butarğa
/butarʁa/
1. chop, chop down, lop off, prune
- terekni butarğa — to chop down a tree
- terekni butaqların butarğa — to lop off the tree's branches
- butaqlanı butarğa — to lop off branches
- atam terekni butadı — my father chopped down the tree
- atam butaqlanı butaydı — my father is cutting off the branches
2. hack, slash, cut down with a blade
- qılıç bla butarğa — to hack with a sword
- jawnu qılıç bla butadı — he cut down the enemy with a sword
- jawnu butab — hacking down the enemy
- anı qama bla butadıla — they hacked it with a dagger
Conjugation
Common forms
- butaydıhe is chopping
- butadıhe chopped
- butağandıhe has chopped
- butarhe will chop
- butarıqdıhe is going to chop
- butay edihe was chopping
- butasaif he chops
- buta!chop!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is chopping | menbutayma | senbutaysa | olbutaydı | bizbutaybız | sizbutaysız | alabutaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not chopping | menbutamayma | senbutamaysa | olbutamaydı | bizbutamaybız | sizbutamaysız | alabutamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he chopping? | menbutaymıma? butaymamı? | senbutaymısa? | olbutaymıdı? | bizbutaymıbız? butaybızmı? | sizbutaymısız? | alabutaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he chopping? | menbutamaymıma? butamaymamı? | senbutamaymısa? | olbutamaymıdı? | bizbutamaymıbız? butamaybızmı? | sizbutamaymısız? | alabutamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually chops | menbutawçanma | senbutawçansa | olbutawçandı | bizbutawçanbız | sizbutawçansız | alabutawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually chop | menbutawçan tülme | senbutawçan tülse | olbutawçan tüldü | bizbutawçan tülbüz | sizbutawçan tülsüz | alabutawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually chop? | menbutawçanmıma? butawçanmamı? | senbutawçanmısa? | olbutawçanmıdı? | bizbutawçanmıbız? butawçanbızmı? | sizbutawçanmısız? | alabutawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually chop? | menbutawçan tülmüme? | senbutawçan tülmüse? | olbutawçan tülmüdü? | bizbutawçan tülmübüz? | sizbutawçan tülmüsüz? | alabutawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has chopped and remains so | olbutabdı | alabutabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he chopped? | olbutabmıdı? | alabutabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of chopping | menbutay turama | senbutay turasa | olbutay turadı | bizbutay turabız | sizbutay turasız | alabutay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of chopping | menbutay turmayma | senbutay turmaysa | olbutay turmaydı | bizbutay turmaybız | sizbutay turmaysız | alabutay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of chopping? | menbutay turamıma? butay turamamı? | senbutay turamısa? | olbutay turamıdı? | bizbutay turamıbız? butay turabızmı? | sizbutay turamısız? | alabutay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of chopping? | menbutay turmaymıma? butay turmaymamı? | senbutay turmaymısa? | olbutay turmaymıdı? | bizbutay turmaymıbız? butay turmaybızmı? | sizbutay turmaymısız? | alabutay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he chopped | menbutadım | senbutadıŋ | olbutadı | bizbutadıq | sizbutadığız | alabutadıla |
| Simple past (definite)he didn't chop | menbutamadım | senbutamadıŋ | olbutamadı | bizbutamadıq | sizbutamadığız | alabutamadıla |
| Simple past (definite)did he chop? | menbutadımmı? | senbutadıŋmı? | olbutadımı? | bizbutadıqmı? | sizbutadığızmı? | alabutadılamı? |
| Simple past (definite)didn't he chop? | menbutamadımmı? | senbutamadıŋmı? | olbutamadımı? | bizbutamadıqmı? | sizbutamadığızmı? | alabutamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has chopped | menbutağanma | senbutağansa | olbutağandı | bizbutağanbız | sizbutağansız | alabutağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't chopped | menbutamağanma | senbutamağansa | olbutamağandı | bizbutamağanbız | sizbutamağansız | alabutamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he chopped? | menbutağanmıma? butağanmamı? | senbutağanmısa? | olbutağanmıdı? | bizbutağanmıbız? butağanbızmı? | sizbutağanmısız? | alabutağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he chopped? | menbutamağanmıma? butamağanmamı? | senbutamağanmısa? | olbutamağanmıdı? | bizbutamağanmıbız? butamağanbızmı? | sizbutamağanmısız? | alabutamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will chop | menbutarma | senbutarsa | olbutar | bizbutarbız | sizbutarsız | alabutarla |
