taqırlanırğa
/taqɯrlanɯrʁa/
1. to be saddened, to grow heavy-hearted
- jüregim taqırlandı — my heart grew heavy
- kölüm taqırlandı — my soul was saddened
- ol taqırlanıb turadı — he sits there downcast
2. to narrow, to grow tighter, to shrink
- erkin duniya taqırlandı — the wide world grew narrow
- jol taqırlanadı — the road is narrowing
- kiyim taqırlanngandı — the garment has become tight
Conjugation
Common forms
- taqırlanadıhe is being saddened
- taqırlandıhe was saddened
- taqırlanngandıhe has been saddened
- taqırlanırhe will be saddened
- taqırlannıqdıhe is going to be saddened
- taqırlana edihe was being saddened
- taqırlansaif he is saddened
- taqırlan!be saddened!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being saddened | mentaqırlanama | sentaqırlanasa | oltaqırlanadı | biztaqırlanabız | siztaqırlanasız | alataqırlanadıla |
| Present (simple & continuous)he is not being saddened | mentaqırlanmayma | sentaqırlanmaysa | oltaqırlanmaydı | biztaqırlanmaybız | siztaqırlanmaysız | alataqırlanmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being saddened? | mentaqırlanamıma? taqırlanamamı? | sentaqırlanamısa? | oltaqırlanamıdı? | biztaqırlanamıbız? taqırlanabızmı? | siztaqırlanamısız? | alataqırlanamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being saddened? | mentaqırlanmaymıma? taqırlanmaymamı? | sentaqırlanmaymısa? | oltaqırlanmaymıdı? | biztaqırlanmaymıbız? taqırlanmaybızmı? | siztaqırlanmaymısız? | alataqırlanmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually saddened | mentaqırlanıwçanma | sentaqırlanıwçansa | oltaqırlanıwçandı | biztaqırlanıwçanbız | siztaqırlanıwçansız | alataqırlanıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually saddened | mentaqırlanıwçan tülme | sentaqırlanıwçan tülse | oltaqırlanıwçan tüldü | biztaqırlanıwçan tülbüz | siztaqırlanıwçan tülsüz | alataqırlanıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually saddened? | mentaqırlanıwçanmıma? taqırlanıwçanmamı? | sentaqırlanıwçanmısa? | oltaqırlanıwçanmıdı? | biztaqırlanıwçanmıbız? taqırlanıwçanbızmı? | siztaqırlanıwçanmısız? | alataqırlanıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually saddened? | mentaqırlanıwçan tülmüme? | sentaqırlanıwçan tülmüse? | oltaqırlanıwçan tülmüdü? | biztaqırlanıwçan tülmübüz? | siztaqırlanıwçan tülmüsüz? | alataqırlanıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been saddened and remains so | oltaqırlanıbdı | alataqırlanıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been saddened? | oltaqırlanıbmıdı? | alataqırlanıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being saddened | mentaqırlana turama | sentaqırlana turasa | oltaqırlana turadı | biztaqırlana turabız | siztaqırlana turasız | alataqırlana turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being saddened | mentaqırlana turmayma | sentaqırlana turmaysa | oltaqırlana turmaydı | biztaqırlana turmaybız | siztaqırlana turmaysız | alataqırlana turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being saddened? | mentaqırlana turamıma? taqırlana turamamı? | sentaqırlana turamısa? | oltaqırlana turamıdı? | biztaqırlana turamıbız? taqırlana turabızmı? | siztaqırlana turamısız? | alataqırlana turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being saddened? | mentaqırlana turmaymıma? taqırlana turmaymamı? | sentaqırlana turmaymısa? | oltaqırlana turmaymıdı? | biztaqırlana turmaymıbız? taqırlana turmaybızmı? | siztaqırlana turmaymısız? | alataqırlana turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was saddened | mentaqırlandım | sentaqırlandıng | oltaqırlandı | biztaqırlandıq | siztaqırlandığız | alataqırlandıla |
| Simple past (definite)he wasn't saddened | mentaqırlanmadım | sentaqırlanmadıng | oltaqırlanmadı | biztaqırlanmadıq | siztaqırlanmadığız | alataqırlanmadıla |
