törelerge

/tørelerɡe/

1. (v.) to try, to judge, to bring to judgement (arch. )

tersni törelerge — to judge the guilty man
uruçunu törele — try the thief
amanlıqnı törele — judge the crime

2. (v.) to discuss, to deliberate on, to talk something over

işni törelerge — to talk the matter over
haparnı töreledile — they talked the news over
onownu töreleydile — they are deliberating on the decision

3. (v.) to ordain, to appoint, to destine

sanga quwançnı töreleb — having destined joy for you
sawğala töreleydile — they set prizes aside
berirge törelemezligi belgilidi — it is plain he will not ordain that it be given

Conjugation

Common forms

töreleydihe is trying
töreledihe tried
törelegendihe has tried
törelerhe will try
törelerikdihe is going to try
töreley edihe was trying
töreleseif he tries
törele!try!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is trying	mentöreleyme	sentöreleyse	oltöreleydi	biztöreleybiz	siztöreleysiz	alatöreleydile
Present (simple & continuous)he is not trying	mentörelemeyme	sentörelemeyse	oltörelemeydi	biztörelemeybiz	siztörelemeysiz	alatörelemeydile
Present (simple & continuous)is he trying?	mentöreleymime? töreleymemi?	sentöreleymise?	oltöreleymidi?	biztöreleymibiz? töreleybizmi?	siztöreleymisiz?	alatöreleymidile?
Present (simple & continuous)isn't he trying?	mentörelemeymime? törelemeymemi?	sentörelemeymise?	oltörelemeymidi?	biztörelemeymibiz? törelemeybizmi?	siztörelemeymisiz?	alatörelemeymidile?
Habitual (usually, tends to)he usually tries	mentörelewçenme	sentörelewçense	oltörelewçendi	biztörelewçenbiz	siztörelewçensiz	alatörelewçendile
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually try	mentörelewçen tülme	sentörelewçen tülse	oltörelewçen tüldü	biztörelewçen tülbüz	siztörelewçen tülsüz	alatörelewçen tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually try?	mentörelewçenmime? törelewçenmemi?	sentörelewçenmise?	oltörelewçenmidi?	biztörelewçenmibiz? törelewçenbizmi?	siztörelewçenmisiz?	alatörelewçenmidile?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually try?	mentörelewçen tülmüme?	sentörelewçen tülmüse?	oltörelewçen tülmüdü?	biztörelewçen tülmübüz?	siztörelewçen tülmüsüz?	alatörelewçen tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has tried and remains so			oltörelebdi			alatörelebdile
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he tried?			oltörelebmidi?			alatörelebmidile?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of trying	mentöreley turama	sentöreley turasa	oltöreley turadı	biztöreley turabız	siztöreley turasız	alatöreley turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of trying	mentöreley turmayma	sentöreley turmaysa	oltöreley turmaydı	biztöreley turmaybız	siztöreley turmaysız	alatöreley turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of trying?	mentöreley turamıma? töreley turamamı?	sentöreley turamısa?	oltöreley turamıdı?	biztöreley turamıbız? töreley turabızmı?	siztöreley turamısız?	alatöreley turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of trying?	mentöreley turmaymıma? töreley turmaymamı?	sentöreley turmaymısa?	oltöreley turmaymıdı?	biztöreley turmaymıbız? töreley turmaybızmı?	siztöreley turmaymısız?	alatöreley turmaymıdıla?
Simple past (definite)he tried	mentöreledim	sentöreleding	oltöreledi	biztöreledik	siztöreledigiz	alatöreledile
Simple past (definite)he didn't try	mentörelemedim	sentörelemeding	oltörelemedi	biztörelemedik	siztörelemedigiz	alatörelemedile
Simple past (definite)did he try?	mentöreledimmi?	sentöreledingmi?	oltöreledimi?	biztöreledikmi?	siztöreledigizmi?	alatöreledilemi?
