ayğaqlarğa
/ajʁaqlarʁa/
1. to uncover, to bring to light, to find out, to establish
- jangılıçlanı ayğaqlarğa kerekdi — the errors must be brought to light
- kemlikleni ayğaqlarğa — to bring the shortcomings to light
- işni ayğaqlarğa — to get to the bottom of the matter
2. to expose, to denounce, to show up
- terslikni ayğaqlarğa — to expose the wrongdoing
- anı ayğaqladıla — they showed him up
- ötürükçünü ayğaqlarğa — to expose the liar
Conjugation
Common forms
- ayğaqlaydıhe is uncovering
- ayğaqladıhe uncovered
- ayğaqlağandıhe has uncovered
- ayğaqlarhe will uncover
- ayğaqlarıqdıhe is going to uncover
- ayğaqlay edihe was uncovering
- ayğaqlasaif he uncovers
- ayğaqla!uncover!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is uncovering | menayğaqlayma | senayğaqlaysa | olayğaqlaydı | bizayğaqlaybız | sizayğaqlaysız | alaayğaqlaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not uncovering | menayğaqlamayma | senayğaqlamaysa | olayğaqlamaydı | bizayğaqlamaybız | sizayğaqlamaysız | alaayğaqlamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he uncovering? | menayğaqlaymıma? ayğaqlaymamı? | senayğaqlaymısa? | olayğaqlaymıdı? | bizayğaqlaymıbız? ayğaqlaybızmı? | sizayğaqlaymısız? | alaayğaqlaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he uncovering? | menayğaqlamaymıma? ayğaqlamaymamı? | senayğaqlamaymısa? | olayğaqlamaymıdı? | bizayğaqlamaymıbız? ayğaqlamaybızmı? | sizayğaqlamaymısız? | alaayğaqlamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually uncovers | menayğaqlawçanma | senayğaqlawçansa | olayğaqlawçandı | bizayğaqlawçanbız | sizayğaqlawçansız | alaayğaqlawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually uncover | menayğaqlawçan tülme | senayğaqlawçan tülse | olayğaqlawçan tüldü | bizayğaqlawçan tülbüz | sizayğaqlawçan tülsüz | alaayğaqlawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually uncover? | menayğaqlawçanmıma? ayğaqlawçanmamı? | senayğaqlawçanmısa? | olayğaqlawçanmıdı? | bizayğaqlawçanmıbız? ayğaqlawçanbızmı? | sizayğaqlawçanmısız? | alaayğaqlawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually uncover? | menayğaqlawçan tülmüme? | senayğaqlawçan tülmüse? | olayğaqlawçan tülmüdü? | bizayğaqlawçan tülmübüz? | sizayğaqlawçan tülmüsüz? | alaayğaqlawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has uncovered and remains so | olayğaqlabdı | alaayğaqlabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he uncovered? | olayğaqlabmıdı? | alaayğaqlabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of uncovering | menayğaqlay turama | senayğaqlay turasa | olayğaqlay turadı | bizayğaqlay turabız | sizayğaqlay turasız | alaayğaqlay turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of uncovering | menayğaqlay turmayma | senayğaqlay turmaysa | olayğaqlay turmaydı | bizayğaqlay turmaybız | sizayğaqlay turmaysız | alaayğaqlay turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of uncovering? | menayğaqlay turamıma? ayğaqlay turamamı? | senayğaqlay turamısa? | olayğaqlay turamıdı? | bizayğaqlay turamıbız? ayğaqlay turabızmı? | sizayğaqlay turamısız? | alaayğaqlay turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of uncovering? | menayğaqlay turmaymıma? ayğaqlay turmaymamı? | senayğaqlay turmaymısa? | olayğaqlay turmaymıdı? | bizayğaqlay turmaymıbız? ayğaqlay turmaybızmı? | sizayğaqlay turmaymısız? | alaayğaqlay turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he uncovered | menayğaqladım | senayğaqladıng | olayğaqladı | bizayğaqladıq | sizayğaqladığız | alaayğaqladıla |
| Simple past (definite)he didn't uncover | menayğaqlamadım | senayğaqlamadıng | olayğaqlamadı | bizayğaqlamadıq | sizayğaqlamadığız | alaayğaqlamadıla |
| Simple past (definite)did he uncover? | menayğaqladımmı? | senayğaqladıngmı? | olayğaqladımı? | bizayğaqladıqmı? | sizayğaqladığızmı? | alaayğaqladılamı? |
