qaqlarğa
/qaqlarʁa/
1. to dry, to cure, to make into jerky — of meat or fish
- etni qaqlarğa — to cure meat
- çabaqlanı qaqla — dry the fish
- etni qışha qaqlaybız — we cure the meat for the winter
2. to smoke, to cure over smoke
- etni tütünde qaqlarğa — to smoke meat
- çabaqnı tütünde qaqladı — he smoked the fish
- tütünde qaqlağan et — smoke-cured meat
Conjugation
Common forms
- qaqlaydıhe is drying
- qaqladıhe dried
- qaqlağandıhe has dried
- qaqlarhe will dry
- qaqlarıqdıhe is going to dry
- qaqlay edihe was drying
- qaqlasaif he dries
- qaqla!dry!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is drying | menqaqlayma | senqaqlaysa | olqaqlaydı | bizqaqlaybız | sizqaqlaysız | alaqaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not drying | menqaqlamayma | senqaqlamaysa | olqaqlamaydı | bizqaqlamaybız | sizqaqlamaysız | alaqaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he drying? | menqaqlaymıma? qaqlaymamı? | senqaqlaymısa? | olqaqlaymıdı? | bizqaqlaymıbız? qaqlaybızmı? | sizqaqlaymısız? | alaqaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he drying? | menqaqlamaymıma? qaqlamaymamı? | senqaqlamaymısa? | olqaqlamaymıdı? | bizqaqlamaymıbız? qaqlamaybızmı? | sizqaqlamaymısız? | alaqaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually dries | menqaqlawçanma | senqaqlawçansa | olqaqlawçandı | bizqaqlawçanbız | sizqaqlawçansız | alaqaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually dry | menqaqlawçan tülme | senqaqlawçan tülse | olqaqlawçan tüldü | bizqaqlawçan tülbüz | sizqaqlawçan tülsüz | alaqaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually dry? | menqaqlawçanmıma? qaqlawçanmamı? | senqaqlawçanmısa? | olqaqlawçanmıdı? | bizqaqlawçanmıbız? qaqlawçanbızmı? | sizqaqlawçanmısız? | alaqaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually dry? | menqaqlawçan tülmüme? | senqaqlawçan tülmüse? | olqaqlawçan tülmüdü? | bizqaqlawçan tülmübüz? | sizqaqlawçan tülmüsüz? | alaqaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has dried and remains so | olqaqlabdı | alaqaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he dried? | olqaqlabmıdı? | alaqaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of drying | menqaqlay turama | senqaqlay turasa | olqaqlay turadı | bizqaqlay turabız | sizqaqlay turasız | alaqaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of drying | menqaqlay turmayma | senqaqlay turmaysa | olqaqlay turmaydı | bizqaqlay turmaybız | sizqaqlay turmaysız | alaqaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of drying? | menqaqlay turamıma? qaqlay turamamı? | senqaqlay turamısa? | olqaqlay turamıdı? | bizqaqlay turamıbız? qaqlay turabızmı? | sizqaqlay turamısız? | alaqaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of drying? | menqaqlay turmaymıma? qaqlay turmaymamı? | senqaqlay turmaymısa? | olqaqlay turmaymıdı? | bizqaqlay turmaymıbız? qaqlay turmaybızmı? | sizqaqlay turmaymısız? | alaqaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he dried | menqaqladım | senqaqladıng | olqaqladı | bizqaqladıq | sizqaqladığız | alaqaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't dry | menqaqlamadım | senqaqlamadıng | olqaqlamadı | bizqaqlamadıq | sizqaqlamadığız | alaqaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he dry? | menqaqladımmı? | senqaqladıngmı? | olqaqladımı? | bizqaqladıqmı? | sizqaqladığızmı? | alaqaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he