Simple past (definite)didn't he try?	mentörelemedimmi?	sentörelemedingmi?	oltörelemedimi?	biztörelemedikmi?	siztörelemedigizmi?	alatörelemedilemi?
Perfect (past indefinite)he has tried	mentörelegenme	sentörelegense	oltörelegendi	biztörelegenbiz	siztörelegensiz	alatörelegendile
Perfect (past indefinite)he hasn't tried	mentörelemegenme	sentörelemegense	oltörelemegendi	biztörelemegenbiz	siztörelemegensiz	alatörelemegendile
Perfect (past indefinite)has he tried?	mentörelegenmime? törelegenmemi?	sentörelegenmise?	oltörelegenmidi?	biztörelegenmibiz? törelegenbizmi?	siztörelegenmisiz?	alatörelegenmidile?
Perfect (past indefinite)hasn't he tried?	mentörelemegenmime? törelemegenmemi?	sentörelemegenmise?	oltörelemegenmidi?	biztörelemegenmibiz? törelemegenbizmi?	siztörelemegenmisiz?	alatörelemegenmidile?
Indefinite future (future I)he will try	mentörelerme	sentörelerse	oltöreler	biztörelerbiz	siztörelersiz	alatörelerle
Indefinite future (future I)he won't try	mentörelemezme	sentörelemezse	oltörelemez	biztörelemezbiz	siztörelemezsiz	alatörelemezle
Indefinite future (future I)will he try?	mentörelermime? törelermemi?	sentörelermise?	oltörelermi?	biztörelermibiz? törelerbizmi?	siztörelermisiz?	alatörelermile?
Indefinite future (future I)won't he try?	mentörelemezmime? törelemezmemi?	sentörelemezmise?	oltörelemezmi?	biztörelemezmibiz? törelemezbizmi?	siztörelemezmisiz?	alatörelemezmile?
Definite future (future II)he is going to try	mentörelerikme	sentörelerikse	oltörelerikdi	biztörelerikbiz	siztöreleriksiz	alatörelerikdile
Definite future (future II)he is not going to try	mentörelerik tülme	sentörelerik tülse	oltörelerik tüldü	biztörelerik tülbüz	siztörelerik tülsüz	alatörelerik tüldüle
Definite future (future II)is he going to try?	mentörelerikmime? törelerikmemi?	sentörelerikmise?	oltörelerikmidi?	biztörelerikmibiz? törelerikbizmi?	siztörelerikmisiz?	alatörelerikmidile?
Definite future (future II)isn't he going to try?	mentörelerik tülmüme?	sentörelerik tülmüse?	oltörelerik tülmüdü?	biztörelerik tülmübüz?	siztörelerik tülmüsüz?	alatörelerik tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had tried	mentörelegen edimtörelegenem	sentörelegen edingtörelegeneng	oltörelegen editörelegened	biztörelegen ediktörelegenek	siztörelegen edigiztörelegenegiz	alatörelegen ediletörelegenelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't tried	mentörelemegen edimtörelemegenem	sentörelemegen edingtörelemegeneng	oltörelemegen editörelemegened	biztörelemegen ediktörelemegenek	siztörelemegen edigiztörelemegenegiz	alatörelemegen ediletörelemegenelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was trying	mentöreley edimtöreleyem	sentöreley edingtöreleyeng	oltöreley editöreleyed	biztöreley ediktöreleyek	siztöreley edigiztöreleyegiz	alatöreley ediletöreleyelle
Past continuous (imperfect)he wasn't trying	mentörelemey edimtörelemeyem	sentörelemey edingtörelemeyeng	oltörelemey editörelemeyed	biztörelemey ediktörelemeyek	siztörelemey edigiztörelemeyegiz	alatörelemey ediletörelemeyelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to try	mentörelewçen edimtörelewçenem	sentörelewçen edingtörelewçeneng	oltörelewçen editörelewçened	biztörelewçen ediktörelewçenek	siztörelewçen edigiztörelewçenegiz	alatörelewçen ediletörelewçenelle
