltmasaq ed	sizqaraltmasağız ediqaraltmasağız ed	alaqaraltmasala ediqaraltmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he blackened	menqaraltdım esem	senqaraltdıng eseng	olqaraltdı ese	bizqaraltdıq esek	sizqaraltdığız esegiz	alaqaraltdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't blacken	menqaraltmadım esem	senqaraltmadıng eseng	olqaraltmadı ese	bizqaraltmadıq esek	sizqaraltmadığız esegiz	alaqaraltmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did blacken (indeed)	menqaralthan esem	senqaralthan eseng	olqaralthan ese	bizqaralthan esek	sizqaralthan esegiz	alaqaralthan esele
Conditional, past realif he didn't blacken (indeed)	menqaraltmağan esem	senqaraltmağan eseng	olqaraltmağan ese	bizqaraltmağan esek	sizqaraltmağan esegiz	alaqaraltmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had blackened	menqaralthan bolsam	senqaralthan bolsang	olqaralthan bolsa	bizqaralthan bolsaq	sizqaralthan bolsağız	alaqaralthan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't blackened	menqaraltmağan bolsam	senqaraltmağan bolsang	olqaraltmağan bolsa	bizqaraltmağan bolsaq	sizqaraltmağan bolsağız	alaqaraltmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had blackened	menqaralthan bolsam ediqaralthan bolsam ed	senqaralthan bolsang ediqaralthan bolsang ed	olqaralthan bolsa ediqaralthan bolsaed	bizqaralthan bolsaq ediqaralthan bolsaq ed	sizqaralthan bolsağız ediqaralthan bolsağız ed	alaqaralthan bolsala ediqaralthan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't blackened	menqaraltmağan bolsam ediqaraltmağan bolsam ed	senqaraltmağan bolsang ediqaraltmağan bolsang ed	olqaraltmağan bolsa ediqaraltmağan bolsaed	bizqaraltmağan bolsaq ediqaraltmağan bolsaq ed	sizqaraltmağan bolsağız ediqaraltmağan bolsağız ed	alaqaraltmağan bolsala ediqaraltmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will blacken	menqaraltır esem	senqaraltır eseng	olqaraltır ese	bizqaraltır esek	sizqaraltır esegiz	alaqaraltır esele
Conditional, aoristif he won't blacken	menqaraltmaz esem	senqaraltmaz eseng	olqaraltmaz ese	bizqaraltmaz esek	sizqaraltmaz esegiz	alaqaraltmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to blacken	menqaraltırıq esem	senqaraltırıq eseng	olqaraltırıq ese	bizqaraltırıq esek	sizqaraltırıq esegiz	alaqaraltırıq esele
Conditional, futureif he is not going to blacken	menqaraltırıq tül esem	senqaraltırıq tül eseng	olqaraltırıq tül ese	bizqaraltırıq tül esek	sizqaraltırıq tül esegiz	alaqaraltırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to blacken	menqaraltırıq bolsam	senqaraltırıq bolsang	olqaraltırıq bolsa	bizqaraltırıq bolsaq	sizqaraltırıq bolsağız	alaqaraltırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to blacken	menqaraltmazlıq bolsam	senqaraltmazlıq bolsang	olqaraltmazlıq bolsa	bizqaraltmazlıq bolsaq	sizqaraltmazlıq bolsağız	alaqaraltmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso qaraltdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be blackening	menqaralta bolurma	senqaralta bolursa	olqaralta bolur	bizqaralta bolurbuz	sizqaralta bolursuz	alaqaralta bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be blackening	menqaraltmay bolurma	senqaraltmay bolursa	olqaraltmay bolur	bizqaraltmay bolurbuz	sizqaraltmay bolursuz	alaqaraltmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of blackening	menqaralta tura bolurma	senqaralta tura bolursa	olqaralta tura bolur	bizqaralta tura bolurbuz	sizqaralta tura bolursuz	alaqaralta tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not blackening	menqaraltmay tura bolurma	senqaraltmay tura bolursa	olqaraltmay tura bolur	bizqaraltmay tura bolurbuz	sizqaraltmay tura bolursuz	alaqaraltmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have blackened	menqaralthan bolurma	senqaralthan bolursa	olqaralthan bolur	bizqaralthan bolurbuz	sizqaralthan bolursuz	alaqaralthan bolurla
Inference (must have)he must not have blackened	menqaraltmağan bolurma	senqaraltmağan bolursa	olqaraltmağan bolur	bizqaraltmağan bolurbuz	sizqaraltmağan bolursuz	alaqaraltmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to blacken	menqaraltırıq bolurma	senqaraltırıq bolursa	olqaraltırıq bolur	bizqaraltırıq bolurbuz	sizqaraltırıq bolursuz	alaqaraltırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to blacken	menqaraltmazlıq bolurma	senqaraltmazlıq bolursa	olqaraltmazlıq bolur	bizqaraltmazlıq bolurbuz	sizqaraltmazlıq bolursuz	alaqaraltmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it blacken	menqaraltayım	senqaralt!	olqaraltsın	bizqaraltayıq	sizqaraltığız!	alaqaraltsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not blacken	menqaraltmayım	senqaraltma!	olqaraltmasın	bizqaraltmayıq	sizqaraltmağız!	alaqaraltmasınla
Commands & suggestionsshould he blacken?	menqaraltayımmı?		olqaraltsınmı?	bizqaraltayıqmı?		alaqaraltsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not blacken?	menqaraltmayımmı?		olqaraltmasınmı?	bizqaraltmayıqmı?		alaqaraltmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it blacken		senqaraltçı²	olqaraltsınçı		sizqaraltçığız	alaqaraltsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not blacken		senqaraltmaçı²	olqaraltmasınçı		sizqaraltmaçığız	alaqaraltmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you blacken		senqaralthınqaralthı
Blessings & curses — may you…may you not blacken		senqaraltmağınqaraltmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he blackened	menqaralthay edim qaraltha edim	senqaralthay eding qaraltha eding	olqaralthay edi qaraltha edi	bizqaralthay edik qaraltha edik	sizqaralthay edigiz qaraltha edigiz	alaqaralthay edile qaraltha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not blacken	menqaraltmağay edim qaraltmağa edim	senqaraltmağay eding qaraltmağa eding	olqaraltmağay edi qaraltmağa edi	bizqaraltmağay edik qaraltmağa edik	sizqaraltmağay edigiz qaraltmağa edigiz	alaqaraltmağay edile qaraltmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to blacken	menqaraltmağa qoyayımqaraltma qoyayım	senqaraltmağa qoy!qaraltma qoy!	olqaraltmağa qoysunqaraltma qoysun	bizqaraltmağa qoyayıqqaraltma qoyayıq	sizqaraltmağa qoyuğuz!qaraltma qoyuğuz!	alaqaraltmağa qoysunlaqaraltma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to blacken	menqaraltmağa qoymayımqaraltma qoymayım	senqaraltmağa qoyma!qaraltma qoyma!	olqaraltmağa qoymasınqaraltma qoymasın	bizqaraltmağa qoymayıqqaraltma qoymayıq	sizqaraltmağa qoymağız!qaraltma qoymağız!	alaqaraltmağa qoymasınlaqaraltma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoyayımmı?qaraltma qoyayımmı?		