çartlatırğa
/tʃartlatɯrʁa/
1. to send something flying off, to make something bounce or shoot away
- oqnu çartlatırğa — to send the bullet flying off
- taşnı çartlatırğa — to make the stone bounce away
- jongurçhanı çartlatırğa — to send the chips flying
2. to make something crack or burst apart
- sawutnu çartlatırğa — to make the vessel crack
- jerni çartlatırğa — to make the ground crack open
- çartlatıb uwatırğa — to burst it apart
Conjugation
Common forms
- çartlatadıhe is sending something flying off
- çartlatdıhe sent something flying off
- çartlathandıhe has sent something flying off
- çartlatırhe will send something flying off
- çartlatırıqdıhe is going to send something flying off
- çartlata edihe was sending something flying off
- çartlatsaif he sends something flying off
- çartlat!send something flying off!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is sending something flying off | mençartlatama | sençartlatasa | olçartlatadı | bizçartlatabız | sizçartlatasız | alaçartlatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not sending something flying off | mençartlatmayma | sençartlatmaysa | olçartlatmaydı | bizçartlatmaybız | sizçartlatmaysız | alaçartlatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he sending something flying off? | mençartlatamıma? çartlatamamı? | sençartlatamısa? | olçartlatamıdı? | bizçartlatamıbız? çartlatabızmı? | sizçartlatamısız? | alaçartlatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he sending something flying off? | mençartlatmaymıma? çartlatmaymamı? | sençartlatmaymısa? | olçartlatmaymıdı? | bizçartlatmaymıbız? çartlatmaybızmı? | sizçartlatmaymısız? | alaçartlatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually sends something flying off | mençartlatıwçanma | sençartlatıwçansa | olçartlatıwçandı | bizçartlatıwçanbız | sizçartlatıwçansız | alaçartlatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually send something flying off | mençartlatıwçan tülme | sençartlatıwçan tülse | olçartlatıwçan tüldü | bizçartlatıwçan tülbüz | sizçartlatıwçan tülsüz | alaçartlatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually send something flying off? | mençartlatıwçanmıma? çartlatıwçanmamı? | sençartlatıwçanmısa? | olçartlatıwçanmıdı? | bizçartlatıwçanmıbız? çartlatıwçanbızmı? | sizçartlatıwçanmısız? | alaçartlatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually send something flying off? | mençartlatıwçan tülmüme? | sençartlatıwçan tülmüse? | olçartlatıwçan tülmüdü? | bizçartlatıwçan tülmübüz? | sizçartlatıwçan tülmüsüz? | alaçartlatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has sent something flying off and remains so | olçartlatıbdı | alaçartlatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he sent something flying off? | olçartlatıbmıdı? | alaçartlatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of sending something flying off | mençartlata turama | sençartlata turasa | olçartlata turadı | bizçartlata turabız | sizçartlata turasız | alaçartlata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of sending something flying off | mençartlata turmayma | sençartlata turmaysa | olçartlata turmaydı | bizçartlata turmaybız | sizçartlata turmaysız | alaçartlata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of sending something flying off? | mençartlata turamıma? çartlata turamamı? | sençartlata turamısa? | olçartlata turamıdı? | bizçartlata turamıbız? çartlata turabızmı? | sizçartlata turamısız? | alaçartlata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of sending something flying off? | mençartlata turmaymıma? çartlata turmaymamı? | sençartlata turmaymısa? | olçartlata turmaymıdı? | bizçartlata turmaymıbız? çartlata turmaybızmı? | sizçartlata turmaymısız? | alaçartlata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he sent something flying off | mençartlatdım | sençartlatdıng | olçartlatdı | bizçartlatdıq | sizçartlatdığız | alaçartlatdıla |
| Simple past (definite)he didn't send something flying off | mençartlatmadım | sençartlatmadıng | olçartlatmadı | bizçartlatmadıq | sizçartlatmadığız | alaçartlatmadıla |