| Indefinite future (future I)he won't chop | menbutamazma | senbutamazsa | olbutamaz | bizbutamazbız | sizbutamazsız | alabutamazla |
| Indefinite future (future I)will he chop? | menbutarmıma? butarmamı? | senbutarmısa? | olbutarmı? | bizbutarmıbız? butarbızmı? | sizbutarmısız? | alabutarmıla? butarlamı? |
| Indefinite future (future I)won't he chop? | menbutamazmıma? butamazmamı? | senbutamazmısa? | olbutamazmı? | bizbutamazmıbız? butamazbızmı? | sizbutamazmısız? | alabutamazmıla? butamazlamı? |
| Definite future (future II)he is going to chop | menbutarıqma | senbutarıqsa | olbutarıqdı | bizbutarıqbız | sizbutarıqsız | alabutarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to chop | menbutarıq tülme | senbutarıq tülse | olbutarıq tüldü | bizbutarıq tülbüz | sizbutarıq tülsüz | alabutarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to chop? | menbutarıqmıma? butarıqmamı? | senbutarıqmısa? | olbutarıqmıdı? | bizbutarıqmıbız? butarıqbızmı? | sizbutarıqmısız? | alabutarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to chop? | menbutarıq tülmüme? | senbutarıq tülmüse? | olbutarıq tülmüdü? | bizbutarıq tülmübüz? | sizbutarıq tülmüsüz? | alabutarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had chopped | menbutağan edimbutağanem | senbutağan ediŋbutağaneŋ | olbutağan edibutağaned | bizbutağan edikbutağanek | sizbutağan edigizbutağanegiz | alabutağan edilebutağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't chopped | menbutamağan edimbutamağanem | senbutamağan ediŋbutamağaneŋ | olbutamağan edibutamağaned | bizbutamağan edikbutamağanek | sizbutamağan edigizbutamağanegiz | alabutamağan edilebutamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was chopping | menbutay edimbutayem | senbutay ediŋbutayeŋ | olbutay edibutayed | bizbutay edikbutayek | sizbutay edigizbutayegiz | alabutay edilebutayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't chopping | menbutamay edimbutamayem | senbutamay ediŋbutamayeŋ | olbutamay edibutamayed | bizbutamay edikbutamayek | sizbutamay edigizbutamayegiz | alabutamay edilebutamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to chop | menbutawçan edimbutawçanem | senbutawçan ediŋbutawçaneŋ | olbutawçan edibutawçaned | bizbutawçan edikbutawçanek | sizbutawçan edigizbutawçanegiz | alabutawçan edilebutawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to chop | menbutawçan tül edimbutawçan tül em | senbutawçan tül ediŋbutawçan tül eŋ | olbutawçan tül edibutawçan tül ed | bizbutawçan tül edikbutawçan tül ek | sizbutawçan tül edigizbutawçan tül egiz | alabutawçan tül edilebutawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had chopped and remained so | olbutab edi | alabutab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't chopped | olbutab tül edi | alabutab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of chopping | menbutay tura edimbutay turaem | senbutay tura ediŋbutay turaeŋ | olbutay tura edibutay turaed | bizbutay tura edikbutay turaek | sizbutay tura edigizbutay turaegiz | alabutay tura edilebutay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of chopping | menbutay turmay edimbutay turmayem | senbutay turmay ediŋbutay turmayeŋ | olbutay turmay edibutay turmayed | bizbutay turmay edikbutay turmayek | sizbutay turmay edigizbutay turmayegiz | alabutay turmay edilebutay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would chop | menbutar edimbutar em | senbutar ediŋbutar eŋ | olbutar edibutar ed | bizbutar edikbutar ek | sizbutar edigizbutar egiz | alabutar edilebutar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't chop | menbutamaz edimbutamaz em | senbutamaz ediŋbutamaz eŋ | olbutamaz edibutamaz ed | bizbutamaz edikbutamaz ek | sizbutamaz edigizbutamaz egiz | alabutamaz edilebutamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have chopped | menbutarıq edimbutarıq em | senbutarıq ediŋbutarıq eŋ | olbutarıq edibutarıq ed | bizbutarıq edikbutarıq ek | sizbutarıq edigizbutarıq egiz | alabutarıq edilebutarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have chopped | menbutarıq tül edimbutarıq tül em | senbutarıq tül ediŋbutarıq tül eŋ | olbutarıq tül edibutarıq tül ed | bizbutarıq tül edikbutarıq tül ek | sizbutarıq tül edigizbutarıq tül egiz | alabutarıq tül edilebutarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he chops | menbutasam | senbutasaŋ | olbutasa | bizbutasaq | sizbutasağız | alabutasala |