olqaraltmağa qoysunmu?qaraltma qoysunmu?	bizqaraltmağa qoyayıqmı?qaraltma qoyayıqmı?		alaqaraltmağa qoysunlamı?qaraltma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoymayımmı?qaraltma qoymayımmı?		olqaraltmağa qoymasınmı?qaraltma qoymasınmı?	bizqaraltmağa qoymayıqmı?qaraltma qoymayıqmı?		alaqaraltmağa qoymasınlamı?qaraltma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to blacken	menqaraltmağa qoyamaqaraltma qoyama	senqaraltmağa qoyasaqaraltma qoyasa	olqaraltmağa qoyadıqaraltma qoyadı	bizqaraltmağa qoyabızqaraltma qoyabız	sizqaraltmağa qoyasızqaraltma qoyasız	alaqaraltmağa qoyadılaqaraltma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to blacken	menqaraltmağa qoymaymaqaraltma qoymayma	senqaraltmağa qoymaysaqaraltma qoymaysa	olqaraltmağa qoymaydıqaraltma qoymaydı	bizqaraltmağa qoymaybızqaraltma qoymaybız	sizqaraltmağa qoymaysızqaraltma qoymaysız	alaqaraltmağa qoymaydılaqaraltma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoyamıma?qaraltma qoyamıma?	senqaraltmağa qoyamısa?qaraltma qoyamısa?	olqaraltmağa qoyamıdı?qaraltma qoyamıdı?	bizqaraltmağa qoyamıbız?qaraltma qoyamıbız?	sizqaraltmağa qoyamısız?qaraltma qoyamısız?	alaqaraltmağa qoyamıdıla?qaraltma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoymaymıma?qaraltma qoymaymıma?	senqaraltmağa qoymaymısa?qaraltma qoymaymısa?	olqaraltmağa qoymaymıdı?qaraltma qoymaymıdı?	bizqaraltmağa qoymaymıbız?qaraltma qoymaymıbız?	sizqaraltmağa qoymaymısız?qaraltma qoymaymısız?	alaqaraltmağa qoymaymıdıla?qaraltma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to blacken	menqaraltmağa qoydumqaraltma qoydum	senqaraltmağa qoydungqaraltma qoydung	olqaraltmağa qoyduqaraltma qoydu	bizqaraltmağa qoyduqqaraltma qoyduq	sizqaraltmağa qoyduğuzqaraltma qoyduğuz	alaqaraltmağa qoydulaqaraltma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to blacken	menqaraltmağa qoymadımqaraltma qoymadım	senqaraltmağa qoymadıngqaraltma qoymadıng	olqaraltmağa qoymadıqaraltma qoymadı	bizqaraltmağa qoymadıqqaraltma qoymadıq	sizqaraltmağa qoymadığızqaraltma qoymadığız	alaqaraltmağa qoymadılaqaraltma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoydummu?qaraltma qoydummu?	senqaraltmağa qoydungmu?qaraltma qoydungmu?	olqaraltmağa qoydumu?qaraltma qoydumu?	bizqaraltmağa qoyduqmu?qaraltma qoyduqmu?	sizqaraltmağa qoyduğuzmu?qaraltma qoyduğuzmu?	alaqaraltmağa qoydulamı?qaraltma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to blacken?	menqaraltmağa qoymadımmı?qaraltma qoymadımmı?	senqaraltmağa qoymadıngmı?qaraltma qoymadıngmı?	olqaraltmağa qoymadımı?qaraltma qoymadımı?	bizqaraltmağa qoymadıqmı?qaraltma qoymadıqmı?	sizqaraltmağa qoymadığızmı?qaraltma qoymadığızmı?	alaqaraltmağa qoymadılamı?qaraltma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of qaraltırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can blacken	menqaraltalama	senqaraltalasa	olqaraltaladı	bizqaraltalabız	sizqaraltalasız	alaqaraltaladıla
Ability — presenthe can't blacken	menqaraltalmayma	senqaraltalmaysa	olqaraltalmaydı	bizqaraltalmaybız	sizqaraltalmaysız	alaqaraltalmaydıla
Ability — presentcan he blacken?	menqaraltalamıma? qaraltalamamı?	senqaraltalamısa?	olqaraltalamıdı?	bizqaraltalamıbız? qaraltalabızmı?	sizqaraltalamısız?	alaqaraltalamıdıla?