| Simple past (definite)did he send something flying off? | mençartlatdımmı? | sençartlatdıngmı? | olçartlatdımı? | bizçartlatdıqmı? | sizçartlatdığızmı? | alaçartlatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he send something flying off? | mençartlatmadımmı? | sençartlatmadıngmı? | olçartlatmadımı? | bizçartlatmadıqmı? | sizçartlatmadığızmı? | alaçartlatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has sent something flying off | mençartlathanma | sençartlathansa | olçartlathandı | bizçartlathanbız | sizçartlathansız | alaçartlathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't sent something flying off | mençartlatmağanma | sençartlatmağansa | olçartlatmağandı | bizçartlatmağanbız | sizçartlatmağansız | alaçartlatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he sent something flying off? | mençartlathanmıma? çartlathanmamı? | sençartlathanmısa? | olçartlathanmıdı? | bizçartlathanmıbız? çartlathanbızmı? | sizçartlathanmısız? | alaçartlathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he sent something flying off? | mençartlatmağanmıma? çartlatmağanmamı? | sençartlatmağanmısa? | olçartlatmağanmıdı? | bizçartlatmağanmıbız? çartlatmağanbızmı? | sizçartlatmağanmısız? | alaçartlatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will send something flying off | mençartlatırma | sençartlatırsa | olçartlatır | bizçartlatırbız | sizçartlatırsız | alaçartlatırla |
| Indefinite future (future I)he won't send something flying off | mençartlatmazma | sençartlatmazsa | olçartlatmaz | bizçartlatmazbız | sizçartlatmazsız | alaçartlatmazla |
| Indefinite future (future I)will he send something flying off? | mençartlatırmıma? çartlatırmamı? | sençartlatırmısa? | olçartlatırmı? | bizçartlatırmıbız? çartlatırbızmı? | sizçartlatırmısız? | alaçartlatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he send something flying off? | mençartlatmazmıma? çartlatmazmamı? | sençartlatmazmısa? | olçartlatmazmı? | bizçartlatmazmıbız? çartlatmazbızmı? | sizçartlatmazmısız? | alaçartlatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to send something flying off | mençartlatırıqma | sençartlatırıqsa | olçartlatırıqdı | bizçartlatırıqbız | sizçartlatırıqsız | alaçartlatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to send something flying off | mençartlatırıq tülme | sençartlatırıq tülse | olçartlatırıq tüldü | bizçartlatırıq tülbüz | sizçartlatırıq tülsüz | alaçartlatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to send something flying off? | mençartlatırıqmıma? çartlatırıqmamı? | sençartlatırıqmısa? | olçartlatırıqmıdı? | bizçartlatırıqmıbız? çartlatırıqbızmı? | sizçartlatırıqmısız? | alaçartlatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to send something flying off? | mençartlatırıq tülmüme? | sençartlatırıq tülmüse? | olçartlatırıq tülmüdü? | bizçartlatırıq tülmübüz? | sizçartlatırıq tülmüsüz? | alaçartlatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had sent something flying off | mençartlathan edimçartlathanem | sençartlathan edingçartlathaneng | olçartlathan ediçartlathaned | bizçartlathan edikçartlathanek | sizçartlathan edigizçartlathanegiz | alaçartlathan edileçartlathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't sent something flying off | mençartlatmağan edimçartlatmağanem | sençartlatmağan edingçartlatmağaneng | olçartlatmağan ediçartlatmağaned | bizçartlatmağan edikçartlatmağanek | sizçartlatmağan edigizçartlatmağanegiz | alaçartlatmağan edileçartlatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was sending something flying off | mençartlata edimçartlataem | sençartlata edingçartlataeng | olçartlata ediçartlataed | bizçartlata edikçartlataek | sizçartlata edigizçartlataegiz | alaçartlata edileçartlataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't sending something flying off | mençartlatmay edimçartlatmayem | sençartlatmay edingçartlatmayeng | olçartlatmay ediçartlatmayed | bizçartlatmay edikçartlatmayek | sizçartlatmay edigizçartlatmayegiz | alaçartlatmay edileçartlatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to send something flying off | mençartlatıwçan