qaralarğa
/qaralarʁa/
1. blacken, make black, darken
- qabırğanı qaraladı — he blackened the wall
- qız qaşların qaraladı — the girl blackened her eyebrows
- bir zatnı qaralarğa — to blacken something
- ağaçnı otda qaralaydıla — they blacken the wood in the fire
- kösew qabırğanı qaralağandı — the poker has blackened the wall
2. besmirch, slander, blacken someone's name
- birewnü atın qaralarğa — to blacken someone's name
- ol meni qaraladı — he slandered me
- anı qaralab söleşdi — he spoke of him slanderously
- anı munu qaralağannı qoy — stop slandering this one and that
- juwuqların qaralaydı — he slanders his own relatives
- nögerin qaraladı — he slandered his friend
Conjugation
Common forms
- qaralaydıhe is blackening
- qaraladıhe blackened
- qaralağandıhe has blackened
- qaralarhe will blacken
- qaralarıqdıhe is going to blacken
- qaralay edihe was blackening
- qaralasaif he blackens
- qarala!blacken!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqaralaymaI am blackening | senqaralaysayou are blackening | olqaralaydıhe is blackening | bizqaralaybızwe are blackening | sizqaralaysızyou all are blackening | alaqaralaydılathey are blackening |
| Present (simple & continuous) | menqaralamaymaI am not blackening | senqaralamaysayou are not blackening | olqaralamaydıhe is not blackening | bizqaralamaybızwe are not blackening | sizqaralamaysızyou all are not blackening | alaqaralamaydılathey are not blackening |
| Present (simple & continuous) | menqaralaymamı? qaralaymıma?am I blackening? | senqaralaymısa?are you blackening? | olqaralaymıdı?is he blackening? | bizqaralaybızmı? qaralaymıbız?are we blackening? | sizqaralaymısız?are you all blackening? | alaqaralaymıdıla?are they blackening? |
| Present (simple & continuous) | menqaralamaymamı? qaralamaymıma?aren't I blackening? | senqaralamaymısa?aren't you blackening? | olqaralamaymıdı?isn't he blackening? | bizqaralamaybızmı? qaralamaymıbız?aren't we blackening? | sizqaralamaymısız?aren't you all blackening? | alaqaralamaymıdıla?aren't they blackening? |
| Habitual (usually, tends to) | menqaralawçanmaI usually blacken | senqaralawçansayou usually blacken | olqaralawçandıhe usually blackens | bizqaralawçanbızwe usually blacken | sizqaralawçansızyou all usually blacken | alaqaralawçandılathey usually blacken |
| Habitual (usually, tends to) | menqaralamawçanmaI usually don't blacken | senqaralamawçansayou usually don't blacken | olqaralamawçandıhe usually doesn't blacken | bizqaralamawçanbızwe usually don't blacken | sizqaralamawçansızyou all usually don't blacken | alaqaralamawçandılathey usually don't blacken |
| Habitual (usually, tends to) | menqaralawçanmamı? qaralawçanmıma?do I usually blacken? | senqaralawçanmısa?do you usually blacken? | olqaralawçanmıdı?does he usually blacken? | bizqaralawçanbızmı? qaralawçanmıbız?do we usually blacken? | sizqaralawçanmısız?do you all usually blacken? | alaqaralawçanmıdıla?do they usually blacken? |
| Habitual (usually, tends to) | menqaralamawçanmamı? qaralamawçanmıma?do I usually not blacken? | senqaralamawçanmısa?do you usually not blacken? | olqaralamawçanmıdı?does he usually not blacken? | bizqaralamawçanbızmı? qaralamawçanmıbız?do we usually not blacken? | sizqaralamawçanmısız?do you all usually not blacken? | alaqaralamawçanmıdıla?do they usually not blacken? |
| Resultative (has become and stays) | olqaralabdıhe has blackened and remains so | alaqaralabdılathey have blackened and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqaralabmıdı?has he blackened? | alaqaralabmıdıla?have they blackened? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqaralab turamaI keep blackening | senqaralab turasayou keep blackening | olqaralab turadıhe keeps blackening | bizqaralab turabızwe keep blackening | sizqaralab turasızyou all keep blackening | alaqaralab turadılathey keep blackening |
| Durative (keeps doing) | menqaralab turmaymaI don't keep blackening | senqaralab turmaysayou don't keep blackening | olqaralab turmaydıhe doesn't keep blackening | bizqaralab turmaybızwe don't keep blackening | sizqaralab turmaysızyou all don't keep blackening | alaqaralab turmaydılathey don't keep blackening |
| Durative (keeps doing) | menqaralab turamamı? qaralab turamıma?do I keep blackening? | senqaralab turamısa?do you keep blackening? | olqaralab turamıdı?does he keep blackening? | bizqaralab turabızmı? qaralab turamıbız?do we keep blackening? | sizqaralab turamısız?do you all keep blackening? | alaqaralab turamıdıla?do they keep blackening? |
| Durative (keeps doing) | menqaralab turmaymamı? qaralab turmaymıma?don't I keep blackening? | senqaralab turmaymısa?don't you keep blackening? | olqaralab turmaymıdı?doesn't he keep blackening? | bizqaralab turmaybızmı? qaralab turmaymıbız?don't we keep blackening? | sizqaralab turmaymısız?don't you all keep blackening? | alaqaralab turmaymıdıla?don't they keep blackening? |
| Progressive (in the middle of) | menqaralay turamaI am in the middle of blackening | senqaralay turasayou are in the middle of blackening | olqaralay turadıhe is in the middle of blackening | bizqaralay turabızwe are in the middle of blackening | sizqaralay turasızyou all are in the middle of blackening | alaqaralay turadılathey are in the middle of blackening |
| Progressive (in the middle of) | menqaralay turmaymaI am not in the middle of blackening | senqaralay turmaysayou are not in the middle of blackening | olqaralay turmaydıhe is not in the middle of blackening | bizqaralay turmaybızwe are not in the middle of blackening | sizqaralay turmaysızyou all are not in the middle of blackening | alaqaralay turmaydılathey are not in the middle of blackening |
| Progressive (in the middle of) | menqaralay turamamı? qaralay turamıma?am I in the middle of blackening? | senqaralay turamısa?are you in the middle of blackening? | olqaralay turamıdı?is he in the middle of blackening? | bizqaralay turabızmı? qaralay turamıbız?are we in the middle of blackening? | sizqaralay turamısız?are you all in the middle of blackening? | alaqaralay turamıdıla?are they in the middle of blackening? |
| Progressive (in the middle of) | menqaralay turmaymamı? qaralay turmaymıma?aren't I in the middle of blackening? | senqaralay turmaymısa?aren't you in the middle of blackening? | olqaralay turmaymıdı?isn't he in the middle of blackening? | bizqaralay turmaybızmı? qaralay turmaymıbız?aren't we in the middle of blackening? | sizqaralay turmaymısız?aren't you all in the middle of blackening? | alaqaralay turmaymıdıla?aren't they in the middle of blackening? |
| Simple past (definite) | menqaraladımI blackened | senqaraladıŋyou blackened | olqaraladıhe blackened | bizqaraladıqwe blackened | sizqaraladığızyou all blackened | alaqaraladılathey blackened |
| Simple past (definite) | menqaralamadımI didn't blacken | senqaralamadıŋyou didn't blacken | olqaralamadıhe didn't blacken | bizqaralamadıqwe didn't blacken | sizqaralamadığızyou all didn't blacken | alaqaralamadılathey didn't blacken |
| Simple past (definite) | menqaraladımmı?did I blacken? | senqaraladıŋmı?did you blacken? | olqaraladımı?did he blacken? | bizqaraladıqmı?did we blacken? | sizqaraladığızmı?did you all blacken? | alaqaraladılamı?did they blacken? |
| Simple past (definite) | menqaralamadımmı?didn't I blacken? | senqaralamadıŋmı?didn't you blacken? | olqaralamadımı?didn't he blacken? | bizqaralamadıqmı?didn't we blacken? | sizqaralamadığızmı?didn't you all blacken? | alaqaralamadılamı?didn't they blacken? |
| Perfect (past indefinite) | menqaralağanmaI have blackened | senqaralağansayou have blackened | olqaralağandıhe has blackened | bizqaralağanbızwe have blackened | sizqaralağansızyou all have blackened | alaqaralağandılathey have blackened |
| Perfect (past indefinite) | menqaralamağanmaI haven't blackened | senqaralamağansayou haven't blackened | olqaralamağandıhe hasn't blackened | bizqaralamağanbızwe haven't blackened | sizqaralamağansızyou all haven't blackened | alaqaralamağandılathey haven't blackened |
