qısharırğa
/qɯsxarɯrʁa/
1. to grow shorter, to shorten
- künle qısharğandıla — the days have grown shorter
- kölegi qısharğandı — his shirt has shrunk
- keçe qısharadı — the night is growing shorter
2. to be abridged, to be cut down, to be reduced
- qısharğan hapar — an abridged account
- qısharğan açıq — a reduced vowel
- hapar qısharğandı — the account has been cut down
Conjugation
Common forms
- qısharadıhe is growing shorter
- qıshardıhe grew shorter
- qısharğandıhe has grown shorter
- qısharırhe will grow shorter
- qısharlıqdıhe is going to grow shorter
- qıshara edihe was growing shorter
- qısharsaif he grows shorter
- qıshar!grow shorter!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is growing shorter | menqısharama | senqısharasa | olqısharadı | bizqısharabız | sizqısharasız | alaqısharadıla |
| Present (simple & continuous)he is not growing shorter | menqısharmayma | senqısharmaysa | olqısharmaydı | bizqısharmaybız | sizqısharmaysız | alaqısharmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he growing shorter? | menqısharamıma? qısharamamı? | senqısharamısa? | olqısharamıdı? | bizqısharamıbız? qısharabızmı? | sizqısharamısız? | alaqısharamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he growing shorter? | menqısharmaymıma? qısharmaymamı? | senqısharmaymısa? | olqısharmaymıdı? | bizqısharmaymıbız? qısharmaybızmı? | sizqısharmaymısız? | alaqısharmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually grows shorter | menqısharıwçanma | senqısharıwçansa | olqısharıwçandı | bizqısharıwçanbız | sizqısharıwçansız | alaqısharıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually grow shorter | menqısharıwçan tülme | senqısharıwçan tülse | olqısharıwçan tüldü | bizqısharıwçan tülbüz | sizqısharıwçan tülsüz | alaqısharıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually grow shorter? | menqısharıwçanmıma? qısharıwçanmamı? | senqısharıwçanmısa? | olqısharıwçanmıdı? | bizqısharıwçanmıbız? qısharıwçanbızmı? | sizqısharıwçanmısız? | alaqısharıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually grow shorter? | menqısharıwçan tülmüme? | senqısharıwçan tülmüse? | olqısharıwçan tülmüdü? | bizqısharıwçan tülmübüz? | sizqısharıwçan tülmüsüz? | alaqısharıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has grown shorter and remains so | olqısharıbdı | alaqısharıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he grown shorter? | olqısharıbmıdı? | alaqısharıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of growing shorter | menqıshara turama | senqıshara turasa | olqıshara turadı | bizqıshara turabız | sizqıshara turasız | alaqıshara turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of growing shorter | menqıshara turmayma | senqıshara turmaysa | olqıshara turmaydı | bizqıshara turmaybız | sizqıshara turmaysız | alaqıshara turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of growing shorter? | menqıshara turamıma? qıshara turamamı? | senqıshara turamısa? | olqıshara turamıdı? | bizqıshara turamıbız? qıshara turabızmı? | sizqıshara turamısız? | alaqıshara turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of growing shorter? | menqıshara turmaymıma? qıshara turmaymamı? | senqıshara turmaymısa? | olqıshara turmaymıdı? | bizqıshara turmaymıbız? qıshara turmaybızmı? | sizqıshara turmaymısız? | alaqıshara turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he grew shorter | menqıshardım | senqıshardıng | olqıshardı | bizqıshardıq | sizqıshardığız | alaqıshardıla |
| Simple past (definite)he didn't grow shorter | menqısharmadım | senqısharmadıng | olqısharmadı | bizqısharmadıq | sizqısharmadığız | alaqısharmadıla |
| Simple past (definite)did he grow shorter? | menqıshardımmı? | senqıshardıngmı? | olqıshardımı? | bizqıshardıqmı? | sizqıshardığızmı? | alaqıshardılamı? |
