arıtılırğa
/arɯtɯlɯrʁa/
1. to be cleaned, to be peeled, to be stripped of its outer layer
- jangı gakkını qabuğu qıyın arıtıladı — the shell of a fresh egg peels badly
- terekni qabuğu jaz tınç arıtıladı — in spring the bark of a tree comes off easily
- kebegi arıtılğan jarma — grain whose husk has been cleaned off
2. to be weeded, to be cleared of weeds
- baçhanı hansı arıtılğandı — the vegetable garden has been weeded
- baçhanı arıtılıwu boşaldı — the weeding of the garden is finished
3. to be rid of something, to be cleared of it
- awruwdan arıtılırğa — to recover from an illness
- borçlarıngdan arıtılırğa — to clear yourself of your debts
- suwnu buzu arıtıldı — the river was cleared of its ice
- aman tüşden arıtılsang, jürek toq — if you are rid of a bad dream, the heart is at ease
4. to be worn out, to be worked to exhaustion
- at arıtılğandı — the horse has been worked to exhaustion
- izından sürüb aylanngandan arıtılıb — worn out from chasing after him
- arıtılmağan at — a horse that has not been worn out
5. to moult, to shed its coat
- jılan arıtıladı — the snake sheds its skin
- qoyla jazda arıtıladıla — the sheep moult in spring
- tügü arıtılğan qara — a black one whose coat has come off
Conjugation
Common forms
- arıtıladıhe is being cleaned
- arıtıldıhe was cleaned
- arıtılğandıhe has been cleaned
- arıtılırhe will be cleaned
- arıtıllıqdıhe is going to be cleaned
- arıtıla edihe was being cleaned
- arıtılsaif he is cleaned
- arıtıl!be cleaned!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being cleaned | menarıtılama | senarıtılasa | olarıtıladı | bizarıtılabız | sizarıtılasız | alaarıtıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being cleaned | menarıtılmayma | senarıtılmaysa | olarıtılmaydı | bizarıtılmaybız | sizarıtılmaysız | alaarıtılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being cleaned? | menarıtılamıma? arıtılamamı? | senarıtılamısa? | olarıtılamıdı? | bizarıtılamıbız? arıtılabızmı? | sizarıtılamısız? | alaarıtılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being cleaned? | menarıtılmaymıma? arıtılmaymamı? | senarıtılmaymısa? | olarıtılmaymıdı? | bizarıtılmaymıbız? arıtılmaybızmı? | sizarıtılmaymısız? | alaarıtılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually cleaned | menarıtılıwçanma | senarıtılıwçansa | olarıtılıwçandı | bizarıtılıwçanbız | sizarıtılıwçansız | alaarıtılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually cleaned | menarıtılıwçan tülme | senarıtılıwçan tülse | olarıtılıwçan tüldü | bizarıtılıwçan tülbüz | sizarıtılıwçan tülsüz | alaarıtılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually cleaned? | menarıtılıwçanmıma? arıtılıwçanmamı? | senarıtılıwçanmısa? | olarıtılıwçanmıdı? | bizarıtılıwçanmıbız? arıtılıwçanbızmı? | sizarıtılıwçanmısız? | alaarıtılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually cleaned? | menarıtılıwçan tülmüme? | senarıtılıwçan tülmüse? | olarıtılıwçan tülmüdü? | bizarıtılıwçan tülmübüz? | sizarıtılıwçan tülmüsüz? | alaarıtılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been cleaned and remains so | olarıtılıbdı | alaarıtılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been cleaned? | olarıtılıbmıdı? | alaarıtılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being cleaned | menarıtıla turama | senarıtıla turasa | olarıtıla turadı | bizarıtıla turabız | sizarıtıla turasız | alaarıtıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being cleaned | menarıtıla turmayma | senarıtıla turmaysa | olarıtıla turmaydı | bizarıtıla turmaybız | sizarıtıla turmaysız | alaarıtıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being cleaned? | menarıtıla turamıma? arıtıla turamamı? | senarıtıla turamısa? | olarıtıla turamıdı? | bizarıtıla turamıbız? arıtıla