hılew / qılew
/xɯlew/, /qɯlew/
1. flimsy, rickety, unsound, shaky
- hılew köpür — a rickety bridge
- hılew orunduq — a rickety bed
- üy hılew bolğandı — the house has become unsound
- hılew şindik — a shaky chair
2. frail, sickly, weak, puny
- hılew adam — a frail person
- hılew sanla — a frail body
- qartlıq meni hılew etdi — old age has left me frail
- hılew at — a feeble horse
- ol awruwdan hılew bolğandı — he has grown weak from illness
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | hılewmeI am flimsy | hılewseyou are flimsy | hılewdühe is flimsy | hılewbüzwe are flimsy | hılewsüzyou all are flimsy | hılewdülethey are flimsy |
| comparative — more | hılewrekmeI am flimsier | hılewrekseyou are flimsier | hılewrekdihe is flimsier | hılewrekbizwe are flimsier | hılewreksizyou all are flimsier | hılewrekdilethey are flimsier |
| intensifier — very | bek hılewmeI am very flimsy | bek hılewseyou are very flimsy | bek hılewdühe is very flimsy | bek hılewbüzwe are very flimsy | bek hılewsüzyou all are very flimsy | bek hılewdülethey are very flimsy |
| superlative — most | em hılewmeI am the flimsiest | em hılewseyou are the flimsiest | em hılewdühe is the flimsiest | em hılewbüzwe are the flimsiest | em hılewsüzyou all are the flimsiest | em hılewdülethey are the flimsiest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden hılewdü — "compared to me, he is flimsy."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki hılewdümine is flimsy | seniki hılewdüyours is flimsy | anıqı hılewdühis is flimsy | bizniki hılewdüours is flimsy | sizniki hılewdüyours (pl.) is flimsy | alanıqı hılewdütheirs is flimsy |
| comparative — more | meniki hılewrekdimine is flimsier | seniki hılewrekdiyours is flimsier | anıqı hılewrekdihis is flimsier | bizniki hılewrekdiours is flimsier | sizniki hılewrekdiyours (pl.) is flimsier | alanıqı hılewrekditheirs is flimsier |
| intensifier — very | meniki bek hılewdümine is very flimsy | seniki bek hılewdüyours is very flimsy | anıqı bek hılewdühis is very flimsy | bizniki bek hılewdüours is very flimsy | sizniki bek hılewdüyours (pl.) is very flimsy | alanıqı bek hılewdütheirs is very flimsy |
| superlative — most | meniki em hılewdümine is the flimsiest | seniki em hılewdüyours is the flimsiest | anıqı em hılewdühis is the flimsiest | bizniki em hılewdüours is the flimsiest | sizniki em hılewdüyours (pl.) is the flimsiest | alanıqı em hılewdütheirs is the flimsiest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile hılewdülemine are flimsy | senikile hılewdüleyours are flimsy | anıqıla hılewdülehis are flimsy | biznikile hılewdüleours are flimsy | siznikile hılewdüleyours (pl.) are flimsy | alanıqıla hılewdületheirs are flimsy |
| comparative — more | menikile hılewrekdilemine are flimsier | senikile hılewrekdileyours are flimsier | anıqıla hılewrekdilehis are flimsier | biznikile hılewrekdileours are flimsier | siznikile hılewrekdileyours (pl.) are flimsier | alanıqıla hılewrekdiletheirs are flimsier |
| intensifier — very | menikile bek hılewdülemine are very flimsy | senikile bek hılewdüleyours are very flimsy | anıqıla bek hılewdülehis are very flimsy | biznikile bek hılewdüleours are very flimsy | siznikile bek hılewdüleyours (pl.) are very flimsy | alanıqıla bek hılewdületheirs are very flimsy |
| superlative — most | menikile em hılewdülemine are the flimsiest | senikile em hılewdüleyours are the flimsiest | anıqıla em hılewdülehis are the flimsiest | biznikile em hılewdüleours are the flimsiest | siznikile em hılewdüleyours (pl.) are the flimsiest | alanıqıla em hılewdületheirs are the flimsiest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu hılewdü, bıla hılewdüle. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".