Ability — presentcan't he blacken?	menqaraltalmaymıma? qaraltalmaymamı?	senqaraltalmaymısa?	olqaraltalmaymıdı?	bizqaraltalmaymıbız? qaraltalmaybızmı?	sizqaraltalmaymısız?	alaqaraltalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can blacken	menqaraltalsam	senqaraltalsang	olqaraltalsa	bizqaraltalsaq	sizqaraltalsağız	alaqaraltalsala
Ability — if I can…if he can't blacken	menqaraltalmasam	senqaraltalmasang	olqaraltalmasa	bizqaraltalmasaq	sizqaraltalmasağız	alaqaraltalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to blacken	menqaraltaldım	senqaraltaldıng	olqaraltaldı	bizqaraltaldıq	sizqaraltaldığız	alaqaraltaldıla
Ability — simple pasthe could not blacken	menqaraltalmadım	senqaraltalmadıng	olqaraltalmadı	bizqaraltalmadıq	sizqaraltalmadığız	alaqaraltalmadıla
Ability — simple pastwas he able to blacken?	menqaraltaldımmı?	senqaraltaldıngmı?	olqaraltaldımı?	bizqaraltaldıqmı?	sizqaraltaldığızmı?	alaqaraltaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he blacken?	menqaraltalmadımmı?	senqaraltalmadıngmı?	olqaraltalmadımı?	bizqaraltalmadıqmı?	sizqaraltalmadığızmı?	alaqaraltalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to blacken	menqaraltalğanma	senqaraltalğansa	olqaraltalğandı	bizqaraltalğanbız	sizqaraltalğansız	alaqaraltalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to blacken	menqaraltalmağanma	senqaraltalmağansa	olqaraltalmağandı	bizqaraltalmağanbız	sizqaraltalmağansız	alaqaraltalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to blacken?	menqaraltalğanmıma? qaraltalğanmamı?	senqaraltalğanmısa?	olqaraltalğanmıdı?	bizqaraltalğanmıbız? qaraltalğanbızmı?	sizqaraltalğanmısız?	alaqaraltalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to blacken?	menqaraltalmağanmıma? qaraltalmağanmamı?	senqaraltalmağanmısa?	olqaraltalmağanmıdı?	bizqaraltalmağanmıbız? qaraltalmağanbızmı?	sizqaraltalmağanmısız?	alaqaraltalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to blacken	menqaraltalğan edimqaraltalğanem	senqaraltalğan edingqaraltalğaneng	olqaraltalğan ediqaraltalğaned	bizqaraltalğan edikqaraltalğanek	sizqaraltalğan edigizqaraltalğanegiz	alaqaraltalğan edileqaraltalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to blacken	menqaraltalmağan edimqaraltalmağanem	senqaraltalmağan edingqaraltalmağaneng	olqaraltalmağan ediqaraltalmağaned	bizqaraltalmağan edikqaraltalmağanek	sizqaraltalmağan edigizqaraltalmağanegiz	alaqaraltalmağan edileqaraltalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could blacken	menqaraltala edimqaraltalaem	senqaraltala edingqaraltalaeng	olqaraltala ediqaraltalaed	bizqaraltala edikqaraltalaek	sizqaraltala edigizqaraltalaegiz	alaqaraltala edileqaraltalaelle
Ability — past backgroundhe could not blacken	menqaraltalmay edimqaraltalmayem	senqaraltalmay edingqaraltalmayeng	olqaraltalmay ediqaraltalmayed	bizqaraltalmay edikqaraltalmayek	sizqaraltalmay edigizqaraltalmayegiz	alaqaraltalmay edileqaraltalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to blacken	menqaraltalırma	senqaraltalırsa	olqaraltalır	bizqaraltalırbız	sizqaraltalırsız	alaqaraltalırla
Ability — future Ihe won't be able to blacken	menqaraltalmazma	senqaraltalmazsa	olqaraltalmaz	bizqaraltalmazbız	sizqaraltalmazsız	alaqaraltalmazla
Ability — future Iwill he be able to blacken?	menqaraltalırmıma? qaraltalırmamı?	senqaraltalırmısa?	olqaraltalırmı?	bizqaraltalırmıbız? qaraltalırbızmı?	sizqaraltalırmısız?	alaqaraltalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to blacken?	menqaraltalmazmıma? qaraltalmazmamı?	senqaraltalmazmısa?	olqaraltalmazmı?	bizqaraltalmazmıbız? qaraltalmazbızmı?	sizqaraltalmazmısız?	alaqaraltalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to blacken	menqaraltallıqma	senqaraltallıqsa	olqaraltallıqdı	bizqaraltallıqbız	sizqaraltallıqsız	alaqaraltallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to blacken	menqaraltallıq tülme	senqaraltallıq tülse	olqaraltallıq tüldü	bizqaraltallıq tülbüz	sizqaraltallıq tülsüz	alaqaraltallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to blacken?	menqaraltallıqmıma? qaraltallıqmamı?	