turabızmı? | sizarıtıla turamısız? | alaarıtıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being cleaned? | menarıtıla turmaymıma? arıtıla turmaymamı? | senarıtıla turmaymısa? | olarıtıla turmaymıdı? | bizarıtıla turmaymıbız? arıtıla turmaybızmı? | sizarıtıla turmaymısız? | alaarıtıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was cleaned | menarıtıldım | senarıtıldıng | olarıtıldı | bizarıtıldıq | sizarıtıldığız | alaarıtıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't cleaned | menarıtılmadım | senarıtılmadıng | olarıtılmadı | bizarıtılmadıq | sizarıtılmadığız | alaarıtılmadıla |
| Simple past (definite)was he cleaned? | menarıtıldımmı? | senarıtıldıngmı? | olarıtıldımı? | bizarıtıldıqmı? | sizarıtıldığızmı? | alaarıtıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he cleaned? | menarıtılmadımmı? | senarıtılmadıngmı? | olarıtılmadımı? | bizarıtılmadıqmı? | sizarıtılmadığızmı? | alaarıtılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been cleaned | menarıtılğanma | senarıtılğansa | olarıtılğandı | bizarıtılğanbız | sizarıtılğansız | alaarıtılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been cleaned | menarıtılmağanma | senarıtılmağansa | olarıtılmağandı | bizarıtılmağanbız | sizarıtılmağansız | alaarıtılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been cleaned? | menarıtılğanmıma? arıtılğanmamı? | senarıtılğanmısa? | olarıtılğanmıdı? | bizarıtılğanmıbız? arıtılğanbızmı? | sizarıtılğanmısız? | alaarıtılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been cleaned? | menarıtılmağanmıma? arıtılmağanmamı? | senarıtılmağanmısa? | olarıtılmağanmıdı? | bizarıtılmağanmıbız? arıtılmağanbızmı? | sizarıtılmağanmısız? | alaarıtılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be cleaned | menarıtılırma | senarıtılırsa | olarıtılır | bizarıtılırbız | sizarıtılırsız | alaarıtılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be cleaned | menarıtılmazma | senarıtılmazsa | olarıtılmaz | bizarıtılmazbız | sizarıtılmazsız | alaarıtılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be cleaned? | menarıtılırmıma? arıtılırmamı? | senarıtılırmısa? | olarıtılırmı? | bizarıtılırmıbız? arıtılırbızmı? | sizarıtılırmısız? | alaarıtılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be cleaned? | menarıtılmazmıma? arıtılmazmamı? | senarıtılmazmısa? | olarıtılmazmı? | bizarıtılmazmıbız? arıtılmazbızmı? | sizarıtılmazmısız? | alaarıtılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be cleaned | menarıtıllıqma | senarıtıllıqsa | olarıtıllıqdı | bizarıtıllıqbız | sizarıtıllıqsız | alaarıtıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be cleaned | menarıtıllıq tülme | senarıtıllıq tülse | olarıtıllıq tüldü | bizarıtıllıq tülbüz | sizarıtıllıq tülsüz | alaarıtıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be cleaned? | menarıtıllıqmıma? arıtıllıqmamı? | senarıtıllıqmısa? | olarıtıllıqmıdı? | bizarıtıllıqmıbız? arıtıllıqbızmı? | sizarıtıllıqmısız? | alaarıtıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be cleaned? | menarıtıllıq tülmüme? | senarıtıllıq tülmüse? | olarıtıllıq tülmüdü? | bizarıtıllıq tülmübüz? | sizarıtıllıq tülmüsüz? | alaarıtıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been cleaned | menarıtılğan edimarıtılğanem | senarıtılğan edingarıtılğaneng | olarıtılğan ediarıtılğaned | bizarıtılğan edikarıtılğanek | sizarıtılğan edigizarıtılğanegiz | alaarıtılğan edilearıtılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been cleaned | menarıtılmağan edimarıtılmağanem | senarıtılmağan edingarıtılmağaneng | olarıtılmağan ediarıtılmağaned | bizarıtılmağan edikarıtılmağanek | sizarıtılmağan edigizarıtılmağanegiz | alaarıtılmağan edilearıtılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being cleaned | menarıtıla