dry? | menqaqlamadımmı? | senqaqlamadıngmı? | olqaqlamadımı? | bizqaqlamadıqmı? | sizqaqlamadığızmı? | alaqaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has dried | menqaqlağanma | senqaqlağansa | olqaqlağandı | bizqaqlağanbız | sizqaqlağansız | alaqaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't dried | menqaqlamağanma | senqaqlamağansa | olqaqlamağandı | bizqaqlamağanbız | sizqaqlamağansız | alaqaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he dried? | menqaqlağanmıma? qaqlağanmamı? | senqaqlağanmısa? | olqaqlağanmıdı? | bizqaqlağanmıbız? qaqlağanbızmı? | sizqaqlağanmısız? | alaqaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he dried? | menqaqlamağanmıma? qaqlamağanmamı? | senqaqlamağanmısa? | olqaqlamağanmıdı? | bizqaqlamağanmıbız? qaqlamağanbızmı? | sizqaqlamağanmısız? | alaqaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will dry | menqaqlarma | senqaqlarsa | olqaqlar | bizqaqlarbız | sizqaqlarsız | alaqaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't dry | menqaqlamazma | senqaqlamazsa | olqaqlamaz | bizqaqlamazbız | sizqaqlamazsız | alaqaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he dry? | menqaqlarmıma? qaqlarmamı? | senqaqlarmısa? | olqaqlarmı? | bizqaqlarmıbız? qaqlarbızmı? | sizqaqlarmısız? | alaqaqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he dry? | menqaqlamazmıma? qaqlamazmamı? | senqaqlamazmısa? | olqaqlamazmı? | bizqaqlamazmıbız? qaqlamazbızmı? | sizqaqlamazmısız? | alaqaqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to dry | menqaqlarıqma | senqaqlarıqsa | olqaqlarıqdı | bizqaqlarıqbız | sizqaqlarıqsız | alaqaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to dry | menqaqlarıq tülme | senqaqlarıq tülse | olqaqlarıq tüldü | bizqaqlarıq tülbüz | sizqaqlarıq tülsüz | alaqaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to dry? | menqaqlarıqmıma? qaqlarıqmamı? | senqaqlarıqmısa? | olqaqlarıqmıdı? | bizqaqlarıqmıbız? qaqlarıqbızmı? | sizqaqlarıqmısız? | alaqaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to dry? | menqaqlarıq tülmüme? | senqaqlarıq tülmüse? | olqaqlarıq tülmüdü? | bizqaqlarıq tülmübüz? | sizqaqlarıq tülmüsüz? | alaqaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had dried | menqaqlağan edimqaqlağanem | senqaqlağan edingqaqlağaneng | olqaqlağan ediqaqlağaned | bizqaqlağan edikqaqlağanek | sizqaqlağan edigizqaqlağanegiz | alaqaqlağan edileqaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't dried | menqaqlamağan edimqaqlamağanem | senqaqlamağan edingqaqlamağaneng | olqaqlamağan ediqaqlamağaned | bizqaqlamağan edikqaqlamağanek | sizqaqlamağan edigizqaqlamağanegiz | alaqaqlamağan edileqaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was drying | menqaqlay edimqaqlayem | senqaqlay edingqaqlayeng | olqaqlay ediqaqlayed | bizqaqlay edikqaqlayek | sizqaqlay edigizqaqlayegiz | alaqaqlay edileqaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't drying | menqaqlamay edimqaqlamayem | senqaqlamay edingqaqlamayeng | olqaqlamay ediqaqlamayed | bizqaqlamay edikqaqlamayek | sizqaqlamay edigizqaqlamayegiz | alaqaqlamay edileqaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to dry | menqaqlawçan edimqaqlawçanem | senqaqlawçan edingqaqlawçaneng | olqaqlawçan ediqaqlawçaned | bizqaqlawçan edikqaqlawçanek | sizqaqlawçan edigizqaqlawçanegiz | alaqaqlawçan edileqaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to dry | menqaqlawçan tül edimqaqlawçan tül em | senqaqlawçan