tunuğurğa
/tunuʁurʁa/
1. to become blocked, to be stopped up (of the nose or the ears)
- burnum tunuqğandı — my nose is stopped up
- qulaqlarım tunuqğandıla — my ears have become blocked
- suwuqdan burun tunuğadı — the nose gets stopped up from the cold
2. to be short of breath, to gasp, to suffocate
- tütünden tunuğadı — he is suffocating from the smoke
- çabıb tunuqdu — he ran and became short of breath
- isside soluwu tunuğadı — in the heat his breathing grows short
3. to suffer inwardly, to be in anguish
- buşuwdan tunuğurğa — to be in anguish from grief
- köb tunuqdu — he suffered inwardly a great deal
- jüreginde tunuğadı — he is in anguish in his heart
Conjugation
Common forms
- tunuğadıhe is being blocked
- tunuqduhe was blocked
- tunuqğandıhe has been blocked
- tunuğurhe will be blocked
- tunuğuruqduhe is going to be blocked
- tunuğa edihe was being blocked
- tunuqsaif he is blocked
- tunuq!be blocked!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being blocked | mentunuğama | sentunuğasa | oltunuğadı | biztunuğabız | siztunuğasız | alatunuğadıla |
| Present (simple & continuous)he is not being blocked | mentunuqmayma | sentunuqmaysa | oltunuqmaydı | biztunuqmaybız | siztunuqmaysız | alatunuqmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being blocked? | mentunuğamıma? tunuğamamı? | sentunuğamısa? | oltunuğamıdı? | biztunuğamıbız? tunuğabızmı? | siztunuğamısız? | alatunuğamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being blocked? | mentunuqmaymıma? tunuqmaymamı? | sentunuqmaymısa? | oltunuqmaymıdı? | biztunuqmaymıbız? tunuqmaybızmı? | siztunuqmaymısız? | alatunuqmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually blocked | mentunuğuwçanma | sentunuğuwçansa | oltunuğuwçandı | biztunuğuwçanbız | siztunuğuwçansız | alatunuğuwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually blocked | mentunuğuwçan tülme | sentunuğuwçan tülse | oltunuğuwçan tüldü | biztunuğuwçan tülbüz | siztunuğuwçan tülsüz | alatunuğuwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually blocked? | mentunuğuwçanmıma? tunuğuwçanmamı? | sentunuğuwçanmısa? | oltunuğuwçanmıdı? | biztunuğuwçanmıbız? tunuğuwçanbızmı? | siztunuğuwçanmısız? | alatunuğuwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually blocked? | mentunuğuwçan tülmüme? | sentunuğuwçan tülmüse? | oltunuğuwçan tülmüdü? | biztunuğuwçan tülmübüz? | siztunuğuwçan tülmüsüz? | alatunuğuwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been blocked and remains so | oltunuğubdu | alatunuğubdula | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been blocked? | oltunuğubmudu? | alatunuğubmudula? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being blocked | mentunuğa turama | sentunuğa turasa | oltunuğa turadı | biztunuğa turabız | siztunuğa turasız | alatunuğa turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being blocked | mentunuğa turmayma | sentunuğa turmaysa | oltunuğa turmaydı | biztunuğa turmaybız | siztunuğa turmaysız | alatunuğa turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being blocked? | mentunuğa turamıma? tunuğa turamamı? | sentunuğa turamısa? | oltunuğa turamıdı? | biztunuğa turamıbız? tunuğa turabızmı? | siztunuğa turamısız? | alatunuğa turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being blocked? | mentunuğa turmaymıma? tunuğa turmaymamı? | sentunuğa turmaymısa? | oltunuğa turmaymıdı? | biztunuğa turmaymıbız? tunuğa turmaybızmı? | siztunuğa turmaymısız? | alatunuğa turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was blocked | mentunuqdum | sentunuqdung | oltunuqdu | biztunuqduq | siztunuqduğuz | alatunuqdula |