| Simple past (definite)was he saddened? | mentaqırlandımmı? | sentaqırlandıngmı? | oltaqırlandımı? | biztaqırlandıqmı? | siztaqırlandığızmı? | alataqırlandılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he saddened? | mentaqırlanmadımmı? | sentaqırlanmadıngmı? | oltaqırlanmadımı? | biztaqırlanmadıqmı? | siztaqırlanmadığızmı? | alataqırlanmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been saddened | mentaqırlannganma | sentaqırlanngansa | oltaqırlanngandı | biztaqırlannganbız | siztaqırlanngansız | alataqırlanngandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been saddened | mentaqırlanmağanma | sentaqırlanmağansa | oltaqırlanmağandı | biztaqırlanmağanbız | siztaqırlanmağansız | alataqırlanmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been saddened? | mentaqırlannganmıma? taqırlannganmamı? | sentaqırlannganmısa? | oltaqırlannganmıdı? | biztaqırlannganmıbız? taqırlannganbızmı? | siztaqırlannganmısız? | alataqırlannganmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been saddened? | mentaqırlanmağanmıma? taqırlanmağanmamı? | sentaqırlanmağanmısa? | oltaqırlanmağanmıdı? | biztaqırlanmağanmıbız? taqırlanmağanbızmı? | siztaqırlanmağanmısız? | alataqırlanmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be saddened | mentaqırlanırma | sentaqırlanırsa | oltaqırlanır | biztaqırlanırbız | siztaqırlanırsız | alataqırlanırla |
| Indefinite future (future I)he won't be saddened | mentaqırlanmazma | sentaqırlanmazsa | oltaqırlanmaz | biztaqırlanmazbız | siztaqırlanmazsız | alataqırlanmazla |
| Indefinite future (future I)will he be saddened? | mentaqırlanırmıma? taqırlanırmamı? | sentaqırlanırmısa? | oltaqırlanırmı? | biztaqırlanırmıbız? taqırlanırbızmı? | siztaqırlanırmısız? | alataqırlanırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be saddened? | mentaqırlanmazmıma? taqırlanmazmamı? | sentaqırlanmazmısa? | oltaqırlanmazmı? | biztaqırlanmazmıbız? taqırlanmazbızmı? | siztaqırlanmazmısız? | alataqırlanmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be saddened | mentaqırlannıqma1 | sentaqırlannıqsa1 | oltaqırlannıqdı1 | biztaqırlannıqbız1 | siztaqırlannıqsız1 | alataqırlannıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to be saddened | mentaqırlannıq tülme1 | sentaqırlannıq tülse1 | oltaqırlannıq tüldü1 | biztaqırlannıq tülbüz1 | siztaqırlannıq tülsüz1 | alataqırlannıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to be saddened? | mentaqırlannıqmıma?1 taqırlannıqmamı? | sentaqırlannıqmısa?1 | oltaqırlannıqmıdı?1 | biztaqırlannıqmıbız?1 taqırlannıqbızmı? | siztaqırlannıqmısız?1 | alataqırlannıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to be saddened? | mentaqırlannıq tülmüme?1 | sentaqırlannıq tülmüse?1 | oltaqırlannıq tülmüdü?1 | biztaqırlannıq tülmübüz?1 | siztaqırlannıq tülmüsüz?1 | alataqırlannıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so taqırlanırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been saddened | mentaqırlanngan edimtaqırlannganem | sentaqırlanngan edingtaqırlannganeng | oltaqırlanngan editaqırlannganed | biztaqırlanngan ediktaqırlannganek | siztaqırlanngan edigiztaqırlannganegiz | alataqırlanngan ediletaqırlannganelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been saddened | mentaqırlanmağan edimtaqırlanmağanem | sentaqırlanmağan edingtaqırlanmağaneng | oltaqırlanmağan editaqırlanmağaned | biztaqırlanmağan ediktaqırlanmağanek | siztaqırlanmağan edigiztaqırlanmağanegiz | alataqırlanmağan ediletaqırlanmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being saddened | mentaqırlana edimtaqırlanaem | sentaqırlana edingtaqırlanaeng | oltaqırlana editaqırlanaed | biztaqırlana ediktaqırlanaek | siztaqırlana edigiztaqırlanaegiz | alataqırlana ediletaqırlanaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being saddened | mentaqırlanmay edimtaqırlanmayem | sentaqırlanmay edingtaqırlanmayeng | oltaqırlanmay editaqırlanmayed | biztaqırlanmay ediktaqırlanmayek | siztaqırlanmay edigiztaqırlanmayegiz | alataqırlanmay ediletaqırlanmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be saddened | mentaqırlanıwçan edimtaqırlanıwçanem | sentaqırlanıwçan edingtaqırlanıwçaneng | oltaqırlanıwçan editaqırlanıwçaned | biztaqırlanıwçan