edimarıtılaem | senarıtıla edingarıtılaeng | olarıtıla ediarıtılaed | bizarıtıla edikarıtılaek | sizarıtıla edigizarıtılaegiz | alaarıtıla edilearıtılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being cleaned | menarıtılmay edimarıtılmayem | senarıtılmay edingarıtılmayeng | olarıtılmay ediarıtılmayed | bizarıtılmay edikarıtılmayek | sizarıtılmay edigizarıtılmayegiz | alaarıtılmay edilearıtılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be cleaned | menarıtılıwçan edimarıtılıwçanem | senarıtılıwçan edingarıtılıwçaneng | olarıtılıwçan ediarıtılıwçaned | bizarıtılıwçan edikarıtılıwçanek | sizarıtılıwçan edigizarıtılıwçanegiz | alaarıtılıwçan edilearıtılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be cleaned | menarıtılıwçan tül edimarıtılıwçan tül em | senarıtılıwçan tül edingarıtılıwçan tül eng | olarıtılıwçan tül ediarıtılıwçan tül ed | bizarıtılıwçan tül edikarıtılıwçan tül ek | sizarıtılıwçan tül edigizarıtılıwçan tül egiz | alaarıtılıwçan tül edilearıtılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been cleaned and remained so | olarıtılıb edi | alaarıtılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been cleaned | olarıtılıb tül edi | alaarıtılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being cleaned | menarıtıla tura edimarıtıla turaem | senarıtıla tura edingarıtıla turaeng | olarıtıla tura ediarıtıla turaed | bizarıtıla tura edikarıtıla turaek | sizarıtıla tura edigizarıtıla turaegiz | alaarıtıla tura edilearıtıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being cleaned | menarıtıla turmay edimarıtıla turmayem | senarıtıla turmay edingarıtıla turmayeng | olarıtıla turmay ediarıtıla turmayed | bizarıtıla turmay edikarıtıla turmayek | sizarıtıla turmay edigizarıtıla turmayegiz | alaarıtıla turmay edilearıtıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be cleaned | menarıtılır edimarıtılır em | senarıtılır edingarıtılır eng | olarıtılır ediarıtılır ed | bizarıtılır edikarıtılır ek | sizarıtılır edigizarıtılır egiz | alaarıtılır edilearıtılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be cleaned | menarıtılmaz edimarıtılmaz em | senarıtılmaz edingarıtılmaz eng | olarıtılmaz ediarıtılmaz ed | bizarıtılmaz edikarıtılmaz ek | sizarıtılmaz edigizarıtılmaz egiz | alaarıtılmaz edilearıtılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been cleaned | menarıtıllıq edimarıtıllıq em | senarıtıllıq edingarıtıllıq eng | olarıtıllıq ediarıtıllıq ed | bizarıtıllıq edikarıtıllıq ek | sizarıtıllıq edigizarıtıllıq egiz | alaarıtıllıq edilearıtıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been cleaned | menarıtıllıq tül edimarıtıllıq tül em | senarıtıllıq tül edingarıtıllıq tül eng | olarıtıllıq tül ediarıtıllıq tül ed | bizarıtıllıq tül edikarıtıllıq tül ek | sizarıtıllıq tül edigizarıtıllıq tül egiz | alaarıtıllıq tül edilearıtıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is cleaned | menarıtılsam | senarıtılsang | olarıtılsa | bizarıtılsaq | sizarıtılsağız | alaarıtılsala |
| Conditionalif he is not cleaned | menarıtılmasam | senarıtılmasang | olarıtılmasa | bizarıtılmasaq | sizarıtılmasağız | alaarıtılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being cleaned | menarıtıla esem | senarıtıla eseng | olarıtıla ese | bizarıtıla esek | sizarıtıla esegiz | alaarıtıla esele |