| Simple past (definite)he wasn't blocked | mentunuqmadım | sentunuqmadıng | oltunuqmadı | biztunuqmadıq | siztunuqmadığız | alatunuqmadıla |
| Simple past (definite)was he blocked? | mentunuqdummu? | sentunuqdungmu? | oltunuqdumu? | biztunuqduqmu? | siztunuqduğuzmu? | alatunuqdulamı? |
| Simple past (definite)wasn't he blocked? | mentunuqmadımmı? | sentunuqmadıngmı? | oltunuqmadımı? | biztunuqmadıqmı? | siztunuqmadığızmı? | alatunuqmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been blocked | mentunuqğanma | sentunuqğansa | oltunuqğandı | biztunuqğanbız | siztunuqğansız | alatunuqğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been blocked | mentunuqmağanma | sentunuqmağansa | oltunuqmağandı | biztunuqmağanbız | siztunuqmağansız | alatunuqmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been blocked? | mentunuqğanmıma? tunuqğanmamı? | sentunuqğanmısa? | oltunuqğanmıdı? | biztunuqğanmıbız? tunuqğanbızmı? | siztunuqğanmısız? | alatunuqğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been blocked? | mentunuqmağanmıma? tunuqmağanmamı? | sentunuqmağanmısa? | oltunuqmağanmıdı? | biztunuqmağanmıbız? tunuqmağanbızmı? | siztunuqmağanmısız? | alatunuqmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be blocked | mentunuğurma | sentunuğursa | oltunuğur | biztunuğurbuz | siztunuğursuz | alatunuğurla |
| Indefinite future (future I)he won't be blocked | mentunuqmazma | sentunuqmazsa | oltunuqmaz | biztunuqmazbız | siztunuqmazsız | alatunuqmazla |
| Indefinite future (future I)will he be blocked? | mentunuğurmuma? tunuğurmamı? | sentunuğurmusa? | oltunuğurmu? | biztunuğurmubuz? tunuğurbuzmu? | siztunuğurmusuz? | alatunuğurmula? |
| Indefinite future (future I)won't he be blocked? | mentunuqmazmıma? tunuqmazmamı? | sentunuqmazmısa? | oltunuqmazmı? | biztunuqmazmıbız? tunuqmazbızmı? | siztunuqmazmısız? | alatunuqmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be blocked | mentunuğuruqma | sentunuğuruqsa | oltunuğuruqdu | biztunuğuruqbuz | siztunuğuruqsuz | alatunuğuruqdula |
| Definite future (future II)he is not going to be blocked | mentunuğuruq tülme | sentunuğuruq tülse | oltunuğuruq tüldü | biztunuğuruq tülbüz | siztunuğuruq tülsüz | alatunuğuruq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be blocked? | mentunuğuruqmuma? tunuğuruqmamı? | sentunuğuruqmusa? | oltunuğuruqmudu? | biztunuğuruqmubuz? tunuğuruqbuzmu? | siztunuğuruqmusuz? | alatunuğuruqmudula? |
| Definite future (future II)isn't he going to be blocked? | mentunuğuruq tülmüme? | sentunuğuruq tülmüse? | oltunuğuruq tülmüdü? | biztunuğuruq tülmübüz? | siztunuğuruq tülmüsüz? | alatunuğuruq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been blocked | mentunuqğan edimtunuqğanem | sentunuqğan edingtunuqğaneng | oltunuqğan editunuqğaned | biztunuqğan ediktunuqğanek | siztunuqğan edigiztunuqğanegiz | alatunuqğan ediletunuqğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been blocked | mentunuqmağan edimtunuqmağanem | sentunuqmağan edingtunuqmağaneng | oltunuqmağan editunuqmağaned | biztunuqmağan ediktunuqmağanek | siztunuqmağan edigiztunuqmağanegiz | alatunuqmağan ediletunuqmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being blocked | mentunuğa edimtunuğaem | sentunuğa edingtunuğaeng | oltunuğa editunuğaed | biztunuğa ediktunuğaek | siztunuğa edigiztunuğaegiz | alatunuğa ediletunuğaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being blocked | mentunuqmay edimtunuqmayem | sentunuqmay edingtunuqmayeng | oltunuqmay editunuqmayed | biztunuqmay ediktunuqmayek | siztunuqmay edigiztunuqmayegiz | alatunuqmay ediletunuqmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be blocked | mentunuğuwçan edimtunuğuwçanem | sentunuğuwçan edingtunuğuwçaneng | oltunuğuwçan editunuğuwçaned | biztunuğuwçan ediktunuğuwçanek | siztunuğuwçan edigiztunuğuwçanegiz | alatunuğuwçan ediletunuğuwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be blocked | mentunuğuwçan tül edimtunuğuwçan tül em | sentunuğuwçan tül edingtunuğuwçan tül eng | oltunuğuwçan tül editunuğuwçan tül ed | biztunuğuwçan tül ediktunuğuwçan tül ek | siztunuğuwçan tül edigiztunuğuwçan tül egiz | alatunuğuwçan tül ediletunuğuwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been blocked and remained so | oltunuğub edi | alatunuğub edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been blocked | oltunuğub tül edi | alatunuğub tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being blocked | mentunuğa tura edimtunuğa turaem | sentunuğa tura edingtunuğa turaeng | oltunuğa tura editunuğa turaed | biztunuğa tura ediktunuğa turaek | siztunuğa tura edigiztunuğa turaegiz | alatunuğa tura ediletunuğa turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being blocked | mentunuğa turmay edimtunuğa turmayem | sentunuğa turmay edingtunuğa turmayeng | oltunuğa turmay editunuğa turmayed | biztunuğa turmay ediktunuğa turmayek | siztunuğa turmay edigiztunuğa turmayegiz | alatunuğa turmay ediletunuğa turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be blocked | mentunuğur edimtunuğur em | sentunuğur edingtunuğur eng | oltunuğur editunuğur ed | biztunuğur ediktunuğur ek | siztunuğur edigiztunuğur egiz | alatunuğur ediletunuğur elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be blocked | mentunuqmaz edimtunuqmaz em | sentunuqmaz edingtunuqmaz eng | oltunuqmaz editunuqmaz ed | biztunuqmaz ediktunuqmaz ek | siztunuqmaz edigiztunuqmaz egiz | alatunuqmaz ediletunuqmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been blocked | mentunuğuruq edimtunuğuruq em | sentunuğuruq edingtunuğuruq eng | oltunuğuruq editunuğuruq ed | biztunuğuruq ediktunuğuruq ek | siztunuğuruq edigiztunuğuruq egiz | alatunuğuruq ediletunuğuruq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been blocked | mentunuğuruq tül edimtunuğuruq tül em | sentunuğuruq tül edingtunuğuruq tül eng | oltunuğuruq tül editunuğuruq tül ed | biztunuğuruq tül ediktunuğuruq tül ek | siztunuğuruq tül edigiztunuğuruq tül egiz | alatunuğuruq tül ediletunuğuruq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is blocked | mentunuqsam | sentunuqsang | oltunuqsa | biztunuqsaq | siztunuqsağız | alatunuqsala |
| Conditionalif he is not blocked | mentunuqmasam | sentunuqmasang | oltunuqmasa | biztunuqmasaq | siztunuqmasağız | alatunuqmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being blocked | mentunuğa esem | sentunuğa eseng | oltunuğa ese | biztunuğa esek | siztunuğa esegiz | alatunuğa esele |
| Conditional, present realif he is not being blocked | mentunuqmay esem | sentunuqmay eseng | oltunuqmay ese | biztunuqmay esek | siztunuqmay esegiz | alatunuqmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was blocked | mentunuqsam editunuqsam ed | sentunuqsang editunuqsang ed | oltunuqsa editunuqsaed | biztunuqsaq editunuqsaq ed | siztunuqsağız editunuqsağız ed | alatunuqsala editunuqsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be blocked | mentunuqmasam editunuqmasam ed | sentunuqmasang editunuqmasang ed | oltunuqmasa editunuqmasaed | biztunuqmasaq editunuqmasaq ed | siztunuqmasağız editunuqmasağız ed | alatunuqmasala editunuqmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was blocked | mentunuqdum esem | sentunuqdung