| Simple past (definite)didn't he grow shorter? | menqısharmadımmı? | senqısharmadıngmı? | olqısharmadımı? | bizqısharmadıqmı? | sizqısharmadığızmı? | alaqısharmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has grown shorter | menqısharğanma | senqısharğansa | olqısharğandı | bizqısharğanbız | sizqısharğansız | alaqısharğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't grown shorter | menqısharmağanma | senqısharmağansa | olqısharmağandı | bizqısharmağanbız | sizqısharmağansız | alaqısharmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he grown shorter? | menqısharğanmıma? qısharğanmamı? | senqısharğanmısa? | olqısharğanmıdı? | bizqısharğanmıbız? qısharğanbızmı? | sizqısharğanmısız? | alaqısharğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he grown shorter? | menqısharmağanmıma? qısharmağanmamı? | senqısharmağanmısa? | olqısharmağanmıdı? | bizqısharmağanmıbız? qısharmağanbızmı? | sizqısharmağanmısız? | alaqısharmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will grow shorter | menqısharırma | senqısharırsa | olqısharır | bizqısharırbız | sizqısharırsız | alaqısharırla |
| Indefinite future (future I)he won't grow shorter | menqısharmazma | senqısharmazsa | olqısharmaz | bizqısharmazbız | sizqısharmazsız | alaqısharmazla |
| Indefinite future (future I)will he grow shorter? | menqısharırmıma? qısharırmamı? | senqısharırmısa? | olqısharırmı? | bizqısharırmıbız? qısharırbızmı? | sizqısharırmısız? | alaqısharırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he grow shorter? | menqısharmazmıma? qısharmazmamı? | senqısharmazmısa? | olqısharmazmı? | bizqısharmazmıbız? qısharmazbızmı? | sizqısharmazmısız? | alaqısharmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to grow shorter | menqısharlıqma1 | senqısharlıqsa1 | olqısharlıqdı1 | bizqısharlıqbız1 | sizqısharlıqsız1 | alaqısharlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to grow shorter | menqısharlıq tülme1 | senqısharlıq tülse1 | olqısharlıq tüldü1 | bizqısharlıq tülbüz1 | sizqısharlıq tülsüz1 | alaqısharlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to grow shorter? | menqısharlıqmıma?1 qısharlıqmamı? | senqısharlıqmısa?1 | olqısharlıqmıdı?1 | bizqısharlıqmıbız?1 qısharlıqbızmı? | sizqısharlıqmısız?1 | alaqısharlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to grow shorter? | menqısharlıq tülmüme?1 | senqısharlıq tülmüse?1 | olqısharlıq tülmüdü?1 | bizqısharlıq tülmübüz?1 | sizqısharlıq tülmüsüz?1 | alaqısharlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısharrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had grown shorter | menqısharğan edimqısharğanem | senqısharğan edingqısharğaneng | olqısharğan ediqısharğaned | bizqısharğan edikqısharğanek | sizqısharğan edigizqısharğanegiz | alaqısharğan edileqısharğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't grown shorter | menqısharmağan edimqısharmağanem | senqısharmağan edingqısharmağaneng | olqısharmağan ediqısharmağaned | bizqısharmağan edikqısharmağanek | sizqısharmağan edigizqısharmağanegiz | alaqısharmağan edileqısharmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was growing shorter | menqıshara edimqısharaem | senqıshara edingqısharaeng | olqıshara ediqısharaed | bizqıshara edikqısharaek | sizqıshara edigizqısharaegiz | alaqıshara edileqısharaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't growing shorter | menqısharmay edimqısharmayem | senqısharmay edingqısharmayeng | olqısharmay ediqısharmayed | bizqısharmay edikqısharmayek | sizqısharmay edigizqısharmayegiz | alaqısharmay edileqısharmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to grow shorter | menqısharıwçan edimqısharıwçanem | senqısharıwçan edingqısharıwçaneng | olqısharıwçan ediqısharıwçaned | bizqısharıwçan edikqısharıwçanek | sizqısharıwçan edigizqısharıwçanegiz | alaqısharıwçan edileqısharıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to grow shorter | menqısharıwçan tül edimqısharıwçan tül em | senqısharıwçan tül edingqısharıwçan tül eng | olqısharıwçan tül ediqısharıwçan tül ed | bizqısharıwçan tül edikqısharıwçan tül ek | sizqısharıwçan tül edigizqısharıwçan tül egiz | alaqısharıwçan tül edileqısharıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had grown shorter and remained so | olqısharıb edi | alaqısharıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't grown shorter | olqısharıb tül edi | alaqısharıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of growing shorter | menqıshara tura edimqıshara turaem | senqıshara tura edingqıshara turaeng | olqıshara tura ediqıshara turaed | bizqıshara tura edikqıshara turaek | sizqıshara tura edigizqıshara turaegiz | alaqıshara tura edileqıshara turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of growing shorter | menqıshara turmay edimqıshara turmayem | senqıshara turmay edingqıshara turmayeng | olqıshara turmay ediqıshara turmayed | bizqıshara turmay edikqıshara turmayek | sizqıshara turmay edigizqıshara turmayegiz | alaqıshara turmay edileqıshara turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would grow shorter | menqısharır edimqısharır em | senqısharır edingqısharır eng | olqısharır ediqısharır ed | bizqısharır edikqısharır ek | sizqısharır edigizqısharır egiz | alaqısharır edileqısharır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't grow shorter | menqısharmaz edimqısharmaz em | senqısharmaz edingqısharmaz eng | olqısharmaz ediqısharmaz ed | bizqısharmaz edikqısharmaz ek | sizqısharmaz edigizqısharmaz egiz | alaqısharmaz edileqısharmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have grown shorter | menqısharlıq edim2qısharlıq em | senqısharlıq eding2qısharlıq eng | olqısharlıq edi2qısharlıq ed | bizqısharlıq edik2qısharlıq ek | sizqısharlıq edigiz2qısharlıq egiz | alaqısharlıq edile2qısharlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have grown shorter | menqısharlıq tül edim2qısharlıq tül em | senqısharlıq tül eding2qısharlıq tül eng | olqısharlıq tül edi2qısharlıq tül ed | bizqısharlıq tül edik2qısharlıq tül ek | sizqısharlıq tül edigiz2qısharlıq tül egiz | alaqısharlıq tül edile2qısharlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısharrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he grows shorter | menqısharsam | senqısharsang | olqısharsa | bizqısharsaq | sizqısharsağız | alaqısharsala |
| Conditionalif he doesn't grow shorter | menqısharmasam | senqısharmasang | olqısharmasa | bizqısharmasaq | sizqısharmasağız | alaqısharmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is growing shorter | menqıshara esem | senqıshara eseng | olqıshara ese | bizqıshara esek | sizqıshara esegiz | alaqıshara esele |
| Conditional, present realif he is not growing shorter | menqısharmay esem | senqısharmay eseng | olqısharmay ese | bizqısharmay esek | sizqısharmay esegiz | alaqısharmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he grew shorter | menqısharsam ediqısharsam ed | senqısharsang ediqısharsang ed | olqısharsa ediqısharsaed | bizqısharsaq ediqısharsaq ed | sizqısharsağız ediqısharsağız ed | alaqısharsala ediqısharsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't grow shorter | menqısharmasam ediqısharmasam ed | senqısharmasang ediqısharmasang ed | olqısharmasa ediqısharmasaed | bizqısharmasaq ediqısharmasaq ed | sizqısharmasağız ediqısharmasağız ed | alaqısharmasala ediqısharmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he grew shorter | menqıshardım esem | senqıshardıng eseng | olqıshardı ese | bizqıshardıq esek | sizqıshardığız esegiz | alaqıshardıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't grow shorter | menqısharmadım esem | senqısharmadıng eseng | olqısharmadı ese | bizqısharmadıq esek | sizqısharmadığız esegiz | alaqısharmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did grow shorter (indeed) | menqısharğan esem | senqısharğan eseng | olqısharğan ese | bizqısharğan esek | sizqısharğan esegiz | alaqısharğan esele |