| Perfect (past indefinite) | menqaralağanmamı? qaralağanmıma?have I blackened? | senqaralağanmısa?have you blackened? | olqaralağanmıdı?has he blackened? | bizqaralağanbızmı? qaralağanmıbız?have we blackened? | sizqaralağanmısız?have you all blackened? | alaqaralağanmıdıla?have they blackened? |
| Perfect (past indefinite) | menqaralamağanmamı? qaralamağanmıma?haven't I blackened? | senqaralamağanmısa?haven't you blackened? | olqaralamağanmıdı?hasn't he blackened? | bizqaralamağanbızmı? qaralamağanmıbız?haven't we blackened? | sizqaralamağanmısız?haven't you all blackened? | alaqaralamağanmıdıla?haven't they blackened? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqaralab turdumI kept blackening | senqaralab turduŋyou kept blackening | olqaralab turduhe kept blackening | bizqaralab turduqwe kept blackening | sizqaralab turduğuzyou all kept blackening | alaqaralab turdulathey kept blackening |
| Durative, definite past (kept doing) | menqaralab turmadımI didn't keep blackening | senqaralab turmadıŋyou didn't keep blackening | olqaralab turmadıhe didn't keep blackening | bizqaralab turmadıqwe didn't keep blackening | sizqaralab turmadığızyou all didn't keep blackening | alaqaralab turmadılathey didn't keep blackening |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqaralarmaI will blacken | senqaralarsayou will blacken | olqaralarhe will blacken | bizqaralarbızwe will blacken | sizqaralarsızyou all will blacken | alaqaralarlathey will blacken |
| Indefinite future (future I) | menqaralamazmaI won't blacken | senqaralamazsayou won't blacken | olqaralamazhe won't blacken | bizqaralamazbızwe won't blacken | sizqaralamazsızyou all won't blacken | alaqaralamazlathey won't blacken |
| Indefinite future (future I) | menqaralarmamı? qaralarmıma?will I blacken? | senqaralarmısa?will you blacken? | olqaralarmı?will he blacken? | bizqaralarbızmı? qaralarmıbız?will we blacken? | sizqaralarmısız?will you all blacken? | alaqaralarlamı? qaralarmıla?will they blacken? |
| Indefinite future (future I) | menqaralamazmamı? qaralamazmıma?won't I blacken? | senqaralamazmısa?won't you blacken? | olqaralamazmı?won't he blacken? | bizqaralamazbızmı? qaralamazmıbız?won't we blacken? | sizqaralamazmısız?won't you all blacken? | alaqaralamazlamı? qaralamazmıla?won't they blacken? |
| Definite future (future II) | menqaralarıqmaI am going to blacken | senqaralarıqsayou are going to blacken | olqaralarıqdıhe is going to blacken | bizqaralarıqbızwe are going to blacken | sizqaralarıqsızyou all are going to blacken | alaqaralarıqdılathey are going to blacken |
| Definite future (future II) | menqaralarıq tülmeI am not going to blacken | senqaralarıq tülseyou are not going to blacken | olqaralarıq tüldühe is not going to blacken | bizqaralarıq tülbüzwe are not going to blacken | sizqaralarıq tülsüzyou all are not going to blacken | alaqaralarıq tüldülethey are not going to blacken |
| Definite future (future II) | menqaralarıqmamı? qaralarıqmıma?am I going to blacken? | senqaralarıqmısa?are you going to blacken? | olqaralarıqmıdı?is he going to blacken? | bizqaralarıqbızmı? qaralarıqmıbız?are we going to blacken? | sizqaralarıqmısız?are you all going to blacken? | alaqaralarıqmıdıla?are they going to blacken? |
| Definite future (future II) | menqaralarıq tülmüme?aren't I going to blacken? | senqaralarıq tülmüse?aren't you going to blacken? | olqaralarıq tülmüdü?isn't he going to blacken? | bizqaralarıq tülmübüz?aren't we going to blacken? | sizqaralarıq tülmüsüz?aren't you all going to blacken? | alaqaralarıq tülmüdüle?aren't they going to blacken? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqaralağan edimqaralağanemI had blackened | senqaralağan ediŋqaralağaneŋyou had blackened | olqaralağan ediqaralağanedhe had blackened | bizqaralağan edikqaralağanekwe had blackened | sizqaralağan edigizqaralağanegizyou all had blackened | alaqaralağan edileqaralağanellethey had blackened |
| Past perfect (pluperfect) | menqaralamağan edimqaralamağanemI hadn't blackened | senqaralamağan ediŋqaralamağaneŋyou hadn't blackened | olqaralamağan ediqaralamağanedhe hadn't blackened | bizqaralamağan edikqaralamağanekwe hadn't blackened | sizqaralamağan edigizqaralamağanegizyou all hadn't blackened | alaqaralamağan edileqaralamağanellethey hadn't blackened |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqaralay edimqaralayemI was blackening | senqaralay ediŋqaralayeŋyou were blackening | olqaralay ediqaralayedhe was blackening | bizqaralay edikqaralayekwe were blackening | sizqaralay edigizqaralayegizyou all were blackening | alaqaralay edileqaralayellethey were blackening |
| Past continuous (imperfect) | menqaralamay edimqaralamayemI wasn't blackening | senqaralamay ediŋqaralamayeŋyou weren't blackening | olqaralamay ediqaralamayedhe wasn't blackening | bizqaralamay edikqaralamayekwe weren't blackening | sizqaralamay edigizqaralamayegizyou all weren't blackening | alaqaralamay edileqaralamayellethey weren't blackening |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqaralawçan edimqaralawçanemI used to blacken | senqaralawçan ediŋqaralawçaneŋyou used to blacken | olqaralawçan ediqaralawçanedhe used to blacken | bizqaralawçan edikqaralawçanekwe used to blacken | sizqaralawçan edigizqaralawçanegizyou all used to blacken | alaqaralawçan edileqaralawçanellethey used to blacken |
| Habitual past (used to) | menqaralamawçan edimqaralamawçanemI didn't use to blacken | senqaralamawçan ediŋqaralamawçaneŋyou didn't use to blacken | olqaralamawçan ediqaralamawçanedhe didn't use to blacken | bizqaralamawçan edikqaralamawçanekwe didn't use to blacken | sizqaralamawçan edigizqaralamawçanegizyou all didn't use to blacken | alaqaralamawçan edileqaralamawçanellethey didn't use to blacken |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqaralab edihe had blackened and remained so | alaqaralab edilethey had blackened and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqaralab tül edihe hadn't blackened | alaqaralab tül edilethey hadn't blackened | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqaralab tura edimqaralab turaemI had kept blackening | senqaralab tura ediŋqaralab turaeŋyou had kept blackening | olqaralab tura ediqaralab turaedhe had kept blackening | bizqaralab tura edikqaralab turaekwe had kept blackening | sizqaralab tura edigizqaralab turaegizyou all had kept blackening | alaqaralab tura edileqaralab turaellethey had kept blackening |
| Past durative (had kept doing) | menqaralab turmay edimqaralab turmayemI hadn't kept blackening | senqaralab turmay ediŋqaralab turmayeŋyou hadn't kept blackening | olqaralab turmay ediqaralab turmayedhe hadn't kept blackening | bizqaralab turmay edikqaralab turmayekwe hadn't kept blackening | sizqaralab turmay edigizqaralab turmayegizyou all hadn't kept blackening | alaqaralab turmay edileqaralab turmayellethey hadn't kept blackening |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqaralay tura edimqaralay turaemI was in the middle of blackening | senqaralay tura ediŋqaralay turaeŋyou were in the middle of blackening | olqaralay tura ediqaralay turaedhe was in the middle of blackening | bizqaralay tura edikqaralay turaekwe were in the middle of blackening | sizqaralay tura edigizqaralay turaegizyou all were in the middle of blackening | alaqaralay tura edileqaralay turaellethey were in the middle of blackening |
| Past progressive (was in the middle of) | menqaralay turmay edimqaralay turmayemI wasn't in the middle of blackening | senqaralay turmay ediŋqaralay turmayeŋyou weren't in the middle of blackening | olqaralay turmay ediqaralay turmayedhe wasn't in the middle of blackening | bizqaralay turmay edikqaralay turmayekwe weren't in the middle of blackening | sizqaralay turmay edigizqaralay turmayegizyou all weren't in the middle of blackening | alaqaralay turmay edileqaralay turmayellethey weren't in the middle of blackening |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqaralar edimqaralar emI would blacken | senqaralar ediŋqaralar eŋyou would blacken | olqaralar ediqaralar edhe would blacken | bizqaralar edikqaralar ekwe would blacken | sizqaralar edigizqaralar egizyou all would blacken | alaqaralar edileqaralar ellethey would blacken |