Habitual past (used to)he didn't use to try	mentörelewçen tül edimtörelewçen tül em	sentörelewçen tül edingtörelewçen tül eng	oltörelewçen tül editörelewçen tül ed	biztörelewçen tül ediktörelewçen tül ek	siztörelewçen tül edigiztörelewçen tül egiz	alatörelewçen tül ediletörelewçen tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had tried and remained so			oltöreleb edi			alatöreleb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't tried			oltöreleb tül edi			alatöreleb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of trying	mentöreley tura edimtöreley turaem	sentöreley tura edingtöreley turaeng	oltöreley tura editöreley turaed	biztöreley tura ediktöreley turaek	siztöreley tura edigiztöreley turaegiz	alatöreley tura ediletöreley turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of trying	mentöreley turmay edimtöreley turmayem	sentöreley turmay edingtöreley turmayeng	oltöreley turmay editöreley turmayed	biztöreley turmay ediktöreley turmayek	siztöreley turmay edigiztöreley turmayegiz	alatöreley turmay ediletöreley turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would try	mentöreler edimtöreler em	sentöreler edingtöreler eng	oltöreler editöreler ed	biztöreler ediktöreler ek	siztöreler edigiztöreler egiz	alatöreler ediletöreler elle
Conditional result (would)he wouldn't try	mentörelemez edimtörelemez em	sentörelemez edingtörelemez eng	oltörelemez editörelemez ed	biztörelemez ediktörelemez ek	siztörelemez edigiztörelemez egiz	alatörelemez ediletörelemez elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have tried	mentörelerik edimtörelerik em	sentörelerik edingtörelerik eng	oltörelerik editörelerik ed	biztörelerik ediktörelerik ek	siztörelerik edigiztörelerik egiz	alatörelerik ediletörelerik elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have tried	mentörelerik tül edimtörelerik tül em	sentörelerik tül edingtörelerik tül eng	oltörelerik tül editörelerik tül ed	biztörelerik tül ediktörelerik tül ek	siztörelerik tül edigiztörelerik tül egiz	alatörelerik tül ediletörelerik tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he tries	mentörelesem	sentöreleseng	oltörelese	biztörelesek	siztörelesegiz	alatörelesele
Conditionalif he doesn't try	mentörelemesem	sentörelemeseng	oltörelemese	biztörelemesek	siztörelemesegiz	alatörelemesele
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is trying	mentöreley esem	sentöreley eseng	oltöreley ese	biztöreley esek	siztöreley esegiz	alatöreley esele
Conditional, present realif he is not trying	mentörelemey esem	sentörelemey eseng	oltörelemey ese	biztörelemey esek	siztörelemey esegiz	alatörelemey esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he tried	mentörelesem editörelesem ed	sentöreleseng editöreleseng ed	oltörelese editörelesed	biztörelesek editörelesek ed	siztörelesegiz editörelesegiz ed	alatörelesele editöreleseled
Wish, present/future (if only)if only he didn't try	mentörelemesem editörelemesem ed	sentörelemeseng editörelemeseng ed	oltörelemese editörelemesed	biztörelemesek editörelemesek ed	siztörelemesegiz editörelemesegiz ed	alatörelemesele editörelemeseled
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he tried	mentöreledim esem	sentöreleding eseng	oltöreledi ese	biztöreledik esek	siztöreledigiz esegiz	alatöreledile esele
Conditional, definite past¹if he didn't try	mentörelemedim esem	sentörelemeding eseng	oltörelemedi ese	biztörelemedik esek	siztörelemedigiz esegiz	alatörelemedile esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did try (indeed)	mentörelegen esem	sentörelegen eseng	oltörelegen ese	biztörelegen esek	siztörelegen esegiz	alatörelegen esele