edimçartlatıwçanem | sençartlatıwçan edingçartlatıwçaneng | olçartlatıwçan ediçartlatıwçaned | bizçartlatıwçan edikçartlatıwçanek | sizçartlatıwçan edigizçartlatıwçanegiz | alaçartlatıwçan edileçartlatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to send something flying off | mençartlatıwçan tül edimçartlatıwçan tül em | sençartlatıwçan tül edingçartlatıwçan tül eng | olçartlatıwçan tül ediçartlatıwçan tül ed | bizçartlatıwçan tül edikçartlatıwçan tül ek | sizçartlatıwçan tül edigizçartlatıwçan tül egiz | alaçartlatıwçan tül edileçartlatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had sent something flying off and remained so | olçartlatıb edi | alaçartlatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't sent something flying off | olçartlatıb tül edi | alaçartlatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of sending something flying off | mençartlata tura edimçartlata turaem | sençartlata tura edingçartlata turaeng | olçartlata tura ediçartlata turaed | bizçartlata tura edikçartlata turaek | sizçartlata tura edigizçartlata turaegiz | alaçartlata tura edileçartlata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of sending something flying off | mençartlata turmay edimçartlata turmayem | sençartlata turmay edingçartlata turmayeng | olçartlata turmay ediçartlata turmayed | bizçartlata turmay edikçartlata turmayek | sizçartlata turmay edigizçartlata turmayegiz | alaçartlata turmay edileçartlata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would send something flying off | mençartlatır edimçartlatır em | sençartlatır edingçartlatır eng | olçartlatır ediçartlatır ed | bizçartlatır edikçartlatır ek | sizçartlatır edigizçartlatır egiz | alaçartlatır edileçartlatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't send something flying off | mençartlatmaz edimçartlatmaz em | sençartlatmaz edingçartlatmaz eng | olçartlatmaz ediçartlatmaz ed | bizçartlatmaz edikçartlatmaz ek | sizçartlatmaz edigizçartlatmaz egiz | alaçartlatmaz edileçartlatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have sent something flying off | mençartlatırıq edimçartlatırıq em | sençartlatırıq edingçartlatırıq eng | olçartlatırıq ediçartlatırıq ed | bizçartlatırıq edikçartlatırıq ek | sizçartlatırıq edigizçartlatırıq egiz | alaçartlatırıq edileçartlatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have sent something flying off | mençartlatırıq tül edimçartlatırıq tül em | sençartlatırıq tül edingçartlatırıq tül eng | olçartlatırıq tül ediçartlatırıq tül ed | bizçartlatırıq tül edikçartlatırıq tül ek | sizçartlatırıq tül edigizçartlatırıq tül egiz | alaçartlatırıq tül edileçartlatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he sends something flying off | mençartlatsam | sençartlatsang | olçartlatsa | bizçartlatsaq | sizçartlatsağız | alaçartlatsala |
| Conditionalif he doesn't send something flying off | mençartlatmasam | sençartlatmasang | olçartlatmasa | bizçartlatmasaq | sizçartlatmasağız | alaçartlatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is sending something flying off | mençartlata esem | sençartlata eseng | olçartlata ese | bizçartlata esek | sizçartlata esegiz | alaçartlata esele |
| Conditional, present realif he is not sending something flying off | mençartlatmay esem | sençartlatmay eseng | olçartlatmay ese | bizçartlatmay esek | sizçartlatmay esegiz | alaçartlatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he sent something flying off | mençartlatsam ediçartlatsam ed | sençartlatsang ediçartlatsang ed | olçartlatsa ediçartlatsaed | bizçartlatsaq ediçartlatsaq ed | sizçartlatsağız ediçartlatsağız ed | alaçartlatsala ediçartlatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't send something flying off | mençartlatmasam ediçartlatmasam ed | sençartlatmasang ediçartlatmasang ed | olçartlatmasa ediçartlatmasaed | bizçartlatmasaq ediçartlatmasaq ed | sizçartlatmasağız ediçartlatmasağız ed | alaçartlatmasala ediçartlatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he sent something flying off | mençartlatdım esem | sençartlatdıng eseng | olçartlatdı ese | bizçartlatdıq esek | sizçartlatdığız esegiz | alaçartlatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't send something flying off | mençartlatmadım esem | sençartlatmadıng eseng | olçartlatmadı ese | bizçartlatmadıq esek | sizçartlatmadığız esegiz | alaçartlatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did send something flying off (indeed) | mençartlathan esem | sençartlathan eseng | olçartlathan ese | bizçartlathan esek | sizçartlathan esegiz | alaçartlathan esele |