tül edingqaqlawçan tül eng | olqaqlawçan tül ediqaqlawçan tül ed | bizqaqlawçan tül edikqaqlawçan tül ek | sizqaqlawçan tül edigizqaqlawçan tül egiz | alaqaqlawçan tül edileqaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had dried and remained so | olqaqlab edi | alaqaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't dried | olqaqlab tül edi | alaqaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of drying | menqaqlay tura edimqaqlay turaem | senqaqlay tura edingqaqlay turaeng | olqaqlay tura ediqaqlay turaed | bizqaqlay tura edikqaqlay turaek | sizqaqlay tura edigizqaqlay turaegiz | alaqaqlay tura edileqaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of drying | menqaqlay turmay edimqaqlay turmayem | senqaqlay turmay edingqaqlay turmayeng | olqaqlay turmay ediqaqlay turmayed | bizqaqlay turmay edikqaqlay turmayek | sizqaqlay turmay edigizqaqlay turmayegiz | alaqaqlay turmay edileqaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would dry | menqaqlar edimqaqlar em | senqaqlar edingqaqlar eng | olqaqlar ediqaqlar ed | bizqaqlar edikqaqlar ek | sizqaqlar edigizqaqlar egiz | alaqaqlar edileqaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't dry | menqaqlamaz edimqaqlamaz em | senqaqlamaz edingqaqlamaz eng | olqaqlamaz ediqaqlamaz ed | bizqaqlamaz edikqaqlamaz ek | sizqaqlamaz edigizqaqlamaz egiz | alaqaqlamaz edileqaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have dried | menqaqlarıq edimqaqlarıq em | senqaqlarıq edingqaqlarıq eng | olqaqlarıq ediqaqlarıq ed | bizqaqlarıq edikqaqlarıq ek | sizqaqlarıq edigizqaqlarıq egiz | alaqaqlarıq edileqaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have dried | menqaqlarıq tül edimqaqlarıq tül em | senqaqlarıq tül edingqaqlarıq tül eng | olqaqlarıq tül ediqaqlarıq tül ed | bizqaqlarıq tül edikqaqlarıq tül ek | sizqaqlarıq tül edigizqaqlarıq tül egiz | alaqaqlarıq tül edileqaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he dries | menqaqlasam | senqaqlasang | olqaqlasa | bizqaqlasaq | sizqaqlasağız | alaqaqlasala |
| Conditionalif he doesn't dry | menqaqlamasam | senqaqlamasang | olqaqlamasa | bizqaqlamasaq | sizqaqlamasağız | alaqaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is drying | menqaqlay esem | senqaqlay eseng | olqaqlay ese | bizqaqlay esek | sizqaqlay esegiz | alaqaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not drying | menqaqlamay esem | senqaqlamay eseng | olqaqlamay ese | bizqaqlamay esek | sizqaqlamay esegiz | alaqaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he dried | menqaqlasam ediqaqlasam ed | senqaqlasang ediqaqlasang ed | olqaqlasa ediqaqlasaed | bizqaqlasaq ediqaqlasaq ed | sizqaqlasağız ediqaqlasağız ed | alaqaqlasala ediqaqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't dry | menqaqlamasam ediqaqlamasam ed | senqaqlamasang ediqaqlamasang ed | olqaqlamasa ediqaqlamasaed | bizqaqlamasaq ediqaqlamasaq ed | sizqaqlamasağız ediqaqlamasağız ed | alaqaqlamasala ediqaqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he dried | menqaqladım esem | senqaqladıng eseng | olqaqladı ese | bizqaqladıq esek | sizqaqladığız esegiz | alaqaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't dry | menqaqlamadım esem | senqaqlamadıng eseng | olqaqlamadı ese | bizqaqlamadıq esek | sizqaqlamadığız esegiz | alaqaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did dry (indeed) | menqaqlağan esem | senqaqlağan eseng | olqaqlağan ese | bizqaqlağan