| Conditionalif he doesn't chop | menbutamasam | senbutamasaŋ | olbutamasa | bizbutamasaq | sizbutamasağız | alabutamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is chopping | menbutay esem | senbutay eseŋ | olbutay ese | bizbutay esek | sizbutay esegiz | alabutay esele |
| Conditional, present realif he is not chopping | menbutamay esem | senbutamay eseŋ | olbutamay ese | bizbutamay esek | sizbutamay esegiz | alabutamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he chopped | menbutasam edibutasam ed | senbutasaŋ edibutasaŋ ed | olbutasa edibutasaed | bizbutasaq edibutasaq ed | sizbutasağız edibutasağız ed | alabutasala edibutasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't chop | menbutamasam edibutamasam ed | senbutamasaŋ edibutamasaŋ ed | olbutamasa edibutamasaed | bizbutamasaq edibutamasaq ed | sizbutamasağız edibutamasağız ed | alabutamasala edibutamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Progressive conditionalif he keeps chopping | menbutay tursam | senbutay tursaŋ | olbutay tursa | bizbutay tursaq | sizbutay tursağız | alabutay tursala |
| Progressive conditionalif he keeps on not chopping | menbutamay tursam | senbutamay tursaŋ | olbutamay tursa | bizbutamay tursaq | sizbutamay tursağız | alabutamay tursala |
| Progressive conditionalno such form | ||||||
| Progressive conditionalno such form | ||||||
| Progressive conditional, present realif he is in the middle of chopping | menbutay tura esem | senbutay tura eseŋ | olbutay tura ese | bizbutay tura esek | sizbutay tura esegiz | alabutay tura esele |
| Progressive conditional, present realif he keeps on not chopping | menbutamay tura esem | senbutamay tura eseŋ | olbutamay tura ese | bizbutamay tura esek | sizbutamay tura esegiz | alabutamay tura esele |
| Progressive conditional, present realno such form | ||||||
| Progressive conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he chopped | menbutadım esem | senbutadıŋ eseŋ | olbutadı ese | bizbutadıq esek | sizbutadığız esegiz | alabutadıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't chop | menbutamadım esem | senbutamadıŋ eseŋ | olbutamadı ese | bizbutamadıq esek | sizbutamadığız esegiz | alabutamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did chop (indeed) | menbutağan esem | senbutağan eseŋ | olbutağan ese | bizbutağan esek | sizbutağan esegiz | alabutağan esele |
| Conditional, past realif he didn't chop (indeed) | menbutamağan esem | senbutamağan eseŋ | olbutamağan ese | bizbutamağan esek | sizbutamağan esegiz | alabutamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had chopped | menbutağan bolsam | senbutağan bolsaŋ | olbutağan bolsa | bizbutağan bolsaq | sizbutağan bolsağız | alabutağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't chopped | menbutamağan bolsam | senbutamağan bolsaŋ | olbutamağan bolsa | bizbutamağan bolsaq | sizbutamağan bolsağız | alabutamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had chopped | menbutağan bolsam edibutağan bolsam ed | senbutağan bolsaŋ edibutağan bolsaŋ ed | olbutağan bolsa edibutağan bolsaed | bizbutağan bolsaq edibutağan bolsaq ed | sizbutağan bolsağız edibutağan bolsağız ed | alabutağan bolsala edibutağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't chopped | menbutamağan bolsam edibutamağan bolsam ed | senbutamağan bolsaŋ edibutamağan bolsaŋ ed | olbutamağan bolsa edibutamağan bolsaed | bizbutamağan bolsaq edibutamağan bolsaq ed | sizbutamağan bolsağız edibutamağan bolsağız ed | alabutamağan bolsala edibutamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will chop | menbutar esem | senbutar eseŋ | olbutar ese | bizbutar esek | sizbutar esegiz | alabutar esele |