eseng | oltunuqdu ese | biztunuqduq esek | siztunuqduğuz esegiz | alatunuqdula esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't blocked | mentunuqmadım esem | sentunuqmadıng eseng | oltunuqmadı ese | biztunuqmadıq esek | siztunuqmadığız esegiz | alatunuqmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was blocked (indeed) | mentunuqğan esem | sentunuqğan eseng | oltunuqğan ese | biztunuqğan esek | siztunuqğan esegiz | alatunuqğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't blocked (indeed) | mentunuqmağan esem | sentunuqmağan eseng | oltunuqmağan ese | biztunuqmağan esek | siztunuqmağan esegiz | alatunuqmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been blocked | mentunuqğan bolsam | sentunuqğan bolsang | oltunuqğan bolsa | biztunuqğan bolsaq | siztunuqğan bolsağız | alatunuqğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been blocked | mentunuqmağan bolsam | sentunuqmağan bolsang | oltunuqmağan bolsa | biztunuqmağan bolsaq | siztunuqmağan bolsağız | alatunuqmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been blocked | mentunuqğan bolsam editunuqğan bolsam ed | sentunuqğan bolsang editunuqğan bolsang ed | oltunuqğan bolsa editunuqğan bolsaed | biztunuqğan bolsaq editunuqğan bolsaq ed | siztunuqğan bolsağız editunuqğan bolsağız ed | alatunuqğan bolsala editunuqğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been blocked | mentunuqmağan bolsam editunuqmağan bolsam ed | sentunuqmağan bolsang editunuqmağan bolsang ed | oltunuqmağan bolsa editunuqmağan bolsaed | biztunuqmağan bolsaq editunuqmağan bolsaq ed | siztunuqmağan bolsağız editunuqmağan bolsağız ed | alatunuqmağan bolsala editunuqmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be blocked | mentunuğur esem | sentunuğur eseng | oltunuğur ese | biztunuğur esek | siztunuğur esegiz | alatunuğur esele |
| Conditional, aoristif he won't be blocked | mentunuqmaz esem | sentunuqmaz eseng | oltunuqmaz ese | biztunuqmaz esek | siztunuqmaz esegiz | alatunuqmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be blocked | mentunuğuruq esem | sentunuğuruq eseng | oltunuğuruq ese | biztunuğuruq esek | siztunuğuruq esegiz | alatunuğuruq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be blocked | mentunuğuruq tül esem | sentunuğuruq tül eseng | oltunuğuruq tül ese | biztunuğuruq tül esek | siztunuğuruq tül esegiz | alatunuğuruq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be blocked | mentunuğuruq bolsam | sentunuğuruq bolsang | oltunuğuruq bolsa | biztunuğuruq bolsaq | siztunuğuruq bolsağız | alatunuğuruq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be blocked | mentunuqmazlıq bolsam | sentunuqmazlıq bolsang | oltunuqmazlıq bolsa | biztunuqmazlıq bolsaq | siztunuqmazlıq bolsağız | alatunuqmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tunuqdung ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being blocked | mentunuğa bolurma | sentunuğa bolursa | oltunuğa bolur | biztunuğa bolurbuz | siztunuğa bolursuz | alatunuğa bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being blocked | mentunuqmay bolurma | sentunuqmay bolursa | oltunuqmay bolur | biztunuqmay bolurbuz | siztunuqmay bolursuz | alatunuqmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being blocked | mentunuğa tura bolurma | sentunuğa tura bolursa | oltunuğa tura bolur | biztunuğa tura bolurbuz | siztunuğa tura bolursuz | alatunuğa tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being blocked | mentunuqmay tura bolurma | sentunuqmay tura bolursa | oltunuqmay tura bolur | biztunuqmay tura bolurbuz | siztunuqmay tura bolursuz | alatunuqmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been blocked | mentunuqğan bolurma | sentunuqğan bolursa | oltunuqğan bolur | biztunuqğan bolurbuz | siztunuqğan bolursuz | alatunuqğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been blocked | mentunuqmağan bolurma | sentunuqmağan bolursa | oltunuqmağan bolur | biztunuqmağan bolurbuz | siztunuqmağan bolursuz | alatunuqmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be blocked | mentunuğuruq bolurma | sentunuğuruq bolursa | oltunuğuruq bolur | biztunuğuruq bolurbuz | siztunuğuruq bolursuz | alatunuğuruq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be blocked | mentunuqmazlıq bolurma | sentunuqmazlıq bolursa | oltunuqmazlıq bolur | biztunuqmazlıq bolurbuz | siztunuqmazlıq bolursuz | alatunuqmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be blocked | mentunuğayım | sentunuq! | oltunuqsun | biztunuğayıq | siztunuğuğuz! | alatunuqsunla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be blocked | mentunuqmayım | sentunuqma! | oltunuqmasın | biztunuqmayıq | siztunuqmağız! | alatunuqmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be blocked? | mentunuğayımmı? | oltunuqsunmu? | biztunuğayıqmı? | alatunuqsunlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be blocked? | mentunuqmayımmı? | oltunuqmasınmı? | biztunuqmayıqmı? | alatunuqmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be blocked | sentunuqçu2 | oltunuqsunçu | siztunuqçuğuz | alatunuqsunlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be blocked | sentunuqmaçı2 | oltunuqmasınçı | siztunuqmaçığız | alatunuqmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be blocked | sentunuqğuntunuqğu | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be blocked | sentunuqmağıntunuqmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were blocked | mentunuqğay edim tunuqğa edim | sentunuqğay eding tunuqğa eding | oltunuqğay edi tunuqğa edi | biztunuqğay edik tunuqğa edik | siztunuqğay edigiz tunuqğa edigiz | alatunuqğay edile tunuqğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not blocked | mentunuqmağay edim tunuqmağa edim | sentunuqmağay eding tunuqmağa eding | oltunuqmağay edi tunuqmağa edi | biztunuqmağay edik tunuqmağa edik | siztunuqmağay edigiz tunuqmağa edigiz | alatunuqmağay edile tunuqmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be blocked | mentunuqmağa qoyayımtunuqma qoyayım | sentunuqmağa qoy!tunuqma qoy! | oltunuqmağa qoysuntunuqma qoysun | biztunuqmağa qoyayıqtunuqma qoyayıq | siztunuqmağa qoyuğuz!tunuqma qoyuğuz! | alatunuqmağa qoysunlatunuqma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be blocked | mentunuqmağa qoymayımtunuqma qoymayım | sentunuqmağa qoyma!tunuqma qoyma! | oltunuqmağa qoymasıntunuqma qoymasın | biztunuqmağa qoymayıqtunuqma qoymayıq | siztunuqmağa qoymağız!tunuqma qoymağız! | alatunuqmağa qoymasınlatunuqma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoyayımmı?tunuqma qoyayımmı? | oltunuqmağa qoysunmu?tunuqma qoysunmu? | biztunuqmağa qoyayıqmı?tunuqma qoyayıqmı? | alatunuqmağa qoysunlamı?tunuqma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoymayımmı?tunuqma qoymayımmı? | oltunuqmağa qoymasınmı?tunuqma qoymasınmı? | biztunuqmağa qoymayıqmı?tunuqma qoymayıqmı? | alatunuqmağa qoymasınlamı?tunuqma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be blocked | mentunuqmağa qoyamatunuqma qoyama | sentunuqmağa qoyasatunuqma qoyasa | oltunuqmağa qoyadıtunuqma qoyadı | biztunuqmağa qoyabıztunuqma qoyabız | siztunuqmağa qoyasıztunuqma qoyasız | alatunuqmağa qoyadılatunuqma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be blocked | mentunuqmağa qoymaymatunuqma qoymayma | sentunuqmağa qoymaysatunuqma qoymaysa | oltunuqmağa qoymaydıtunuqma qoymaydı | biztunuqmağa qoymaybıztunuqma qoymaybız | siztunuqmağa qoymaysıztunuqma qoymaysız | alatunuqmağa qoymaydılatunuqma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoyamıma?tunuqma qoyamıma? | sentunuqmağa qoyamısa?tunuqma qoyamısa? | oltunuqmağa qoyamıdı?tunuqma qoyamıdı? | biztunuqmağa qoyamıbız?tunuqma qoyamıbız? | siztunuqmağa qoyamısız?tunuqma qoyamısız? | alatunuqmağa qoyamıdıla?tunuqma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoymaymıma?tunuqma qoymaymıma? | sentunuqmağa qoymaymısa?tunuqma qoymaymısa? | oltunuqmağa qoymaymıdı?tunuqma qoymaymıdı? | biztunuqmağa qoymaymıbız?tunuqma qoymaymıbız? | siztunuqmağa qoymaymısız?tunuqma qoymaymısız? | alatunuqmağa qoymaymıdıla?tunuqma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be blocked | mentunuqmağa qoydumtunuqma qoydum | sentunuqmağa qoydungtunuqma qoydung | oltunuqmağa qoydutunuqma qoydu | biztunuqmağa qoyduqtunuqma qoyduq | siztunuqmağa qoyduğuztunuqma qoyduğuz | alatunuqmağa qoydulatunuqma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be blocked | mentunuqmağa qoymadımtunuqma qoymadım | sentunuqmağa qoymadıngtunuqma qoymadıng | oltunuqmağa qoymadıtunuqma qoymadı | biztunuqmağa qoymadıqtunuqma qoymadıq | siztunuqmağa qoymadığıztunuqma qoymadığız | alatunuqmağa qoymadılatunuqma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoydummu?tunuqma qoydummu? | sentunuqmağa qoydungmu?tunuqma qoydungmu? | oltunuqmağa qoydumu?tunuqma qoydumu? | biztunuqmağa qoyduqmu?tunuqma qoyduqmu? | siztunuqmağa qoyduğuzmu?tunuqma qoyduğuzmu? | alatunuqmağa qoydulamı?tunuqma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be blocked? | mentunuqmağa qoymadımmı?tunuqma qoymadımmı? | sentunuqmağa qoymadıngmı?tunuqma qoymadıngmı? | oltunuqmağa qoymadımı?tunuqma qoymadımı? | biztunuqmağa qoymadıqmı?tunuqma qoymadıqmı? | siztunuqmağa qoymadığızmı?tunuqma qoymadığızmı? | alatunuqmağa qoymadılamı?tunuqma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be blocked | mentunuğalama | sentunuğalasa | oltunuğaladı | biztunuğalabız | siztunuğalasız | alatunuğaladıla |
| Ability — presenthe can't be blocked | mentunuğalmayma | sentunuğalmaysa | oltunuğalmaydı | biztunuğalmaybız | siztunuğalmaysız | alatunuğalmaydıla |
| Ability — presentcan he be blocked? | mentunuğalamıma? tunuğalamamı? | sentunuğalamısa? | oltunuğalamıdı? | biztunuğalamıbız? tunuğalabızmı? | siztunuğalamısız? | alatunuğalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be blocked? | mentunuğalmaymıma? tunuğalmaymamı? | sentunuğalmaymısa? | oltunuğalmaymıdı? | biztunuğalmaymıbız? tunuğalmaybızmı? | siztunuğalmaymısız? | alatunuğalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be blocked | mentunuğalsam | sentunuğalsang | oltunuğalsa | biztunuğalsaq | siztunuğalsağız | alatunuğalsala |
| Ability — if I can…if he can't be blocked | mentunuğalmasam | sentunuğalmasang | oltunuğalmasa | biztunuğalmasaq | siztunuğalmasağız | alatunuğalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be blocked | mentunuğaldım | sentunuğaldıng | oltunuğaldı | biztunuğaldıq | siztunuğaldığız | alatunuğaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be blocked | mentunuğalmadım | sentunuğalmadıng | oltunuğalmadı | biztunuğalmadıq | siztunuğalmadığız | alatunuğalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be blocked? | mentunuğaldımmı? | sentunuğaldıngmı? | oltunuğaldımı? | biztunuğaldıqmı? | siztunuğaldığızmı? | alatunuğaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be