esek | sizqaqlağan esegiz | alaqaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't dry (indeed) | menqaqlamağan esem | senqaqlamağan eseng | olqaqlamağan ese | bizqaqlamağan esek | sizqaqlamağan esegiz | alaqaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had dried | menqaqlağan bolsam | senqaqlağan bolsang | olqaqlağan bolsa | bizqaqlağan bolsaq | sizqaqlağan bolsağız | alaqaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't dried | menqaqlamağan bolsam | senqaqlamağan bolsang | olqaqlamağan bolsa | bizqaqlamağan bolsaq | sizqaqlamağan bolsağız | alaqaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had dried | menqaqlağan bolsam ediqaqlağan bolsam ed | senqaqlağan bolsang ediqaqlağan bolsang ed | olqaqlağan bolsa ediqaqlağan bolsaed | bizqaqlağan bolsaq ediqaqlağan bolsaq ed | sizqaqlağan bolsağız ediqaqlağan bolsağız ed | alaqaqlağan bolsala ediqaqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't dried | menqaqlamağan bolsam ediqaqlamağan bolsam ed | senqaqlamağan bolsang ediqaqlamağan bolsang ed | olqaqlamağan bolsa ediqaqlamağan bolsaed | bizqaqlamağan bolsaq ediqaqlamağan bolsaq ed | sizqaqlamağan bolsağız ediqaqlamağan bolsağız ed | alaqaqlamağan bolsala ediqaqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will dry | menqaqlar esem | senqaqlar eseng | olqaqlar ese | bizqaqlar esek | sizqaqlar esegiz | alaqaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't dry | menqaqlamaz esem | senqaqlamaz eseng | olqaqlamaz ese | bizqaqlamaz esek | sizqaqlamaz esegiz | alaqaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to dry | menqaqlarıq esem | senqaqlarıq eseng | olqaqlarıq ese | bizqaqlarıq esek | sizqaqlarıq esegiz | alaqaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to dry | menqaqlarıq tül esem | senqaqlarıq tül eseng | olqaqlarıq tül ese | bizqaqlarıq tül esek | sizqaqlarıq tül esegiz | alaqaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to dry | menqaqlarıq bolsam | senqaqlarıq bolsang | olqaqlarıq bolsa | bizqaqlarıq bolsaq | sizqaqlarıq bolsağız | alaqaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to dry | menqaqlamazlıq bolsam | senqaqlamazlıq bolsang | olqaqlamazlıq bolsa | bizqaqlamazlıq bolsaq | sizqaqlamazlıq bolsağız | alaqaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qaqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be drying | menqaqlay bolurma | senqaqlay bolursa | olqaqlay bolur | bizqaqlay bolurbuz | sizqaqlay bolursuz | alaqaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be drying | menqaqlamay bolurma | senqaqlamay bolursa | olqaqlamay bolur | bizqaqlamay bolurbuz | sizqaqlamay bolursuz | alaqaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of drying | menqaqlay tura bolurma | senqaqlay tura bolursa | olqaqlay tura bolur | bizqaqlay tura bolurbuz | sizqaqlay tura bolursuz | alaqaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not drying | menqaqlamay tura bolurma | senqaqlamay tura bolursa | olqaqlamay tura bolur | bizqaqlamay tura bolurbuz | sizqaqlamay tura bolursuz | alaqaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have dried | menqaqlağan bolurma | senqaqlağan bolursa | olqaqlağan bolur | bizqaqlağan bolurbuz | sizqaqlağan bolursuz | alaqaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have dried | menqaqlamağan bolurma | senqaqlamağan bolursa | olqaqlamağan bolur | bizqaqlamağan bolurbuz | sizqaqlamağan bolursuz | alaqaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to