| Conditional, present realif he is not being cleaned | menarıtılmay esem | senarıtılmay eseng | olarıtılmay ese | bizarıtılmay esek | sizarıtılmay esegiz | alaarıtılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was cleaned | menarıtılsam ediarıtılsam ed | senarıtılsang ediarıtılsang ed | olarıtılsa ediarıtılsaed | bizarıtılsaq ediarıtılsaq ed | sizarıtılsağız ediarıtılsağız ed | alaarıtılsala ediarıtılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be cleaned | menarıtılmasam ediarıtılmasam ed | senarıtılmasang ediarıtılmasang ed | olarıtılmasa ediarıtılmasaed | bizarıtılmasaq ediarıtılmasaq ed | sizarıtılmasağız ediarıtılmasağız ed | alaarıtılmasala ediarıtılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was cleaned | menarıtıldım esem | senarıtıldıng eseng | olarıtıldı ese | bizarıtıldıq esek | sizarıtıldığız esegiz | alaarıtıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't cleaned | menarıtılmadım esem | senarıtılmadıng eseng | olarıtılmadı ese | bizarıtılmadıq esek | sizarıtılmadığız esegiz | alaarıtılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was cleaned (indeed) | menarıtılğan esem | senarıtılğan eseng | olarıtılğan ese | bizarıtılğan esek | sizarıtılğan esegiz | alaarıtılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't cleaned (indeed) | menarıtılmağan esem | senarıtılmağan eseng | olarıtılmağan ese | bizarıtılmağan esek | sizarıtılmağan esegiz | alaarıtılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been cleaned | menarıtılğan bolsam | senarıtılğan bolsang | olarıtılğan bolsa | bizarıtılğan bolsaq | sizarıtılğan bolsağız | alaarıtılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been cleaned | menarıtılmağan bolsam | senarıtılmağan bolsang | olarıtılmağan bolsa | bizarıtılmağan bolsaq | sizarıtılmağan bolsağız | alaarıtılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been cleaned | menarıtılğan bolsam ediarıtılğan bolsam ed | senarıtılğan bolsang ediarıtılğan bolsang ed | olarıtılğan bolsa ediarıtılğan bolsaed | bizarıtılğan bolsaq ediarıtılğan bolsaq ed | sizarıtılğan bolsağız ediarıtılğan bolsağız ed | alaarıtılğan bolsala ediarıtılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been cleaned | menarıtılmağan bolsam ediarıtılmağan bolsam ed | senarıtılmağan bolsang ediarıtılmağan bolsang ed | olarıtılmağan bolsa ediarıtılmağan bolsaed | bizarıtılmağan bolsaq ediarıtılmağan bolsaq ed | sizarıtılmağan bolsağız ediarıtılmağan bolsağız ed | alaarıtılmağan bolsala ediarıtılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be cleaned | menarıtılır esem | senarıtılır eseng | olarıtılır ese | bizarıtılır esek | sizarıtılır esegiz | alaarıtılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be cleaned | menarıtılmaz esem | senarıtılmaz eseng | olarıtılmaz ese | bizarıtılmaz esek | sizarıtılmaz esegiz | alaarıtılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be cleaned | menarıtıllıq esem | senarıtıllıq eseng | olarıtıllıq ese | bizarıtıllıq esek | sizarıtıllıq esegiz | alaarıtıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be cleaned | menarıtıllıq tül esem | senarıtıllıq tül eseng | olarıtıllıq tül ese | bizarıtıllıq tül esek | sizarıtıllıq tül esegiz | alaarıtıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be cleaned | menarıtıllıq bolsam | senarıtıllıq bolsang | olarıtıllıq bolsa | bizarıtıllıq bolsaq | sizarıtıllıq bolsağız | alaarıtıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be cleaned | menarıtılmazlıq bolsam | senarıtılmazlıq bolsang | olarıtılmazlıq bolsa | bizarıtılmazlıq bolsaq | sizarıtılmazlıq bolsağız | alaarıtılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso arıtıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being cleaned | menarıtıla bolurma | senarıtıla bolursa | olarıtıla bolur | bizarıtıla bolurbuz | sizarıtıla bolursuz | alaarıtıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being cleaned | menarıtılmay bolurma | senarıtılmay bolursa | olarıtılmay bolur | bizarıtılmay bolurbuz | sizarıtılmay bolursuz | alaarıtılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being cleaned | menarıtıla tura bolurma | senarıtıla tura bolursa | olarıtıla tura bolur | bizarıtıla tura bolurbuz | sizarıtıla