| Conditional, past realif he didn't grow shorter (indeed) | menqısharmağan esem | senqısharmağan eseng | olqısharmağan ese | bizqısharmağan esek | sizqısharmağan esegiz | alaqısharmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had grown shorter | menqısharğan bolsam | senqısharğan bolsang | olqısharğan bolsa | bizqısharğan bolsaq | sizqısharğan bolsağız | alaqısharğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't grown shorter | menqısharmağan bolsam | senqısharmağan bolsang | olqısharmağan bolsa | bizqısharmağan bolsaq | sizqısharmağan bolsağız | alaqısharmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had grown shorter | menqısharğan bolsam ediqısharğan bolsam ed | senqısharğan bolsang ediqısharğan bolsang ed | olqısharğan bolsa ediqısharğan bolsaed | bizqısharğan bolsaq ediqısharğan bolsaq ed | sizqısharğan bolsağız ediqısharğan bolsağız ed | alaqısharğan bolsala ediqısharğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't grown shorter | menqısharmağan bolsam ediqısharmağan bolsam ed | senqısharmağan bolsang ediqısharmağan bolsang ed | olqısharmağan bolsa ediqısharmağan bolsaed | bizqısharmağan bolsaq ediqısharmağan bolsaq ed | sizqısharmağan bolsağız ediqısharmağan bolsağız ed | alaqısharmağan bolsala ediqısharmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will grow shorter | menqısharır esem | senqısharır eseng | olqısharır ese | bizqısharır esek | sizqısharır esegiz | alaqısharır esele |
| Conditional, aoristif he won't grow shorter | menqısharmaz esem | senqısharmaz eseng | olqısharmaz ese | bizqısharmaz esek | sizqısharmaz esegiz | alaqısharmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to grow shorter | menqısharlıq esem4 | senqısharlıq eseng4 | olqısharlıq ese4 | bizqısharlıq esek4 | sizqısharlıq esegiz4 | alaqısharlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to grow shorter | menqısharlıq tül esem4 | senqısharlıq tül eseng4 | olqısharlıq tül ese4 | bizqısharlıq tül esek4 | sizqısharlıq tül esegiz4 | alaqısharlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to grow shorter | menqısharlıq bolsam5 | senqısharlıq bolsang5 | olqısharlıq bolsa5 | bizqısharlıq bolsaq5 | sizqısharlıq bolsağız5 | alaqısharlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to grow shorter | menqısharmazlıq bolsam | senqısharmazlıq bolsang | olqısharmazlıq bolsa | bizqısharmazlıq bolsaq | sizqısharmazlıq bolsağız | alaqısharmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qıshardıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısharrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısharrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be growing shorter | menqıshara bolurma | senqıshara bolursa | olqıshara bolur | bizqıshara bolurbuz | sizqıshara bolursuz | alaqıshara bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be growing shorter | menqısharmay bolurma | senqısharmay bolursa | olqısharmay bolur | bizqısharmay bolurbuz | sizqısharmay bolursuz | alaqısharmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of growing shorter | menqıshara tura bolurma | senqıshara tura bolursa | olqıshara tura bolur | bizqıshara tura bolurbuz | sizqıshara tura bolursuz | alaqıshara tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not growing shorter | menqısharmay tura bolurma | senqısharmay tura bolursa | olqısharmay tura bolur | bizqısharmay tura bolurbuz | sizqısharmay tura bolursuz | alaqısharmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have grown shorter | menqısharğan bolurma | senqısharğan bolursa | olqısharğan bolur | bizqısharğan bolurbuz | sizqısharğan bolursuz | alaqısharğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have grown shorter | menqısharmağan bolurma | senqısharmağan bolursa | olqısharmağan bolur | bizqısharmağan bolurbuz | sizqısharmağan bolursuz | alaqısharmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to grow shorter | menqısharlıq bolurma6 | senqısharlıq bolursa6 | olqısharlıq bolur6 | bizqısharlıq bolurbuz6 | sizqısharlıq bolursuz6 | alaqısharlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to grow shorter | menqısharmazlıq bolurma | senqısharmazlıq bolursa | olqısharmazlıq bolur | bizqısharmazlıq bolurbuz | sizqısharmazlıq bolursuz | alaqısharmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qısharrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it grow shorter | menqısharayım | senqıshar! | olqısharsın | bizqısharayıq | sizqısharığız! | alaqısharsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not grow shorter | menqısharmayım | senqısharma! | olqısharmasın | bizqısharmayıq | sizqısharmağız! | alaqısharmasınla |
| Commands & suggestionsshould he grow shorter? | menqısharayımmı? | olqısharsınmı? | bizqısharayıqmı? | alaqısharsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not grow shorter? | menqısharmayımmı? | olqısharmasınmı? | bizqısharmayıqmı? | alaqısharmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it grow shorter | senqısharçı7 | olqısharsınçı | sizqısharçığız | alaqısharsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not grow shorter | senqısharmaçı7 | olqısharmasınçı | sizqısharmaçığız | alaqısharmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you grow shorter | senqısharğınqısharğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not grow shorter | senqısharmağınqısharmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he grew shorter | menqısharğay edim qısharğa edim | senqısharğay eding qısharğa eding | olqısharğay edi qısharğa edi | bizqısharğay edik qısharğa edik | sizqısharğay edigiz qısharğa edigiz | alaqısharğay edile qısharğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not grow shorter | menqısharmağay edim qısharmağa edim | senqısharmağay eding qısharmağa eding | olqısharmağay edi qısharmağa edi | bizqısharmağay edik qısharmağa edik | sizqısharmağay edigiz qısharmağa edigiz | alaqısharmağay edile qısharmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to grow shorter | menqısharmağa qoyayımqısharma qoyayım | senqısharmağa qoy!qısharma qoy! | olqısharmağa qoysunqısharma qoysun | bizqısharmağa qoyayıqqısharma qoyayıq | sizqısharmağa qoyuğuz!qısharma qoyuğuz! | alaqısharmağa qoysunlaqısharma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to grow shorter | menqısharmağa qoymayımqısharma qoymayım | senqısharmağa qoyma!qısharma qoyma! | olqısharmağa qoymasınqısharma qoymasın | bizqısharmağa qoymayıqqısharma qoymayıq | sizqısharmağa qoymağız!qısharma qoymağız! | alaqısharmağa qoymasınlaqısharma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoyayımmı?qısharma qoyayımmı? | olqısharmağa qoysunmu?qısharma qoysunmu? | bizqısharmağa qoyayıqmı?qısharma qoyayıqmı? | alaqısharmağa qoysunlamı?qısharma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoymayımmı?qısharma qoymayımmı? | olqısharmağa qoymasınmı?qısharma qoymasınmı? | bizqısharmağa qoymayıqmı?qısharma qoymayıqmı? | alaqısharmağa qoymasınlamı?qısharma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to grow shorter | menqısharmağa qoyamaqısharma qoyama | senqısharmağa qoyasaqısharma qoyasa | olqısharmağa qoyadıqısharma qoyadı | bizqısharmağa qoyabızqısharma qoyabız | sizqısharmağa qoyasızqısharma qoyasız | alaqısharmağa qoyadılaqısharma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to grow shorter | menqısharmağa