| Conditional, past realif he didn't send something flying off (indeed) | mençartlatmağan esem | sençartlatmağan eseng | olçartlatmağan ese | bizçartlatmağan esek | sizçartlatmağan esegiz | alaçartlatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had sent something flying off | mençartlathan bolsam | sençartlathan bolsang | olçartlathan bolsa | bizçartlathan bolsaq | sizçartlathan bolsağız | alaçartlathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't sent something flying off | mençartlatmağan bolsam | sençartlatmağan bolsang | olçartlatmağan bolsa | bizçartlatmağan bolsaq | sizçartlatmağan bolsağız | alaçartlatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had sent something flying off | mençartlathan bolsam ediçartlathan bolsam ed | sençartlathan bolsang ediçartlathan bolsang ed | olçartlathan bolsa ediçartlathan bolsaed | bizçartlathan bolsaq ediçartlathan bolsaq ed | sizçartlathan bolsağız ediçartlathan bolsağız ed | alaçartlathan bolsala ediçartlathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't sent something flying off | mençartlatmağan bolsam ediçartlatmağan bolsam ed | sençartlatmağan bolsang ediçartlatmağan bolsang ed | olçartlatmağan bolsa ediçartlatmağan bolsaed | bizçartlatmağan bolsaq ediçartlatmağan bolsaq ed | sizçartlatmağan bolsağız ediçartlatmağan bolsağız ed | alaçartlatmağan bolsala ediçartlatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will send something flying off | mençartlatır esem | sençartlatır eseng | olçartlatır ese | bizçartlatır esek | sizçartlatır esegiz | alaçartlatır esele |
| Conditional, aoristif he won't send something flying off | mençartlatmaz esem | sençartlatmaz eseng | olçartlatmaz ese | bizçartlatmaz esek | sizçartlatmaz esegiz | alaçartlatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to send something flying off | mençartlatırıq esem | sençartlatırıq eseng | olçartlatırıq ese | bizçartlatırıq esek | sizçartlatırıq esegiz | alaçartlatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to send something flying off | mençartlatırıq tül esem | sençartlatırıq tül eseng | olçartlatırıq tül ese | bizçartlatırıq tül esek | sizçartlatırıq tül esegiz | alaçartlatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to send something flying off | mençartlatırıq bolsam | sençartlatırıq bolsang | olçartlatırıq bolsa | bizçartlatırıq bolsaq | sizçartlatırıq bolsağız | alaçartlatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to send something flying off | mençartlatmazlıq bolsam | sençartlatmazlıq bolsang | olçartlatmazlıq bolsa | bizçartlatmazlıq bolsaq | sizçartlatmazlıq bolsağız | alaçartlatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso çartlatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be sending something flying off | mençartlata bolurma | sençartlata bolursa | olçartlata bolur | bizçartlata bolurbuz | sizçartlata bolursuz | alaçartlata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be sending something flying off | mençartlatmay bolurma | sençartlatmay bolursa | olçartlatmay bolur | bizçartlatmay bolurbuz | sizçartlatmay bolursuz | alaçartlatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of sending something flying off | mençartlata tura bolurma | sençartlata tura bolursa | olçartlata tura bolur | bizçartlata tura bolurbuz | sizçartlata tura bolursuz | alaçartlata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not sending something flying off | mençartlatmay tura bolurma | sençartlatmay tura bolursa | olçartlatmay tura bolur | bizçartlatmay tura bolurbuz | sizçartlatmay tura bolursuz | alaçartlatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have