| Conditional, aoristif he won't chop | menbutamaz esem | senbutamaz eseŋ | olbutamaz ese | bizbutamaz esek | sizbutamaz esegiz | alabutamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to chop | menbutarıq esem | senbutarıq eseŋ | olbutarıq ese | bizbutarıq esek | sizbutarıq esegiz | alabutarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to chop | menbutarıq tül esem | senbutarıq tül eseŋ | olbutarıq tül ese | bizbutarıq tül esek | sizbutarıq tül esegiz | alabutarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to chop | menbutarıq bolsam | senbutarıq bolsaŋ | olbutarıq bolsa | bizbutarıq bolsaq | sizbutarıq bolsağız | alabutarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to chop | menbutamazlıq bolsam | senbutamazlıq bolsaŋ | olbutamazlıq bolsa | bizbutamazlıq bolsaq | sizbutamazlıq bolsağız | alabutamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso butadıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be chopping | menbutay bolurma | senbutay bolursa | olbutay bolur | bizbutay bolurbuz | sizbutay bolursuz | alabutay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be chopping | menbutamay bolurma | senbutamay bolursa | olbutamay bolur | bizbutamay bolurbuz | sizbutamay bolursuz | alabutamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of chopping | menbutay tura bolurma | senbutay tura bolursa | olbutay tura bolur | bizbutay tura bolurbuz | sizbutay tura bolursuz | alabutay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not chopping | menbutamay tura bolurma | senbutamay tura bolursa | olbutamay tura bolur | bizbutamay tura bolurbuz | sizbutamay tura bolursuz | alabutamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have chopped | menbutağan bolurma | senbutağan bolursa | olbutağan bolur | bizbutağan bolurbuz | sizbutağan bolursuz | alabutağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have chopped | menbutamağan bolurma | senbutamağan bolursa | olbutamağan bolur | bizbutamağan bolurbuz | sizbutamağan bolursuz | alabutamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to chop | menbutarıq bolurma | senbutarıq bolursa | olbutarıq bolur | bizbutarıq bolurbuz | sizbutarıq bolursuz | alabutarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to chop | menbutamazlıq bolurma | senbutamazlıq bolursa | olbutamazlıq bolur | bizbutamazlıq bolurbuz | sizbutamazlıq bolursuz | alabutamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it chop | menbutayım | senbuta! | olbutasın | bizbutayıq | sizbutağız! | alabutasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not chop | menbutamayım | senbutama! | olbutamasın | bizbutamayıq | sizbutamağız! | alabutamasınla |
| Commands & suggestionsshould he chop? | menbutayımmı? | olbutasınmı? | bizbutayıqmı? | alabutasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not chop? | menbutamayımmı? | olbutamasınmı? | bizbutamayıqmı? | alabutamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it chop | senbutaçı2 | olbutasınçı | sizbutaçığız | alabutasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not chop | senbutamaçı2 | olbutamasınçı | sizbutamaçığız | alabutamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you chop | senbutağınbutağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not chop | senbutamağınbutamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he chopped | menbutağay edim butağa edim | senbutağay ediŋ butağa ediŋ | olbutağay edi butağa edi | bizbutağay edik butağa edik | sizbutağay edigiz butağa edigiz | alabutağay edile butağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not chop | menbutamağay edim butamağa edim | senbutamağay ediŋ butamağa ediŋ | olbutamağay edi butamağa edi | bizbutamağay edik butamağa edik | sizbutamağay edigiz butamağa edigiz | alabutamağay edile butamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to chop | menbutamağa qoyayımbutama qoyayım | senbutamağa qoy!butama qoy! | olbutamağa qoysunbutama qoysun | bizbutamağa qoyayıqbutama qoyayıq | sizbutamağa qoyuğuz!butama qoyuğuz! | alabutamağa qoysunlabutama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to chop | menbutamağa qoymayımbutama qoymayım | senbutamağa qoyma!butama qoyma! | olbutamağa qoymasınbutama qoymasın | bizbutamağa qoymayıqbutama qoymayıq | sizbutamağa qoymağız!butama qoymağız! | alabutamağa qoymasınlabutama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to chop? | menbutamağa qoyayımmı?butama qoyayımmı? | olbutamağa