ediktaqırlanıwçanek | siztaqırlanıwçan edigiztaqırlanıwçanegiz | alataqırlanıwçan ediletaqırlanıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be saddened | mentaqırlanıwçan tül edimtaqırlanıwçan tül em | sentaqırlanıwçan tül edingtaqırlanıwçan tül eng | oltaqırlanıwçan tül editaqırlanıwçan tül ed | biztaqırlanıwçan tül ediktaqırlanıwçan tül ek | siztaqırlanıwçan tül edigiztaqırlanıwçan tül egiz | alataqırlanıwçan tül ediletaqırlanıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been saddened and remained so | oltaqırlanıb edi | alataqırlanıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been saddened | oltaqırlanıb tül edi | alataqırlanıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being saddened | mentaqırlana tura edimtaqırlana turaem | sentaqırlana tura edingtaqırlana turaeng | oltaqırlana tura editaqırlana turaed | biztaqırlana tura ediktaqırlana turaek | siztaqırlana tura edigiztaqırlana turaegiz | alataqırlana tura ediletaqırlana turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being saddened | mentaqırlana turmay edimtaqırlana turmayem | sentaqırlana turmay edingtaqırlana turmayeng | oltaqırlana turmay editaqırlana turmayed | biztaqırlana turmay ediktaqırlana turmayek | siztaqırlana turmay edigiztaqırlana turmayegiz | alataqırlana turmay ediletaqırlana turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be saddened | mentaqırlanır edimtaqırlanır em | sentaqırlanır edingtaqırlanır eng | oltaqırlanır editaqırlanır ed | biztaqırlanır ediktaqırlanır ek | siztaqırlanır edigiztaqırlanır egiz | alataqırlanır ediletaqırlanır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be saddened | mentaqırlanmaz edimtaqırlanmaz em | sentaqırlanmaz edingtaqırlanmaz eng | oltaqırlanmaz editaqırlanmaz ed | biztaqırlanmaz ediktaqırlanmaz ek | siztaqırlanmaz edigiztaqırlanmaz egiz | alataqırlanmaz ediletaqırlanmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been saddened | mentaqırlannıq edim2taqırlannıq em | sentaqırlannıq eding2taqırlannıq eng | oltaqırlannıq edi2taqırlannıq ed | biztaqırlannıq edik2taqırlannıq ek | siztaqırlannıq edigiz2taqırlannıq egiz | alataqırlannıq edile2taqırlannıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been saddened | mentaqırlannıq tül edim2taqırlannıq tül em | sentaqırlannıq tül eding2taqırlannıq tül eng | oltaqırlannıq tül edi2taqırlannıq tül ed | biztaqırlannıq tül edik2taqırlannıq tül ek | siztaqırlannıq tül edigiz2taqırlannıq tül egiz | alataqırlannıq tül edile2taqırlannıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so taqırlanırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is saddened | mentaqırlansam | sentaqırlansang | oltaqırlansa | biztaqırlansaq | siztaqırlansağız | alataqırlansala |
| Conditionalif he is not saddened | mentaqırlanmasam | sentaqırlanmasang | oltaqırlanmasa | biztaqırlanmasaq | siztaqırlanmasağız | alataqırlanmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being saddened | mentaqırlana esem | sentaqırlana eseng | oltaqırlana ese | biztaqırlana esek | siztaqırlana esegiz | alataqırlana esele |
| Conditional, present realif he is not being saddened | mentaqırlanmay esem | sentaqırlanmay eseng | oltaqırlanmay ese | biztaqırlanmay esek | siztaqırlanmay esegiz | alataqırlanmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was saddened | mentaqırlansam editaqırlansam ed | sentaqırlansang editaqırlansang ed | oltaqırlansa editaqırlansaed | biztaqırlansaq editaqırlansaq ed | siztaqırlansağız editaqırlansağız ed | alataqırlansala editaqırlansalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be saddened | mentaqırlanmasam editaqırlanmasam ed | sentaqırlanmasang editaqırlanmasang ed | oltaqırlanmasa editaqırlanmasaed | biztaqırlanmasaq editaqırlanmasaq ed | siztaqırlanmasağız editaqırlanmasağız ed | alataqırlanmasala editaqırlanmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he was saddened | mentaqırlandım esem | sentaqırlandıng eseng | oltaqırlandı ese | biztaqırlandıq esek | siztaqırlandığız esegiz | alataqırlandıla esele |