| Conditional result (would) | menqaralamaz edimqaralamaz emI wouldn't blacken | senqaralamaz ediŋqaralamaz eŋyou wouldn't blacken | olqaralamaz ediqaralamaz edhe wouldn't blacken | bizqaralamaz edikqaralamaz ekwe wouldn't blacken | sizqaralamaz edigizqaralamaz egizyou all wouldn't blacken | alaqaralamaz edileqaralamaz ellethey wouldn't blacken |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqaralarıq edimqaralarıq emI would have blackened | senqaralarıq ediŋqaralarıq eŋyou would have blackened | olqaralarıq ediqaralarıq edhe would have blackened | bizqaralarıq edikqaralarıq ekwe would have blackened | sizqaralarıq edigizqaralarıq egizyou all would have blackened | alaqaralarıq edileqaralarıq ellethey would have blackened |
| Past conditional result (would have) | menqaralarıq tül edimqaralarıq tül emI wouldn't have blackened | senqaralarıq tül ediŋqaralarıq tül eŋyou wouldn't have blackened | olqaralarıq tül ediqaralarıq tül edhe wouldn't have blackened | bizqaralarıq tül edikqaralarıq tül ekwe wouldn't have blackened | sizqaralarıq tül edigizqaralarıq tül egizyou all wouldn't have blackened | alaqaralarıq tül edileqaralarıq tül ellethey wouldn't have blackened |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqaralasamif I blacken | senqaralasaŋif you blacken | olqaralasaif he blackens | bizqaralasaqif we blacken | sizqaralasağızif you all blacken | alaqaralasalaif they blacken |
| Conditional | menqaralamasamif I don't blacken | senqaralamasaŋif you don't blacken | olqaralamasaif he doesn't blacken | bizqaralamasaqif we don't blacken | sizqaralamasağızif you all don't blacken | alaqaralamasalaif they don't blacken |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqaralay esemif I am blackening | senqaralay eseŋif you are blackening | olqaralay eseif he is blackening | bizqaralay esekif we are blackening | sizqaralay esegizif you all are blackening | alaqaralay eseleif they are blackening |
| Conditional, present real | menqaralamay esemif I am not blackening | senqaralamay eseŋif you are not blackening | olqaralamay eseif he is not blackening | bizqaralamay esekif we are not blackening | sizqaralamay esegizif you all are not blackening | alaqaralamay eseleif they are not blackening |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqaralasam ediqaralasam edif only I blackened | senqaralasaŋ ediqaralasaŋ edif only you blackened | olqaralasa ediqaralasaedif only he blackened | bizqaralasaq ediqaralasaq edif only we blackened | sizqaralasağız ediqaralasağız edif only you all blackened | alaqaralasala ediqaralasalaedif only they blackened |
| Wish, present/future (if only) | menqaralamasam ediqaralamasam edif only I didn't blacken | senqaralamasaŋ ediqaralamasaŋ edif only you didn't blacken | olqaralamasa ediqaralamasaedif only he didn't blacken | bizqaralamasaq ediqaralamasaq edif only we didn't blacken | sizqaralamasağız ediqaralamasağız edif only you all didn't blacken | alaqaralamasala ediqaralamasalaedif only they didn't blacken |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqaralab tursamif I carry on blackening | senqaralab tursaŋif you carry on blackening | olqaralab tursaif he carries on blackening | bizqaralab tursaqif we carry on blackening | sizqaralab tursağızif you all carry on blackening | alaqaralab tursalaif they carry on blackening |
| Durative conditional | menqaralab turmasamif I don't carry on blackening | senqaralab turmasaŋif you don't carry on blackening | olqaralab turmasaif he doesn't carry on blackening | bizqaralab turmasaqif we don't carry on blackening | sizqaralab turmasağızif you all don't carry on blackening | alaqaralab turmasalaif they don't carry on blackening |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqaralab tura esemif I have kept blackening | senqaralab tura eseŋif you have kept blackening | olqaralab tura eseif he has kept blackening | bizqaralab tura esekif we have kept blackening | sizqaralab tura esegizif you all have kept blackening | alaqaralab tura eseleif they have kept blackening |
| Durative conditional, present real | menqaralab turmay esemif I haven't kept blackening | senqaralab turmay eseŋif you haven't kept blackening | olqaralab turmay eseif he hasn't kept blackening | bizqaralab turmay esekif we haven't kept blackening | sizqaralab turmay esegizif you all haven't kept blackening | alaqaralab turmay eseleif they haven't kept blackening |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqaralay tursamif I keep blackening | senqaralay tursaŋif you keep blackening | olqaralay tursaif he keeps blackening | bizqaralay tursaqif we keep blackening | sizqaralay tursağızif you all keep blackening | alaqaralay tursalaif they keep blackening |
| Progressive conditional | menqaralamay tursamif I keep on not blackening | senqaralamay tursaŋif you keep on not blackening | olqaralamay tursaif he keeps on not blackening | bizqaralamay tursaqif we keep on not blackening | sizqaralamay tursağızif you all keep on not blackening | alaqaralamay tursalaif they keep on not blackening |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqaralay tura esemif I am in the middle of blackening | senqaralay tura eseŋif you are in the middle of blackening | olqaralay tura eseif he is in the middle of blackening | bizqaralay tura esekif we are in the middle of blackening | sizqaralay tura esegizif you all are in the middle of blackening | alaqaralay tura eseleif they are in the middle of blackening |
| Progressive conditional, present real | menqaralamay tura esemif I keep on not blackening | senqaralamay tura eseŋif you keep on not blackening | olqaralamay tura eseif he keeps on not blackening | bizqaralamay tura esekif we keep on not blackening | sizqaralamay tura esegizif you all keep on not blackening | alaqaralamay tura eseleif they keep on not blackening |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menqaraladım esemif I blackened | senqaraladıŋ eseŋif you blackened | olqaraladı eseif he blackened | bizqaraladıq esekif we blackened | sizqaraladığız esegizif you all blackened | alaqaraladıla eseleif they blackened |
| Conditional, definite past1 | menqaralamadım esemif I didn't blacken | senqaralamadıŋ eseŋif you didn't blacken | olqaralamadı eseif he didn't blacken | bizqaralamadıq esekif we didn't blacken | sizqaralamadığız esegizif you all didn't blacken | alaqaralamadıla eseleif they didn't blacken |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqaralağan esemif I did blacken (indeed) | senqaralağan eseŋif you did blacken (indeed) | olqaralağan eseif he did blacken (indeed) | bizqaralağan esekif we did blacken (indeed) | sizqaralağan esegizif you all did blacken (indeed) | alaqaralağan eseleif they did blacken (indeed) |
| Conditional, past real | menqaralamağan esemif I didn't blacken (indeed) | senqaralamağan eseŋif you didn't blacken (indeed) | olqaralamağan eseif he didn't blacken (indeed) | bizqaralamağan esekif we didn't blacken (indeed) | sizqaralamağan esegizif you all didn't blacken (indeed) | alaqaralamağan eseleif they didn't blacken (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqaralağan bolsamif I had blackened | senqaralağan bolsaŋif you had blackened | olqaralağan bolsaif he had blackened | bizqaralağan bolsaqif we had blackened | sizqaralağan bolsağızif you all had blackened | alaqaralağan bolsalaif they had blackened |
| Conditional, counterfactual | menqaralamağan bolsamif I hadn't blackened | senqaralamağan bolsaŋif you hadn't blackened | olqaralamağan bolsaif he hadn't blackened | bizqaralamağan bolsaqif we hadn't blackened | sizqaralamağan bolsağızif you all hadn't blackened | alaqaralamağan bolsalaif they hadn't blackened |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqaralağan bolsam ediqaralağan bolsam edif only I had blackened | senqaralağan bolsaŋ ediqaralağan bolsaŋ edif only you had blackened | olqaralağan bolsa ediqaralağan bolsaedif only he had blackened | bizqaralağan bolsaq ediqaralağan bolsaq edif only we had blackened | sizqaralağan bolsağız ediqaralağan bolsağız edif only you all had blackened | alaqaralağan bolsala ediqaralağan bolsalaedif only they had blackened |