tura bolursuz | alaarıtıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being cleaned | menarıtılmay tura bolurma | senarıtılmay tura bolursa | olarıtılmay tura bolur | bizarıtılmay tura bolurbuz | sizarıtılmay tura bolursuz | alaarıtılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been cleaned | menarıtılğan bolurma | senarıtılğan bolursa | olarıtılğan bolur | bizarıtılğan bolurbuz | sizarıtılğan bolursuz | alaarıtılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been cleaned | menarıtılmağan bolurma | senarıtılmağan bolursa | olarıtılmağan bolur | bizarıtılmağan bolurbuz | sizarıtılmağan bolursuz | alaarıtılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be cleaned | menarıtıllıq bolurma | senarıtıllıq bolursa | olarıtıllıq bolur | bizarıtıllıq bolurbuz | sizarıtıllıq bolursuz | alaarıtıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be cleaned | menarıtılmazlıq bolurma | senarıtılmazlıq bolursa | olarıtılmazlıq bolur | bizarıtılmazlıq bolurbuz | sizarıtılmazlıq bolursuz | alaarıtılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be cleaned | menarıtılayım | senarıtıl! | olarıtılsın | bizarıtılayıq | sizarıtılığız! | alaarıtılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be cleaned | menarıtılmayım | senarıtılma! | olarıtılmasın | bizarıtılmayıq | sizarıtılmağız! | alaarıtılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be cleaned? | menarıtılayımmı? | olarıtılsınmı? | bizarıtılayıqmı? | alaarıtılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be cleaned? | menarıtılmayımmı? | olarıtılmasınmı? | bizarıtılmayıqmı? | alaarıtılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be cleaned | senarıtılçı2 | olarıtılsınçı | sizarıtılçığız | alaarıtılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be cleaned | senarıtılmaçı2 | olarıtılmasınçı | sizarıtılmaçığız | alaarıtılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be cleaned | senarıtılğınarıtılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be cleaned | senarıtılmağınarıtılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were cleaned | menarıtılğay edim arıtılğa edim | senarıtılğay eding arıtılğa eding | olarıtılğay edi arıtılğa edi | bizarıtılğay edik arıtılğa edik | sizarıtılğay edigiz arıtılğa edigiz | alaarıtılğay edile arıtılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not cleaned | menarıtılmağay edim arıtılmağa edim | senarıtılmağay eding arıtılmağa eding | olarıtılmağay edi arıtılmağa edi | bizarıtılmağay edik arıtılmağa edik | sizarıtılmağay edigiz arıtılmağa edigiz | alaarıtılmağay edile arıtılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be cleaned | menarıtılmağa qoyayımarıtılma qoyayım | senarıtılmağa qoy!arıtılma qoy! | olarıtılmağa qoysunarıtılma qoysun | bizarıtılmağa qoyayıqarıtılma qoyayıq | sizarıtılmağa qoyuğuz!arıtılma qoyuğuz! | alaarıtılmağa qoysunlaarıtılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be cleaned | menarıtılmağa qoymayımarıtılma qoymayım | senarıtılmağa qoyma!arıtılma qoyma! | olarıtılmağa qoymasınarıtılma qoymasın | bizarıtılmağa qoymayıqarıtılma qoymayıq | sizarıtılmağa qoymağız!arıtılma qoymağız! | alaarıtılmağa qoymasınlaarıtılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoyayımmı?arıtılma qoyayımmı? | olarıtılmağa qoysunmu?arıtılma qoysunmu? | bizarıtılmağa qoyayıqmı?arıtılma qoyayıqmı? | alaarıtılmağa qoysunlamı?arıtılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoymayımmı?arıtılma qoymayımmı? | olarıtılmağa qoymasınmı?arıtılma qoymasınmı? | bizarıtılmağa qoymayıqmı?arıtılma qoymayıqmı? | alaarıtılmağa qoymasınlamı?arıtılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be cleaned | menarıtılmağa qoyamaarıtılma qoyama | senarıtılmağa qoyasaarıtılma qoyasa | olarıtılmağa qoyadıarıtılma qoyadı | bizarıtılmağa qoyabızarıtılma qoyabız | sizarıtılmağa qoyasızarıtılma qoyasız | alaarıtılmağa qoyadılaarıtılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be cleaned | menarıtılmağa qoymaymaarıtılma qoymayma | senarıtılmağa qoymaysaarıtılma qoymaysa | olarıtılmağa qoymaydıarıtılma qoymaydı | bizarıtılmağa qoymaybızarıtılma qoymaybız | sizarıtılmağa qoymaysızarıtılma qoymaysız | alaarıtılmağa qoymaydılaarıtılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoyamıma?arıtılma qoyamıma? | senarıtılmağa qoyamısa?arıtılma qoyamısa? | olarıtılmağa qoyamıdı?arıtılma qoyamıdı? | bizarıtılmağa qoyamıbız?arıtılma qoyamıbız? | sizarıtılmağa qoyamısız?arıtılma qoyamısız? | alaarıtılmağa qoyamıdıla?arıtılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoymaymıma?arıtılma qoymaymıma? | senarıtılmağa qoymaymısa?arıtılma qoymaymısa? | olarıtılmağa qoymaymıdı?arıtılma qoymaymıdı? | bizarıtılmağa qoymaymıbız?arıtılma qoymaymıbız? | sizarıtılmağa qoymaymısız?arıtılma qoymaymısız? | alaarıtılmağa qoymaymıdıla?arıtılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be cleaned | menarıtılmağa qoydumarıtılma qoydum | senarıtılmağa qoydungarıtılma qoydung | olarıtılmağa qoyduarıtılma qoydu | bizarıtılmağa qoyduqarıtılma qoyduq | sizarıtılmağa qoyduğuzarıtılma qoyduğuz | alaarıtılmağa qoydulaarıtılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be cleaned | menarıtılmağa qoymadımarıtılma qoymadım | senarıtılmağa qoymadıngarıtılma qoymadıng | olarıtılmağa qoymadıarıtılma qoymadı | bizarıtılmağa qoymadıqarıtılma qoymadıq | sizarıtılmağa qoymadığızarıtılma qoymadığız | alaarıtılmağa qoymadılaarıtılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoydummu?arıtılma qoydummu? | senarıtılmağa qoydungmu?arıtılma qoydungmu? | olarıtılmağa qoydumu?arıtılma qoydumu? | bizarıtılmağa qoyduqmu?arıtılma qoyduqmu? | sizarıtılmağa qoyduğuzmu?arıtılma qoyduğuzmu? | alaarıtılmağa qoydulamı?arıtılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be cleaned? | menarıtılmağa qoymadımmı?arıtılma qoymadımmı? | senarıtılmağa qoymadıngmı?arıtılma qoymadıngmı? | olarıtılmağa qoymadımı?arıtılma qoymadımı? | bizarıtılmağa qoymadıqmı?arıtılma qoymadıqmı? | sizarıtılmağa qoymadığızmı?arıtılma qoymadığızmı? | alaarıtılmağa qoymadılamı?arıtılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be cleaned | menarıtılalama | senarıtılalasa | olarıtılaladı | bizarıtılalabız | sizarıtılalasız | alaarıtılaladıla |
| Ability — presenthe can't be cleaned | menarıtılalmayma | senarıtılalmaysa | olarıtılalmaydı | bizarıtılalmaybız | sizarıtılalmaysız | alaarıtılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be cleaned? | menarıtılalamıma? arıtılalamamı? | senarıtılalamısa? | olarıtılalamıdı? | bizarıtılalamıbız? arıtılalabızmı? | sizarıtılalamısız? | alaarıtılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be cleaned? | menarıtılalmaymıma? arıtılalmaymamı? | senarıtılalmaymısa? | olarıtılalmaymıdı? | bizarıtılalmaymıbız? arıtılalmaybızmı? | sizarıtılalmaymısız? | alaarıtılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be cleaned | menarıtılalsam | senarıtılalsang | olarıtılalsa | bizarıtılalsaq | sizarıtılalsağız | alaarıtılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be cleaned | menarıtılalmasam | senarıtılalmasang | olarıtılalmasa | bizarıtılalmasaq | sizarıtılalmasağız | alaarıtılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be cleaned | menarıtılaldım | senarıtılaldıng | olarıtılaldı | bizarıtılaldıq | sizarıtılaldığız | alaarıtılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be cleaned | menarıtılalmadım | senarıtılalmadıng | olarıtılalmadı | bizarıtılalmadıq | sizarıtılalmadığız | alaarıtılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be