| Simple past (definite)didn't he uncover? | menayğaqlamadımmı? | senayğaqlamadıngmı? | olayğaqlamadımı? | bizayğaqlamadıqmı? | sizayğaqlamadığızmı? | alaayğaqlamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has uncovered | menayğaqlağanma | senayğaqlağansa | olayğaqlağandı | bizayğaqlağanbız | sizayğaqlağansız | alaayğaqlağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't uncovered | menayğaqlamağanma | senayğaqlamağansa | olayğaqlamağandı | bizayğaqlamağanbız | sizayğaqlamağansız | alaayğaqlamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he uncovered? | menayğaqlağanmıma? ayğaqlağanmamı? | senayğaqlağanmısa? | olayğaqlağanmıdı? | bizayğaqlağanmıbız? ayğaqlağanbızmı? | sizayğaqlağanmısız? | alaayğaqlağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he uncovered? | menayğaqlamağanmıma? ayğaqlamağanmamı? | senayğaqlamağanmısa? | olayğaqlamağanmıdı? | bizayğaqlamağanmıbız? ayğaqlamağanbızmı? | sizayğaqlamağanmısız? | alaayğaqlamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will uncover | menayğaqlarma | senayğaqlarsa | olayğaqlar | bizayğaqlarbız | sizayğaqlarsız | alaayğaqlarla |
| Indefinite future (future I)he won't uncover | menayğaqlamazma | senayğaqlamazsa | olayğaqlamaz | bizayğaqlamazbız | sizayğaqlamazsız | alaayğaqlamazla |
| Indefinite future (future I)will he uncover? | menayğaqlarmıma? ayğaqlarmamı? | senayğaqlarmısa? | olayğaqlarmı? | bizayğaqlarmıbız? ayğaqlarbızmı? | sizayğaqlarmısız? | alaayğaqlarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he uncover? | menayğaqlamazmıma? ayğaqlamazmamı? | senayğaqlamazmısa? | olayğaqlamazmı? | bizayğaqlamazmıbız? ayğaqlamazbızmı? | sizayğaqlamazmısız? | alaayğaqlamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to uncover | menayğaqlarıqma | senayğaqlarıqsa | olayğaqlarıqdı | bizayğaqlarıqbız | sizayğaqlarıqsız | alaayğaqlarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to uncover | menayğaqlarıq tülme | senayğaqlarıq tülse | olayğaqlarıq tüldü | bizayğaqlarıq tülbüz | sizayğaqlarıq tülsüz | alaayğaqlarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to uncover? | menayğaqlarıqmıma? ayğaqlarıqmamı? | senayğaqlarıqmısa? | olayğaqlarıqmıdı? | bizayğaqlarıqmıbız? ayğaqlarıqbızmı? | sizayğaqlarıqmısız? | alaayğaqlarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to uncover? | menayğaqlarıq tülmüme? | senayğaqlarıq tülmüse? | olayğaqlarıq tülmüdü? | bizayğaqlarıq tülmübüz? | sizayğaqlarıq tülmüsüz? | alaayğaqlarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had uncovered | menayğaqlağan edimayğaqlağanem | senayğaqlağan edingayğaqlağaneng | olayğaqlağan ediayğaqlağaned | bizayğaqlağan edikayğaqlağanek | sizayğaqlağan edigizayğaqlağanegiz | alaayğaqlağan edileayğaqlağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't uncovered | menayğaqlamağan edimayğaqlamağanem | senayğaqlamağan edingayğaqlamağaneng | olayğaqlamağan ediayğaqlamağaned | bizayğaqlamağan edikayğaqlamağanek | sizayğaqlamağan edigizayğaqlamağanegiz | alaayğaqlamağan edileayğaqlamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was uncovering | menayğaqlay edimayğaqlayem | senayğaqlay edingayğaqlayeng | olayğaqlay ediayğaqlayed | bizayğaqlay edikayğaqlayek | sizayğaqlay edigizayğaqlayegiz | alaayğaqlay edileayğaqlayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't uncovering | menayğaqlamay edimayğaqlamayem | senayğaqlamay edingayğaqlamayeng | olayğaqlamay ediayğaqlamayed | bizayğaqlamay edikayğaqlamayek | sizayğaqlamay edigizayğaqlamayegiz | alaayğaqlamay edileayğaqlamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to uncover | menayğaqlawçan edimayğaqlawçanem | senayğaqlawçan edingayğaqlawçaneng | olayğaqlawçan ediayğaqlawçaned | bizayğaqlawçan edikayğaqlawçanek | sizayğaqlawçan edigizayğaqlawçanegiz | alaayğaqlawçan edileayğaqlawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to uncover | menayğaqlawçan tül edimayğaqlawçan tül em | senayğaqlawçan tül edingayğaqlawçan tül eng | olayğaqlawçan tül ediayğaqlawçan tül ed | bizayğaqlawçan tül edikayğaqlawçan tül ek | sizayğaqlawçan tül edigizayğaqlawçan tül egiz | alaayğaqlawçan tül edileayğaqlawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had uncovered and remained so | olayğaqlab edi | alaayğaqlab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't uncovered | olayğaqlab tül edi | alaayğaqlab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of uncovering | menayğaqlay tura edimayğaqlay turaem | senayğaqlay tura edingayğaqlay turaeng | olayğaqlay tura ediayğaqlay turaed | bizayğaqlay tura edikayğaqlay turaek | sizayğaqlay tura edigizayğaqlay turaegiz | alaayğaqlay tura edileayğaqlay turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of uncovering | menayğaqlay turmay edimayğaqlay turmayem | senayğaqlay turmay edingayğaqlay turmayeng | olayğaqlay turmay ediayğaqlay turmayed | bizayğaqlay turmay edikayğaqlay turmayek | sizayğaqlay turmay edigizayğaqlay turmayegiz | alaayğaqlay turmay edileayğaqlay turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would uncover | menayğaqlar edimayğaqlar em | senayğaqlar edingayğaqlar eng | olayğaqlar ediayğaqlar ed | bizayğaqlar edikayğaqlar ek | sizayğaqlar edigizayğaqlar egiz | alaayğaqlar edileayğaqlar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't uncover | menayğaqlamaz edimayğaqlamaz em | senayğaqlamaz edingayğaqlamaz eng | olayğaqlamaz ediayğaqlamaz ed | bizayğaqlamaz edikayğaqlamaz ek | sizayğaqlamaz edigizayğaqlamaz egiz | alaayğaqlamaz edileayğaqlamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have uncovered | menayğaqlarıq edimayğaqlarıq em | senayğaqlarıq edingayğaqlarıq eng | olayğaqlarıq ediayğaqlarıq ed | bizayğaqlarıq edikayğaqlarıq ek | sizayğaqlarıq edigizayğaqlarıq egiz | alaayğaqlarıq edileayğaqlarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have uncovered | menayğaqlarıq tül edimayğaqlarıq tül em | senayğaqlarıq tül edingayğaqlarıq tül eng | olayğaqlarıq tül ediayğaqlarıq tül ed | bizayğaqlarıq tül edikayğaqlarıq tül ek | sizayğaqlarıq tül edigizayğaqlarıq tül egiz | alaayğaqlarıq tül edileayğaqlarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he uncovers | menayğaqlasam | senayğaqlasang | olayğaqlasa | bizayğaqlasaq | sizayğaqlasağız | alaayğaqlasala |
| Conditionalif he doesn't uncover | menayğaqlamasam | senayğaqlamasang | olayğaqlamasa | bizayğaqlamasaq | sizayğaqlamasağız | alaayğaqlamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is uncovering | menayğaqlay esem | senayğaqlay eseng | olayğaqlay ese | bizayğaqlay esek | sizayğaqlay esegiz | alaayğaqlay esele |
| Conditional, present realif he is not uncovering | menayğaqlamay esem | senayğaqlamay eseng | olayğaqlamay ese | bizayğaqlamay esek | sizayğaqlamay esegiz | alaayğaqlamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he uncovered | menayğaqlasam ediayğaqlasam ed | senayğaqlasang ediayğaqlasang ed | olayğaqlasa ediayğaqlasaed | bizayğaqlasaq ediayğaqlasaq ed | sizayğaqlasağız ediayğaqlasağız ed | alaayğaqlasala ediayğaqlasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't uncover | menayğaqlamasam ediayğaqlamasam ed | senayğaqlamasang ediayğaqlamasang ed | olayğaqlamasa ediayğaqlamasaed | bizayğaqlamasaq ediayğaqlamasaq ed | sizayğaqlamasağız ediayğaqlamasağız ed | alaayğaqlamasala ediayğaqlamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he uncovered | menayğaqladım esem | senayğaqladıng eseng | olayğaqladı ese | bizayğaqladıq esek | sizayğaqladığız esegiz | alaayğaqladıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't uncover | menayğaqlamadım esem | senayğaqlamadıng eseng | olayğaqlamadı ese | bizayğaqlamadıq esek | sizayğaqlamadığız esegiz | alaayğaqlamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did uncover (indeed) | menayğaqlağan esem | senayğaqlağan eseng | olayğaqlağan ese | bizayğaqlağan esek | sizayğaqlağan esegiz | alaayğaqlağan esele |
