ağaç
/aʁatʃ/ · plural ağaçla
1. tree
- bu ağaç bek miyikdi — this tree is very tall
- ağaçnı kesdile — they cut down the tree
- ağaç qabuq — tree bark
- ağaçnı qabuğu — the bark of the tree
- ağaçnı başın kesseŋ, tübü qalır — if you cut the top off a tree, its base remains
2. wood, timber, lumber — Before another noun it means wooden, made of wood: ağaç qaşıq "wooden spoon", ağaç köpür "wooden bridge".
- ağaç qaşıq — a wooden spoon
- ağaçdan etilgen — made of wood
- ağaç usta — a joiner, a worker in wood
- ağaç jarırğa — to saw up timber
- qalanŋan ağaçla — stacked timber
- qatı ağaç — hard wood
- ağaç kömür — charcoal
- quruluşha jarawlu ağaç — timber fit for building
3. forest, woods — Before another noun it means forest: ağaç promışlennost "forest industry".
- qalın ağaç — a dense forest
- ağaçda börü bardı — there is a wolf in the forest
- ağaç qıyır — the edge of the forest
- ağaçnı qalını — the thick of the forest
- ağaçda otun et — gather firewood in the forest
- ağaçha baltasız barma — do not go to the forest without an axe
- ağaç börüsüz bolmaz — there is no forest without wolves
4. wild, growing or living in the forest (of fruit, honey, animals) — Used before another noun: ağaç alma "wild apples", ağaç bal "wild honey", ağaç janıwarla "forest animals".
- ağaç alma — wild apples
- ağaç kertme — wild pears
- ağaç bal — wild honey
- ağaç janıwarla — forest animals
5. quality, grade (of goods or livestock) — Usually takes a possessive ending: ağaçı igi mal "livestock of good quality".
- ağaçı igi mal — livestock of good quality
- qumaçnı ağaçı — the quality of the fabric
- uçuznu ağaçı osal bolur — the quality of a cheap thing will be poor
Expressions
- ağaçnı kesinden çüy etib jaradıla — betrayed from within
- butaqlı ağaç kibik — awkward, unsociable
- köçer ağaç — axle
- qoyun ağaç — loom cloth beam
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | ağaçthe tree | ağaçımmy tree | ağaçıŋyour tree | ağaçıhis tree | ağaçıbızour tree | ağaçığızyou all's tree | ağaçlarıtheir trees |
| Genitive | ağaçnıthe tree's | ağaçımımy tree's | ağaçıŋıyour tree's | ağaçınıhis tree's | ağaçıbıznıour tree's | ağaçığıznıyou all's tree's | ağaçlarınıtheir trees' |
| Accusative | ağaçnıthe tree (as the object) | ağaçımımy tree (as the object) | ağaçıŋıyour tree (as the object) | ağaçınhis tree (as the object) | ağaçıbıznıour tree (as the object) | ağaçığıznıyou all's tree (as the object) | ağaçlarıntheir trees (as the object) |
| Dative | ağaçhato the tree | ağaçımato my tree | ağaçıŋato your tree | ağaçınato his tree | ağaçıbızğato our tree | ağaçığızğato you all's tree | ağaçlarınato their trees |
| Locative | ağaçdain / at the tree | ağaçımdain / at my tree | ağaçıŋdain / at your tree | ağaçındain / at his tree | ağaçıbızdain / at our tree | ağaçığızdain / at you all's tree | ağaçlarındain / at their trees |
| Ablative | ağaçdanfrom the tree | ağaçımdanfrom my tree | ağaçıŋdanfrom your tree | ağaçındanfrom his tree | ağaçıbızdanfrom our tree | ağaçığızdanfrom you all's tree | ağaçlarındanfrom their trees |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | ağaçlathe trees | ağaçlarımmy trees | ağaçlarıŋyour trees | ağaçlarıhis trees | ağaçlarıbızour trees | ağaçlarığızyou all's trees | ağaçlarıtheir trees |
| Genitive | ağaçlanıthe trees' | ağaçlarımımy trees' | ağaçlarıŋıyour trees' | ağaçlarınıhis trees' | ağaçlarıbıznıour trees' | ağaçlarığıznıyou all's trees' | ağaçlarınıtheir trees' |
| Accusative | ağaçlanıthe trees (as the object) | ağaçlarımımy trees (as the object) | ağaçlarıŋıyour trees (as the object) | ağaçlarınhis trees (as the object) | ağaçlarıbıznıour trees (as the object) | ağaçlarığıznıyou all's trees (as the object) | ağaçlarıntheir trees (as the object) |
| Dative | ağaçlağato the trees | ağaçlarımato my trees | ağaçlarıŋato your trees | ağaçlarınato his trees | ağaçlarıbızğato our trees | ağaçlarığızğato you all's trees | ağaçlarınato their trees |
| Locative | ağaçladain / at the trees | ağaçlarımdain / at my trees | ağaçlarıŋdain / at your trees | ağaçlarındain / at his trees | ağaçlarıbızdain / at our trees | ağaçlarığızdain / at you all's trees | ağaçlarındain / at their trees |
| Ablative | ağaçladanfrom the trees | ağaçlarımdanfrom my trees | ağaçlarıŋdanfrom your trees | ağaçlarındanfrom his trees | ağaçlarıbızdanfrom our trees | ağaçlarığızdanfrom you all's trees | ağaçlarındanfrom their trees |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: ağaçları can mean "his / her trees", "their tree", or "their trees" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.