qoysunmu?butama qoysunmu? | bizbutamağa qoyayıqmı?butama qoyayıqmı? | alabutamağa qoysunlamı?butama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to chop? | menbutamağa qoymayımmı?butama qoymayımmı? | olbutamağa qoymasınmı?butama qoymasınmı? | bizbutamağa qoymayıqmı?butama qoymayıqmı? | alabutamağa qoymasınlamı?butama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to chop | menbutamağa qoyamabutama qoyama | senbutamağa qoyasabutama qoyasa | olbutamağa qoyadıbutama qoyadı | bizbutamağa qoyabızbutama qoyabız | sizbutamağa qoyasızbutama qoyasız | alabutamağa qoyadılabutama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to chop | menbutamağa qoymaymabutama qoymayma | senbutamağa qoymaysabutama qoymaysa | olbutamağa qoymaydıbutama qoymaydı | bizbutamağa qoymaybızbutama qoymaybız | sizbutamağa qoymaysızbutama qoymaysız | alabutamağa qoymaydılabutama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to chop? | menbutamağa qoyamıma?butama qoyamıma? | senbutamağa qoyamısa?butama qoyamısa? | olbutamağa qoyamıdı?butama qoyamıdı? | bizbutamağa qoyamıbız?butama qoyamıbız? | sizbutamağa qoyamısız?butama qoyamısız? | alabutamağa qoyamıdıla?butama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to chop? | menbutamağa qoymaymıma?butama qoymaymıma? | senbutamağa qoymaymısa?butama qoymaymısa? | olbutamağa qoymaymıdı?butama qoymaymıdı? | bizbutamağa qoymaymıbız?butama qoymaymıbız? | sizbutamağa qoymaymısız?butama qoymaymısız? | alabutamağa qoymaymıdıla?butama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to chop | menbutamağa qoydumbutama qoydum | senbutamağa qoyduŋbutama qoyduŋ | olbutamağa qoydubutama qoydu | bizbutamağa qoyduqbutama qoyduq | sizbutamağa qoyduğuzbutama qoyduğuz | alabutamağa qoydulabutama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to chop | menbutamağa qoymadımbutama qoymadım | senbutamağa qoymadıŋbutama qoymadıŋ | olbutamağa qoymadıbutama qoymadı | bizbutamağa qoymadıqbutama qoymadıq | sizbutamağa qoymadığızbutama qoymadığız | alabutamağa qoymadılabutama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to chop? | menbutamağa qoydummu?butama qoydummu? | senbutamağa qoyduŋmu?butama qoyduŋmu? | olbutamağa qoydumu?butama qoydumu? | bizbutamağa qoyduqmu?butama qoyduqmu? | sizbutamağa qoyduğuzmu?butama qoyduğuzmu? | alabutamağa qoydulamı?butama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to chop? | menbutamağa qoymadımmı?butama qoymadımmı? | senbutamağa qoymadıŋmı?butama qoymadıŋmı? | olbutamağa qoymadımı?butama qoymadımı? | bizbutamağa qoymadıqmı?butama qoymadıqmı? | sizbutamağa qoymadığızmı?butama qoymadığızmı? | alabutamağa qoymadılamı?butama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can chop | menbutayalama | senbutayalasa | olbutayaladı | bizbutayalabız | sizbutayalasız | alabutayaladıla |
| Ability — presenthe can't chop | menbutayalmayma | senbutayalmaysa | olbutayalmaydı | bizbutayalmaybız | sizbutayalmaysız | alabutayalmaydıla |
| Ability — presentcan he chop? | menbutayalamıma? butayalamamı? | senbutayalamısa? | olbutayalamıdı? | bizbutayalamıbız? butayalabızmı? | sizbutayalamısız? | alabutayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he chop? | menbutayalmaymıma? butayalmaymamı? | senbutayalmaymısa? | olbutayalmaymıdı? | bizbutayalmaymıbız? butayalmaybızmı? | sizbutayalmaymısız? | alabutayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can chop | menbutayalsam | senbutayalsaŋ | olbutayalsa | bizbutayalsaq | sizbutayalsağız | alabutayalsala |
| Ability — if I can…if he can't chop | menbutayalmasam | senbutayalmasaŋ | olbutayalmasa | bizbutayalmasaq | sizbutayalmasağız | alabutayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to chop | menbutayaldım | senbutayaldıŋ | olbutayaldı | bizbutayaldıq | sizbutayaldığız | alabutayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not chop | menbutayalmadım | senbutayalmadıŋ | olbutayalmadı | bizbutayalmadıq | sizbutayalmadığız | alabutayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to chop? | menbutayaldımmı? | senbutayaldıŋmı? | olbutayaldımı? | bizbutayaldıqmı? | sizbutayaldığızmı? | alabutayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he chop? | menbutayalmadımmı? | senbutayalmadıŋmı? | olbutayalmadımı? | bizbutayalmadıqmı? | sizbutayalmadığızmı? | alabutayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to