| Conditional, past realif he didn't uncover (indeed) | menayğaqlamağan esem | senayğaqlamağan eseng | olayğaqlamağan ese | bizayğaqlamağan esek | sizayğaqlamağan esegiz | alaayğaqlamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had uncovered | menayğaqlağan bolsam | senayğaqlağan bolsang | olayğaqlağan bolsa | bizayğaqlağan bolsaq | sizayğaqlağan bolsağız | alaayğaqlağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't uncovered | menayğaqlamağan bolsam | senayğaqlamağan bolsang | olayğaqlamağan bolsa | bizayğaqlamağan bolsaq | sizayğaqlamağan bolsağız | alaayğaqlamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had uncovered | menayğaqlağan bolsam ediayğaqlağan bolsam ed | senayğaqlağan bolsang ediayğaqlağan bolsang ed | olayğaqlağan bolsa ediayğaqlağan bolsaed | bizayğaqlağan bolsaq ediayğaqlağan bolsaq ed | sizayğaqlağan bolsağız ediayğaqlağan bolsağız ed | alaayğaqlağan bolsala ediayğaqlağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't uncovered | menayğaqlamağan bolsam ediayğaqlamağan bolsam ed | senayğaqlamağan bolsang ediayğaqlamağan bolsang ed | olayğaqlamağan bolsa ediayğaqlamağan bolsaed | bizayğaqlamağan bolsaq ediayğaqlamağan bolsaq ed | sizayğaqlamağan bolsağız ediayğaqlamağan bolsağız ed | alaayğaqlamağan bolsala ediayğaqlamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will uncover | menayğaqlar esem | senayğaqlar eseng | olayğaqlar ese | bizayğaqlar esek | sizayğaqlar esegiz | alaayğaqlar esele |
| Conditional, aoristif he won't uncover | menayğaqlamaz esem | senayğaqlamaz eseng | olayğaqlamaz ese | bizayğaqlamaz esek | sizayğaqlamaz esegiz | alaayğaqlamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to uncover | menayğaqlarıq esem | senayğaqlarıq eseng | olayğaqlarıq ese | bizayğaqlarıq esek | sizayğaqlarıq esegiz | alaayğaqlarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to uncover | menayğaqlarıq tül esem | senayğaqlarıq tül eseng | olayğaqlarıq tül ese | bizayğaqlarıq tül esek | sizayğaqlarıq tül esegiz | alaayğaqlarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to uncover | menayğaqlarıq bolsam | senayğaqlarıq bolsang | olayğaqlarıq bolsa | bizayğaqlarıq bolsaq | sizayğaqlarıq bolsağız | alaayğaqlarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to uncover | menayğaqlamazlıq bolsam | senayğaqlamazlıq bolsang | olayğaqlamazlıq bolsa | bizayğaqlamazlıq bolsaq | sizayğaqlamazlıq bolsağız | alaayğaqlamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ayğaqladıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be uncovering | menayğaqlay bolurma | senayğaqlay bolursa | olayğaqlay bolur | bizayğaqlay bolurbuz | sizayğaqlay bolursuz | alaayğaqlay bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be uncovering | menayğaqlamay bolurma | senayğaqlamay bolursa | olayğaqlamay bolur | bizayğaqlamay bolurbuz | sizayğaqlamay bolursuz | alaayğaqlamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of uncovering | menayğaqlay tura bolurma | senayğaqlay tura bolursa | olayğaqlay tura bolur | bizayğaqlay tura bolurbuz | sizayğaqlay tura bolursuz | alaayğaqlay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not uncovering | menayğaqlamay tura bolurma | senayğaqlamay tura bolursa | olayğaqlamay tura bolur | bizayğaqlamay tura bolurbuz | sizayğaqlamay tura bolursuz | alaayğaqlamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have uncovered | menayğaqlağan bolurma | senayğaqlağan bolursa | olayğaqlağan bolur | bizayğaqlağan bolurbuz | sizayğaqlağan bolursuz | alaayğaqlağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have uncovered | menayğaqlamağan bolurma | senayğaqlamağan bolursa | olayğaqlamağan bolur | bizayğaqlamağan bolurbuz | sizayğaqlamağan bolursuz | alaayğaqlamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to uncover | menayğaqlarıq bolurma | senayğaqlarıq bolursa | olayğaqlarıq bolur | bizayğaqlarıq bolurbuz | sizayğaqlarıq bolursuz | alaayğaqlarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to uncover | menayğaqlamazlıq bolurma | senayğaqlamazlıq bolursa | olayğaqlamazlıq bolur | bizayğaqlamazlıq bolurbuz | sizayğaqlamazlıq bolursuz | alaayğaqlamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it uncover | menayğaqlayım | senayğaqla! | olayğaqlasın | bizayğaqlayıq | sizayğaqlağız! | alaayğaqlasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not uncover | menayğaqlamayım | senayğaqlama! | olayğaqlamasın | bizayğaqlamayıq | sizayğaqlamağız! | alaayğaqlamasınla |
| Commands & suggestionsshould he uncover? | menayğaqlayımmı? | olayğaqlasınmı? | bizayğaqlayıqmı? | alaayğaqlasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not uncover? | menayğaqlamayımmı? | olayğaqlamasınmı? | bizayğaqlamayıqmı? | alaayğaqlamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it uncover | senayğaqlaçı2 | olayğaqlasınçı | sizayğaqlaçığız | alaayğaqlasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not uncover | senayğaqlamaçı2 | olayğaqlamasınçı | sizayğaqlamaçığız | alaayğaqlamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you uncover | senayğaqlağınayğaqlağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not uncover | senayğaqlamağınayğaqlamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he uncovered | menayğaqlağay edim ayğaqlağa edim | senayğaqlağay eding ayğaqlağa eding | olayğaqlağay edi ayğaqlağa edi | bizayğaqlağay edik ayğaqlağa edik | sizayğaqlağay edigiz ayğaqlağa edigiz | alaayğaqlağay edile ayğaqlağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not uncover | menayğaqlamağay edim ayğaqlamağa edim | senayğaqlamağay eding ayğaqlamağa eding | olayğaqlamağay edi ayğaqlamağa edi | bizayğaqlamağay edik ayğaqlamağa edik | sizayğaqlamağay edigiz ayğaqlamağa edigiz | alaayğaqlamağay edile ayğaqlamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to uncover | menayğaqlamağa qoyayımayğaqlama qoyayım | senayğaqlamağa qoy!ayğaqlama qoy! | olayğaqlamağa qoysunayğaqlama qoysun | bizayğaqlamağa qoyayıqayğaqlama qoyayıq | sizayğaqlamağa qoyuğuz!ayğaqlama qoyuğuz! | alaayğaqlamağa qoysunlaayğaqlama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to uncover | menayğaqlamağa qoymayımayğaqlama qoymayım | senayğaqlamağa qoyma!ayğaqlama qoyma! | olayğaqlamağa qoymasınayğaqlama qoymasın | bizayğaqlamağa qoymayıqayğaqlama qoymayıq | sizayğaqlamağa qoymağız!ayğaqlama qoymağız! | alaayğaqlamağa qoymasınlaayğaqlama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoyayımmı?ayğaqlama qoyayımmı? | olayğaqlamağa qoysunmu?ayğaqlama qoysunmu? | bizayğaqlamağa qoyayıqmı?ayğaqlama qoyayıqmı? | alaayğaqlamağa qoysunlamı?ayğaqlama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoymayımmı?ayğaqlama qoymayımmı? | olayğaqlamağa qoymasınmı?ayğaqlama qoymasınmı? | bizayğaqlamağa qoymayıqmı?ayğaqlama qoymayıqmı? | alaayğaqlamağa qoymasınlamı?ayğaqlama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to uncover | menayğaqlamağa qoyamaayğaqlama qoyama | senayğaqlamağa qoyasaayğaqlama qoyasa | olayğaqlamağa qoyadıayğaqlama qoyadı | bizayğaqlamağa qoyabızayğaqlama qoyabız | sizayğaqlamağa qoyasızayğaqlama qoyasız | alaayğaqlamağa qoyadılaayğaqlama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to uncover | menayğaqlamağa qoymaymaayğaqlama qoymayma | senayğaqlamağa qoymaysaayğaqlama qoymaysa | olayğaqlamağa qoymaydıayğaqlama qoymaydı | bizayğaqlamağa qoymaybızayğaqlama qoymaybız | sizayğaqlamağa qoymaysızayğaqlama qoymaysız | alaayğaqlamağa