Conditional, past realif he didn't try (indeed)	mentörelemegen esem	sentörelemegen eseng	oltörelemegen ese	biztörelemegen esek	siztörelemegen esegiz	alatörelemegen esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had tried	mentörelegen bolsam	sentörelegen bolsang	oltörelegen bolsa	biztörelegen bolsaq	siztörelegen bolsağız	alatörelegen bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't tried	mentörelemegen bolsam	sentörelemegen bolsang	oltörelemegen bolsa	biztörelemegen bolsaq	siztörelemegen bolsağız	alatörelemegen bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had tried	mentörelegen bolsam editörelegen bolsam ed	sentörelegen bolsang editörelegen bolsang ed	oltörelegen bolsa editörelegen bolsaed	biztörelegen bolsaq editörelegen bolsaq ed	siztörelegen bolsağız editörelegen bolsağız ed	alatörelegen bolsala editörelegen bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't tried	mentörelemegen bolsam editörelemegen bolsam ed	sentörelemegen bolsang editörelemegen bolsang ed	oltörelemegen bolsa editörelemegen bolsaed	biztörelemegen bolsaq editörelemegen bolsaq ed	siztörelemegen bolsağız editörelemegen bolsağız ed	alatörelemegen bolsala editörelemegen bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will try	mentöreler esem	sentöreler eseng	oltöreler ese	biztöreler esek	siztöreler esegiz	alatöreler esele
Conditional, aoristif he won't try	mentörelemez esem	sentörelemez eseng	oltörelemez ese	biztörelemez esek	siztörelemez esegiz	alatörelemez esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to try	mentörelerik esem	sentörelerik eseng	oltörelerik ese	biztörelerik esek	siztörelerik esegiz	alatörelerik esele
Conditional, futureif he is not going to try	mentörelerik tül esem	sentörelerik tül eseng	oltörelerik tül ese	biztörelerik tül esek	siztörelerik tül esegiz	alatörelerik tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to try	mentörelerik bolsam	sentörelerik bolsang	oltörelerik bolsa	biztörelerik bolsaq	siztörelerik bolsağız	alatörelerik bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to try	mentörelemezlik bolsam	sentörelemezlik bolsang	oltörelemezlik bolsa	biztörelemezlik bolsaq	siztörelemezlik bolsağız	alatörelemezlik bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso töreleding ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be trying	mentöreley bolurma	sentöreley bolursa	oltöreley bolur	biztöreley bolurbuz	siztöreley bolursuz	alatöreley bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be trying	mentörelemey bolurma	sentörelemey bolursa	oltörelemey bolur	biztörelemey bolurbuz	siztörelemey bolursuz	alatörelemey bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of trying	mentöreley tura bolurma	sentöreley tura bolursa	oltöreley tura bolur	biztöreley tura bolurbuz	siztöreley tura bolursuz	alatöreley tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not trying	mentörelemey tura bolurma	sentörelemey tura bolursa	oltörelemey tura bolur	biztörelemey tura bolurbuz	siztörelemey tura bolursuz	alatörelemey tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have tried	mentörelegen bolurma	sentörelegen bolursa	oltörelegen bolur	biztörelegen bolurbuz	siztörelegen bolursuz	alatörelegen bolurla
Inference (must have)he must not have tried	mentörelemegen bolurma	sentörelemegen bolursa	oltörelemegen bolur	biztörelemegen bolurbuz	siztörelemegen bolursuz	alatörelemegen bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to try	mentörelerik bolurma	sentörelerik bolursa	oltörelerik bolur	biztörelerik bolurbuz	siztörelerik bolursuz	alatörelerik bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to try	mentörelemezlik bolurma	sentörelemezlik bolursa	oltörelemezlik bolur	biztörelemezlik bolurbuz	siztörelemezlik bolursuz	alatörelemezlik bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it try	mentöreleyim	sentörele!	oltörelesin	biztöreleyik	siztörelegiz!	alatörelesinle
Commands & suggestionslet him/her/it not try	mentörelemeyim	sentöreleme!	oltörelemesin	biztörelemeyik	siztörelemegiz!	alatörelemesinle
Commands & suggestionsshould he try?	mentöreleyimmi?		oltörelesinmi?	biztöreleyikmi?		alatörelesinlemi?