sent something flying off | mençartlathan bolurma | sençartlathan bolursa | olçartlathan bolur | bizçartlathan bolurbuz | sizçartlathan bolursuz | alaçartlathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have sent something flying off | mençartlatmağan bolurma | sençartlatmağan bolursa | olçartlatmağan bolur | bizçartlatmağan bolurbuz | sizçartlatmağan bolursuz | alaçartlatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to send something flying off | mençartlatırıq bolurma | sençartlatırıq bolursa | olçartlatırıq bolur | bizçartlatırıq bolurbuz | sizçartlatırıq bolursuz | alaçartlatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to send something flying off | mençartlatmazlıq bolurma | sençartlatmazlıq bolursa | olçartlatmazlıq bolur | bizçartlatmazlıq bolurbuz | sizçartlatmazlıq bolursuz | alaçartlatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it send something flying off | mençartlatayım | sençartlat! | olçartlatsın | bizçartlatayıq | sizçartlatığız! | alaçartlatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not send something flying off | mençartlatmayım | sençartlatma! | olçartlatmasın | bizçartlatmayıq | sizçartlatmağız! | alaçartlatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he send something flying off? | mençartlatayımmı? | olçartlatsınmı? | bizçartlatayıqmı? | alaçartlatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not send something flying off? | mençartlatmayımmı? | olçartlatmasınmı? | bizçartlatmayıqmı? | alaçartlatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it send something flying off | sençartlatçı2 | olçartlatsınçı | sizçartlatçığız | alaçartlatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not send something flying off | sençartlatmaçı2 | olçartlatmasınçı | sizçartlatmaçığız | alaçartlatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you send something flying off | sençartlathınçartlathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not send something flying off | sençartlatmağınçartlatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he sent something flying off | mençartlathay edim çartlatha edim | sençartlathay eding çartlatha eding | olçartlathay edi çartlatha edi | bizçartlathay edik çartlatha edik | sizçartlathay edigiz çartlatha edigiz | alaçartlathay edile çartlatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not send something flying off | mençartlatmağay edim çartlatmağa edim | sençartlatmağay eding çartlatmağa eding | olçartlatmağay edi çartlatmağa edi | bizçartlatmağay edik çartlatmağa edik | sizçartlatmağay edigiz çartlatmağa edigiz | alaçartlatmağay edile çartlatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to send something flying off | mençartlatmağa qoyayımçartlatma qoyayım | sençartlatmağa qoy!çartlatma qoy! | olçartlatmağa qoysunçartlatma qoysun | bizçartlatmağa qoyayıqçartlatma qoyayıq | sizçartlatmağa qoyuğuz!çartlatma qoyuğuz! | alaçartlatmağa qoysunlaçartlatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to send something flying off | mençartlatmağa qoymayımçartlatma qoymayım | sençartlatmağa qoyma!çartlatma qoyma! | olçartlatmağa qoymasınçartlatma qoymasın | bizçartlatmağa qoymayıqçartlatma qoymayıq | sizçartlatmağa qoymağız!çartlatma qoymağız! | alaçartlatmağa qoymasınlaçartlatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoyayımmı?çartlatma qoyayımmı? | olçartlatmağa qoysunmu?çartlatma qoysunmu? | bizçartlatmağa qoyayıqmı?çartlatma qoyayıqmı? | alaçartlatmağa qoysunlamı?çartlatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoymayımmı?çartlatma qoymayımmı? | olçartlatmağa qoymasınmı?çartlatma qoymasınmı? | bizçartlatmağa qoymayıqmı?çartlatma qoymayıqmı? | alaçartlatmağa qoymasınlamı?çartlatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to send something flying off | mençartlatmağa qoyamaçartlatma qoyama | sençartlatmağa qoyasaçartlatma qoyasa | olçartlatmağa qoyadıçartlatma qoyadı | bizçartlatmağa qoyabızçartlatma qoyabız | sizçartlatmağa qoyasızçartlatma qoyasız | alaçartlatmağa qoyadılaçartlatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to send something flying off | mençartlatmağa qoymaymaçartlatma qoymayma | sençartlatmağa qoymaysaçartlatma qoymaysa | olçartlatmağa qoymaydıçartlatma qoymaydı | bizçartlatmağa qoymaybızçartlatma qoymaybız | sizçartlatmağa qoymaysızçartlatma qoymaysız | alaçartlatmağa qoymaydılaçartlatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoyamıma?çartlatma qoyamıma? | sençartlatmağa qoyamısa?çartlatma qoyamısa? | olçartlatmağa qoyamıdı?çartlatma qoyamıdı? | bizçartlatmağa qoyamıbız?çartlatma qoyamıbız? | sizçartlatmağa qoyamısız?çartlatma qoyamısız? | alaçartlatmağa qoyamıdıla?çartlatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoymaymıma?çartlatma qoymaymıma? | sençartlatmağa qoymaymısa?çartlatma qoymaymısa? | olçartlatmağa qoymaymıdı?çartlatma qoymaymıdı? | bizçartlatmağa qoymaymıbız?çartlatma qoymaymıbız? | sizçartlatmağa qoymaymısız?çartlatma qoymaymısız? | alaçartlatmağa qoymaymıdıla?çartlatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to send something flying off | mençartlatmağa qoydumçartlatma qoydum | sençartlatmağa qoydungçartlatma qoydung | olçartlatmağa qoyduçartlatma qoydu | bizçartlatmağa qoyduqçartlatma qoyduq | sizçartlatmağa qoyduğuzçartlatma qoyduğuz | alaçartlatmağa qoydulaçartlatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to send something flying off | mençartlatmağa qoymadımçartlatma qoymadım | sençartlatmağa qoymadıngçartlatma qoymadıng | olçartlatmağa qoymadıçartlatma qoymadı | bizçartlatmağa qoymadıqçartlatma qoymadıq | sizçartlatmağa qoymadığızçartlatma qoymadığız | alaçartlatmağa qoymadılaçartlatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoydummu?çartlatma qoydummu? | sençartlatmağa qoydungmu?çartlatma qoydungmu? | olçartlatmağa qoydumu?çartlatma qoydumu? | bizçartlatmağa qoyduqmu?çartlatma qoyduqmu? | sizçartlatmağa qoyduğuzmu?çartlatma qoyduğuzmu? | alaçartlatmağa qoydulamı?çartlatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to send something flying off? | mençartlatmağa qoymadımmı?çartlatma qoymadımmı? | sençartlatmağa qoymadıngmı?çartlatma qoymadıngmı? | olçartlatmağa qoymadımı?çartlatma qoymadımı? | bizçartlatmağa qoymadıqmı?çartlatma qoymadıqmı? | sizçartlatmağa qoymadığızmı?çartlatma qoymadığızmı? | alaçartlatmağa qoymadılamı?çartlatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can send something flying off | mençartlatalama | sençartlatalasa | olçartlataladı | bizçartlatalabız | sizçartlatalasız | alaçartlataladıla |
| Ability — presenthe can't send something flying off | mençartlatalmayma | sençartlatalmaysa | olçartlatalmaydı | bizçartlatalmaybız | sizçartlatalmaysız | alaçartlatalmaydıla |
| Ability — presentcan he send something flying off? | mençartlatalamıma? çartlatalamamı? | sençartlatalamısa? | olçartlatalamıdı? | bizçartlatalamıbız? çartlatalabızmı? | sizçartlatalamısız? | alaçartlatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he send something flying off? | mençartlatalmaymıma? çartlatalmaymamı? | sençartlatalmaymısa? | olçartlatalmaymıdı? | bizçartlatalmaymıbız? çartlatalmaybızmı? | sizçartlatalmaymısız? | alaçartlatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can send something flying off | mençartlatalsam | sençartlatalsang | olçartlatalsa | bizçartlatalsaq | sizçartlatalsağız | alaçartlatalsala |
| Ability — if I can…if he can't send something flying off | mençartlatalmasam | sençartlatalmasang | olçartlatalmasa | bizçartlatalmasaq | sizçartlatalmasağız | alaçartlatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to send something flying off | mençartlataldım | sençartlataldıng | olçartlataldı | bizçartlataldıq | sizçartlataldığız | alaçartlataldıla |