| Conditional, definite past3if he wasn't saddened | mentaqırlanmadım esem | sentaqırlanmadıng eseng | oltaqırlanmadı ese | biztaqırlanmadıq esek | siztaqırlanmadığız esegiz | alataqırlanmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was saddened (indeed) | mentaqırlanngan esem | sentaqırlanngan eseng | oltaqırlanngan ese | biztaqırlanngan esek | siztaqırlanngan esegiz | alataqırlanngan esele |
| Conditional, past realif he wasn't saddened (indeed) | mentaqırlanmağan esem | sentaqırlanmağan eseng | oltaqırlanmağan ese | biztaqırlanmağan esek | siztaqırlanmağan esegiz | alataqırlanmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been saddened | mentaqırlanngan bolsam | sentaqırlanngan bolsang | oltaqırlanngan bolsa | biztaqırlanngan bolsaq | siztaqırlanngan bolsağız | alataqırlanngan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been saddened | mentaqırlanmağan bolsam | sentaqırlanmağan bolsang | oltaqırlanmağan bolsa | biztaqırlanmağan bolsaq | siztaqırlanmağan bolsağız | alataqırlanmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been saddened | mentaqırlanngan bolsam editaqırlanngan bolsam ed | sentaqırlanngan bolsang editaqırlanngan bolsang ed | oltaqırlanngan bolsa editaqırlanngan bolsaed | biztaqırlanngan bolsaq editaqırlanngan bolsaq ed | siztaqırlanngan bolsağız editaqırlanngan bolsağız ed | alataqırlanngan bolsala editaqırlanngan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been saddened | mentaqırlanmağan bolsam editaqırlanmağan bolsam ed | sentaqırlanmağan bolsang editaqırlanmağan bolsang ed | oltaqırlanmağan bolsa editaqırlanmağan bolsaed | biztaqırlanmağan bolsaq editaqırlanmağan bolsaq ed | siztaqırlanmağan bolsağız editaqırlanmağan bolsağız ed | alataqırlanmağan bolsala editaqırlanmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be saddened | mentaqırlanır esem | sentaqırlanır eseng | oltaqırlanır ese | biztaqırlanır esek | siztaqırlanır esegiz | alataqırlanır esele |
| Conditional, aoristif he won't be saddened | mentaqırlanmaz esem | sentaqırlanmaz eseng | oltaqırlanmaz ese | biztaqırlanmaz esek | siztaqırlanmaz esegiz | alataqırlanmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be saddened | mentaqırlannıq esem4 | sentaqırlannıq eseng4 | oltaqırlannıq ese4 | biztaqırlannıq esek4 | siztaqırlannıq esegiz4 | alataqırlannıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to be saddened | mentaqırlannıq tül esem4 | sentaqırlannıq tül eseng4 | oltaqırlannıq tül ese4 | biztaqırlannıq tül esek4 | siztaqırlannıq tül esegiz4 | alataqırlannıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be saddened | mentaqırlannıq bolsam5 | sentaqırlannıq bolsang5 | oltaqırlannıq bolsa5 | biztaqırlannıq bolsaq5 | siztaqırlannıq bolsağız5 | alataqırlannıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be saddened | mentaqırlanmazlıq bolsam | sentaqırlanmazlıq bolsang | oltaqırlanmazlıq bolsa | biztaqırlanmazlıq bolsaq | siztaqırlanmazlıq bolsağız | alataqırlanmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso taqırlandıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so taqırlanırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so taqırlanırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being saddened | mentaqırlana bolurma | sentaqırlana bolursa | oltaqırlana bolur | biztaqırlana bolurbuz | siztaqırlana bolursuz | alataqırlana bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being saddened | mentaqırlanmay bolurma | sentaqırlanmay bolursa | oltaqırlanmay bolur | biztaqırlanmay bolurbuz | siztaqırlanmay bolursuz | alataqırlanmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being saddened | mentaqırlana tura bolurma | sentaqırlana tura bolursa | oltaqırlana tura bolur | biztaqırlana tura bolurbuz | siztaqırlana tura bolursuz | alataqırlana tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being saddened | mentaqırlanmay tura bolurma | sentaqırlanmay tura bolursa | oltaqırlanmay tura bolur | biztaqırlanmay tura bolurbuz | siztaqırlanmay