| Wish, past (if only I had) | menqaralamağan bolsam ediqaralamağan bolsam edif only I hadn't blackened | senqaralamağan bolsaŋ ediqaralamağan bolsaŋ edif only you hadn't blackened | olqaralamağan bolsa ediqaralamağan bolsaedif only he hadn't blackened | bizqaralamağan bolsaq ediqaralamağan bolsaq edif only we hadn't blackened | sizqaralamağan bolsağız ediqaralamağan bolsağız edif only you all hadn't blackened | alaqaralamağan bolsala ediqaralamağan bolsalaedif only they hadn't blackened |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqaralar esemif I will blacken | senqaralar eseŋif you will blacken | olqaralar eseif he will blacken | bizqaralar esekif we will blacken | sizqaralar esegizif you all will blacken | alaqaralar eseleif they will blacken |
| Conditional, aorist | menqaralamaz esemif I won't blacken | senqaralamaz eseŋif you won't blacken | olqaralamaz eseif he won't blacken | bizqaralamaz esekif we won't blacken | sizqaralamaz esegizif you all won't blacken | alaqaralamaz eseleif they won't blacken |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqaralarıq esemif I am going to blacken | senqaralarıq eseŋif you are going to blacken | olqaralarıq eseif he is going to blacken | bizqaralarıq esekif we are going to blacken | sizqaralarıq esegizif you all are going to blacken | alaqaralarıq eseleif they are going to blacken |
| Conditional, future | menqaralarıq tül esemif I am not going to blacken | senqaralarıq tül eseŋif you are not going to blacken | olqaralarıq tül eseif he is not going to blacken | bizqaralarıq tül esekif we are not going to blacken | sizqaralarıq tül esegizif you all are not going to blacken | alaqaralarıq tül eseleif they are not going to blacken |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqaralarıq bolsamif I were going to blacken | senqaralarıq bolsaŋif you were going to blacken | olqaralarıq bolsaif he were going to blacken | bizqaralarıq bolsaqif we were going to blacken | sizqaralarıq bolsağızif you all were going to blacken | alaqaralarıq bolsalaif they were going to blacken |
| Conditional, counterfactual future | menqaralamazlıq bolsamif I were not going to blacken | senqaralamazlıq bolsaŋif you were not going to blacken | olqaralamazlıq bolsaif he were not going to blacken | bizqaralamazlıq bolsaqif we were not going to blacken | sizqaralamazlıq bolsağızif you all were not going to blacken | alaqaralamazlıq bolsalaif they were not going to blacken |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qaraladıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqaralay bolurmaI must be blackening | senqaralay bolursayou must be blackening | olqaralay bolurhe must be blackening | bizqaralay bolurbuzwe must be blackening | sizqaralay bolursuzyou all must be blackening | alaqaralay bolurlathey must be blackening |
| Inference, present (must be doing) | menqaralamay bolurmaI must not be blackening | senqaralamay bolursayou must not be blackening | olqaralamay bolurhe must not be blackening | bizqaralamay bolurbuzwe must not be blackening | sizqaralamay bolursuzyou all must not be blackening | alaqaralamay bolurlathey must not be blackening |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqaralay tura bolurmaI must be in the middle of blackening | senqaralay tura bolursayou must be in the middle of blackening | olqaralay tura bolurhe must be in the middle of blackening | bizqaralay tura bolurbuzwe must be in the middle of blackening | sizqaralay tura bolursuzyou all must be in the middle of blackening | alaqaralay tura bolurlathey must be in the middle of blackening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqaralamay tura bolurmaI must keep on not blackening | senqaralamay tura bolursayou must keep on not blackening | olqaralamay tura bolurhe must keep on not blackening | bizqaralamay tura bolurbuzwe must keep on not blackening | sizqaralamay tura bolursuzyou all must keep on not blackening | alaqaralamay tura bolurlathey must keep on not blackening |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqaralağan bolurmaI must have blackened | senqaralağan bolursayou must have blackened | olqaralağan bolurhe must have blackened | bizqaralağan bolurbuzwe must have blackened | sizqaralağan bolursuzyou all must have blackened | alaqaralağan bolurlathey must have blackened |
| Inference (must have) | menqaralamağan bolurmaI must not have blackened | senqaralamağan bolursayou must not have blackened | olqaralamağan bolurhe must not have blackened | bizqaralamağan bolurbuzwe must not have blackened | sizqaralamağan bolursuzyou all must not have blackened | alaqaralamağan bolurlathey must not have blackened |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqaralarıq bolurmaI must be going to blacken | senqaralarıq bolursayou must be going to blacken | olqaralarıq bolurhe must be going to blacken | bizqaralarıq bolurbuzwe must be going to blacken | sizqaralarıq bolursuzyou all must be going to blacken | alaqaralarıq bolurlathey must be going to blacken |
| Inference, future (must be going to) | menqaralamazlıq bolurmaI must not be going to blacken | senqaralamazlıq bolursayou must not be going to blacken | olqaralamazlıq bolurhe must not be going to blacken | bizqaralamazlıq bolurbuzwe must not be going to blacken | sizqaralamazlıq bolursuzyou all must not be going to blacken | alaqaralamazlıq bolurlathey must not be going to blacken |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqaralayımlet me blacken | senqarala!blacken! | olqaralasınlet him blacken | bizqaralayıqlet's blacken | sizqaralağız!blacken, you all! | alaqaralasınlalet them blacken |
| Commands & suggestions | menqaralamayımlet me not blacken | senqaralama!don't blacken! | olqaralamasınlet him not blacken | bizqaralamayıqlet's not blacken | sizqaralamağız!don't blacken, you all! | alaqaralamasınlalet them not blacken |
| Commands & suggestions | menqaralayımmı?shall I blacken? | olqaralasınmı?should he blacken? | bizqaralayıqmı?shall we blacken? | alaqaralasınlamı?should they blacken? | ||
| Commands & suggestions | menqaralamayımmı?shall I not blacken? | olqaralamasınmı?should he not blacken? | bizqaralamayıqmı?shall we not blacken? | alaqaralamasınlamı?should they not blacken? | ||
| Requests | senqaralaçı2qaralaçınplease blacken | olqaralasınçıdo let him blacken | sizqaralaçığızplease blacken (plural/polite) | alaqaralasınlaçıdo let them blacken | ||
| Requests | senqaralamaçı2qaralamaçınplease don't blacken | olqaralamasınçıdo let him not blacken | sizqaralamaçığızplease don't blacken (plural/polite) | alaqaralamasınlaçıdo let them not blacken | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqaralağınqaralağımay you blacken | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqaralamağınqaralamağımay you not blacken | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqaralağay edim qaralağa edimwould that I blackened | senqaralağay ediŋ qaralağa ediŋwould that you blackened | olqaralağay edi qaralağa ediwould that he blackened | bizqaralağay edik qaralağa edikwould that we blackened | sizqaralağay edigiz qaralağa edigizwould that you all blackened | alaqaralağay edile qaralağa edilewould that they blackened |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqaralamağay edim qaralamağa edimwould that I did not blacken | senqaralamağay ediŋ qaralamağa ediŋwould that you did not blacken | olqaralamağay edi qaralamağa ediwould that he did not blacken | bizqaralamağay edik qaralamağa edikwould that we did not blacken | sizqaralamağay edigiz qaralamağa edigizwould that you all did not blacken | alaqaralamağay edile qaralamağa edilewould that they did not blacken |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqaralamağa qoyayımqaralama qoyayımlet me allow someone to blacken | senqaralamağa qoy!qaralama qoy!let someone blacken! | olqaralamağa qoysunqaralama qoysunlet him allow someone to blacken | bizqaralamağa qoyayıqqaralama qoyayıqlet's allow someone to blacken | sizqaralamağa qoyuğuz!qaralama qoyuğuz!let someone blacken, you all! | alaqaralamağa qoysunlaqaralama qoysunlalet them allow someone to blacken |
