çiy
/tʃij/
1. raw, uncooked, underdone
- çiy et — raw meat
- çiy gırjın — underbaked bread
- çiy süt — raw milk
2. green, unripe, immature
- çiy alma — an unripe apple
- çiy hans — green grass
- çiy qalırğa — to be left underdone
3. damp, moist
- çiy otunla — damp firewood
- çiy jer — damp ground
- çiy qumaç — damp cloth
4. raw, untreated, undressed — of hide or material
- çiy teri — an undressed hide
- çiy temir — untempered iron
- çiy dariy — artificial silk
5. reed mat, screen of woven reeds
- çiy jayarğa — to spread out the reed mat
- çiy jıyarğa — to roll the reed mat up
- çiyni jıyarğa — to roll the reed mat up
6. Describes writing or imagery as insufficiently developed or polished.
- çiy işli adam — a person whose work is unfinished
As an adjective
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base formraw | —çiy |
| comparative — morerawer | —çiyirek |
| intensifier — veryvery raw | —bek çiy |
| superlative — mostthe rawest | —em çiy |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are raw | menikimeniki çiydi | senikiseniki çiydi | anıqıanıqı çiydi | biznikibizniki çiydi | siznikisizniki çiydi | alanıqıalanıqı çiydi |
| comparative — moreis / are rawer | menikimeniki çiyirekdi | senikiseniki çiyirekdi | anıqıanıqı çiyirekdi | biznikibizniki çiyirekdi | siznikisizniki çiyirekdi | alanıqıalanıqı çiyirekdi |
| intensifier — veryis / are very raw | menikimeniki bek çiydi | senikiseniki bek çiydi | anıqıanıqı bek çiydi | biznikibizniki bek çiydi | siznikisizniki bek çiydi | alanıqıalanıqı bek çiydi |
| superlative — mostis / are the rawest | menikimeniki em çiydi | senikiseniki em çiydi | anıqıanıqı em çiydi | biznikibizniki em çiydi | siznikisizniki em çiydi | alanıqıalanıqı em çiydi |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are raw | menikilemenikile çiydile | senikilesenikile çiydile | anıqılaanıqıla çiydile | biznikilebiznikile çiydile | siznikilesiznikile çiydile | alanıqılaalanıqıla çiydile |
| comparative — moreis / are rawer | menikilemenikile çiyirekdile | senikilesenikile çiyirekdile | anıqılaanıqıla çiyirekdile | biznikilebiznikile çiyirekdile | siznikilesiznikile çiyirekdile | alanıqılaalanıqıla çiyirekdile |
| intensifier — veryis / are very raw | menikilemenikile bek çiydile | senikilesenikile bek çiydile | anıqılaanıqıla bek çiydile | biznikilebiznikile bek çiydile | siznikilesiznikile bek çiydile | alanıqılaalanıqıla bek çiydile |
| superlative — mostis / are the rawest | menikilemenikile em çiydile | senikilesenikile em çiydile | anıqılaanıqıla em çiydile | biznikilebiznikile em çiydile | siznikilesiznikile em çiydile | alanıqılaalanıqıla em çiydile |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu çiydi, bıla çiydile. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe reed mat | —çiy | meniçiyim | seniçiying | anıçiyi | bizniçiyibiz | sizniçiyigiz | alanıçiyleri |
| Genitivethe reed mat's | —çiyni | meniçiyimi | seniçiyingi | anıçiyini | bizniçiyibizni | sizniçiyigizni | alanıçiylerini |
| Accusativethe reed mat (as the object) | —çiyni | meniçiyimi | seniçiyingi | anıçiyin | bizniçiyibizni | sizniçiyigizni | alanıçiylerin |
| Dativeto the reed mat | —çiyge | meniçiyime | seniçiyinge | anıçiyine | bizniçiyibizge | sizniçiyigizge | alanıçiylerine |
| Locativeat / in the reed mat | —çiyde | meniçiyimde | seniçiyingde | anıçiyinde | bizniçiyibizde | sizniçiyigizde | alanıçiylerinde |
| Ablativefrom the reed mat | —çiyden | meniçiyimden | seniçiyingden | anıçiyinden | bizniçiyibizden | sizniçiyigizden | alanıçiylerinden |
There is no plural of this word. The ending would attach like any other — it is the word, not the grammar, that refuses: this is not something Karachay counts.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.