cleaned? | menarıtılaldımmı? | senarıtılaldıngmı? | olarıtılaldımı? | bizarıtılaldıqmı? | sizarıtılaldığızmı? | alaarıtılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be cleaned? | menarıtılalmadımmı? | senarıtılalmadıngmı? | olarıtılalmadımı? | bizarıtılalmadıqmı? | sizarıtılalmadığızmı? | alaarıtılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be cleaned | menarıtılalğanma | senarıtılalğansa | olarıtılalğandı | bizarıtılalğanbız | sizarıtılalğansız | alaarıtılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be cleaned | menarıtılalmağanma | senarıtılalmağansa | olarıtılalmağandı | bizarıtılalmağanbız | sizarıtılalmağansız | alaarıtılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be cleaned? | menarıtılalğanmıma? arıtılalğanmamı? | senarıtılalğanmısa? | olarıtılalğanmıdı? | bizarıtılalğanmıbız? arıtılalğanbızmı? | sizarıtılalğanmısız? | alaarıtılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be cleaned? | menarıtılalmağanmıma? arıtılalmağanmamı? | senarıtılalmağanmısa? | olarıtılalmağanmıdı? | bizarıtılalmağanmıbız? arıtılalmağanbızmı? | sizarıtılalmağanmısız? | alaarıtılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be cleaned | menarıtılalğan edimarıtılalğanem | senarıtılalğan edingarıtılalğaneng | olarıtılalğan ediarıtılalğaned | bizarıtılalğan edikarıtılalğanek | sizarıtılalğan edigizarıtılalğanegiz | alaarıtılalğan edilearıtılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be cleaned | menarıtılalmağan edimarıtılalmağanem | senarıtılalmağan edingarıtılalmağaneng | olarıtılalmağan ediarıtılalmağaned | bizarıtılalmağan edikarıtılalmağanek | sizarıtılalmağan edigizarıtılalmağanegiz | alaarıtılalmağan edilearıtılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be cleaned | menarıtılala edimarıtılalaem | senarıtılala edingarıtılalaeng | olarıtılala ediarıtılalaed | bizarıtılala edikarıtılalaek | sizarıtılala edigizarıtılalaegiz | alaarıtılala edilearıtılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be cleaned | menarıtılalmay edimarıtılalmayem | senarıtılalmay edingarıtılalmayeng | olarıtılalmay ediarıtılalmayed | bizarıtılalmay edikarıtılalmayek | sizarıtılalmay edigizarıtılalmayegiz | alaarıtılalmay edilearıtılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be cleaned | menarıtılalırma | senarıtılalırsa | olarıtılalır | bizarıtılalırbız | sizarıtılalırsız | alaarıtılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be cleaned | menarıtılalmazma | senarıtılalmazsa | olarıtılalmaz | bizarıtılalmazbız | sizarıtılalmazsız | alaarıtılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be cleaned? | menarıtılalırmıma? arıtılalırmamı? | senarıtılalırmısa? | olarıtılalırmı? | bizarıtılalırmıbız? arıtılalırbızmı? | sizarıtılalırmısız? | alaarıtılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be cleaned? | menarıtılalmazmıma? arıtılalmazmamı? | senarıtılalmazmısa? | olarıtılalmazmı? | bizarıtılalmazmıbız? arıtılalmazbızmı? | sizarıtılalmazmısız? | alaarıtılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be cleaned | menarıtılallıqma | senarıtılallıqsa | olarıtılallıqdı | bizarıtılallıqbız | sizarıtılallıqsız | alaarıtılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be cleaned | menarıtılallıq tülme | senarıtılallıq tülse | olarıtılallıq tüldü | bizarıtılallıq tülbüz | sizarıtılallıq tülsüz | alaarıtılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be cleaned? | menarıtılallıqmıma? arıtılallıqmamı? | senarıtılallıqmısa? | olarıtılallıqmıdı? | bizarıtılallıqmıbız? arıtılallıqbızmı? | sizarıtılallıqmısız? | alaarıtılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be cleaned? | menarıtılallıq tülmüme? | senarıtılallıq tülmüse? | olarıtılallıq tülmüdü? | bizarıtılallıq tülmübüz? | sizarıtılallıq tülmüsüz? | alaarıtılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be