chop | menbutayalğanma | senbutayalğansa | olbutayalğandı | bizbutayalğanbız | sizbutayalğansız | alabutayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to chop | menbutayalmağanma | senbutayalmağansa | olbutayalmağandı | bizbutayalmağanbız | sizbutayalmağansız | alabutayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to chop? | menbutayalğanmıma? butayalğanmamı? | senbutayalğanmısa? | olbutayalğanmıdı? | bizbutayalğanmıbız? butayalğanbızmı? | sizbutayalğanmısız? | alabutayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to chop? | menbutayalmağanmıma? butayalmağanmamı? | senbutayalmağanmısa? | olbutayalmağanmıdı? | bizbutayalmağanmıbız? butayalmağanbızmı? | sizbutayalmağanmısız? | alabutayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to chop | menbutayalğan edimbutayalğanem | senbutayalğan ediŋbutayalğaneŋ | olbutayalğan edibutayalğaned | bizbutayalğan edikbutayalğanek | sizbutayalğan edigizbutayalğanegiz | alabutayalğan edilebutayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to chop | menbutayalmağan edimbutayalmağanem | senbutayalmağan ediŋbutayalmağaneŋ | olbutayalmağan edibutayalmağaned | bizbutayalmağan edikbutayalmağanek | sizbutayalmağan edigizbutayalmağanegiz | alabutayalmağan edilebutayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could chop | menbutayala edimbutayalaem | senbutayala ediŋbutayalaeŋ | olbutayala edibutayalaed | bizbutayala edikbutayalaek | sizbutayala edigizbutayalaegiz | alabutayala edilebutayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not chop | menbutayalmay edimbutayalmayem | senbutayalmay ediŋbutayalmayeŋ | olbutayalmay edibutayalmayed | bizbutayalmay edikbutayalmayek | sizbutayalmay edigizbutayalmayegiz | alabutayalmay edilebutayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to chop | menbutayalırma | senbutayalırsa | olbutayalır | bizbutayalırbız | sizbutayalırsız | alabutayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to chop | menbutayalmazma | senbutayalmazsa | olbutayalmaz | bizbutayalmazbız | sizbutayalmazsız | alabutayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to chop? | menbutayalırmıma? butayalırmamı? | senbutayalırmısa? | olbutayalırmı? | bizbutayalırmıbız? butayalırbızmı? | sizbutayalırmısız? | alabutayalırmıla? butayalırlamı? |
| Ability — future Iwon't he be able to chop? | menbutayalmazmıma? butayalmazmamı? | senbutayalmazmısa? | olbutayalmazmı? | bizbutayalmazmıbız? butayalmazbızmı? | sizbutayalmazmısız? | alabutayalmazmıla? butayalmazlamı? |
| Ability — future IIhe is going to be able to chop | menbutayallıqma | senbutayallıqsa | olbutayallıqdı | bizbutayallıqbız | sizbutayallıqsız | alabutayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to chop | menbutayallıq tülme | senbutayallıq tülse | olbutayallıq tüldü | bizbutayallıq tülbüz | sizbutayallıq tülsüz | alabutayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to chop? | menbutayallıqmıma? butayallıqmamı? | senbutayallıqmısa? | olbutayallıqmıdı? | bizbutayallıqmıbız? butayallıqbızmı? | sizbutayallıqmısız? | alabutayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to chop? | menbutayallıq tülmüme? | senbutayallıq tülmüse? | olbutayallıq tülmüdü? | bizbutayallıq tülmübüz? | sizbutayallıq tülmüsüz? | alabutayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to chop | menbutayalır edimbutayalır em | senbutayalır ediŋbutayalır eŋ | olbutayalır edibutayalır ed | bizbutayalır edikbutayalır ek | sizbutayalır edigizbutayalır egiz | alabutayalır edilebutayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to chop | menbutayalmaz edimbutayalmaz em | senbutayalmaz ediŋbutayalmaz eŋ | olbutayalmaz edibutayalmaz ed | bizbutayalmaz edikbutayalmaz ek | sizbutayalmaz edigizbutayalmaz egiz | alabutayalmaz edilebutayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to chop | senbutayalğınbutayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to chop | senbutayalmağınbutayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want tohe wants to chop | menbutarğa izleyme | senbutarğa izleyse | olbutarğa izleydi | bizbutarğa izleybiz | sizbutarğa izleysiz | alabutarğa izleydile |