| Let someone… (commands) | menqaralamağa qoymayımqaralama qoymayımlet me not allow someone to blacken | senqaralamağa qoyma!qaralama qoyma!don't let someone blacken! | olqaralamağa qoymasınqaralama qoymasınlet him not allow someone to blacken | bizqaralamağa qoymayıqqaralama qoymayıqlet's not allow someone to blacken | sizqaralamağa qoymağız!qaralama qoymağız!don't let someone blacken, you all! | alaqaralamağa qoymasınlaqaralama qoymasınlalet them not allow someone to blacken |
| Let someone… (commands) | menqaralamağa qoyayımmı?qaralama qoyayımmı?shall I allow someone to blacken? | olqaralamağa qoysunmu?qaralama qoysunmu?should he allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoyayıqmı?qaralama qoyayıqmı?shall we allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoysunlamı?qaralama qoysunlamı?should they allow someone to blacken? | ||
| Let someone… (commands) | menqaralamağa qoymayımmı?qaralama qoymayımmı?shall I not allow someone to blacken? | olqaralamağa qoymasınmı?qaralama qoymasınmı?should he not allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoymayıqmı?qaralama qoymayıqmı?shall we not allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoymasınlamı?qaralama qoymasınlamı?should they not allow someone to blacken? | ||
| Let someone… (present) | menqaralamağa qoyamaqaralama qoyamaI allow someone to blacken | senqaralamağa qoyasaqaralama qoyasayou allow someone to blacken | olqaralamağa qoyadıqaralama qoyadıhe allows someone to blacken | bizqaralamağa qoyabızqaralama qoyabızwe allow someone to blacken | sizqaralamağa qoyasızqaralama qoyasızyou all allow someone to blacken | alaqaralamağa qoyadılaqaralama qoyadılathey allow someone to blacken |
| Let someone… (present) | menqaralamağa qoymaymaqaralama qoymaymaI don't allow someone to blacken | senqaralamağa qoymaysaqaralama qoymaysayou don't allow someone to blacken | olqaralamağa qoymaydıqaralama qoymaydıhe doesn't allow someone to blacken | bizqaralamağa qoymaybızqaralama qoymaybızwe don't allow someone to blacken | sizqaralamağa qoymaysızqaralama qoymaysızyou all don't allow someone to blacken | alaqaralamağa qoymaydılaqaralama qoymaydılathey don't allow someone to blacken |
| Let someone… (present) | menqaralamağa qoyamamı?qaralama qoyamamı?do I allow someone to blacken? | senqaralamağa qoyamısa?qaralama qoyamısa?do you allow someone to blacken? | olqaralamağa qoyamıdı?qaralama qoyamıdı?does he allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoyabızmı?qaralama qoyabızmı?do we allow someone to blacken? | sizqaralamağa qoyamısız?qaralama qoyamısız?do you all allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoyamıdıla?qaralama qoyamıdıla?do they allow someone to blacken? |
| Let someone… (present) | menqaralamağa qoymaymamı?qaralama qoymaymamı?don't I allow someone to blacken? | senqaralamağa qoymaymısa?qaralama qoymaymısa?don't you allow someone to blacken? | olqaralamağa qoymaymıdı?qaralama qoymaymıdı?doesn't he allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoymaybızmı?qaralama qoymaybızmı?don't we allow someone to blacken? | sizqaralamağa qoymaymısız?qaralama qoymaymısız?don't you all allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoymaymıdıla?qaralama qoymaymıdıla?don't they allow someone to blacken? |
| Let someone… (past) | menqaralamağa qoydumqaralama qoydumI allowed someone to blacken | senqaralamağa qoyduŋqaralama qoyduŋyou allowed someone to blacken | olqaralamağa qoyduqaralama qoyduhe allowed someone to blacken | bizqaralamağa qoyduqqaralama qoyduqwe allowed someone to blacken | sizqaralamağa qoyduğuzqaralama qoyduğuzyou all allowed someone to blacken | alaqaralamağa qoydulaqaralama qoydulathey allowed someone to blacken |
| Let someone… (past) | menqaralamağa qoymadımqaralama qoymadımI didn't allow someone to blacken | senqaralamağa qoymadıŋqaralama qoymadıŋyou didn't allow someone to blacken | olqaralamağa qoymadıqaralama qoymadıhe didn't allow someone to blacken | bizqaralamağa qoymadıqqaralama qoymadıqwe didn't allow someone to blacken | sizqaralamağa qoymadığızqaralama qoymadığızyou all didn't allow someone to blacken | alaqaralamağa qoymadılaqaralama qoymadılathey didn't allow someone to blacken |
| Let someone… (past) | menqaralamağa qoydummu?qaralama qoydummu?did I allow someone to blacken? | senqaralamağa qoyduŋmu?qaralama qoyduŋmu?did you allow someone to blacken? | olqaralamağa qoydumu?qaralama qoydumu?did he allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoyduqmu?qaralama qoyduqmu?did we allow someone to blacken? | sizqaralamağa qoyduğuzmu?qaralama qoyduğuzmu?did you all allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoydulamı?qaralama qoydulamı?did they allow someone to blacken? |
| Let someone… (past) | menqaralamağa qoymadımmı?qaralama qoymadımmı?didn't I allow someone to blacken? | senqaralamağa qoymadıŋmı?qaralama qoymadıŋmı?didn't you allow someone to blacken? | olqaralamağa qoymadımı?qaralama qoymadımı?didn't he allow someone to blacken? | bizqaralamağa qoymadıqmı?qaralama qoymadıqmı?didn't we allow someone to blacken? | sizqaralamağa qoymadığızmı?qaralama qoymadığızmı?didn't you all allow someone to blacken? | alaqaralamağa qoymadılamı?qaralama qoymadılamı?didn't they allow someone to blacken? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
qaralayalırğa be able to blacken · qaralayalmazğa be unable to blacken
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqaralayalamaI can blacken | senqaralayalasayou can blacken | olqaralayaladıhe can blacken | bizqaralayalabızwe can blacken | sizqaralayalasızyou all can blacken | alaqaralayaladılathey can blacken |
| Ability — present | menqaralayalmaymaI can't blacken | senqaralayalmaysayou can't blacken | olqaralayalmaydıhe can't blacken | bizqaralayalmaybızwe can't blacken | sizqaralayalmaysızyou all can't blacken | alaqaralayalmaydılathey can't blacken |
| Ability — present | menqaralayalamamı? qaralayalamıma?can I blacken? | senqaralayalamısa?can you blacken? | olqaralayalamıdı?can he blacken? | bizqaralayalabızmı? qaralayalamıbız?can we blacken? | sizqaralayalamısız?can you all blacken? | alaqaralayalamıdıla?can they blacken? |
| Ability — present | menqaralayalmaymamı? qaralayalmaymıma?can't I blacken? | senqaralayalmaymısa?can't you blacken? | olqaralayalmaymıdı?can't he blacken? | bizqaralayalmaybızmı? qaralayalmaymıbız?can't we blacken? | sizqaralayalmaymısız?can't you all blacken? | alaqaralayalmaymıdıla?can't they blacken? |
| Ability — if I can… | menqaralayalsamif I can blacken | senqaralayalsaŋif you can blacken | olqaralayalsaif he can blacken | bizqaralayalsaqif we can blacken | sizqaralayalsağızif you all can blacken | alaqaralayalsalaif they can blacken |
| Ability — if I can… | menqaralayalmasamif I can't blacken | senqaralayalmasaŋif you can't blacken | olqaralayalmasaif he can't blacken | bizqaralayalmasaqif we can't blacken | sizqaralayalmasağızif you all can't blacken | alaqaralayalmasalaif they can't blacken |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqaralayaldımI was able to blacken | senqaralayaldıŋyou were able to blacken | olqaralayaldıhe was able to blacken | bizqaralayaldıqwe were able to blacken | sizqaralayaldığızyou all were able to blacken | alaqaralayaldılathey were able to blacken |
| Ability — simple past | menqaralayalmadımI could not blacken | senqaralayalmadıŋyou could not blacken | olqaralayalmadıhe could not blacken | bizqaralayalmadıqwe could not blacken | sizqaralayalmadığızyou all could not blacken | alaqaralayalmadılathey could not blacken |
| Ability — simple past | menqaralayaldımmı?was I able to blacken? | senqaralayaldıŋmı?were you able to blacken? | olqaralayaldımı?was he able to blacken? | bizqaralayaldıqmı?were we able to blacken? | sizqaralayaldığızmı?were you all able to blacken? | alaqaralayaldılamı?were they able to blacken? |