cleaned | menarıtılalır edimarıtılalır em | senarıtılalır edingarıtılalır eng | olarıtılalır ediarıtılalır ed | bizarıtılalır edikarıtılalır ek | sizarıtılalır edigizarıtılalır egiz | alaarıtılalır edilearıtılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be cleaned | menarıtılalmaz edimarıtılalmaz em | senarıtılalmaz edingarıtılalmaz eng | olarıtılalmaz ediarıtılalmaz ed | bizarıtılalmaz edikarıtılalmaz ek | sizarıtılalmaz edigizarıtılalmaz egiz | alaarıtılalmaz edilearıtılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be cleaned | senarıtılalğınarıtılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be cleaned | senarıtılalmağınarıtılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being cleaned | menarıtıla bolmazma | senarıtıla bolmazsa | olarıtıla bolmaz | bizarıtıla bolmazbız | sizarıtıla bolmazsız | alaarıtıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being cleaned (emphatic) | menarıtılmay bolmazma | senarıtılmay bolmazsa | olarıtılmay bolmaz | bizarıtılmay bolmazbız | sizarıtılmay bolmazsız | alaarıtılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being cleaned | menarıtıla tura bolmazma | senarıtıla tura bolmazsa | olarıtıla tura bolmaz | bizarıtıla tura bolmazbız | sizarıtıla tura bolmazsız | alaarıtıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being cleaned (emphatic) | menarıtılmay tura bolmazma | senarıtılmay tura bolmazsa | olarıtılmay tura bolmaz | bizarıtılmay tura bolmazbız | sizarıtılmay tura bolmazsız | alaarıtılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being cleaned | menarıtılmay turama | senarıtılmay turasa | olarıtılmay turadı | bizarıtılmay turabız | sizarıtılmay turasız | alaarıtılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being cleaned | menarıtılmay turmayma | senarıtılmay turmaysa | olarıtılmay turmaydı | bizarıtılmay turmaybız | sizarıtılmay turmaysız | alaarıtılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being cleaned? | menarıtılmay turmaymıma | senarıtılmay turmaymısa | olarıtılmay turmaymıdı | bizarıtılmay turmaymıbız | sizarıtılmay turmaymısız | alaarıtılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been cleaned | menarıtılğan bolmazma | senarıtılğan bolmazsa | olarıtılğan bolmaz | bizarıtılğan bolmazbız | sizarıtılğan bolmazsız | alaarıtılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been cleaned (emphatic) | menarıtılmağan bolmazma | senarıtılmağan bolmazsa | olarıtılmağan bolmaz | bizarıtılmağan bolmazbız | sizarıtılmağan bolmazsız | alaarıtılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been cleaned | menarıtılğan bolmasam | senarıtılğan bolmasang | olarıtılğan bolmasa | bizarıtılğan bolmasaq | sizarıtılğan bolmasağız | alaarıtılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been cleaned | menarıtılmağan bolmasam | senarıtılmağan bolmasang | olarıtılmağan bolmasa | bizarıtılmağan bolmasaq | sizarıtılmağan bolmasağız | alaarıtılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be cleaned | menarıtıllıq bolmazma | senarıtıllıq bolmazsa | olarıtıllıq bolmaz | bizarıtıllıq bolmazbız | sizarıtıllıq bolmazsız | alaarıtıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be cleaned (emphatic) | menarıtılmazlıq bolmazma | senarıtılmazlıq bolmazsa | olarıtılmazlıq bolmaz | bizarıtılmazlıq bolmazbız | sizarıtılmazlıq bolmazsız | alaarıtılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be cleaned | menarıtıllıq bolmasam | senarıtıllıq bolmasang | olarıtıllıq bolmasa | bizarıtıllıq bolmasaq | sizarıtıllıq bolmasağız | alaarıtıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be cleaned | menarıtılmazlıq bolmasam | senarıtılmazlıq bolmasang | olarıtılmazlıq bolmasa | bizarıtılmazlıq bolmasaq | sizarıtılmazlıq bolmasağız | alaarıtılmazlıq bolmasala |