| want tohe does not want to chop | menbutarğa izlemeyme | senbutarğa izlemeyse | olbutarğa izlemeydi | bizbutarğa izlemeybiz | sizbutarğa izlemeysiz | alabutarğa izlemeydile |
| would like tohe would like to chop | menbutarğa süeme | senbutarğa süese | olbutarğa süedi | bizbutarğa süebiz | sizbutarğa süesiz | alabutarğa süedile |
| would like tohe would not like to chop | menbutarğa süymeyme | senbutarğa süymeyse | olbutarğa süymeydi | bizbutarğa süymeybiz | sizbutarğa süymeysiz | alabutarğa süymeydile |
| hope tohe hopes to chop | menbutarğa umutlanama | senbutarğa umutlanasa | olbutarğa umutlanadı | bizbutarğa umutlanabız | sizbutarğa umutlanasız | alabutarğa umutlanadıla |
| hope tohe does not hope to chop | menbutarğa umutlanmayma | senbutarğa umutlanmaysa | olbutarğa umutlanmaydı | bizbutarğa umutlanmaybız | sizbutarğa umutlanmaysız | alabutarğa umutlanmaydıla |
| be about tohe is about to chop | menbutarğa deb turama | senbutarğa deb turasa | olbutarğa deb turadı | bizbutarğa deb turabız | sizbutarğa deb turasız | alabutarğa deb turadıla |
| be about tohe is not about to chop | menbutarğa deb turmayma | senbutarğa deb turmaysa | olbutarğa deb turmaydı | bizbutarğa deb turmaybız | sizbutarğa deb turmaysız | alabutarğa deb turmaydıla |
| Need and obligation | ||||||
| need tohe needs to chop | menbutarğa kerekme | senbutarğa kerekse | olbutarğa kerekdi | bizbutarğa kerekbiz | sizbutarğa kereksiz | alabutarğa kerekdile |
| need tohe does not need to chop | menbutarğa kerek tülme | senbutarğa kerek tülse | olbutarğa kerek tüldü | bizbutarğa kerek tülbüz | sizbutarğa kerek tülsüz | alabutarğa kerek tüldüle |
| have tohe has to chop | menmenŋe butarğa tüşedi | sensenŋe butarğa tüşedi | olaŋa butarğa tüşedi | bizbizge butarğa tüşedi | sizsizge butarğa tüşedi | alaalağa butarğa tüşedi |
| have tohe does not have to chop | menmenŋe butarğa tüşmeydi | sensenŋe butarğa tüşmeydi | olaŋa butarğa tüşmeydi | bizbizge butarğa tüşmeydi | sizsizge butarğa tüşmeydi | alaalağa butarğa tüşmeydi |
| be obliged tohe is obliged to chop | menbutarğa borçluma | senbutarğa borçlusa | olbutarğa borçludu | bizbutarğa borçlubuz | sizbutarğa borçlusuz | alabutarğa borçludula |
| be obliged tohe is not obliged to chop | menbutarğa borçlu tülme | senbutarğa borçlu tülse | olbutarğa borçlu tüldü | bizbutarğa borçlu tülbüz | sizbutarğa borçlu tülsüz | alabutarğa borçlu tüldüle |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way tohe has a way to chop | menbutarğa madarım bardı | senbutarğa madarıŋ bardı | olbutarğa madarı bardı | bizbutarğa madarıbız bardı | sizbutarğa madarığız bardı | alabutarğa madarları bardı |
| have a way tohe has no way to chop | menbutarğa madarım joqdu | senbutarğa madarıŋ joqdu | olbutarğa madarı joqdu | bizbutarğa madarıbız joqdu | sizbutarğa madarığız joqdu | alabutarğa madarları joqdu |
| be free tohe is free to chop | menbutarğa erkinligim bardı | senbutarğa erkinligiŋ bardı | olbutarğa erkinligi bardı | bizbutarğa erkinligibiz bardı | sizbutarğa erkinligigiz bardı | alabutarğa erkinlikleri bardı |
| be free tohe is not free to chop | menbutarğa erkinligim joqdu | senbutarğa erkinligiŋ joqdu | olbutarğa erkinligi joqdu | bizbutarğa erkinligibiz joqdu | sizbutarğa erkinligigiz joqdu | alabutarğa erkinlikleri joqdu |
| be possible toit is possible for him to chop | menmenŋe butarğa bolluqdu | sensenŋe butarğa bolluqdu | olaŋa butarğa bolluqdu | bizbizge butarğa bolluqdu | sizsizge butarğa bolluqdu | alaalağa butarğa bolluqdu |
| be possible toit is not possible for him to chop | menmenŋe butarğa bolluq tüldü | sensenŋe butarğa bolluq tüldü | olaŋa butarğa bolluq tüldü | bizbizge butarğa bolluq tüldü | sizsizge butarğa bolluq tüldü | alaalağa butarğa bolluq tüldü |
| be ready tohe is ready to chop | menbutarğa hazırma | senbutarğa hazırsa | olbutarğa hazırdı | bizbutarğa hazırbız | sizbutarğa hazırsız | alabutarğa hazırdıla |
| be ready tohe is not ready to chop | menbutarğa hazır tülme | senbutarğa hazır tülse | olbutarğa hazır tüldü | bizbutarğa hazır tülbüz | sizbutarğa hazır tülsüz | alabutarğa hazır tüldüle |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try tohe is trying to chop | menbutarğa küreşeme | senbutarğa küreşese | olbutarğa küreşedi | bizbutarğa küreşebiz | sizbutarğa küreşesiz | alabutarğa küreşedile |