qoymaymaqısharma qoymayma | senqısharmağa qoymaysaqısharma qoymaysa | olqısharmağa qoymaydıqısharma qoymaydı | bizqısharmağa qoymaybızqısharma qoymaybız | sizqısharmağa qoymaysızqısharma qoymaysız | alaqısharmağa qoymaydılaqısharma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoyamıma?qısharma qoyamıma? | senqısharmağa qoyamısa?qısharma qoyamısa? | olqısharmağa qoyamıdı?qısharma qoyamıdı? | bizqısharmağa qoyamıbız?qısharma qoyamıbız? | sizqısharmağa qoyamısız?qısharma qoyamısız? | alaqısharmağa qoyamıdıla?qısharma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoymaymıma?qısharma qoymaymıma? | senqısharmağa qoymaymısa?qısharma qoymaymısa? | olqısharmağa qoymaymıdı?qısharma qoymaymıdı? | bizqısharmağa qoymaymıbız?qısharma qoymaymıbız? | sizqısharmağa qoymaymısız?qısharma qoymaymısız? | alaqısharmağa qoymaymıdıla?qısharma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to grow shorter | menqısharmağa qoydumqısharma qoydum | senqısharmağa qoydungqısharma qoydung | olqısharmağa qoyduqısharma qoydu | bizqısharmağa qoyduqqısharma qoyduq | sizqısharmağa qoyduğuzqısharma qoyduğuz | alaqısharmağa qoydulaqısharma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to grow shorter | menqısharmağa qoymadımqısharma qoymadım | senqısharmağa qoymadıngqısharma qoymadıng | olqısharmağa qoymadıqısharma qoymadı | bizqısharmağa qoymadıqqısharma qoymadıq | sizqısharmağa qoymadığızqısharma qoymadığız | alaqısharmağa qoymadılaqısharma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoydummu?qısharma qoydummu? | senqısharmağa qoydungmu?qısharma qoydungmu? | olqısharmağa qoydumu?qısharma qoydumu? | bizqısharmağa qoyduqmu?qısharma qoyduqmu? | sizqısharmağa qoyduğuzmu?qısharma qoyduğuzmu? | alaqısharmağa qoydulamı?qısharma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to grow shorter? | menqısharmağa qoymadımmı?qısharma qoymadımmı? | senqısharmağa qoymadıngmı?qısharma qoymadıngmı? | olqısharmağa qoymadımı?qısharma qoymadımı? | bizqısharmağa qoymadıqmı?qısharma qoymadıqmı? | sizqısharmağa qoymadığızmı?qısharma qoymadığızmı? | alaqısharmağa qoymadılamı?qısharma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can grow shorter | menqısharalama | senqısharalasa | olqısharaladı | bizqısharalabız | sizqısharalasız | alaqısharaladıla |
| Ability — presenthe can't grow shorter | menqısharalmayma | senqısharalmaysa | olqısharalmaydı | bizqısharalmaybız | sizqısharalmaysız | alaqısharalmaydıla |
| Ability — presentcan he grow shorter? | menqısharalamıma? qısharalamamı? | senqısharalamısa? | olqısharalamıdı? | bizqısharalamıbız? qısharalabızmı? | sizqısharalamısız? | alaqısharalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he grow shorter? | menqısharalmaymıma? qısharalmaymamı? | senqısharalmaymısa? | olqısharalmaymıdı? | bizqısharalmaymıbız? qısharalmaybızmı? | sizqısharalmaymısız? | alaqısharalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can grow shorter | menqısharalsam | senqısharalsang | olqısharalsa | bizqısharalsaq | sizqısharalsağız | alaqısharalsala |
| Ability — if I can…if he can't grow shorter | menqısharalmasam | senqısharalmasang | olqısharalmasa | bizqısharalmasaq | sizqısharalmasağız | alaqısharalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to grow shorter | menqısharaldım | senqısharaldıng | olqısharaldı | bizqısharaldıq | sizqısharaldığız | alaqısharaldıla |
