çalqıçı
/tʃalqɯtʃɯ/ · plural çalqıçıla
Balkar spelling: çalğıçı
mower, scyther, one who cuts grass or hay with a scythe — The Balkar form is çalğıçı.
- meni atam igi çalqıçıdı — my father is a good mower
- çalqıçıla tüzge bardıla — the mowers went to the meadow
- çalqıçı jıyın — a team of mowers
- jaŋı çalqıçı — a novice mower
- tolu çalqıçı — an adult mower
- jarım çalqıçı — a teenage mower
- çalqıçıla qozğalıb tebregendile — the mowers have begun to stir
- beli bügülmegen çalqıçı bolmaz — one whose back doesn't bend won't make a mower
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çalqıçıthe mower | çalqıçımmy mower | çalqıçıŋyour mower | çalqıçısıhis mower | çalqıçıbızour mower | çalqıçığızyou all's mower | çalqıçılarıtheir mowers |
| Genitive | çalqıçınıthe mower's | çalqıçımımy mower's | çalqıçıŋıyour mower's | çalqıçısınıhis mower's | çalqıçıbıznıour mower's | çalqıçığıznıyou all's mower's | çalqıçılarınıtheir mowers' |
| Accusative | çalqıçınıthe mower (as the object) | çalqıçımımy mower (as the object) | çalqıçıŋıyour mower (as the object) | çalqıçısınhis mower (as the object) | çalqıçıbıznıour mower (as the object) | çalqıçığıznıyou all's mower (as the object) | çalqıçılarıntheir mowers (as the object) |
| Dative | çalqıçığato the mower | çalqıçımato my mower | çalqıçıŋato your mower | çalqıçısınato his mower | çalqıçıbızğato our mower | çalqıçığızğato you all's mower | çalqıçılarınato their mowers |
| Locative | çalqıçıdain / at the mower | çalqıçımdain / at my mower | çalqıçıŋdain / at your mower | çalqıçısındain / at his mower | çalqıçıbızdain / at our mower | çalqıçığızdain / at you all's mower | çalqıçılarındain / at their mowers |
| Ablative | çalqıçıdanfrom the mower | çalqıçımdanfrom my mower | çalqıçıŋdanfrom your mower | çalqıçısındanfrom his mower | çalqıçıbızdanfrom our mower | çalqıçığızdanfrom you all's mower | çalqıçılarındanfrom their mowers |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | çalqıçılathe mowers | çalqıçılarımmy mowers | çalqıçılarıŋyour mowers | çalqıçılarıhis mowers | çalqıçılarıbızour mowers | çalqıçılarığızyou all's mowers | çalqıçılarıtheir mowers |
| Genitive | çalqıçılanıthe mowers' | çalqıçılarımımy mowers' | çalqıçılarıŋıyour mowers' | çalqıçılarınıhis mowers' | çalqıçılarıbıznıour mowers' | çalqıçılarığıznıyou all's mowers' | çalqıçılarınıtheir mowers' |
| Accusative | çalqıçılanıthe mowers (as the object) | çalqıçılarımımy mowers (as the object) | çalqıçılarıŋıyour mowers (as the object) | çalqıçılarınhis mowers (as the object) | çalqıçılarıbıznıour mowers (as the object) | çalqıçılarığıznıyou all's mowers (as the object) | çalqıçılarıntheir mowers (as the object) |
| Dative | çalqıçılağato the mowers | çalqıçılarımato my mowers | çalqıçılarıŋato your mowers | çalqıçılarınato his mowers | çalqıçılarıbızğato our mowers | çalqıçılarığızğato you all's mowers | çalqıçılarınato their mowers |
| Locative | çalqıçıladain / at the mowers | çalqıçılarımdain / at my mowers | çalqıçılarıŋdain / at your mowers | çalqıçılarındain / at his mowers | çalqıçılarıbızdain / at our mowers | çalqıçılarığızdain / at you all's mowers | çalqıçılarındain / at their mowers |
| Ablative | çalqıçıladanfrom the mowers | çalqıçılarımdanfrom my mowers | çalqıçılarıŋdanfrom your mowers | çalqıçılarındanfrom his mowers | çalqıçılarıbızdanfrom our mowers | çalqıçılarığızdanfrom you all's mowers | çalqıçılarındanfrom their mowers |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: çalqıçıları can mean "his / her mowers", "their mower", or "their mowers" — context decides.
Whose it is
| Case | one thing, one owner | several things, one owner | one thing, several owners | several things, several owners |
|---|---|---|---|---|
| Nominative | çalqıçınıqıthe mower's one | çalqıçınıqılathe mower's ones | çalqıçılanıqıthe mowers' one | çalqıçılanıqılathe mowers' ones |
| Genitive | çalqıçınıqınıof the mower's one | çalqıçınıqılanıof the mower's ones | çalqıçılanıqınıof the mowers' one | çalqıçılanıqılanıof the mowers' ones |
| Accusative | çalqıçınıqınthe mower's one (as the object) | çalqıçınıqılanıthe mower's ones (as the object) | çalqıçılanıqınthe mowers' one (as the object) | çalqıçılanıqılanıthe mowers' ones (as the object) |
| Dative | çalqıçınıqınato the mower's one | çalqıçınıqılağato the mower's ones | çalqıçılanıqınato the mowers' one | çalqıçılanıqılağato the mowers' ones |
| Locative | çalqıçınıqındain / at the mower's one | çalqıçınıqıladain / at the mower's ones | çalqıçılanıqındain / at the mowers' one | çalqıçılanıqıladain / at the mowers' ones |
| Ablative | çalqıçınıqındanfrom the mower's one | çalqıçınıqıladanfrom the mower's ones | çalqıçılanıqındanfrom the mowers' one | çalqıçılanıqıladanfrom the mowers' ones |
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.