tura bolursuz | alataqırlanmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been saddened | mentaqırlanngan bolurma | sentaqırlanngan bolursa | oltaqırlanngan bolur | biztaqırlanngan bolurbuz | siztaqırlanngan bolursuz | alataqırlanngan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been saddened | mentaqırlanmağan bolurma | sentaqırlanmağan bolursa | oltaqırlanmağan bolur | biztaqırlanmağan bolurbuz | siztaqırlanmağan bolursuz | alataqırlanmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be saddened | mentaqırlannıq bolurma6 | sentaqırlannıq bolursa6 | oltaqırlannıq bolur6 | biztaqırlannıq bolurbuz6 | siztaqırlannıq bolursuz6 | alataqırlannıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be saddened | mentaqırlanmazlıq bolurma | sentaqırlanmazlıq bolursa | oltaqırlanmazlıq bolur | biztaqırlanmazlıq bolurbuz | siztaqırlanmazlıq bolursuz | alataqırlanmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so taqırlanırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be saddened | mentaqırlanayım | sentaqırlan! | oltaqırlansın | biztaqırlanayıq | siztaqırlanığız! | alataqırlansınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be saddened | mentaqırlanmayım | sentaqırlanma! | oltaqırlanmasın | biztaqırlanmayıq | siztaqırlanmağız! | alataqırlanmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be saddened? | mentaqırlanayımmı? | oltaqırlansınmı? | biztaqırlanayıqmı? | alataqırlansınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be saddened? | mentaqırlanmayımmı? | oltaqırlanmasınmı? | biztaqırlanmayıqmı? | alataqırlanmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be saddened | sentaqırlançı7 | oltaqırlansınçı | siztaqırlançığız | alataqırlansınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be saddened | sentaqırlanmaçı7 | oltaqırlanmasınçı | siztaqırlanmaçığız | alataqırlanmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be saddened | sentaqırlanngıntaqırlanngı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be saddened | sentaqırlanmağıntaqırlanmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were saddened | mentaqırlanngay edim taqırlannga edim | sentaqırlanngay eding taqırlannga eding | oltaqırlanngay edi taqırlannga edi | biztaqırlanngay edik taqırlannga edik | siztaqırlanngay edigiz taqırlannga edigiz | alataqırlanngay edile taqırlannga edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not saddened | mentaqırlanmağay edim taqırlanmağa edim | sentaqırlanmağay eding taqırlanmağa eding | oltaqırlanmağay edi taqırlanmağa edi | biztaqırlanmağay edik taqırlanmağa edik | siztaqırlanmağay edigiz taqırlanmağa edigiz | alataqırlanmağay edile taqırlanmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoyayımtaqırlanma qoyayım | sentaqırlanmağa qoy!taqırlanma qoy! | oltaqırlanmağa qoysuntaqırlanma qoysun | biztaqırlanmağa qoyayıqtaqırlanma qoyayıq | siztaqırlanmağa qoyuğuz!taqırlanma qoyuğuz! | alataqırlanmağa qoysunlataqırlanma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoymayımtaqırlanma qoymayım | sentaqırlanmağa qoyma!taqırlanma qoyma! | oltaqırlanmağa qoymasıntaqırlanma qoymasın | biztaqırlanmağa qoymayıqtaqırlanma qoymayıq | siztaqırlanmağa qoymağız!taqırlanma qoymağız! | alataqırlanmağa qoymasınlataqırlanma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoyayımmı?taqırlanma qoyayımmı? | oltaqırlanmağa qoysunmu?taqırlanma qoysunmu? | biztaqırlanmağa qoyayıqmı?taqırlanma qoyayıqmı? | alataqırlanmağa qoysunlamı?taqırlanma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoymayımmı?taqırlanma qoymayımmı? | oltaqırlanmağa qoymasınmı?taqırlanma qoymasınmı? | biztaqırlanmağa qoymayıqmı?taqırlanma qoymayıqmı? | alataqırlanmağa qoymasınlamı?taqırlanma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoyamataqırlanma qoyama | sentaqırlanmağa qoyasataqırlanma qoyasa | oltaqırlanmağa qoyadıtaqırlanma qoyadı | biztaqırlanmağa qoyabıztaqırlanma qoyabız | siztaqırlanmağa qoyasıztaqırlanma qoyasız | alataqırlanmağa qoyadılataqırlanma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoymaymataqırlanma qoymayma | sentaqırlanmağa qoymaysataqırlanma qoymaysa | oltaqırlanmağa qoymaydıtaqırlanma qoymaydı | biztaqırlanmağa qoymaybıztaqırlanma qoymaybız | siztaqırlanmağa qoymaysıztaqırlanma qoymaysız | alataqırlanmağa qoymaydılataqırlanma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoyamıma?taqırlanma qoyamıma? | sentaqırlanmağa qoyamısa?taqırlanma qoyamısa? | oltaqırlanmağa qoyamıdı?taqırlanma qoyamıdı? | biztaqırlanmağa qoyamıbız?taqırlanma qoyamıbız? | siztaqırlanmağa qoyamısız?taqırlanma qoyamısız? | alataqırlanmağa qoyamıdıla?taqırlanma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoymaymıma?taqırlanma qoymaymıma? | sentaqırlanmağa qoymaymısa?taqırlanma qoymaymısa? | oltaqırlanmağa qoymaymıdı?taqırlanma qoymaymıdı? | biztaqırlanmağa qoymaymıbız?taqırlanma qoymaymıbız? | siztaqırlanmağa qoymaymısız?taqırlanma qoymaymısız? | alataqırlanmağa qoymaymıdıla?taqırlanma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoydumtaqırlanma qoydum | sentaqırlanmağa qoydungtaqırlanma qoydung | oltaqırlanmağa qoydutaqırlanma qoydu | biztaqırlanmağa qoyduqtaqırlanma qoyduq | siztaqırlanmağa qoyduğuztaqırlanma qoyduğuz | alataqırlanmağa qoydulataqırlanma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be saddened | mentaqırlanmağa qoymadımtaqırlanma qoymadım | sentaqırlanmağa qoymadıngtaqırlanma qoymadıng | oltaqırlanmağa qoymadıtaqırlanma qoymadı | biztaqırlanmağa qoymadıqtaqırlanma qoymadıq | siztaqırlanmağa qoymadığıztaqırlanma qoymadığız | alataqırlanmağa qoymadılataqırlanma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoydummu?taqırlanma qoydummu? | sentaqırlanmağa qoydungmu?taqırlanma qoydungmu? | oltaqırlanmağa qoydumu?taqırlanma qoydumu? | biztaqırlanmağa qoyduqmu?taqırlanma qoyduqmu? | siztaqırlanmağa qoyduğuzmu?taqırlanma qoyduğuzmu? | alataqırlanmağa qoydulamı?taqırlanma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be saddened? | mentaqırlanmağa qoymadımmı?taqırlanma qoymadımmı? | sentaqırlanmağa qoymadıngmı?taqırlanma qoymadıngmı? | oltaqırlanmağa qoymadımı?taqırlanma qoymadımı? | biztaqırlanmağa qoymadıqmı?taqırlanma qoymadıqmı? | siztaqırlanmağa qoymadığızmı?taqırlanma qoymadığızmı? | alataqırlanmağa qoymadılamı?taqırlanma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be saddened | mentaqırlanalama | sentaqırlanalasa | oltaqırlanaladı | biztaqırlanalabız | siztaqırlanalasız | alataqırlanaladıla |
| Ability — presenthe can't be saddened | mentaqırlanalmayma | sentaqırlanalmaysa | oltaqırlanalmaydı | biztaqırlanalmaybız | siztaqırlanalmaysız | alataqırlanalmaydıla |
| Ability — presentcan he be saddened? | mentaqırlanalamıma? taqırlanalamamı? | sentaqırlanalamısa? | oltaqırlanalamıdı? | biztaqırlanalamıbız? taqırlanalabızmı? | siztaqırlanalamısız? | alataqırlanalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be saddened? | mentaqırlanalmaymıma? taqırlanalmaymamı? | sentaqırlanalmaymısa? | oltaqırlanalmaymıdı? | biztaqırlanalmaymıbız? taqırlanalmaybızmı? | siztaqırlanalmaymısız? | alataqırlanalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be saddened | mentaqırlanalsam | sentaqırlanalsang | oltaqırlanalsa | biztaqırlanalsaq | siztaqırlanalsağız | alataqırlanalsala |
| Ability — if I can…if he can't be saddened | mentaqırlanalmasam | sentaqırlanalmasang | oltaqırlanalmasa | biztaqırlanalmasaq | siztaqırlanalmasağız | alataqırlanalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be saddened | mentaqırlanaldım | sentaqırlanaldıng | oltaqırlanaldı | biztaqırlanaldıq | siztaqırlanaldığız | alataqırlanaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be saddened | mentaqırlanalmadım | sentaqırlanalmadıng | oltaqırlanalmadı | biztaqırlanalmadıq | siztaqırlanalmadığız | alataqırlanalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be saddened? | mentaqırlanaldımmı? | sentaqırlanaldıngmı? | oltaqırlanaldımı? | biztaqırlanaldıqmı? | siztaqırlanaldığızmı? | alataqırlanaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be