| Ability — simple pasthe could not grow shorter | menqısharalmadım | senqısharalmadıng | olqısharalmadı | bizqısharalmadıq | sizqısharalmadığız | alaqısharalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to grow shorter? | menqısharaldımmı? | senqısharaldıngmı? | olqısharaldımı? | bizqısharaldıqmı? | sizqısharaldığızmı? | alaqısharaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he grow shorter? | menqısharalmadımmı? | senqısharalmadıngmı? | olqısharalmadımı? | bizqısharalmadıqmı? | sizqısharalmadığızmı? | alaqısharalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to grow shorter | menqısharalğanma | senqısharalğansa | olqısharalğandı | bizqısharalğanbız | sizqısharalğansız | alaqısharalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to grow shorter | menqısharalmağanma | senqısharalmağansa | olqısharalmağandı | bizqısharalmağanbız | sizqısharalmağansız | alaqısharalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to grow shorter? | menqısharalğanmıma? qısharalğanmamı? | senqısharalğanmısa? | olqısharalğanmıdı? | bizqısharalğanmıbız? qısharalğanbızmı? | sizqısharalğanmısız? | alaqısharalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to grow shorter? | menqısharalmağanmıma? qısharalmağanmamı? | senqısharalmağanmısa? | olqısharalmağanmıdı? | bizqısharalmağanmıbız? qısharalmağanbızmı? | sizqısharalmağanmısız? | alaqısharalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to grow shorter | menqısharalğan edimqısharalğanem | senqısharalğan edingqısharalğaneng | olqısharalğan ediqısharalğaned | bizqısharalğan edikqısharalğanek | sizqısharalğan edigizqısharalğanegiz | alaqısharalğan edileqısharalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to grow shorter | menqısharalmağan edimqısharalmağanem | senqısharalmağan edingqısharalmağaneng | olqısharalmağan ediqısharalmağaned | bizqısharalmağan edikqısharalmağanek | sizqısharalmağan edigizqısharalmağanegiz | alaqısharalmağan edileqısharalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could grow shorter | menqısharala edimqısharalaem | senqısharala edingqısharalaeng | olqısharala ediqısharalaed | bizqısharala edikqısharalaek | sizqısharala edigizqısharalaegiz | alaqısharala edileqısharalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not grow shorter | menqısharalmay edimqısharalmayem | senqısharalmay edingqısharalmayeng | olqısharalmay ediqısharalmayed | bizqısharalmay edikqısharalmayek | sizqısharalmay edigizqısharalmayegiz | alaqısharalmay edileqısharalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to grow shorter | menqısharalırma | senqısharalırsa | olqısharalır | bizqısharalırbız | sizqısharalırsız | alaqısharalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to grow shorter | menqısharalmazma | senqısharalmazsa | olqısharalmaz | bizqısharalmazbız | sizqısharalmazsız | alaqısharalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to grow shorter? | menqısharalırmıma? qısharalırmamı? | senqısharalırmısa? | olqısharalırmı? | bizqısharalırmıbız? qısharalırbızmı? | sizqısharalırmısız? | alaqısharalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to grow shorter? | menqısharalmazmıma? qısharalmazmamı? | senqısharalmazmısa? | olqısharalmazmı? | bizqısharalmazmıbız? qısharalmazbızmı? | sizqısharalmazmısız? | alaqısharalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to grow shorter | menqısharallıqma | senqısharallıqsa | olqısharallıqdı | bizqısharallıqbız | sizqısharallıqsız | alaqısharallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to grow shorter | menqısharallıq tülme | senqısharallıq tülse | olqısharallıq tüldü | bizqısharallıq tülbüz | sizqısharallıq tülsüz | alaqısharallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to grow shorter? | menqısharallıqmıma? qısharallıqmamı? | senqısharallıqmısa? | olqısharallıqmıdı? | bizqısharallıqmıbız? qısharallıqbızmı? | sizqısharallıqmısız? | alaqısharallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to grow shorter? | menqısharallıq tülmüme? | senqısharallıq tülmüse? | olqısharallıq tülmüdü? | bizqısharallıq tülmübüz? | sizqısharallıq tülmüsüz? | alaqısharallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to grow shorter | menqısharalır edimqısharalır em | senqısharalır edingqısharalır eng | olqısharalır ediqısharalır ed | bizqısharalır edikqısharalır ek | sizqısharalır edigizqısharalır egiz | alaqısharalır edileqısharalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to grow shorter | menqısharalmaz edimqısharalmaz em | senqısharalmaz edingqısharalmaz eng | olqısharalmaz ediqısharalmaz ed | bizqısharalmaz edikqısharalmaz ek | sizqısharalmaz edigizqısharalmaz egiz | alaqısharalmaz edileqısharalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to grow shorter | senqısharalğınqısharalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to grow shorter | senqısharalmağınqısharalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be growing shorter | menqıshara bolmazma | senqıshara bolmazsa | olqıshara bolmaz | bizqıshara bolmazbız | sizqıshara bolmazsız | alaqıshara bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be growing shorter (emphatic) | menqısharmay bolmazma | senqısharmay bolmazsa | olqısharmay bolmaz | bizqısharmay bolmazbız | sizqısharmay bolmazsız | alaqısharmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of growing shorter | menqıshara tura bolmazma | senqıshara tura bolmazsa | olqıshara tura bolmaz | bizqıshara tura bolmazbız | sizqıshara tura bolmazsız | alaqıshara tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not growing shorter (emphatic) | menqısharmay tura bolmazma | senqısharmay tura bolmazsa | olqısharmay tura bolmaz | bizqısharmay tura bolmazbız | sizqısharmay tura bolmazsız | alaqısharmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not growing shorter | menqısharmay turama | senqısharmay turasa | olqısharmay turadı | bizqısharmay turabız | sizqısharmay turasız | alaqısharmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not growing shorter | menqısharmay turmayma | senqısharmay turmaysa | olqısharmay turmaydı | bizqısharmay turmaybız | sizqısharmay turmaysız | alaqısharmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not growing shorter? | menqısharmay turmaymıma | senqısharmay turmaymısa | olqısharmay turmaymıdı | bizqısharmay turmaymıbız | sizqısharmay turmaymısız | alaqısharmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have grown shorter | menqısharğan bolmazma | senqısharğan bolmazsa | olqısharğan bolmaz | bizqısharğan bolmazbız | sizqısharğan bolmazsız | alaqısharğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have grown shorter (emphatic) | menqısharmağan bolmazma | senqısharmağan bolmazsa | olqısharmağan bolmaz | bizqısharmağan bolmazbız | sizqısharmağan bolmazsız | alaqısharmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had grown shorter | menqısharğan bolmasam | senqısharğan bolmasang | olqısharğan bolmasa | bizqısharğan bolmasaq | sizqısharğan bolmasağız | alaqısharğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't grown shorter | menqısharmağan bolmasam | senqısharmağan bolmasang | olqısharmağan bolmasa | bizqısharmağan bolmasaq | sizqısharmağan bolmasağız | alaqısharmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to grow shorter | menqısharlıq bolmazma | senqısharlıq bolmazsa | olqısharlıq bolmaz | bizqısharlıq bolmazbız | sizqısharlıq bolmazsız | alaqısharlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to grow shorter (emphatic) | menqısharmazlıq bolmazma | senqısharmazlıq bolmazsa | olqısharmazlıq bolmaz | bizqısharmazlıq bolmazbız | sizqısharmazlıq bolmazsız | alaqısharmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to grow shorter | menqısharlıq bolmasam | senqısharlıq bolmasang | olqısharlıq bolmasa | bizqısharlıq bolmasaq | sizqısharlıq bolmasağız | alaqısharlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to grow shorter | menqısharmazlıq bolmasam | senqısharmazlıq bolmasang | olqısharmazlıq bolmasa | bizqısharmazlıq bolmasaq | sizqısharmazlıq bolmasağız | alaqısharmazlıq bolmasala |