qım-tım
/qɯm-tɯm/ · plural qım-tımla
1. desire, wish; what a person longs for
- jaşla keslerini qım-tımların bildirdile — the boys made their wishes known
- Seni qım-tımıŋ nedi? — What is your wish?
2. secret love affair, flirtation
- qım-tım haparı çığadı — news of a secret love affair is coming out
3. intention, wish or readiness to do something — Used in qım-tım eterge "intend, be about to, want to do something".
- aytırğa qım-tım etdim — I was about to say it
- ol keterge qım-tım etedi — he is about to leave
- barırğa qım-tım etdik — we were about to go
4. hint, allusion — Used in qım-tım eterge "hint, allude, mention indirectly".
- barırğa deb qım-tım etdik — we hinted that we wanted to go
- Ramazanŋa qarab, qım-tım etdile — looking at Ramazan, they dropped hints
5. anxiety, unease, restlessness — Used in qım-tım eterge "be uneasy, worry".
- Nazir qım-tım etdi, qızardı — Nazir grew uneasy, turned red
- amalsız boldum, qım-tım etdim — I was at a loss, I grew uneasy
- jıyılğanla qım-tım ete tebregendile — those gathered had begun to grow restless
- jaş qım-tım boldu — the boy grew uneasy
Expressions
- qım-tım eterge — be tongue-tied
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qım-tımthe desire | qım-tımımmy desire | qım-tımıŋyour desire | qım-tımıhis desire | qım-tımıbızour desire | qım-tımığızyou all's desire | qım-tımlarıtheir desires |
| Genitive | qım-tımnıthe desire's | qım-tımımımy desire's | qım-tımıŋıyour desire's | qım-tımınıhis desire's | qım-tımıbıznıour desire's | qım-tımığıznıyou all's desire's | qım-tımlarınıtheir desires' |
| Accusative | qım-tımnıthe desire (as the object) | qım-tımımımy desire (as the object) | qım-tımıŋıyour desire (as the object) | qım-tımınhis desire (as the object) | qım-tımıbıznıour desire (as the object) | qım-tımığıznıyou all's desire (as the object) | qım-tımlarıntheir desires (as the object) |
| Dative | qım-tımğato the desire | qım-tımımato my desire | qım-tımıŋato your desire | qım-tımınato his desire | qım-tımıbızğato our desire | qım-tımığızğato you all's desire | qım-tımlarınato their desires |
| Locative | qım-tımdain / at the desire | qım-tımımdain / at my desire | qım-tımıŋdain / at your desire | qım-tımındain / at his desire | qım-tımıbızdain / at our desire | qım-tımığızdain / at you all's desire | qım-tımlarındain / at their desires |
| Ablative | qım-tımdanfrom the desire | qım-tımımdanfrom my desire | qım-tımıŋdanfrom your desire | qım-tımındanfrom his desire | qım-tımıbızdanfrom our desire | qım-tımığızdanfrom you all's desire | qım-tımlarındanfrom their desires |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | qım-tımlathe desires | qım-tımlarımmy desires | qım-tımlarıŋyour desires | qım-tımlarıhis desires | qım-tımlarıbızour desires | qım-tımlarığızyou all's desires | qım-tımlarıtheir desires |
| Genitive | qım-tımlanıthe desires' | qım-tımlarımımy desires' | qım-tımlarıŋıyour desires' | qım-tımlarınıhis desires' | qım-tımlarıbıznıour desires' | qım-tımlarığıznıyou all's desires' | qım-tımlarınıtheir desires' |
| Accusative | qım-tımlanıthe desires (as the object) | qım-tımlarımımy desires (as the object) | qım-tımlarıŋıyour desires (as the object) | qım-tımlarınhis desires (as the object) | qım-tımlarıbıznıour desires (as the object) | qım-tımlarığıznıyou all's desires (as the object) | qım-tımlarıntheir desires (as the object) |
| Dative | qım-tımlağato the desires | qım-tımlarımato my desires | qım-tımlarıŋato your desires | qım-tımlarınato his desires | qım-tımlarıbızğato our desires | qım-tımlarığızğato you all's desires | qım-tımlarınato their desires |
| Locative | qım-tımladain / at the desires | qım-tımlarımdain / at my desires | qım-tımlarıŋdain / at your desires | qım-tımlarındain / at his desires | qım-tımlarıbızdain / at our desires | qım-tımlarığızdain / at you all's desires | qım-tımlarındain / at their desires |
| Ablative | qım-tımladanfrom the desires | qım-tımlarımdanfrom my desires | qım-tımlarıŋdanfrom your desires | qım-tımlarındanfrom his desires | qım-tımlarıbızdanfrom our desires | qım-tımlarığızdanfrom you all's desires | qım-tımlarındanfrom their desires |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: qım-tımları can mean "his / her desires", "their desire", or "their desires" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.