qoymaydılaayğaqlama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoyamıma?ayğaqlama qoyamıma? | senayğaqlamağa qoyamısa?ayğaqlama qoyamısa? | olayğaqlamağa qoyamıdı?ayğaqlama qoyamıdı? | bizayğaqlamağa qoyamıbız?ayğaqlama qoyamıbız? | sizayğaqlamağa qoyamısız?ayğaqlama qoyamısız? | alaayğaqlamağa qoyamıdıla?ayğaqlama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoymaymıma?ayğaqlama qoymaymıma? | senayğaqlamağa qoymaymısa?ayğaqlama qoymaymısa? | olayğaqlamağa qoymaymıdı?ayğaqlama qoymaymıdı? | bizayğaqlamağa qoymaymıbız?ayğaqlama qoymaymıbız? | sizayğaqlamağa qoymaymısız?ayğaqlama qoymaymısız? | alaayğaqlamağa qoymaymıdıla?ayğaqlama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to uncover | menayğaqlamağa qoydumayğaqlama qoydum | senayğaqlamağa qoydungayğaqlama qoydung | olayğaqlamağa qoyduayğaqlama qoydu | bizayğaqlamağa qoyduqayğaqlama qoyduq | sizayğaqlamağa qoyduğuzayğaqlama qoyduğuz | alaayğaqlamağa qoydulaayğaqlama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to uncover | menayğaqlamağa qoymadımayğaqlama qoymadım | senayğaqlamağa qoymadıngayğaqlama qoymadıng | olayğaqlamağa qoymadıayğaqlama qoymadı | bizayğaqlamağa qoymadıqayğaqlama qoymadıq | sizayğaqlamağa qoymadığızayğaqlama qoymadığız | alaayğaqlamağa qoymadılaayğaqlama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoydummu?ayğaqlama qoydummu? | senayğaqlamağa qoydungmu?ayğaqlama qoydungmu? | olayğaqlamağa qoydumu?ayğaqlama qoydumu? | bizayğaqlamağa qoyduqmu?ayğaqlama qoyduqmu? | sizayğaqlamağa qoyduğuzmu?ayğaqlama qoyduğuzmu? | alaayğaqlamağa qoydulamı?ayğaqlama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to uncover? | menayğaqlamağa qoymadımmı?ayğaqlama qoymadımmı? | senayğaqlamağa qoymadıngmı?ayğaqlama qoymadıngmı? | olayğaqlamağa qoymadımı?ayğaqlama qoymadımı? | bizayğaqlamağa qoymadıqmı?ayğaqlama qoymadıqmı? | sizayğaqlamağa qoymadığızmı?ayğaqlama qoymadığızmı? | alaayğaqlamağa qoymadılamı?ayğaqlama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can uncover | menayğaqlayalama | senayğaqlayalasa | olayğaqlayaladı | bizayğaqlayalabız | sizayğaqlayalasız | alaayğaqlayaladıla |
| Ability — presenthe can't uncover | menayğaqlayalmayma | senayğaqlayalmaysa | olayğaqlayalmaydı | bizayğaqlayalmaybız | sizayğaqlayalmaysız | alaayğaqlayalmaydıla |
| Ability — presentcan he uncover? | menayğaqlayalamıma? ayğaqlayalamamı? | senayğaqlayalamısa? | olayğaqlayalamıdı? | bizayğaqlayalamıbız? ayğaqlayalabızmı? | sizayğaqlayalamısız? | alaayğaqlayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he uncover? | menayğaqlayalmaymıma? ayğaqlayalmaymamı? | senayğaqlayalmaymısa? | olayğaqlayalmaymıdı? | bizayğaqlayalmaymıbız? ayğaqlayalmaybızmı? | sizayğaqlayalmaymısız? | alaayğaqlayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can uncover | menayğaqlayalsam | senayğaqlayalsang | olayğaqlayalsa | bizayğaqlayalsaq | sizayğaqlayalsağız | alaayğaqlayalsala |
| Ability — if I can…if he can't uncover | menayğaqlayalmasam | senayğaqlayalmasang | olayğaqlayalmasa | bizayğaqlayalmasaq | sizayğaqlayalmasağız | alaayğaqlayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to uncover | menayğaqlayaldım | senayğaqlayaldıng | olayğaqlayaldı | bizayğaqlayaldıq | sizayğaqlayaldığız | alaayğaqlayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not uncover | menayğaqlayalmadım | senayğaqlayalmadıng | olayğaqlayalmadı | bizayğaqlayalmadıq | sizayğaqlayalmadığız | alaayğaqlayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to uncover? | menayğaqlayaldımmı? | senayğaqlayaldıngmı? | olayğaqlayaldımı? | bizayğaqlayaldıqmı? | sizayğaqlayaldığızmı? | alaayğaqlayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he uncover? | menayğaqlayalmadımmı? | senayğaqlayalmadıngmı? | olayğaqlayalmadımı? | bizayğaqlayalmadıqmı? | sizayğaqlayalmadığızmı? | alaayğaqlayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to