| Ability — simple past | menqaralayalmadımmı?couldn't I blacken? | senqaralayalmadıŋmı?couldn't you blacken? | olqaralayalmadımı?couldn't he blacken? | bizqaralayalmadıqmı?couldn't we blacken? | sizqaralayalmadığızmı?couldn't you all blacken? | alaqaralayalmadılamı?couldn't they blacken? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqaralayalğanmaI have been able to blacken | senqaralayalğansayou have been able to blacken | olqaralayalğandıhe has been able to blacken | bizqaralayalğanbızwe have been able to blacken | sizqaralayalğansızyou all have been able to blacken | alaqaralayalğandılathey have been able to blacken |
| Ability — perfect / -ğan past | menqaralayalmağanmaI haven't been able to blacken | senqaralayalmağansayou haven't been able to blacken | olqaralayalmağandıhe hasn't been able to blacken | bizqaralayalmağanbızwe haven't been able to blacken | sizqaralayalmağansızyou all haven't been able to blacken | alaqaralayalmağandılathey haven't been able to blacken |
| Ability — perfect / -ğan past | menqaralayalğanmamı? qaralayalğanmıma?have I been able to blacken? | senqaralayalğanmısa?have you been able to blacken? | olqaralayalğanmıdı?has he been able to blacken? | bizqaralayalğanbızmı? qaralayalğanmıbız?have we been able to blacken? | sizqaralayalğanmısız?have you all been able to blacken? | alaqaralayalğanmıdıla?have they been able to blacken? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqaralayalmağanmamı? qaralayalmağanmıma?haven't I been able to blacken? | senqaralayalmağanmısa?haven't you been able to blacken? | olqaralayalmağanmıdı?hasn't he been able to blacken? | bizqaralayalmağanbızmı? qaralayalmağanmıbız?haven't we been able to blacken? | sizqaralayalmağanmısız?haven't you all been able to blacken? | alaqaralayalmağanmıdıla?haven't they been able to blacken? |
| Ability — past perfect | menqaralayalğan edimqaralayalğanemI had been able to blacken | senqaralayalğan ediŋqaralayalğaneŋyou had been able to blacken | olqaralayalğan ediqaralayalğanedhe had been able to blacken | bizqaralayalğan edikqaralayalğanekwe had been able to blacken | sizqaralayalğan edigizqaralayalğanegizyou all had been able to blacken | alaqaralayalğan edileqaralayalğanellethey had been able to blacken |
| Ability — past perfect | menqaralayalmağan edimqaralayalmağanemI hadn't been able to blacken | senqaralayalmağan ediŋqaralayalmağaneŋyou hadn't been able to blacken | olqaralayalmağan ediqaralayalmağanedhe hadn't been able to blacken | bizqaralayalmağan edikqaralayalmağanekwe hadn't been able to blacken | sizqaralayalmağan edigizqaralayalmağanegizyou all hadn't been able to blacken | alaqaralayalmağan edileqaralayalmağanellethey hadn't been able to blacken |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqaralayala edimqaralayalaemI could blacken | senqaralayala ediŋqaralayalaeŋyou could blacken | olqaralayala ediqaralayalaedhe could blacken | bizqaralayala edikqaralayalaekwe could blacken | sizqaralayala edigizqaralayalaegizyou all could blacken | alaqaralayala edileqaralayalaellethey could blacken |
| Ability — past background | menqaralayalmay edimqaralayalmayemI could not blacken | senqaralayalmay ediŋqaralayalmayeŋyou could not blacken | olqaralayalmay ediqaralayalmayedhe could not blacken | bizqaralayalmay edikqaralayalmayekwe could not blacken | sizqaralayalmay edigizqaralayalmayegizyou all could not blacken | alaqaralayalmay edileqaralayalmayellethey could not blacken |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqaralayalırmaI will be able to blacken | senqaralayalırsayou will be able to blacken | olqaralayalırhe will be able to blacken | bizqaralayalırbızwe will be able to blacken | sizqaralayalırsızyou all will be able to blacken | alaqaralayalırlathey will be able to blacken |
| Ability — future I | menqaralayalmazmaI won't be able to blacken | senqaralayalmazsayou won't be able to blacken | olqaralayalmazhe won't be able to blacken | bizqaralayalmazbızwe won't be able to blacken | sizqaralayalmazsızyou all won't be able to blacken | alaqaralayalmazlathey won't be able to blacken |
| Ability — future I | menqaralayalırmamı? qaralayalırmıma?will I be able to blacken? | senqaralayalırmısa?will you be able to blacken? | olqaralayalırmı?will he be able to blacken? | bizqaralayalırbızmı? qaralayalırmıbız?will we be able to blacken? | sizqaralayalırmısız?will you all be able to blacken? | alaqaralayalırlamı? qaralayalırmıla?will they be able to blacken? |
| Ability — future I | menqaralayalmazmamı? qaralayalmazmıma?won't I be able to blacken? | senqaralayalmazmısa?won't you be able to blacken? | olqaralayalmazmı?won't he be able to blacken? | bizqaralayalmazbızmı? qaralayalmazmıbız?won't we be able to blacken? | sizqaralayalmazmısız?won't you all be able to blacken? | alaqaralayalmazlamı? qaralayalmazmıla?won't they be able to blacken? |
| Ability — future II | menqaralayallıqmaI am going to be able to blacken | senqaralayallıqsayou are going to be able to blacken | olqaralayallıqdıhe is going to be able to blacken | bizqaralayallıqbızwe are going to be able to blacken | sizqaralayallıqsızyou all are going to be able to blacken | alaqaralayallıqdılathey are going to be able to blacken |
| Ability — future II | menqaralayallıq tülmeI am not going to be able to blacken | senqaralayallıq tülseyou are not going to be able to blacken | olqaralayallıq tüldühe is not going to be able to blacken | bizqaralayallıq tülbüzwe are not going to be able to blacken | sizqaralayallıq tülsüzyou all are not going to be able to blacken | alaqaralayallıq tüldülethey are not going to be able to blacken |
| Ability — future II | menqaralayallıqmamı? qaralayallıqmıma?am I going to be able to blacken? | senqaralayallıqmısa?are you going to be able to blacken? | olqaralayallıqmıdı?is he going to be able to blacken? | bizqaralayallıqbızmı? qaralayallıqmıbız?are we going to be able to blacken? | sizqaralayallıqmısız?are you all going to be able to blacken? | alaqaralayallıqmıdıla?are they going to be able to blacken? |
| Ability — future II | menqaralayallıq tülmüme?aren't I going to be able to blacken? | senqaralayallıq tülmüse?aren't you going to be able to blacken? | olqaralayallıq tülmüdü?isn't he going to be able to blacken? | bizqaralayallıq tülmübüz?aren't we going to be able to blacken? | sizqaralayallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to blacken? | alaqaralayallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to blacken? |
| Ability — would be able to… | menqaralayalır edimqaralayalır emI would be able to blacken | senqaralayalır ediŋqaralayalır eŋyou would be able to blacken | olqaralayalır ediqaralayalır edhe would be able to blacken | bizqaralayalır edikqaralayalır ekwe would be able to blacken | sizqaralayalır edigizqaralayalır egizyou all would be able to blacken | alaqaralayalır edileqaralayalır ellethey would be able to blacken |
| Ability — would be able to… | menqaralayalmaz edimqaralayalmaz emI wouldn't be able to blacken | senqaralayalmaz ediŋqaralayalmaz eŋyou wouldn't be able to blacken | olqaralayalmaz ediqaralayalmaz edhe wouldn't be able to blacken | bizqaralayalmaz edikqaralayalmaz ekwe wouldn't be able to blacken | sizqaralayalmaz edigizqaralayalmaz egizyou all wouldn't be able to blacken | alaqaralayalmaz edileqaralayalmaz ellethey wouldn't be able to blacken |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqaralayalğınqaralayalğımay you be able to blacken | |||||
| Second-person optative — ability | senqaralayalmağınqaralayalmağımay you not be able to blacken | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqaralarğa izleymeI want to blacken | senqaralarğa izleyseyou want to blacken | olqaralarğa izleydihe wants to blacken | bizqaralarğa izleybizwe want to blacken | sizqaralarğa izleysizyou all want to blacken | alaqaralarğa izleydilethey want to blacken |