senqaraltallıqmısa?	olqaraltallıqmıdı?	bizqaraltallıqmıbız? qaraltallıqbızmı?	sizqaraltallıqmısız?	alaqaraltallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to blacken?	menqaraltallıq tülmüme?	senqaraltallıq tülmüse?	olqaraltallıq tülmüdü?	bizqaraltallıq tülmübüz?	sizqaraltallıq tülmüsüz?	alaqaraltallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to blacken	menqaraltalır edimqaraltalır em	senqaraltalır edingqaraltalır eng	olqaraltalır ediqaraltalır ed	bizqaraltalır edikqaraltalır ek	sizqaraltalır edigizqaraltalır egiz	alaqaraltalır edileqaraltalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to blacken	menqaraltalmaz edimqaraltalmaz em	senqaraltalmaz edingqaraltalmaz eng	olqaraltalmaz ediqaraltalmaz ed	bizqaraltalmaz edikqaraltalmaz ek	sizqaraltalmaz edigizqaraltalmaz egiz	alaqaraltalmaz edileqaraltalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to blacken		senqaraltalğınqaraltalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to blacken		senqaraltalmağınqaraltalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of qaraltırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be blackening	menqaralta bolmazma	senqaralta bolmazsa	olqaralta bolmaz	bizqaralta bolmazbız	sizqaralta bolmazsız	alaqaralta bolmazla
Inference, present — double negationhe must be blackening (emphatic)	menqaraltmay bolmazma	senqaraltmay bolmazsa	olqaraltmay bolmaz	bizqaraltmay bolmazbız	sizqaraltmay bolmazsız	alaqaraltmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of blackening	menqaralta tura bolmazma	senqaralta tura bolmazsa	olqaralta tura bolmaz	bizqaralta tura bolmazbız	sizqaralta tura bolmazsız	alaqaralta tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not blackening (emphatic)	menqaraltmay tura bolmazma	senqaraltmay tura bolmazsa	olqaraltmay tura bolmaz	bizqaraltmay tura bolmazbız	sizqaraltmay tura bolmazsız	alaqaraltmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not blackening	menqaraltmay turama	senqaraltmay turasa	olqaraltmay turadı	bizqaraltmay turabız	sizqaraltmay turasız	alaqaraltmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not blackening	menqaraltmay turmayma	senqaraltmay turmaysa	olqaraltmay turmaydı	bizqaraltmay turmaybız	sizqaraltmay turmaysız	alaqaraltmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not blackening?	menqaraltmay turmaymıma	senqaraltmay turmaymısa	olqaraltmay turmaymıdı	bizqaraltmay turmaymıbız	sizqaraltmay turmaymısız	alaqaraltmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have blackened	menqaralthan bolmazma	senqaralthan bolmazsa	olqaralthan bolmaz	bizqaralthan bolmazbız	sizqaralthan bolmazsız	alaqaralthan bolmazla
Inference — double negationhe must have blackened (emphatic)	menqaraltmağan bolmazma	senqaraltmağan bolmazsa	olqaraltmağan bolmaz	bizqaraltmağan bolmazbız	sizqaraltmağan bolmazsız	alaqaraltmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had blackened	menqaralthan bolmasam	senqaralthan bolmasang	olqaralthan bolmasa	bizqaralthan bolmasaq	sizqaralthan bolmasağız	alaqaralthan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't blackened	menqaraltmağan bolmasam	senqaraltmağan bolmasang	olqaraltmağan bolmasa	bizqaraltmağan bolmasaq	sizqaraltmağan bolmasağız	alaqaraltmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to blacken	menqaraltırıq bolmazma	senqaraltırıq bolmazsa	olqaraltırıq bolmaz	bizqaraltırıq bolmazbız	sizqaraltırıq bolmazsız	alaqaraltırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to blacken (emphatic)	menqaraltmazlıq bolmazma	senqaraltmazlıq bolmazsa	olqaraltmazlıq bolmaz	bizqaraltmazlıq bolmazbız	sizqaraltmazlıq bolmazsız	alaqaraltmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to blacken	menqaraltırıq bolmasam	senqaraltırıq bolmasang	olqaraltırıq bolmasa	bizqaraltırıq bolmasaq	sizqaraltırıq bolmasağız	alaqaraltırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to blacken	menqaraltmazlıq bolmasam	senqaraltmazlıq bolmasang	olqaraltmazlıq bolmasa	bizqaraltmazlıq bolmasaq	sizqaraltmazlıq bolmasağız	alaqaraltmazlıq bolmasala