dry | menqaqlarıq bolurma | senqaqlarıq bolursa | olqaqlarıq bolur | bizqaqlarıq bolurbuz | sizqaqlarıq bolursuz | alaqaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to dry | menqaqlamazlıq bolurma | senqaqlamazlıq bolursa | olqaqlamazlıq bolur | bizqaqlamazlıq bolurbuz | sizqaqlamazlıq bolursuz | alaqaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it dry | menqaqlayım | senqaqla! | olqaqlasın | bizqaqlayıq | sizqaqlağız! | alaqaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not dry | menqaqlamayım | senqaqlama! | olqaqlamasın | bizqaqlamayıq | sizqaqlamağız! | alaqaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he dry? | menqaqlayımmı? | olqaqlasınmı? | bizqaqlayıqmı? | alaqaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not dry? | menqaqlamayımmı? | olqaqlamasınmı? | bizqaqlamayıqmı? | alaqaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it dry | senqaqlaçı2 | olqaqlasınçı | sizqaqlaçığız | alaqaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not dry | senqaqlamaçı2 | olqaqlamasınçı | sizqaqlamaçığız | alaqaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you dry | senqaqlağınqaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not dry | senqaqlamağınqaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he dried | menqaqlağay edim qaqlağa edim | senqaqlağay eding qaqlağa eding | olqaqlağay edi qaqlağa edi | bizqaqlağay edik qaqlağa edik | sizqaqlağay edigiz qaqlağa edigiz | alaqaqlağay edile qaqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not dry | menqaqlamağay edim qaqlamağa edim | senqaqlamağay eding qaqlamağa eding | olqaqlamağay edi qaqlamağa edi | bizqaqlamağay edik qaqlamağa edik | sizqaqlamağay edigiz qaqlamağa edigiz | alaqaqlamağay edile qaqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to dry | menqaqlamağa qoyayımqaqlama qoyayım | senqaqlamağa qoy!qaqlama qoy! | olqaqlamağa qoysunqaqlama qoysun | bizqaqlamağa qoyayıqqaqlama qoyayıq | sizqaqlamağa qoyuğuz!qaqlama qoyuğuz! | alaqaqlamağa qoysunlaqaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to dry | menqaqlamağa qoymayımqaqlama qoymayım | senqaqlamağa qoyma!qaqlama qoyma! | olqaqlamağa qoymasınqaqlama qoymasın | bizqaqlamağa qoymayıqqaqlama qoymayıq | sizqaqlamağa qoymağız!qaqlama qoymağız! | alaqaqlamağa qoymasınlaqaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to dry? | menqaqlamağa qoyayımmı?qaqlama qoyayımmı? | olqaqlamağa qoysunmu?qaqlama qoysunmu? | bizqaqlamağa qoyayıqmı?qaqlama qoyayıqmı? | alaqaqlamağa qoysunlamı?qaqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to dry? | menqaqlamağa qoymayımmı?qaqlama qoymayımmı? | olqaqlamağa qoymasınmı?qaqlama qoymasınmı? | bizqaqlamağa qoymayıqmı?qaqlama qoymayıqmı? | alaqaqlamağa qoymasınlamı?qaqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to dry | menqaqlamağa qoyamaqaqlama qoyama | senqaqlamağa qoyasaqaqlama qoyasa | olqaqlamağa qoyadıqaqlama qoyadı | bizqaqlamağa qoyabızqaqlama qoyabız | sizqaqlamağa qoyasızqaqlama qoyasız | alaqaqlamağa qoyadılaqaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to dry | menqaqlamağa qoymaymaqaqlama qoymayma | senqaqlamağa qoymaysaqaqlama qoymaysa | olqaqlamağa qoymaydıqaqlama qoymaydı | bizqaqlamağa qoymaybızqaqlama qoymaybız | sizqaqlamağa qoymaysızqaqlama qoymaysız | alaqaqlamağa qoymaydılaqaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to dry? | menqaqlamağa qoyamıma?qaqlama qoyamıma? | senqaqlamağa