Commands & suggestionsshould he not try?	mentörelemeyimmi?		oltörelemesinmi?	biztörelemeyikmi?		alatörelemesinlemi?
Requestsdo let him/her/it try		sentöreleçi²	oltörelesinçi		siztöreleçigiz	alatörelesinleçi
Requestsdo let him/her/it not try		sentörelemeçi²	oltörelemesinçi		siztörelemeçigiz	alatörelemesinleçi
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you try		sentörelegintörelegi
Blessings & curses — may you…may you not try		sentörelemegintörelemegi
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he tried	mentörelegey edim törelege edim	sentörelegey eding törelege eding	oltörelegey edi törelege edi	biztörelegey edik törelege edik	siztörelegey edigiz törelege edigiz	alatörelegey edile törelege edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not try	mentörelemegey edim törelemege edim	sentörelemegey eding törelemege eding	oltörelemegey edi törelemege edi	biztörelemegey edik törelemege edik	siztörelemegey edigiz törelemege edigiz	alatörelemegey edile törelemege edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to try	mentörelemege qoyayımtöreleme qoyayım	sentörelemege qoy!töreleme qoy!	oltörelemege qoysuntöreleme qoysun	biztörelemege qoyayıqtöreleme qoyayıq	siztörelemege qoyuğuz!töreleme qoyuğuz!	alatörelemege qoysunlatöreleme qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to try	mentörelemege qoymayımtöreleme qoymayım	sentörelemege qoyma!töreleme qoyma!	oltörelemege qoymasıntöreleme qoymasın	biztörelemege qoymayıqtöreleme qoymayıq	siztörelemege qoymağız!töreleme qoymağız!	alatörelemege qoymasınlatöreleme qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to try?	mentörelemege qoyayımmı?töreleme qoyayımmı?		oltörelemege qoysunmu?töreleme qoysunmu?	biztörelemege qoyayıqmı?töreleme qoyayıqmı?		alatörelemege qoysunlamı?töreleme qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to try?	mentörelemege qoymayımmı?töreleme qoymayımmı?		oltörelemege qoymasınmı?töreleme qoymasınmı?	biztörelemege qoymayıqmı?töreleme qoymayıqmı?		alatörelemege qoymasınlamı?töreleme qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to try	mentörelemege qoyamatöreleme qoyama	sentörelemege qoyasatöreleme qoyasa	oltörelemege qoyadıtöreleme qoyadı	biztörelemege qoyabıztöreleme qoyabız	siztörelemege qoyasıztöreleme qoyasız	alatörelemege qoyadılatöreleme qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to try	mentörelemege qoymaymatöreleme qoymayma	sentörelemege qoymaysatöreleme qoymaysa	oltörelemege qoymaydıtöreleme qoymaydı	biztörelemege qoymaybıztöreleme qoymaybız	siztörelemege qoymaysıztöreleme qoymaysız	alatörelemege qoymaydılatöreleme qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to try?	mentörelemege qoyamıma?töreleme qoyamıma?	sentörelemege qoyamısa?töreleme qoyamısa?	oltörelemege qoyamıdı?töreleme qoyamıdı?	biztörelemege qoyamıbız?töreleme qoyamıbız?	siztörelemege qoyamısız?töreleme qoyamısız?	alatörelemege qoyamıdıla?töreleme qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to try?	mentörelemege qoymaymıma?töreleme qoymaymıma?	sentörelemege qoymaymısa?töreleme qoymaymısa?	oltörelemege qoymaymıdı?töreleme qoymaymıdı?	biztörelemege qoymaymıbız?töreleme qoymaymıbız?	siztörelemege qoymaymısız?töreleme qoymaymısız?	