| try tohe is not trying to chop | menbutarğa küreşmeyme | senbutarğa küreşmeyse | olbutarğa küreşmeydi | bizbutarğa küreşmeybiz | sizbutarğa küreşmeysiz | alabutarğa küreşmeydile |
| agree tohe agrees to chop | menbutarğa unayma | senbutarğa unaysa | olbutarğa unaydı | bizbutarğa unaybız | sizbutarğa unaysız | alabutarğa unaydıla |
| agree tohe refuses to chop | menbutarğa unamayma | senbutarğa unamaysa | olbutarğa unamaydı | bizbutarğa unamaybız | sizbutarğa unamaysız | alabutarğa unamaydıla |
| hurry tohe is in a hurry to chop | menbutarğa aşığama | senbutarğa aşığasa | olbutarğa aşığadı | bizbutarğa aşığabız | sizbutarğa aşığasız | alabutarğa aşığadıla |
| hurry tohe is in no hurry to chop | menbutarğa aşıqmayma | senbutarğa aşıqmaysa | olbutarğa aşıqmaydı | bizbutarğa aşıqmaybız | sizbutarğa aşıqmaysız | alabutarğa aşıqmaydıla |
| be afraid tohe is afraid to chop | menbutarğa qorqama | senbutarğa qorqasa | olbutarğa qorqadı | bizbutarğa qorqabız | sizbutarğa qorqasız | alabutarğa qorqadıla |
| be afraid tohe is not afraid to chop | menbutarğa qorqmayma | senbutarğa qorqmaysa | olbutarğa qorqmaydı | bizbutarğa qorqmaybız | sizbutarğa qorqmaysız | alabutarğa qorqmaydıla |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be chopping | menbutay bolmazma | senbutay bolmazsa | olbutay bolmaz | bizbutay bolmazbız | sizbutay bolmazsız | alabutay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be chopping (emphatic) | menbutamay bolmazma | senbutamay bolmazsa | olbutamay bolmaz | bizbutamay bolmazbız | sizbutamay bolmazsız | alabutamay bolmazla |
| Progressive conditional — auxiliary negatedif he doesn't keep chopping | menbutay turmasam | senbutay turmasaŋ | olbutay turmasa | bizbutay turmasaq | sizbutay turmasağız | alabutay turmasala |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of chopping | menbutay tura bolmazma | senbutay tura bolmazsa | olbutay tura bolmaz | bizbutay tura bolmazbız | sizbutay tura bolmazsız | alabutay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not chopping (emphatic) | menbutamay tura bolmazma | senbutamay tura bolmazsa | olbutamay tura bolmaz | bizbutamay tura bolmazbız | sizbutamay tura bolmazsız | alabutamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not chopping | menbutamay turama | senbutamay turasa | olbutamay turadı | bizbutamay turabız | sizbutamay turasız | alabutamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not chopping | menbutamay turmayma | senbutamay turmaysa | olbutamay turmaydı | bizbutamay turmaybız | sizbutamay turmaysız | alabutamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not chopping? | menbutamay turmaymıma | senbutamay turmaymısa | olbutamay turmaymıdı | bizbutamay turmaymıbız | sizbutamay turmaymısız | alabutamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have chopped | menbutağan bolmazma | senbutağan bolmazsa | olbutağan bolmaz | bizbutağan bolmazbız | sizbutağan bolmazsız | alabutağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have chopped (emphatic) | menbutamağan bolmazma | senbutamağan bolmazsa | olbutamağan bolmaz | bizbutamağan bolmazbız | sizbutamağan bolmazsız | alabutamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had chopped | menbutağan bolmasam | senbutağan bolmasaŋ | olbutağan bolmasa | bizbutağan bolmasaq | sizbutağan bolmasağız | alabutağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't chopped | menbutamağan bolmasam | senbutamağan bolmasaŋ | olbutamağan bolmasa | bizbutamağan bolmasaq | sizbutamağan bolmasağız | alabutamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to chop | menbutarıq bolmazma | senbutarıq bolmazsa | olbutarıq bolmaz | bizbutarıq bolmazbız | sizbutarıq bolmazsız | alabutarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to chop (emphatic) | menbutamazlıq bolmazma | senbutamazlıq bolmazsa | olbutamazlıq bolmaz | bizbutamazlıq bolmazbız | sizbutamazlıq bolmazsız | alabutamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to chop | menbutarıq bolmasam | senbutarıq bolmasaŋ | olbutarıq bolmasa | bizbutarıq bolmasaq | sizbutarıq bolmasağız | alabutarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to chop | menbutamazlıq bolmasam | senbutamazlıq bolmasaŋ | olbutamazlıq bolmasa | bizbutamazlıq bolmasaq | sizbutamazlıq bolmasağız | alabutamazlıq bolmasala |