blocked? | mentunuğalmadımmı? | sentunuğalmadıngmı? | oltunuğalmadımı? | biztunuğalmadıqmı? | siztunuğalmadığızmı? | alatunuğalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be blocked | mentunuğalğanma | sentunuğalğansa | oltunuğalğandı | biztunuğalğanbız | siztunuğalğansız | alatunuğalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be blocked | mentunuğalmağanma | sentunuğalmağansa | oltunuğalmağandı | biztunuğalmağanbız | siztunuğalmağansız | alatunuğalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be blocked? | mentunuğalğanmıma? tunuğalğanmamı? | sentunuğalğanmısa? | oltunuğalğanmıdı? | biztunuğalğanmıbız? tunuğalğanbızmı? | siztunuğalğanmısız? | alatunuğalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be blocked? | mentunuğalmağanmıma? tunuğalmağanmamı? | sentunuğalmağanmısa? | oltunuğalmağanmıdı? | biztunuğalmağanmıbız? tunuğalmağanbızmı? | siztunuğalmağanmısız? | alatunuğalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be blocked | mentunuğalğan edimtunuğalğanem | sentunuğalğan edingtunuğalğaneng | oltunuğalğan editunuğalğaned | biztunuğalğan ediktunuğalğanek | siztunuğalğan edigiztunuğalğanegiz | alatunuğalğan ediletunuğalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be blocked | mentunuğalmağan edimtunuğalmağanem | sentunuğalmağan edingtunuğalmağaneng | oltunuğalmağan editunuğalmağaned | biztunuğalmağan ediktunuğalmağanek | siztunuğalmağan edigiztunuğalmağanegiz | alatunuğalmağan ediletunuğalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be blocked | mentunuğala edimtunuğalaem | sentunuğala edingtunuğalaeng | oltunuğala editunuğalaed | biztunuğala ediktunuğalaek | siztunuğala edigiztunuğalaegiz | alatunuğala ediletunuğalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be blocked | mentunuğalmay edimtunuğalmayem | sentunuğalmay edingtunuğalmayeng | oltunuğalmay editunuğalmayed | biztunuğalmay ediktunuğalmayek | siztunuğalmay edigiztunuğalmayegiz | alatunuğalmay ediletunuğalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be blocked | mentunuğalırma | sentunuğalırsa | oltunuğalır | biztunuğalırbız | siztunuğalırsız | alatunuğalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be blocked | mentunuğalmazma | sentunuğalmazsa | oltunuğalmaz | biztunuğalmazbız | siztunuğalmazsız | alatunuğalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be blocked? | mentunuğalırmıma? tunuğalırmamı? | sentunuğalırmısa? | oltunuğalırmı? | biztunuğalırmıbız? tunuğalırbızmı? | siztunuğalırmısız? | alatunuğalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be blocked? | mentunuğalmazmıma? tunuğalmazmamı? | sentunuğalmazmısa? | oltunuğalmazmı? | biztunuğalmazmıbız? tunuğalmazbızmı? | siztunuğalmazmısız? | alatunuğalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be blocked | mentunuğallıqma | sentunuğallıqsa | oltunuğallıqdı | biztunuğallıqbız | siztunuğallıqsız | alatunuğallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be blocked | mentunuğallıq tülme | sentunuğallıq tülse | oltunuğallıq tüldü | biztunuğallıq tülbüz | siztunuğallıq tülsüz | alatunuğallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be blocked? | mentunuğallıqmıma? tunuğallıqmamı? | sentunuğallıqmısa? | oltunuğallıqmıdı? | biztunuğallıqmıbız? tunuğallıqbızmı? | siztunuğallıqmısız? | alatunuğallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be blocked? | mentunuğallıq tülmüme? | sentunuğallıq tülmüse? | oltunuğallıq tülmüdü? | biztunuğallıq tülmübüz? | siztunuğallıq tülmüsüz? | alatunuğallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be blocked | mentunuğalır edimtunuğalır em | sentunuğalır edingtunuğalır eng | oltunuğalır editunuğalır ed | biztunuğalır ediktunuğalır ek | siztunuğalır edigiztunuğalır egiz | alatunuğalır ediletunuğalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be blocked | mentunuğalmaz edimtunuğalmaz em | sentunuğalmaz edingtunuğalmaz eng | oltunuğalmaz editunuğalmaz ed | biztunuğalmaz ediktunuğalmaz ek | siztunuğalmaz edigiztunuğalmaz egiz | alatunuğalmaz ediletunuğalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be blocked | sentunuğalğıntunuğalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be blocked | sentunuğalmağıntunuğalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being blocked | mentunuğa bolmazma | sentunuğa bolmazsa | oltunuğa bolmaz | biztunuğa bolmazbız | siztunuğa bolmazsız | alatunuğa bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being blocked (emphatic) | mentunuqmay bolmazma | sentunuqmay bolmazsa | oltunuqmay bolmaz | biztunuqmay bolmazbız | siztunuqmay bolmazsız | alatunuqmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being blocked | mentunuğa tura bolmazma | sentunuğa tura bolmazsa | oltunuğa tura bolmaz | biztunuğa tura bolmazbız | siztunuğa tura bolmazsız | alatunuğa tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being blocked (emphatic) | mentunuqmay tura bolmazma | sentunuqmay tura bolmazsa | oltunuqmay tura bolmaz | biztunuqmay tura bolmazbız | siztunuqmay tura bolmazsız | alatunuqmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being blocked | mentunuqmay turama | sentunuqmay turasa | oltunuqmay turadı | biztunuqmay turabız | siztunuqmay turasız | alatunuqmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being blocked | mentunuqmay turmayma | sentunuqmay turmaysa | oltunuqmay turmaydı | biztunuqmay turmaybız | siztunuqmay turmaysız | alatunuqmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being blocked? | mentunuqmay turmaymıma | sentunuqmay turmaymısa | oltunuqmay turmaymıdı | biztunuqmay turmaymıbız | siztunuqmay turmaymısız | alatunuqmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been blocked | mentunuqğan bolmazma | sentunuqğan bolmazsa | oltunuqğan bolmaz | biztunuqğan bolmazbız | siztunuqğan bolmazsız | alatunuqğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been blocked (emphatic) | mentunuqmağan bolmazma | sentunuqmağan bolmazsa | oltunuqmağan bolmaz | biztunuqmağan bolmazbız | siztunuqmağan bolmazsız | alatunuqmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been blocked | mentunuqğan bolmasam | sentunuqğan bolmasang | oltunuqğan bolmasa | biztunuqğan bolmasaq | siztunuqğan bolmasağız | alatunuqğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been blocked | mentunuqmağan bolmasam | sentunuqmağan bolmasang | oltunuqmağan bolmasa | biztunuqmağan bolmasaq | siztunuqmağan bolmasağız | alatunuqmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be blocked | mentunuğuruq bolmazma | sentunuğuruq bolmazsa | oltunuğuruq bolmaz | biztunuğuruq bolmazbız | siztunuğuruq bolmazsız | alatunuğuruq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be blocked (emphatic) | mentunuqmazlıq bolmazma | sentunuqmazlıq bolmazsa | oltunuqmazlıq bolmaz | biztunuqmazlıq bolmazbız | siztunuqmazlıq bolmazsız | alatunuqmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be blocked | mentunuğuruq bolmasam | sentunuğuruq bolmasang | oltunuğuruq bolmasa | biztunuğuruq bolmasaq | siztunuğuruq bolmasağız | alatunuğuruq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be blocked | mentunuqmazlıq bolmasam | sentunuqmazlıq bolmasang | oltunuqmazlıq bolmasa | biztunuqmazlıq bolmasaq | siztunuqmazlıq bolmasağız | alatunuqmazlıq bolmasala |