qoyamısa?qaqlama qoyamısa? | olqaqlamağa qoyamıdı?qaqlama qoyamıdı? | bizqaqlamağa qoyamıbız?qaqlama qoyamıbız? | sizqaqlamağa qoyamısız?qaqlama qoyamısız? | alaqaqlamağa qoyamıdıla?qaqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to dry? | menqaqlamağa qoymaymıma?qaqlama qoymaymıma? | senqaqlamağa qoymaymısa?qaqlama qoymaymısa? | olqaqlamağa qoymaymıdı?qaqlama qoymaymıdı? | bizqaqlamağa qoymaymıbız?qaqlama qoymaymıbız? | sizqaqlamağa qoymaymısız?qaqlama qoymaymısız? | alaqaqlamağa qoymaymıdıla?qaqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to dry | menqaqlamağa qoydumqaqlama qoydum | senqaqlamağa qoydungqaqlama qoydung | olqaqlamağa qoyduqaqlama qoydu | bizqaqlamağa qoyduqqaqlama qoyduq | sizqaqlamağa qoyduğuzqaqlama qoyduğuz | alaqaqlamağa qoydulaqaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to dry | menqaqlamağa qoymadımqaqlama qoymadım | senqaqlamağa qoymadıngqaqlama qoymadıng | olqaqlamağa qoymadıqaqlama qoymadı | bizqaqlamağa qoymadıqqaqlama qoymadıq | sizqaqlamağa qoymadığızqaqlama qoymadığız | alaqaqlamağa qoymadılaqaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to dry? | menqaqlamağa qoydummu?qaqlama qoydummu? | senqaqlamağa qoydungmu?qaqlama qoydungmu? | olqaqlamağa qoydumu?qaqlama qoydumu? | bizqaqlamağa qoyduqmu?qaqlama qoyduqmu? | sizqaqlamağa qoyduğuzmu?qaqlama qoyduğuzmu? | alaqaqlamağa qoydulamı?qaqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to dry? | menqaqlamağa qoymadımmı?qaqlama qoymadımmı? | senqaqlamağa qoymadıngmı?qaqlama qoymadıngmı? | olqaqlamağa qoymadımı?qaqlama qoymadımı? | bizqaqlamağa qoymadıqmı?qaqlama qoymadıqmı? | sizqaqlamağa qoymadığızmı?qaqlama qoymadığızmı? | alaqaqlamağa qoymadılamı?qaqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can dry | menqaqlayalama | senqaqlayalasa | olqaqlayaladı | bizqaqlayalabız | sizqaqlayalasız | alaqaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't dry | menqaqlayalmayma | senqaqlayalmaysa | olqaqlayalmaydı | bizqaqlayalmaybız | sizqaqlayalmaysız | alaqaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he dry? | menqaqlayalamıma? qaqlayalamamı? | senqaqlayalamısa? | olqaqlayalamıdı? | bizqaqlayalamıbız? qaqlayalabızmı? | sizqaqlayalamısız? | alaqaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he dry? | menqaqlayalmaymıma? qaqlayalmaymamı? | senqaqlayalmaymısa? | olqaqlayalmaymıdı? | bizqaqlayalmaymıbız? qaqlayalmaybızmı? | sizqaqlayalmaymısız? | alaqaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can dry | menqaqlayalsam | senqaqlayalsang | olqaqlayalsa | bizqaqlayalsaq | sizqaqlayalsağız | alaqaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't dry | menqaqlayalmasam | senqaqlayalmasang | olqaqlayalmasa | bizqaqlayalmasaq | sizqaqlayalmasağız | alaqaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to dry | menqaqlayaldım | senqaqlayaldıng | olqaqlayaldı | bizqaqlayaldıq | sizqaqlayaldığız | alaqaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not dry | menqaqlayalmadım | senqaqlayalmadıng | olqaqlayalmadı | bizqaqlayalmadıq | sizqaqlayalmadığız | alaqaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to dry? | menqaqlayaldımmı? | senqaqlayaldıngmı? | olqaqlayaldımı? | bizqaqlayaldıqmı? | sizqaqlayaldığızmı? | alaqaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he dry? | menqaqlayalmadımmı? | senqaqlayalmadıngmı? | olqaqlayalmadımı? | bizqaqlayalmadıqmı? | sizqaqlayalmadığızmı? | alaqaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to