saddened? | mentaqırlanalmadımmı? | sentaqırlanalmadıngmı? | oltaqırlanalmadımı? | biztaqırlanalmadıqmı? | siztaqırlanalmadığızmı? | alataqırlanalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be saddened | mentaqırlanalğanma | sentaqırlanalğansa | oltaqırlanalğandı | biztaqırlanalğanbız | siztaqırlanalğansız | alataqırlanalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be saddened | mentaqırlanalmağanma | sentaqırlanalmağansa | oltaqırlanalmağandı | biztaqırlanalmağanbız | siztaqırlanalmağansız | alataqırlanalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be saddened? | mentaqırlanalğanmıma? taqırlanalğanmamı? | sentaqırlanalğanmısa? | oltaqırlanalğanmıdı? | biztaqırlanalğanmıbız? taqırlanalğanbızmı? | siztaqırlanalğanmısız? | alataqırlanalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be saddened? | mentaqırlanalmağanmıma? taqırlanalmağanmamı? | sentaqırlanalmağanmısa? | oltaqırlanalmağanmıdı? | biztaqırlanalmağanmıbız? taqırlanalmağanbızmı? | siztaqırlanalmağanmısız? | alataqırlanalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be saddened | mentaqırlanalğan edimtaqırlanalğanem | sentaqırlanalğan edingtaqırlanalğaneng | oltaqırlanalğan editaqırlanalğaned | biztaqırlanalğan ediktaqırlanalğanek | siztaqırlanalğan edigiztaqırlanalğanegiz | alataqırlanalğan ediletaqırlanalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be saddened | mentaqırlanalmağan edimtaqırlanalmağanem | sentaqırlanalmağan edingtaqırlanalmağaneng | oltaqırlanalmağan editaqırlanalmağaned | biztaqırlanalmağan ediktaqırlanalmağanek | siztaqırlanalmağan edigiztaqırlanalmağanegiz | alataqırlanalmağan ediletaqırlanalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be saddened | mentaqırlanala edimtaqırlanalaem | sentaqırlanala edingtaqırlanalaeng | oltaqırlanala editaqırlanalaed | biztaqırlanala ediktaqırlanalaek | siztaqırlanala edigiztaqırlanalaegiz | alataqırlanala ediletaqırlanalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be saddened | mentaqırlanalmay edimtaqırlanalmayem | sentaqırlanalmay edingtaqırlanalmayeng | oltaqırlanalmay editaqırlanalmayed | biztaqırlanalmay ediktaqırlanalmayek | siztaqırlanalmay edigiztaqırlanalmayegiz | alataqırlanalmay ediletaqırlanalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be saddened | mentaqırlanalırma | sentaqırlanalırsa | oltaqırlanalır | biztaqırlanalırbız | siztaqırlanalırsız | alataqırlanalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be saddened | mentaqırlanalmazma | sentaqırlanalmazsa | oltaqırlanalmaz | biztaqırlanalmazbız | siztaqırlanalmazsız | alataqırlanalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be saddened? | mentaqırlanalırmıma? taqırlanalırmamı? | sentaqırlanalırmısa? | oltaqırlanalırmı? | biztaqırlanalırmıbız? taqırlanalırbızmı? | siztaqırlanalırmısız? | alataqırlanalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be saddened? | mentaqırlanalmazmıma? taqırlanalmazmamı? | sentaqırlanalmazmısa? | oltaqırlanalmazmı? | biztaqırlanalmazmıbız? taqırlanalmazbızmı? | siztaqırlanalmazmısız? | alataqırlanalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be saddened | mentaqırlanallıqma | sentaqırlanallıqsa | oltaqırlanallıqdı | biztaqırlanallıqbız | siztaqırlanallıqsız | alataqırlanallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be saddened | mentaqırlanallıq tülme | sentaqırlanallıq tülse | oltaqırlanallıq tüldü | biztaqırlanallıq tülbüz | siztaqırlanallıq tülsüz | alataqırlanallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be saddened? | mentaqırlanallıqmıma? taqırlanallıqmamı? | sentaqırlanallıqmısa? | oltaqırlanallıqmıdı? | biztaqırlanallıqmıbız? taqırlanallıqbızmı? | siztaqırlanallıqmısız? | alataqırlanallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be saddened? | mentaqırlanallıq tülmüme? | sentaqırlanallıq tülmüse? | oltaqırlanallıq tülmüdü? | biztaqırlanallıq tülmübüz? | siztaqırlanallıq tülmüsüz? | alataqırlanallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be saddened | mentaqırlanalır edimtaqırlanalır em | sentaqırlanalır edingtaqırlanalır eng | oltaqırlanalır editaqırlanalır ed | biztaqırlanalır ediktaqırlanalır ek | siztaqırlanalır edigiztaqırlanalır egiz | alataqırlanalır ediletaqırlanalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be saddened | mentaqırlanalmaz edimtaqırlanalmaz em | sentaqırlanalmaz edingtaqırlanalmaz eng | oltaqırlanalmaz editaqırlanalmaz ed | biztaqırlanalmaz ediktaqırlanalmaz ek | siztaqırlanalmaz edigiztaqırlanalmaz egiz | alataqırlanalmaz ediletaqırlanalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be saddened | sentaqırlanalğıntaqırlanalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be saddened | sentaqırlanalmağıntaqırlanalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being saddened | mentaqırlana bolmazma | sentaqırlana bolmazsa | oltaqırlana bolmaz | biztaqırlana bolmazbız | siztaqırlana bolmazsız | alataqırlana bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being saddened (emphatic) | mentaqırlanmay bolmazma | sentaqırlanmay bolmazsa | oltaqırlanmay bolmaz | biztaqırlanmay bolmazbız | siztaqırlanmay bolmazsız | alataqırlanmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being saddened | mentaqırlana tura bolmazma | sentaqırlana tura bolmazsa | oltaqırlana tura bolmaz | biztaqırlana tura bolmazbız | siztaqırlana tura bolmazsız | alataqırlana tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being saddened (emphatic) | mentaqırlanmay tura bolmazma | sentaqırlanmay tura bolmazsa | oltaqırlanmay tura bolmaz | biztaqırlanmay tura bolmazbız | siztaqırlanmay tura bolmazsız | alataqırlanmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being saddened | mentaqırlanmay turama | sentaqırlanmay turasa | oltaqırlanmay turadı | biztaqırlanmay turabız | siztaqırlanmay turasız | alataqırlanmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being saddened | mentaqırlanmay turmayma | sentaqırlanmay turmaysa | oltaqırlanmay turmaydı | biztaqırlanmay turmaybız | siztaqırlanmay turmaysız | alataqırlanmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being saddened? | mentaqırlanmay turmaymıma | sentaqırlanmay turmaymısa | oltaqırlanmay turmaymıdı | biztaqırlanmay turmaymıbız | siztaqırlanmay turmaymısız | alataqırlanmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been saddened | mentaqırlanngan bolmazma | sentaqırlanngan bolmazsa | oltaqırlanngan bolmaz | biztaqırlanngan bolmazbız | siztaqırlanngan bolmazsız | alataqırlanngan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been saddened (emphatic) | mentaqırlanmağan bolmazma | sentaqırlanmağan bolmazsa | oltaqırlanmağan bolmaz | biztaqırlanmağan bolmazbız | siztaqırlanmağan bolmazsız | alataqırlanmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been saddened | mentaqırlanngan bolmasam | sentaqırlanngan bolmasang | oltaqırlanngan bolmasa | biztaqırlanngan bolmasaq | siztaqırlanngan bolmasağız | alataqırlanngan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been saddened | mentaqırlanmağan bolmasam | sentaqırlanmağan bolmasang | oltaqırlanmağan bolmasa | biztaqırlanmağan bolmasaq | siztaqırlanmağan bolmasağız | alataqırlanmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be saddened | mentaqırlannıq bolmazma | sentaqırlannıq bolmazsa | oltaqırlannıq bolmaz | biztaqırlannıq bolmazbız | siztaqırlannıq bolmazsız | alataqırlannıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be saddened (emphatic) | mentaqırlanmazlıq bolmazma | sentaqırlanmazlıq bolmazsa | oltaqırlanmazlıq bolmaz | biztaqırlanmazlıq bolmazbız | siztaqırlanmazlıq bolmazsız | alataqırlanmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be saddened | mentaqırlannıq bolmasam | sentaqırlannıq bolmasang | oltaqırlannıq bolmasa | biztaqırlannıq bolmasaq | siztaqırlannıq bolmasağız | alataqırlannıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be saddened | mentaqırlanmazlıq bolmasam | sentaqırlanmazlıq bolmasang | oltaqırlanmazlıq bolmasa | biztaqırlanmazlıq bolmasaq | siztaqırlanmazlıq bolmasağız | alataqırlanmazlıq bolmasala |