uncover | menayğaqlayalğanma | senayğaqlayalğansa | olayğaqlayalğandı | bizayğaqlayalğanbız | sizayğaqlayalğansız | alaayğaqlayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to uncover | menayğaqlayalmağanma | senayğaqlayalmağansa | olayğaqlayalmağandı | bizayğaqlayalmağanbız | sizayğaqlayalmağansız | alaayğaqlayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to uncover? | menayğaqlayalğanmıma? ayğaqlayalğanmamı? | senayğaqlayalğanmısa? | olayğaqlayalğanmıdı? | bizayğaqlayalğanmıbız? ayğaqlayalğanbızmı? | sizayğaqlayalğanmısız? | alaayğaqlayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to uncover? | menayğaqlayalmağanmıma? ayğaqlayalmağanmamı? | senayğaqlayalmağanmısa? | olayğaqlayalmağanmıdı? | bizayğaqlayalmağanmıbız? ayğaqlayalmağanbızmı? | sizayğaqlayalmağanmısız? | alaayğaqlayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to uncover | menayğaqlayalğan edimayğaqlayalğanem | senayğaqlayalğan edingayğaqlayalğaneng | olayğaqlayalğan ediayğaqlayalğaned | bizayğaqlayalğan edikayğaqlayalğanek | sizayğaqlayalğan edigizayğaqlayalğanegiz | alaayğaqlayalğan edileayğaqlayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to uncover | menayğaqlayalmağan edimayğaqlayalmağanem | senayğaqlayalmağan edingayğaqlayalmağaneng | olayğaqlayalmağan ediayğaqlayalmağaned | bizayğaqlayalmağan edikayğaqlayalmağanek | sizayğaqlayalmağan edigizayğaqlayalmağanegiz | alaayğaqlayalmağan edileayğaqlayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could uncover | menayğaqlayala edimayğaqlayalaem | senayğaqlayala edingayğaqlayalaeng | olayğaqlayala ediayğaqlayalaed | bizayğaqlayala edikayğaqlayalaek | sizayğaqlayala edigizayğaqlayalaegiz | alaayğaqlayala edileayğaqlayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not uncover | menayğaqlayalmay edimayğaqlayalmayem | senayğaqlayalmay edingayğaqlayalmayeng | olayğaqlayalmay ediayğaqlayalmayed | bizayğaqlayalmay edikayğaqlayalmayek | sizayğaqlayalmay edigizayğaqlayalmayegiz | alaayğaqlayalmay edileayğaqlayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to uncover | menayğaqlayalırma | senayğaqlayalırsa | olayğaqlayalır | bizayğaqlayalırbız | sizayğaqlayalırsız | alaayğaqlayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to uncover | menayğaqlayalmazma | senayğaqlayalmazsa | olayğaqlayalmaz | bizayğaqlayalmazbız | sizayğaqlayalmazsız | alaayğaqlayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to uncover? | menayğaqlayalırmıma? ayğaqlayalırmamı? | senayğaqlayalırmısa? | olayğaqlayalırmı? | bizayğaqlayalırmıbız? ayğaqlayalırbızmı? | sizayğaqlayalırmısız? | alaayğaqlayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to uncover? | menayğaqlayalmazmıma? ayğaqlayalmazmamı? | senayğaqlayalmazmısa? | olayğaqlayalmazmı? | bizayğaqlayalmazmıbız? ayğaqlayalmazbızmı? | sizayğaqlayalmazmısız? | alaayğaqlayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to uncover | menayğaqlayallıqma | senayğaqlayallıqsa | olayğaqlayallıqdı | bizayğaqlayallıqbız | sizayğaqlayallıqsız | alaayğaqlayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to uncover | menayğaqlayallıq tülme | senayğaqlayallıq tülse | olayğaqlayallıq tüldü | bizayğaqlayallıq tülbüz | sizayğaqlayallıq tülsüz | alaayğaqlayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to uncover? | menayğaqlayallıqmıma? ayğaqlayallıqmamı? | senayğaqlayallıqmısa? | olayğaqlayallıqmıdı? | bizayğaqlayallıqmıbız? ayğaqlayallıqbızmı? | sizayğaqlayallıqmısız? | alaayğaqlayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to uncover? | menayğaqlayallıq tülmüme? | senayğaqlayallıq tülmüse? | olayğaqlayallıq tülmüdü? | bizayğaqlayallıq tülmübüz? | sizayğaqlayallıq tülmüsüz? | alaayğaqlayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to uncover | menayğaqlayalır edimayğaqlayalır em | senayğaqlayalır edingayğaqlayalır eng | olayğaqlayalır