dry | menqaqlayalğanma | senqaqlayalğansa | olqaqlayalğandı | bizqaqlayalğanbız | sizqaqlayalğansız | alaqaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to dry | menqaqlayalmağanma | senqaqlayalmağansa | olqaqlayalmağandı | bizqaqlayalmağanbız | sizqaqlayalmağansız | alaqaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to dry? | menqaqlayalğanmıma? qaqlayalğanmamı? | senqaqlayalğanmısa? | olqaqlayalğanmıdı? | bizqaqlayalğanmıbız? qaqlayalğanbızmı? | sizqaqlayalğanmısız? | alaqaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to dry? | menqaqlayalmağanmıma? qaqlayalmağanmamı? | senqaqlayalmağanmısa? | olqaqlayalmağanmıdı? | bizqaqlayalmağanmıbız? qaqlayalmağanbızmı? | sizqaqlayalmağanmısız? | alaqaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to dry | menqaqlayalğan edimqaqlayalğanem | senqaqlayalğan edingqaqlayalğaneng | olqaqlayalğan ediqaqlayalğaned | bizqaqlayalğan edikqaqlayalğanek | sizqaqlayalğan edigizqaqlayalğanegiz | alaqaqlayalğan edileqaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to dry | menqaqlayalmağan edimqaqlayalmağanem | senqaqlayalmağan edingqaqlayalmağaneng | olqaqlayalmağan ediqaqlayalmağaned | bizqaqlayalmağan edikqaqlayalmağanek | sizqaqlayalmağan edigizqaqlayalmağanegiz | alaqaqlayalmağan edileqaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could dry | menqaqlayala edimqaqlayalaem | senqaqlayala edingqaqlayalaeng | olqaqlayala ediqaqlayalaed | bizqaqlayala edikqaqlayalaek | sizqaqlayala edigizqaqlayalaegiz | alaqaqlayala edileqaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not dry | menqaqlayalmay edimqaqlayalmayem | senqaqlayalmay edingqaqlayalmayeng | olqaqlayalmay ediqaqlayalmayed | bizqaqlayalmay edikqaqlayalmayek | sizqaqlayalmay edigizqaqlayalmayegiz | alaqaqlayalmay edileqaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to dry | menqaqlayalırma | senqaqlayalırsa | olqaqlayalır | bizqaqlayalırbız | sizqaqlayalırsız | alaqaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to dry | menqaqlayalmazma | senqaqlayalmazsa | olqaqlayalmaz | bizqaqlayalmazbız | sizqaqlayalmazsız | alaqaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to dry? | menqaqlayalırmıma? qaqlayalırmamı? | senqaqlayalırmısa? | olqaqlayalırmı? | bizqaqlayalırmıbız? qaqlayalırbızmı? | sizqaqlayalırmısız? | alaqaqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to dry? | menqaqlayalmazmıma? qaqlayalmazmamı? | senqaqlayalmazmısa? | olqaqlayalmazmı? | bizqaqlayalmazmıbız? qaqlayalmazbızmı? | sizqaqlayalmazmısız? | alaqaqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to dry | menqaqlayallıqma | senqaqlayallıqsa | olqaqlayallıqdı | bizqaqlayallıqbız | sizqaqlayallıqsız | alaqaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to dry | menqaqlayallıq tülme | senqaqlayallıq tülse | olqaqlayallıq tüldü | bizqaqlayallıq tülbüz | sizqaqlayallıq tülsüz | alaqaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to dry? | menqaqlayallıqmıma? qaqlayallıqmamı? | senqaqlayallıqmısa? | olqaqlayallıqmıdı? | bizqaqlayallıqmıbız? qaqlayallıqbızmı? | sizqaqlayallıqmısız? | alaqaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to dry? | menqaqlayallıq tülmüme? | senqaqlayallıq tülmüse? | olqaqlayallıq tülmüdü? | bizqaqlayallıq tülmübüz? | sizqaqlayallıq tülmüsüz? | alaqaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to dry | menqaqlayalır edimqaqlayalır em | senqaqlayalır edingqaqlayalır eng | olqaqlayalır ediqaqlayalır