ullu çıçhan
/ullu tʃɯtʃxan/ · plural ullu çıçhanla
rat — The Karachay name; in Balkar the rat is gılıw çıçhan.
- kiştik ullu çıçhannı tutdu — the cat caught the rat
- ullu çıçhanla arı-beri çabışadıla — rats are running back and forth
- ullu çıçhanlanı qırırğa — to exterminate rats
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | ullu çıçhanthe rat | ullu çıçhanımmy rat | ullu çıçhanıŋyour rat | ullu çıçhanıhis rat | ullu çıçhanıbızour rat | ullu çıçhanığızyou all's rat | ullu çıçhanlarıtheir rats |
| Genitive | ullu çıçhannıthe rat's | ullu çıçhanımımy rat's | ullu çıçhanıŋıyour rat's | ullu çıçhanınıhis rat's | ullu çıçhanıbıznıour rat's | ullu çıçhanığıznıyou all's rat's | ullu çıçhanlarınıtheir rats' |
| Accusative | ullu çıçhannıthe rat (as the object) | ullu çıçhanımımy rat (as the object) | ullu çıçhanıŋıyour rat (as the object) | ullu çıçhanınhis rat (as the object) | ullu çıçhanıbıznıour rat (as the object) | ullu çıçhanığıznıyou all's rat (as the object) | ullu çıçhanlarıntheir rats (as the object) |
| Dative | ullu çıçhanŋato the rat | ullu çıçhanımato my rat | ullu çıçhanıŋato your rat | ullu çıçhanınato his rat | ullu çıçhanıbızğato our rat | ullu çıçhanığızğato you all's rat | ullu çıçhanlarınato their rats |
| Locative | ullu çıçhandain / at the rat | ullu çıçhanımdain / at my rat | ullu çıçhanıŋdain / at your rat | ullu çıçhanındain / at his rat | ullu çıçhanıbızdain / at our rat | ullu çıçhanığızdain / at you all's rat | ullu çıçhanlarındain / at their rats |
| Ablative | ullu çıçhandanfrom the rat | ullu çıçhanımdanfrom my rat | ullu çıçhanıŋdanfrom your rat | ullu çıçhanındanfrom his rat | ullu çıçhanıbızdanfrom our rat | ullu çıçhanığızdanfrom you all's rat | ullu çıçhanlarındanfrom their rats |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | ullu çıçhanlathe rats | ullu çıçhanlarımmy rats | ullu çıçhanlarıŋyour rats | ullu çıçhanlarıhis rats | ullu çıçhanlarıbızour rats | ullu çıçhanlarığızyou all's rats | ullu çıçhanlarıtheir rats |
| Genitive | ullu çıçhanlanıthe rats' | ullu çıçhanlarımımy rats' | ullu çıçhanlarıŋıyour rats' | ullu çıçhanlarınıhis rats' | ullu çıçhanlarıbıznıour rats' | ullu çıçhanlarığıznıyou all's rats' | ullu çıçhanlarınıtheir rats' |
| Accusative | ullu çıçhanlanıthe rats (as the object) | ullu çıçhanlarımımy rats (as the object) | ullu çıçhanlarıŋıyour rats (as the object) | ullu çıçhanlarınhis rats (as the object) | ullu çıçhanlarıbıznıour rats (as the object) | ullu çıçhanlarığıznıyou all's rats (as the object) | ullu çıçhanlarıntheir rats (as the object) |
| Dative | ullu çıçhanlağato the rats | ullu çıçhanlarımato my rats | ullu çıçhanlarıŋato your rats | ullu çıçhanlarınato his rats | ullu çıçhanlarıbızğato our rats | ullu çıçhanlarığızğato you all's rats | ullu çıçhanlarınato their rats |
| Locative | ullu çıçhanladain / at the rats | ullu çıçhanlarımdain / at my rats | ullu çıçhanlarıŋdain / at your rats | ullu çıçhanlarındain / at his rats | ullu çıçhanlarıbızdain / at our rats | ullu çıçhanlarığızdain / at you all's rats | ullu çıçhanlarındain / at their rats |
| Ablative | ullu çıçhanladanfrom the rats | ullu çıçhanlarımdanfrom my rats | ullu çıçhanlarıŋdanfrom your rats | ullu çıçhanlarındanfrom his rats | ullu çıçhanlarıbızdanfrom our rats | ullu çıçhanlarığızdanfrom you all's rats | ullu çıçhanlarındanfrom their rats |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: ullu çıçhanları can mean "his / her rats", "their rat", or "their rats" — context decides.
Whose it is
| Case | one thing, one owner | several things, one owner | one thing, several owners | several things, several owners |
|---|---|---|---|---|
| Nominative | ullu çıçhannıqıthe rat's one | ullu çıçhannıqılathe rat's ones | ullu çıçhanlanıqıthe rats' one | ullu çıçhanlanıqılathe rats' ones |
| Genitive | ullu çıçhannıqınıof the rat's one | ullu çıçhannıqılanıof the rat's ones | ullu çıçhanlanıqınıof the rats' one | ullu çıçhanlanıqılanıof the rats' ones |
| Accusative | ullu çıçhannıqınthe rat's one (as the object) | ullu çıçhannıqılanıthe rat's ones (as the object) | ullu çıçhanlanıqınthe rats' one (as the object) | ullu çıçhanlanıqılanıthe rats' ones (as the object) |
| Dative | ullu çıçhannıqınato the rat's one | ullu çıçhannıqılağato the rat's ones | ullu çıçhanlanıqınato the rats' one | ullu çıçhanlanıqılağato the rats' ones |
| Locative | ullu çıçhannıqındain / at the rat's one | ullu çıçhannıqıladain / at the rat's ones | ullu çıçhanlanıqındain / at the rats' one | ullu çıçhanlanıqıladain / at the rats' ones |
| Ablative | ullu çıçhannıqındanfrom the rat's one | ullu çıçhannıqıladanfrom the rat's ones | ullu çıçhanlanıqındanfrom the rats' one | ullu çıçhanlanıqıladanfrom the rats' ones |
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.