ediayğaqlayalır ed | bizayğaqlayalır edikayğaqlayalır ek | sizayğaqlayalır edigizayğaqlayalır egiz | alaayğaqlayalır edileayğaqlayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to uncover | menayğaqlayalmaz edimayğaqlayalmaz em | senayğaqlayalmaz edingayğaqlayalmaz eng | olayğaqlayalmaz ediayğaqlayalmaz ed | bizayğaqlayalmaz edikayğaqlayalmaz ek | sizayğaqlayalmaz edigizayğaqlayalmaz egiz | alaayğaqlayalmaz edileayğaqlayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to uncover | senayğaqlayalğınayğaqlayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to uncover | senayğaqlayalmağınayğaqlayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be uncovering | menayğaqlay bolmazma | senayğaqlay bolmazsa | olayğaqlay bolmaz | bizayğaqlay bolmazbız | sizayğaqlay bolmazsız | alaayğaqlay bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be uncovering (emphatic) | menayğaqlamay bolmazma | senayğaqlamay bolmazsa | olayğaqlamay bolmaz | bizayğaqlamay bolmazbız | sizayğaqlamay bolmazsız | alaayğaqlamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of uncovering | menayğaqlay tura bolmazma | senayğaqlay tura bolmazsa | olayğaqlay tura bolmaz | bizayğaqlay tura bolmazbız | sizayğaqlay tura bolmazsız | alaayğaqlay tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not uncovering (emphatic) | menayğaqlamay tura bolmazma | senayğaqlamay tura bolmazsa | olayğaqlamay tura bolmaz | bizayğaqlamay tura bolmazbız | sizayğaqlamay tura bolmazsız | alaayğaqlamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not uncovering | menayğaqlamay turama | senayğaqlamay turasa | olayğaqlamay turadı | bizayğaqlamay turabız | sizayğaqlamay turasız | alaayğaqlamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not uncovering | menayğaqlamay turmayma | senayğaqlamay turmaysa | olayğaqlamay turmaydı | bizayğaqlamay turmaybız | sizayğaqlamay turmaysız | alaayğaqlamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not uncovering? | menayğaqlamay turmaymıma | senayğaqlamay turmaymısa | olayğaqlamay turmaymıdı | bizayğaqlamay turmaymıbız | sizayğaqlamay turmaymısız | alaayğaqlamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have uncovered | menayğaqlağan bolmazma | senayğaqlağan bolmazsa | olayğaqlağan bolmaz | bizayğaqlağan bolmazbız | sizayğaqlağan bolmazsız | alaayğaqlağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have uncovered (emphatic) | menayğaqlamağan bolmazma | senayğaqlamağan bolmazsa | olayğaqlamağan bolmaz | bizayğaqlamağan bolmazbız | sizayğaqlamağan bolmazsız | alaayğaqlamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had uncovered | menayğaqlağan bolmasam | senayğaqlağan bolmasang | olayğaqlağan bolmasa | bizayğaqlağan bolmasaq | sizayğaqlağan bolmasağız | alaayğaqlağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't uncovered | menayğaqlamağan bolmasam | senayğaqlamağan bolmasang | olayğaqlamağan bolmasa | bizayğaqlamağan bolmasaq | sizayğaqlamağan bolmasağız | alaayğaqlamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to uncover | menayğaqlarıq bolmazma | senayğaqlarıq bolmazsa | olayğaqlarıq bolmaz | bizayğaqlarıq bolmazbız | sizayğaqlarıq bolmazsız | alaayğaqlarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to uncover (emphatic) | menayğaqlamazlıq bolmazma | senayğaqlamazlıq bolmazsa | olayğaqlamazlıq bolmaz | bizayğaqlamazlıq bolmazbız | sizayğaqlamazlıq bolmazsız | alaayğaqlamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to uncover | menayğaqlarıq bolmasam | senayğaqlarıq bolmasang | olayğaqlarıq bolmasa | bizayğaqlarıq bolmasaq | sizayğaqlarıq bolmasağız | alaayğaqlarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to uncover | menayğaqlamazlıq bolmasam | senayğaqlamazlıq bolmasang | olayğaqlamazlıq bolmasa | bizayğaqlamazlıq bolmasaq | sizayğaqlamazlıq bolmasağız | alaayğaqlamazlıq bolmasala |