alatörelemege qoymaymıdıla?töreleme qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to try	mentörelemege qoydumtöreleme qoydum	sentörelemege qoydungtöreleme qoydung	oltörelemege qoydutöreleme qoydu	biztörelemege qoyduqtöreleme qoyduq	siztörelemege qoyduğuztöreleme qoyduğuz	alatörelemege qoydulatöreleme qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to try	mentörelemege qoymadımtöreleme qoymadım	sentörelemege qoymadıngtöreleme qoymadıng	oltörelemege qoymadıtöreleme qoymadı	biztörelemege qoymadıqtöreleme qoymadıq	siztörelemege qoymadığıztöreleme qoymadığız	alatörelemege qoymadılatöreleme qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to try?	mentörelemege qoydummu?töreleme qoydummu?	sentörelemege qoydungmu?töreleme qoydungmu?	oltörelemege qoydumu?töreleme qoydumu?	biztörelemege qoyduqmu?töreleme qoyduqmu?	siztörelemege qoyduğuzmu?töreleme qoyduğuzmu?	alatörelemege qoydulamı?töreleme qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to try?	mentörelemege qoymadımmı?töreleme qoymadımmı?	sentörelemege qoymadıngmı?töreleme qoymadıngmı?	oltörelemege qoymadımı?töreleme qoymadımı?	biztörelemege qoymadıqmı?töreleme qoymadıqmı?	siztörelemege qoymadığızmı?töreleme qoymadığızmı?	alatörelemege qoymadılamı?töreleme qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of törelerge: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can try	mentöreleyalama	sentöreleyalasa	oltöreleyaladı	biztöreleyalabız	siztöreleyalasız	alatöreleyaladıla
Ability — presenthe can't try	mentöreleyalmayma	sentöreleyalmaysa	oltöreleyalmaydı	biztöreleyalmaybız	siztöreleyalmaysız	alatöreleyalmaydıla
Ability — presentcan he try?	mentöreleyalamıma? töreleyalamamı?	sentöreleyalamısa?	oltöreleyalamıdı?	biztöreleyalamıbız? töreleyalabızmı?	siztöreleyalamısız?	alatöreleyalamıdıla?
Ability — presentcan't he try?	mentöreleyalmaymıma? töreleyalmaymamı?	sentöreleyalmaymısa?	oltöreleyalmaymıdı?	biztöreleyalmaymıbız? töreleyalmaybızmı?	siztöreleyalmaymısız?	alatöreleyalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can try	mentöreleyalsam	sentöreleyalsang	oltöreleyalsa	biztöreleyalsaq	siztöreleyalsağız	alatöreleyalsala
Ability — if I can…if he can't try	mentöreleyalmasam	sentöreleyalmasang	oltöreleyalmasa	biztöreleyalmasaq	siztöreleyalmasağız	alatöreleyalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to try	mentöreleyaldım	sentöreleyaldıng	oltöreleyaldı	biztöreleyaldıq	siztöreleyaldığız	alatöreleyaldıla
Ability — simple pasthe could not try	mentöreleyalmadım	sentöreleyalmadıng	oltöreleyalmadı	biztöreleyalmadıq	siztöreleyalmadığız	alatöreleyalmadıla
Ability — simple pastwas he able to try?	mentöreleyaldımmı?	sentöreleyaldıngmı?	oltöreleyaldımı?	biztöreleyaldıqmı?	siztöreleyaldığızmı?	alatöreleyaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he try?	mentöreleyalmadımmı?	sentöreleyalmadıngmı?	oltöreleyalmadımı?	biztöreleyalmadıqmı?	siztöreleyalmadığızmı?	alatöreleyalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to try	mentöreleyalğanma	sentöreleyalğansa	oltöreleyalğandı	biztöreleyalğanbız	siztöreleyalğansız	alatöreleyalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to try	mentöreleyalmağanma	sentöreleyalmağansa	oltöreleyalmağandı	biztöreleyalmağanbız	siztöreleyalmağansız	alatöreleyalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to try?	mentöreleyalğanmıma? töreleyalğanmamı?	sentöreleyalğanmısa?	