| Ability — simple pasthe could not send something flying off | mençartlatalmadım | sençartlatalmadıng | olçartlatalmadı | bizçartlatalmadıq | sizçartlatalmadığız | alaçartlatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to send something flying off? | mençartlataldımmı? | sençartlataldıngmı? | olçartlataldımı? | bizçartlataldıqmı? | sizçartlataldığızmı? | alaçartlataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he send something flying off? | mençartlatalmadımmı? | sençartlatalmadıngmı? | olçartlatalmadımı? | bizçartlatalmadıqmı? | sizçartlatalmadığızmı? | alaçartlatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to send something flying off | mençartlatalğanma | sençartlatalğansa | olçartlatalğandı | bizçartlatalğanbız | sizçartlatalğansız | alaçartlatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to send something flying off | mençartlatalmağanma | sençartlatalmağansa | olçartlatalmağandı | bizçartlatalmağanbız | sizçartlatalmağansız | alaçartlatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to send something flying off? | mençartlatalğanmıma? çartlatalğanmamı? | sençartlatalğanmısa? | olçartlatalğanmıdı? | bizçartlatalğanmıbız? çartlatalğanbızmı? | sizçartlatalğanmısız? | alaçartlatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to send something flying off? | mençartlatalmağanmıma? çartlatalmağanmamı? | sençartlatalmağanmısa? | olçartlatalmağanmıdı? | bizçartlatalmağanmıbız? çartlatalmağanbızmı? | sizçartlatalmağanmısız? | alaçartlatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to send something flying off | mençartlatalğan edimçartlatalğanem | sençartlatalğan edingçartlatalğaneng | olçartlatalğan ediçartlatalğaned | bizçartlatalğan edikçartlatalğanek | sizçartlatalğan edigizçartlatalğanegiz | alaçartlatalğan edileçartlatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to send something flying off | mençartlatalmağan edimçartlatalmağanem | sençartlatalmağan edingçartlatalmağaneng | olçartlatalmağan ediçartlatalmağaned | bizçartlatalmağan edikçartlatalmağanek | sizçartlatalmağan edigizçartlatalmağanegiz | alaçartlatalmağan edileçartlatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could send something flying off | mençartlatala edimçartlatalaem | sençartlatala edingçartlatalaeng | olçartlatala ediçartlatalaed | bizçartlatala edikçartlatalaek | sizçartlatala edigizçartlatalaegiz | alaçartlatala edileçartlatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not send something flying off | mençartlatalmay edimçartlatalmayem | sençartlatalmay edingçartlatalmayeng | olçartlatalmay ediçartlatalmayed | bizçartlatalmay edikçartlatalmayek | sizçartlatalmay edigizçartlatalmayegiz | alaçartlatalmay edileçartlatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to send something flying off | mençartlatalırma | sençartlatalırsa | olçartlatalır | bizçartlatalırbız | sizçartlatalırsız | alaçartlatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to send something flying off | mençartlatalmazma | sençartlatalmazsa | olçartlatalmaz | bizçartlatalmazbız | sizçartlatalmazsız | alaçartlatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to send something flying off? | mençartlatalırmıma? çartlatalırmamı? | sençartlatalırmısa? | olçartlatalırmı? | bizçartlatalırmıbız? çartlatalırbızmı? | sizçartlatalırmısız? | alaçartlatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to send something flying off? | mençartlatalmazmıma? çartlatalmazmamı? | sençartlatalmazmısa? | olçartlatalmazmı? | bizçartlatalmazmıbız? çartlatalmazbızmı? | sizçartlatalmazmısız? | alaçartlatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to send something flying off | mençartlatallıqma | sençartlatallıqsa | olçartlatallıqdı | bizçartlatallıqbız | sizçartlatallıqsız | alaçartlatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to send something flying off | mençartlatallıq tülme | sençartlatallıq tülse | olçartlatallıq tüldü | bizçartlatallıq tülbüz | sizçartlatallıq tülsüz | alaçartlatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to send something flying off? | mençartlatallıqmıma? çartlatallıqmamı? | sençartlatallıqmısa? | olçartlatallıqmıdı? | bizçartlatallıqmıbız? çartlatallıqbızmı? | sizçartlatallıqmısız? | alaçartlatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to send something flying off? | mençartlatallıq tülmüme? | sençartlatallıq tülmüse? | olçartlatallıq tülmüdü? | bizçartlatallıq tülmübüz? | sizçartlatallıq tülmüsüz? | alaçartlatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to send something flying off | mençartlatalır edimçartlatalır em | sençartlatalır edingçartlatalır eng | olçartlatalır