| want to | menqaralarğa izlemeymeI do not want to blacken | senqaralarğa izlemeyseyou do not want to blacken | olqaralarğa izlemeydihe does not want to blacken | bizqaralarğa izlemeybizwe do not want to blacken | sizqaralarğa izlemeysizyou all do not want to blacken | alaqaralarğa izlemeydilethey do not want to blacken |
| would like to | menqaralarğa süemeI would like to blacken | senqaralarğa süeseyou would like to blacken | olqaralarğa süedihe would like to blacken | bizqaralarğa süebizwe would like to blacken | sizqaralarğa süesizyou all would like to blacken | alaqaralarğa süedilethey would like to blacken |
| would like to | menqaralarğa süymeymeI would not like to blacken | senqaralarğa süymeyseyou would not like to blacken | olqaralarğa süymeydihe would not like to blacken | bizqaralarğa süymeybizwe would not like to blacken | sizqaralarğa süymeysizyou all would not like to blacken | alaqaralarğa süymeydilethey would not like to blacken |
| hope to | menqaralarğa umutlanamaI hope to blacken | senqaralarğa umutlanasayou hope to blacken | olqaralarğa umutlanadıhe hopes to blacken | bizqaralarğa umutlanabızwe hope to blacken | sizqaralarğa umutlanasızyou all hope to blacken | alaqaralarğa umutlanadılathey hope to blacken |
| hope to | menqaralarğa umutlanmaymaI do not hope to blacken | senqaralarğa umutlanmaysayou do not hope to blacken | olqaralarğa umutlanmaydıhe does not hope to blacken | bizqaralarğa umutlanmaybızwe do not hope to blacken | sizqaralarğa umutlanmaysızyou all do not hope to blacken | alaqaralarğa umutlanmaydılathey do not hope to blacken |
| be about to | menqaralarğa deb turamaI am about to blacken | senqaralarğa deb turasayou are about to blacken | olqaralarğa deb turadıhe is about to blacken | bizqaralarğa deb turabızwe are about to blacken | sizqaralarğa deb turasızyou all are about to blacken | alaqaralarğa deb turadılathey are about to blacken |
| be about to | menqaralarğa deb turmaymaI am not about to blacken | senqaralarğa deb turmaysayou are not about to blacken | olqaralarğa deb turmaydıhe is not about to blacken | bizqaralarğa deb turmaybızwe are not about to blacken | sizqaralarğa deb turmaysızyou all are not about to blacken | alaqaralarğa deb turmaydılathey are not about to blacken |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqaralarğa kerekmeI need to blacken | senqaralarğa kerekseyou need to blacken | olqaralarğa kerekdihe needs to blacken | bizqaralarğa kerekbizwe need to blacken | sizqaralarğa kereksizyou all need to blacken | alaqaralarğa kerekdilethey need to blacken |
| need to | menqaralarğa kerek tülmeI do not need to blacken | senqaralarğa kerek tülseyou do not need to blacken | olqaralarğa kerek tüldühe does not need to blacken | bizqaralarğa kerek tülbüzwe do not need to blacken | sizqaralarğa kerek tülsüzyou all do not need to blacken | alaqaralarğa kerek tüldülethey do not need to blacken |
| have to | menmenŋe qaralarğa tüşediI have to blacken | sensenŋe qaralarğa tüşediyou have to blacken | olaŋa qaralarğa tüşedihe has to blacken | bizbizge qaralarğa tüşediwe have to blacken | sizsizge qaralarğa tüşediyou all have to blacken | alaalağa qaralarğa tüşedithey have to blacken |
| have to | menmenŋe qaralarğa tüşmeydiI do not have to blacken | sensenŋe qaralarğa tüşmeydiyou do not have to blacken | olaŋa qaralarğa tüşmeydihe does not have to blacken | bizbizge qaralarğa tüşmeydiwe do not have to blacken | sizsizge qaralarğa tüşmeydiyou all do not have to blacken | alaalağa qaralarğa tüşmeydithey do not have to blacken |
| be obliged to | menqaralarğa borçlumaI am obliged to blacken | senqaralarğa borçlusayou are obliged to blacken | olqaralarğa borçluduhe is obliged to blacken | bizqaralarğa borçlubuzwe are obliged to blacken | sizqaralarğa borçlusuzyou all are obliged to blacken | alaqaralarğa borçludulathey are obliged to blacken |
| be obliged to | menqaralarğa borçlu tülmeI am not obliged to blacken | senqaralarğa borçlu tülseyou are not obliged to blacken | olqaralarğa borçlu tüldühe is not obliged to blacken | bizqaralarğa borçlu tülbüzwe are not obliged to blacken | sizqaralarğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to blacken | alaqaralarğa borçlu tüldülethey are not obliged to blacken |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqaralarğa madarım bardıI have a way to blacken | senqaralarğa madarıŋ bardıyou have a way to blacken | olqaralarğa madarı bardıhe has a way to blacken | bizqaralarğa madarıbız bardıwe have a way to blacken | sizqaralarğa madarığız bardıyou all have a way to blacken | alaqaralarğa madarları bardıthey have a way to blacken |
| have a way to | menqaralarğa madarım joqduI have no way to blacken | senqaralarğa madarıŋ joqduyou have no way to blacken | olqaralarğa madarı joqduhe has no way to blacken | bizqaralarğa madarıbız joqduwe have no way to blacken | sizqaralarğa madarığız joqduyou all have no way to blacken | alaqaralarğa madarları joqduthey have no way to blacken |
| be free to | menqaralarğa erkinligim bardıI am free to blacken | senqaralarğa erkinligiŋ bardıyou are free to blacken | olqaralarğa erkinligi bardıhe is free to blacken | bizqaralarğa erkinligibiz bardıwe are free to blacken | sizqaralarğa erkinligigiz bardıyou all are free to blacken | alaqaralarğa erkinlikleri bardıthey are free to blacken |
| be free to | menqaralarğa erkinligim joqduI am not free to blacken | senqaralarğa erkinligiŋ joqduyou are not free to blacken | olqaralarğa erkinligi joqduhe is not free to blacken | bizqaralarğa erkinligibiz joqduwe are not free to blacken | sizqaralarğa erkinligigiz joqduyou all are not free to blacken | alaqaralarğa erkinlikleri joqduthey are not free to blacken |
| be possible to | menmenŋe qaralarğa bolluqduit is possible for me to blacken | sensenŋe qaralarğa bolluqduit is possible for you to blacken | olaŋa qaralarğa bolluqduit is possible for him to blacken | bizbizge qaralarğa bolluqduit is possible for us to blacken | sizsizge qaralarğa bolluqduit is possible for you all to blacken | alaalağa qaralarğa bolluqduit is possible for them to blacken |
| be possible to | menmenŋe qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for me to blacken | sensenŋe qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for you to blacken | olaŋa qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for him to blacken | bizbizge qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for us to blacken | sizsizge qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for you all to blacken | alaalağa qaralarğa bolluq tüldüit is not possible for them to blacken |
| be ready to | menqaralarğa hazırmaI am ready to blacken | senqaralarğa hazırsayou are ready to blacken | olqaralarğa hazırdıhe is ready to blacken | bizqaralarğa hazırbızwe are ready to blacken | sizqaralarğa hazırsızyou all are ready to blacken | alaqaralarğa hazırdılathey are ready to blacken |
| be ready to | menqaralarğa hazır tülmeI am not ready to blacken | senqaralarğa hazır tülseyou are not ready to blacken | olqaralarğa hazır tüldühe is not ready to blacken | bizqaralarğa hazır tülbüzwe are not ready to blacken | sizqaralarğa hazır tülsüzyou all are not ready to blacken | alaqaralarğa hazır tüldülethey are not ready to blacken |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqaralarğa küreşemeI am trying to blacken | senqaralarğa küreşeseyou are trying to blacken | olqaralarğa küreşedihe is trying to blacken | bizqaralarğa küreşebizwe are trying to blacken | sizqaralarğa küreşesizyou all are trying to blacken | alaqaralarğa küreşedilethey are trying to blacken |
| try to | menqaralarğa küreşmeymeI am not trying to blacken | senqaralarğa küreşmeyseyou are not trying to blacken | olqaralarğa küreşmeydihe is not trying to blacken | bizqaralarğa küreşmeybizwe are not trying to blacken | sizqaralarğa küreşmeysizyou all are not trying to blacken | alaqaralarğa küreşmeydilethey are not trying to blacken |
| agree to | menqaralarğa unaymaI agree to blacken | senqaralarğa unaysayou agree to blacken | olqaralarğa unaydıhe agrees to blacken | bizqaralarğa unaybızwe agree to blacken | sizqaralarğa unaysızyou all agree to blacken | alaqaralarğa unaydılathey agree to blacken |
