şım
/ʃɯm/
silent, quiet — Most often used predicatively: şım bolurğa means fall silent, and şım eterge means silence someone.
- şım bolurğa — to fall silent
- ala şım boldula — they fell silent
- men şım boldum — I fell silent
- üy şım boldu — the house fell silent
- şım eterge — to silence someone
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | şımmaI am silent | şımsayou are silent | şımdıhe is silent | şımbızwe are silent | şımsızyou all are silent | şımdılathey are silent |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden şımdı — "compared to me, he is silent."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki şımdımine is silent | seniki şımdıyours is silent | anıqı şımdıhis is silent | bizniki şımdıours is silent | sizniki şımdıyours (pl.) is silent | alanıqı şımdıtheirs is silent |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile şımdılamine are silent | senikile şımdılayours are silent | anıqıla şımdılahis are silent | biznikile şımdılaours are silent | siznikile şımdılayours (pl.) are silent | alanıqıla şımdılatheirs are silent |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu şımdı, bıla şımdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".