ediçartlatalır ed | bizçartlatalır edikçartlatalır ek | sizçartlatalır edigizçartlatalır egiz | alaçartlatalır edileçartlatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to send something flying off | mençartlatalmaz edimçartlatalmaz em | sençartlatalmaz edingçartlatalmaz eng | olçartlatalmaz ediçartlatalmaz ed | bizçartlatalmaz edikçartlatalmaz ek | sizçartlatalmaz edigizçartlatalmaz egiz | alaçartlatalmaz edileçartlatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to send something flying off | sençartlatalğınçartlatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to send something flying off | sençartlatalmağınçartlatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be sending something flying off | mençartlata bolmazma | sençartlata bolmazsa | olçartlata bolmaz | bizçartlata bolmazbız | sizçartlata bolmazsız | alaçartlata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be sending something flying off (emphatic) | mençartlatmay bolmazma | sençartlatmay bolmazsa | olçartlatmay bolmaz | bizçartlatmay bolmazbız | sizçartlatmay bolmazsız | alaçartlatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of sending something flying off | mençartlata tura bolmazma | sençartlata tura bolmazsa | olçartlata tura bolmaz | bizçartlata tura bolmazbız | sizçartlata tura bolmazsız | alaçartlata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not sending something flying off (emphatic) | mençartlatmay tura bolmazma | sençartlatmay tura bolmazsa | olçartlatmay tura bolmaz | bizçartlatmay tura bolmazbız | sizçartlatmay tura bolmazsız | alaçartlatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not sending something flying off | mençartlatmay turama | sençartlatmay turasa | olçartlatmay turadı | bizçartlatmay turabız | sizçartlatmay turasız | alaçartlatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not sending something flying off | mençartlatmay turmayma | sençartlatmay turmaysa | olçartlatmay turmaydı | bizçartlatmay turmaybız | sizçartlatmay turmaysız | alaçartlatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not sending something flying off? | mençartlatmay turmaymıma | sençartlatmay turmaymısa | olçartlatmay turmaymıdı | bizçartlatmay turmaymıbız | sizçartlatmay turmaymısız | alaçartlatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have sent something flying off | mençartlathan bolmazma | sençartlathan bolmazsa | olçartlathan bolmaz | bizçartlathan bolmazbız | sizçartlathan bolmazsız | alaçartlathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have sent something flying off (emphatic) | mençartlatmağan bolmazma | sençartlatmağan bolmazsa | olçartlatmağan bolmaz | bizçartlatmağan bolmazbız | sizçartlatmağan bolmazsız | alaçartlatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had sent something flying off | mençartlathan bolmasam | sençartlathan bolmasang | olçartlathan bolmasa | bizçartlathan bolmasaq | sizçartlathan bolmasağız | alaçartlathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't sent something flying off | mençartlatmağan bolmasam | sençartlatmağan bolmasang | olçartlatmağan bolmasa | bizçartlatmağan bolmasaq | sizçartlatmağan bolmasağız | alaçartlatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to send something flying off | mençartlatırıq bolmazma | sençartlatırıq bolmazsa | olçartlatırıq bolmaz | bizçartlatırıq bolmazbız | sizçartlatırıq bolmazsız | alaçartlatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to send something flying off (emphatic) | mençartlatmazlıq bolmazma | sençartlatmazlıq bolmazsa | olçartlatmazlıq bolmaz | bizçartlatmazlıq bolmazbız | sizçartlatmazlıq bolmazsız | alaçartlatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to send something flying off | mençartlatırıq bolmasam | sençartlatırıq bolmasang | olçartlatırıq bolmasa | bizçartlatırıq bolmasaq | sizçartlatırıq bolmasağız | alaçartlatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to send something flying off | mençartlatmazlıq bolmasam | sençartlatmazlıq bolmasang | olçartlatmazlıq bolmasa | bizçartlatmazlıq bolmasaq | sizçartlatmazlıq bolmasağız | alaçartlatmazlıq bolmasala |