| agree to | menqaralarğa unamaymaI refuse to blacken | senqaralarğa unamaysayou refuse to blacken | olqaralarğa unamaydıhe refuses to blacken | bizqaralarğa unamaybızwe refuse to blacken | sizqaralarğa unamaysızyou all refuse to blacken | alaqaralarğa unamaydılathey refuse to blacken |
| hurry to | menqaralarğa aşığamaI am in a hurry to blacken | senqaralarğa aşığasayou are in a hurry to blacken | olqaralarğa aşığadıhe is in a hurry to blacken | bizqaralarğa aşığabızwe are in a hurry to blacken | sizqaralarğa aşığasızyou all are in a hurry to blacken | alaqaralarğa aşığadılathey are in a hurry to blacken |
| hurry to | menqaralarğa aşıqmaymaI am in no hurry to blacken | senqaralarğa aşıqmaysayou are in no hurry to blacken | olqaralarğa aşıqmaydıhe is in no hurry to blacken | bizqaralarğa aşıqmaybızwe are in no hurry to blacken | sizqaralarğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to blacken | alaqaralarğa aşıqmaydılathey are in no hurry to blacken |
| be afraid to | menqaralarğa qorqamaI am afraid to blacken | senqaralarğa qorqasayou are afraid to blacken | olqaralarğa qorqadıhe is afraid to blacken | bizqaralarğa qorqabızwe are afraid to blacken | sizqaralarğa qorqasızyou all are afraid to blacken | alaqaralarğa qorqadılathey are afraid to blacken |
| be afraid to | menqaralarğa qorqmaymaI am not afraid to blacken | senqaralarğa qorqmaysayou are not afraid to blacken | olqaralarğa qorqmaydıhe is not afraid to blacken | bizqaralarğa qorqmaybızwe are not afraid to blacken | sizqaralarğa qorqmaysızyou all are not afraid to blacken | alaqaralarğa qorqmaydılathey are not afraid to blacken |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqaralay bolmazmaI can't be blackening | senqaralay bolmazsayou can't be blackening | olqaralay bolmazhe can't be blackening | bizqaralay bolmazbızwe can't be blackening | sizqaralay bolmazsızyou all can't be blackening | alaqaralay bolmazlathey can't be blackening |
| Inference, present — double negation | menqaralamay bolmazmaI must be blackening (emphatic) | senqaralamay bolmazsayou must be blackening (emphatic) | olqaralamay bolmazhe must be blackening (emphatic) | bizqaralamay bolmazbızwe must be blackening (emphatic) | sizqaralamay bolmazsızyou all must be blackening (emphatic) | alaqaralamay bolmazlathey must be blackening (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqaralay turmasamif I don't keep blackening | senqaralay turmasaŋif you don't keep blackening | olqaralay turmasaif he doesn't keep blackening | bizqaralay turmasaqif we don't keep blackening | sizqaralay turmasağızif you all don't keep blackening | alaqaralay turmasalaif they don't keep blackening |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqaralay tura bolmazmaI can't be in the middle of blackening | senqaralay tura bolmazsayou can't be in the middle of blackening | olqaralay tura bolmazhe can't be in the middle of blackening | bizqaralay tura bolmazbızwe can't be in the middle of blackening | sizqaralay tura bolmazsızyou all can't be in the middle of blackening | alaqaralay tura bolmazlathey can't be in the middle of blackening |
| Inference, progressive — double negation | menqaralamay tura bolmazmaI must keep on not blackening (emphatic) | senqaralamay tura bolmazsayou must keep on not blackening (emphatic) | olqaralamay tura bolmazhe must keep on not blackening (emphatic) | bizqaralamay tura bolmazbızwe must keep on not blackening (emphatic) | sizqaralamay tura bolmazsızyou all must keep on not blackening (emphatic) | alaqaralamay tura bolmazlathey must keep on not blackening (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqaralamay turamaI keep on not blackening | senqaralamay turasayou keep on not blackening | olqaralamay turadıhe keeps on not blackening | bizqaralamay turabızwe keep on not blackening | sizqaralamay turasızyou all keep on not blackening | alaqaralamay turadılathey keep on not blackening |
| Progressive — double negation | menqaralamay turmaymaI am not keeping on not blackening | senqaralamay turmaysayou are not keeping on not blackening | olqaralamay turmaydıhe is not keeping on not blackening | bizqaralamay turmaybızwe are not keeping on not blackening | sizqaralamay turmaysızyou all are not keeping on not blackening | alaqaralamay turmaydılathey are not keeping on not blackening |
| Progressive — double negation | menqaralamay turmaymımaaren't I keeping on not blackening? | senqaralamay turmaymısaaren't you keeping on not blackening? | olqaralamay turmaymıdıisn't he keeping on not blackening? | bizqaralamay turmaymıbızaren't we keeping on not blackening? | sizqaralamay turmaymısızaren't you all keeping on not blackening? | alaqaralamay turmaymıdılaaren't they keeping on not blackening? |
| Inference — auxiliary negated | menqaralağan bolmazmaI can't have blackened | senqaralağan bolmazsayou can't have blackened | olqaralağan bolmazhe can't have blackened | bizqaralağan bolmazbızwe can't have blackened | sizqaralağan bolmazsızyou all can't have blackened | alaqaralağan bolmazlathey can't have blackened |
| Inference — double negation | menqaralamağan bolmazmaI must have blackened (emphatic) | senqaralamağan bolmazsayou must have blackened (emphatic) | olqaralamağan bolmazhe must have blackened (emphatic) | bizqaralamağan bolmazbızwe must have blackened (emphatic) | sizqaralamağan bolmazsızyou all must have blackened (emphatic) | alaqaralamağan bolmazlathey must have blackened (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqaralağan bolmasamif it weren't that I had blackened | senqaralağan bolmasaŋif it weren't that you had blackened | olqaralağan bolmasaif it weren't that he had blackened | bizqaralağan bolmasaqif it weren't that we had blackened | sizqaralağan bolmasağızif it weren't that you all had blackened | alaqaralağan bolmasalaif it weren't that they had blackened |
| Counterfactual — double negation | menqaralamağan bolmasamif it weren't that I hadn't blackened | senqaralamağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't blackened | olqaralamağan bolmasaif it weren't that he hadn't blackened | bizqaralamağan bolmasaqif it weren't that we hadn't blackened | sizqaralamağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't blackened | alaqaralamağan bolmasalaif it weren't that they hadn't blackened |
| Inference, future — auxiliary negated | menqaralarıq bolmazmaI can't be going to blacken | senqaralarıq bolmazsayou can't be going to blacken | olqaralarıq bolmazhe can't be going to blacken | bizqaralarıq bolmazbızwe can't be going to blacken | sizqaralarıq bolmazsızyou all can't be going to blacken | alaqaralarıq bolmazlathey can't be going to blacken |
| Inference, future — double negation | menqaralamazlıq bolmazmaI must be going to blacken (emphatic) | senqaralamazlıq bolmazsayou must be going to blacken (emphatic) | olqaralamazlıq bolmazhe must be going to blacken (emphatic) | bizqaralamazlıq bolmazbızwe must be going to blacken (emphatic) | sizqaralamazlıq bolmazsızyou all must be going to blacken (emphatic) | alaqaralamazlıq bolmazlathey must be going to blacken (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqaralarıq bolmasamif it weren't that I were going to blacken | senqaralarıq bolmasaŋif it weren't that you were going to blacken | olqaralarıq bolmasaif it weren't that he were going to blacken | bizqaralarıq bolmasaqif it weren't that we were going to blacken | sizqaralarıq bolmasağızif it weren't that you all were going to blacken | alaqaralarıq bolmasalaif it weren't that they were going to blacken |
| Counterfactual future — double negation | menqaralamazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to blacken | senqaralamazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to blacken | olqaralamazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to blacken | bizqaralamazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to blacken | sizqaralamazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to blacken | alaqaralamazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to blacken |