oltöreleyalğanmıdı?	biztöreleyalğanmıbız? töreleyalğanbızmı?	siztöreleyalğanmısız?	alatöreleyalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to try?	mentöreleyalmağanmıma? töreleyalmağanmamı?	sentöreleyalmağanmısa?	oltöreleyalmağanmıdı?	biztöreleyalmağanmıbız? töreleyalmağanbızmı?	siztöreleyalmağanmısız?	alatöreleyalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to try	mentöreleyalğan edimtöreleyalğanem	sentöreleyalğan edingtöreleyalğaneng	oltöreleyalğan editöreleyalğaned	biztöreleyalğan ediktöreleyalğanek	siztöreleyalğan edigiztöreleyalğanegiz	alatöreleyalğan ediletöreleyalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to try	mentöreleyalmağan edimtöreleyalmağanem	sentöreleyalmağan edingtöreleyalmağaneng	oltöreleyalmağan editöreleyalmağaned	biztöreleyalmağan ediktöreleyalmağanek	siztöreleyalmağan edigiztöreleyalmağanegiz	alatöreleyalmağan ediletöreleyalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could try	mentöreleyala edimtöreleyalaem	sentöreleyala edingtöreleyalaeng	oltöreleyala editöreleyalaed	biztöreleyala ediktöreleyalaek	siztöreleyala edigiztöreleyalaegiz	alatöreleyala ediletöreleyalaelle
Ability — past backgroundhe could not try	mentöreleyalmay edimtöreleyalmayem	sentöreleyalmay edingtöreleyalmayeng	oltöreleyalmay editöreleyalmayed	biztöreleyalmay ediktöreleyalmayek	siztöreleyalmay edigiztöreleyalmayegiz	alatöreleyalmay ediletöreleyalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to try	mentöreleyalırma	sentöreleyalırsa	oltöreleyalır	biztöreleyalırbız	siztöreleyalırsız	alatöreleyalırla
Ability — future Ihe won't be able to try	mentöreleyalmazma	sentöreleyalmazsa	oltöreleyalmaz	biztöreleyalmazbız	siztöreleyalmazsız	alatöreleyalmazla
Ability — future Iwill he be able to try?	mentöreleyalırmıma? töreleyalırmamı?	sentöreleyalırmısa?	oltöreleyalırmı?	biztöreleyalırmıbız? töreleyalırbızmı?	siztöreleyalırmısız?	alatöreleyalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to try?	mentöreleyalmazmıma? töreleyalmazmamı?	sentöreleyalmazmısa?	oltöreleyalmazmı?	biztöreleyalmazmıbız? töreleyalmazbızmı?	siztöreleyalmazmısız?	alatöreleyalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to try	mentöreleyallıqma	sentöreleyallıqsa	oltöreleyallıqdı	biztöreleyallıqbız	siztöreleyallıqsız	alatöreleyallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to try	mentöreleyallıq tülme	sentöreleyallıq tülse	oltöreleyallıq tüldü	biztöreleyallıq tülbüz	siztöreleyallıq tülsüz	alatöreleyallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to try?	mentöreleyallıqmıma? töreleyallıqmamı?	sentöreleyallıqmısa?	oltöreleyallıqmıdı?	biztöreleyallıqmıbız? töreleyallıqbızmı?	siztöreleyallıqmısız?	alatöreleyallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to try?	mentöreleyallıq tülmüme?	sentöreleyallıq tülmüse?	oltöreleyallıq tülmüdü?	biztöreleyallıq tülmübüz?	siztöreleyallıq tülmüsüz?	alatöreleyallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to try	mentöreleyalır edimtöreleyalır em	sentöreleyalır edingtöreleyalır eng	oltöreleyalır editöreleyalır ed	biztöreleyalır ediktöreleyalır ek	siztöreleyalır edigiztöreleyalır egiz	alatöreleyalır ediletöreleyalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to try	mentöreleyalmaz edimtöreleyalmaz em	sentöreleyalmaz edingtöreleyalmaz eng	oltöreleyalmaz editöreleyalmaz ed	biztöreleyalmaz ediktöreleyalmaz ek	siztöreleyalmaz edigiztöreleyalmaz egiz	alatöreleyalmaz ediletöreleyalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to try		sentöreleyalğıntöreleyalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to try		sentöreleyalmağıntöreleyalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of törelerge: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be trying	mentöreley bolmazma	sentöreley bolmazsa	oltöreley bolmaz	biztöreley bolmazbız	siztöreley bolmazsız	alatöreley bolmazla
Inference, present — double negationhe must be trying (emphatic)	mentörelemey bolmazma	sentörelemey bolmazsa	oltörelemey bolmaz	biztörelemey bolmazbız	siztörelemey bolmazsız	alatörelemey bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of trying	mentöreley tura bolmazma	sentöreley tura bolmazsa	oltöreley tura bolmaz	biztöreley tura bolmazbız	siztöreley tura bolmazsız	alatöreley tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not trying (emphatic)	mentörelemey tura bolmazma	sentörelemey tura bolmazsa	oltörelemey tura bolmaz	biztörelemey tura bolmazbız	siztörelemey tura bolmazsız	alatörelemey tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not trying	mentörelemey turama	sentörelemey turasa	oltörelemey turadı	biztörelemey turabız	siztörelemey turasız	alatörelemey turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not trying	mentörelemey turmayma	sentörelemey turmaysa	oltörelemey turmaydı	biztörelemey turmaybız	siztörelemey turmaysız	alatörelemey turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not trying?	mentörelemey turmaymıma	sentörelemey turmaymısa	oltörelemey turmaymıdı	biztörelemey turmaymıbız	siztörelemey turmaymısız	alatörelemey turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have tried	mentörelegen bolmazma	sentörelegen bolmazsa	oltörelegen bolmaz	biztörelegen bolmazbız	siztörelegen bolmazsız	alatörelegen bolmazla
Inference — double negationhe must have tried (emphatic)	mentörelemegen bolmazma	sentörelemegen bolmazsa	oltörelemegen bolmaz	biztörelemegen bolmazbız	siztörelemegen bolmazsız	alatörelemegen bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had tried	mentörelegen bolmasam	sentörelegen bolmasang	oltörelegen bolmasa	biztörelegen bolmasaq	siztörelegen bolmasağız	alatörelegen bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't tried	mentörelemegen bolmasam	sentörelemegen bolmasang	oltörelemegen bolmasa	biztörelemegen bolmasaq	siztörelemegen bolmasağız	alatörelemegen bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to try	mentörelerik bolmazma	sentörelerik bolmazsa	oltörelerik bolmaz	biztörelerik bolmazbız	siztörelerik bolmazsız	alatörelerik bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to try (emphatic)	mentörelemezlik bolmazma	sentörelemezlik bolmazsa	oltörelemezlik bolmaz	biztörelemezlik bolmazbız	siztörelemezlik bolmazsız	alatörelemezlik bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to try	mentörelerik bolmasam	sentörelerik bolmasang	oltörelerik bolmasa	biztörelerik bolmasaq	siztörelerik bolmasağız	alatörelerik bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to try	mentörelemezlik bolmasam	sentörelemezlik bolmasang	oltörelemezlik bolmasa	biztörelemezlik bolmasaq	siztörelemezlik bolmasağız	alatörelemezlik bolmasala