ed | bizqaqlayalır edikqaqlayalır ek | sizqaqlayalır edigizqaqlayalır egiz | alaqaqlayalır edileqaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to dry | menqaqlayalmaz edimqaqlayalmaz em | senqaqlayalmaz edingqaqlayalmaz eng | olqaqlayalmaz ediqaqlayalmaz ed | bizqaqlayalmaz edikqaqlayalmaz ek | sizqaqlayalmaz edigizqaqlayalmaz egiz | alaqaqlayalmaz edileqaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to dry | senqaqlayalğınqaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to dry | senqaqlayalmağınqaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be drying | menqaqlay bolmazma | senqaqlay bolmazsa | olqaqlay bolmaz | bizqaqlay bolmazbız | sizqaqlay bolmazsız | alaqaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be drying (emphatic) | menqaqlamay bolmazma | senqaqlamay bolmazsa | olqaqlamay bolmaz | bizqaqlamay bolmazbız | sizqaqlamay bolmazsız | alaqaqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of drying | menqaqlay tura bolmazma | senqaqlay tura bolmazsa | olqaqlay tura bolmaz | bizqaqlay tura bolmazbız | sizqaqlay tura bolmazsız | alaqaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not drying (emphatic) | menqaqlamay tura bolmazma | senqaqlamay tura bolmazsa | olqaqlamay tura bolmaz | bizqaqlamay tura bolmazbız | sizqaqlamay tura bolmazsız | alaqaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not drying | menqaqlamay turama | senqaqlamay turasa | olqaqlamay turadı | bizqaqlamay turabız | sizqaqlamay turasız | alaqaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not drying | menqaqlamay turmayma | senqaqlamay turmaysa | olqaqlamay turmaydı | bizqaqlamay turmaybız | sizqaqlamay turmaysız | alaqaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not drying? | menqaqlamay turmaymıma | senqaqlamay turmaymısa | olqaqlamay turmaymıdı | bizqaqlamay turmaymıbız | sizqaqlamay turmaymısız | alaqaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have dried | menqaqlağan bolmazma | senqaqlağan bolmazsa | olqaqlağan bolmaz | bizqaqlağan bolmazbız | sizqaqlağan bolmazsız | alaqaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have dried (emphatic) | menqaqlamağan bolmazma | senqaqlamağan bolmazsa | olqaqlamağan bolmaz | bizqaqlamağan bolmazbız | sizqaqlamağan bolmazsız | alaqaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had dried | menqaqlağan bolmasam | senqaqlağan bolmasang | olqaqlağan bolmasa | bizqaqlağan bolmasaq | sizqaqlağan bolmasağız | alaqaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't dried | menqaqlamağan bolmasam | senqaqlamağan bolmasang | olqaqlamağan bolmasa | bizqaqlamağan bolmasaq | sizqaqlamağan bolmasağız | alaqaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to dry | menqaqlarıq bolmazma | senqaqlarıq bolmazsa | olqaqlarıq bolmaz | bizqaqlarıq bolmazbız | sizqaqlarıq bolmazsız | alaqaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to dry (emphatic) | menqaqlamazlıq bolmazma | senqaqlamazlıq bolmazsa | olqaqlamazlıq bolmaz | bizqaqlamazlıq bolmazbız | sizqaqlamazlıq bolmazsız | alaqaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to dry | menqaqlarıq bolmasam | senqaqlarıq bolmasang | olqaqlarıq bolmasa | bizqaqlarıq bolmasaq | sizqaqlarıq bolmasağız | alaqaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to dry | menqaqlamazlıq bolmasam | senqaqlamazlıq bolmasang | olqaqlamazlıq bolmasa | bizqaqlamazlıq bolmasaq | sizqaqlamazlıq bolmasağız | alaqaqlamazlıq bolmasala |