sansınırğa
/sansɯnɯrʁa/
pay attention to, take notice of, acknowledge — Often used with a negative, as in anı sansınıb kişi da söleşmedi "nobody paid any attention to him or spoke to him"; compare meni sansınırğa kerek edi "he should have noticed me".
- anı sansınıb kişi da söleşmedi — nobody paid any attention to him or spoke to him
- meni sansınırğa kerek edi — he should have noticed me
- sen meni sansınmaysa — you aren't paying attention to me
Conjugation
Common forms
- sansınadıhe is noticing
- sansındıhe noticed
- sansınŋandıhe has noticed
- sansınırhe will notice
- sansınnıqdıhe is going to notice
- sansına edihe was noticing
- sansınsaif he notices
- sansın!notice!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | mensansınamaI am noticing | sensansınasayou are noticing | olsansınadıhe is noticing | bizsansınabızwe are noticing | sizsansınasızyou all are noticing | alasansınadılathey are noticing |
| Present (simple & continuous) | mensansınmaymaI am not noticing | sensansınmaysayou are not noticing | olsansınmaydıhe is not noticing | bizsansınmaybızwe are not noticing | sizsansınmaysızyou all are not noticing | alasansınmaydılathey are not noticing |
| Present (simple & continuous) | mensansınamamı? sansınamıma?am I noticing? | sensansınamısa?are you noticing? | olsansınamıdı?is he noticing? | bizsansınabızmı? sansınamıbız?are we noticing? | sizsansınamısız?are you all noticing? | alasansınamıdıla?are they noticing? |
| Present (simple & continuous) | mensansınmaymamı? sansınmaymıma?aren't I noticing? | sensansınmaymısa?aren't you noticing? | olsansınmaymıdı?isn't he noticing? | bizsansınmaybızmı? sansınmaymıbız?aren't we noticing? | sizsansınmaymısız?aren't you all noticing? | alasansınmaymıdıla?aren't they noticing? |
| Habitual (usually, tends to) | mensansınıwçanmaI usually notice | sensansınıwçansayou usually notice | olsansınıwçandıhe usually notices | bizsansınıwçanbızwe usually notice | sizsansınıwçansızyou all usually notice | alasansınıwçandılathey usually notice |
| Habitual (usually, tends to) | mensansınmawçanmaI usually don't notice | sensansınmawçansayou usually don't notice | olsansınmawçandıhe usually doesn't notice | bizsansınmawçanbızwe usually don't notice | sizsansınmawçansızyou all usually don't notice | alasansınmawçandılathey usually don't notice |
| Habitual (usually, tends to) | mensansınıwçanmamı? sansınıwçanmıma?do I usually notice? | sensansınıwçanmısa?do you usually notice? | olsansınıwçanmıdı?does he usually notice? | bizsansınıwçanbızmı? sansınıwçanmıbız?do we usually notice? | sizsansınıwçanmısız?do you all usually notice? | alasansınıwçanmıdıla?do they usually notice? |
| Habitual (usually, tends to) | mensansınmawçanmamı? sansınmawçanmıma?do I usually not notice? | sensansınmawçanmısa?do you usually not notice? | olsansınmawçanmıdı?does he usually not notice? | bizsansınmawçanbızmı? sansınmawçanmıbız?do we usually not notice? | sizsansınmawçanmısız?do you all usually not notice? | alasansınmawçanmıdıla?do they usually not notice? |
| Resultative (has become and stays) | olsansınıbdıhe has noticed and remains so | alasansınıbdılathey have noticed and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olsansınıbmıdı?has he noticed? | alasansınıbmıdıla?have they noticed? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | mensansınıb turamaI keep noticing | sensansınıb turasayou keep noticing | olsansınıb turadıhe keeps noticing | bizsansınıb turabızwe keep noticing | sizsansınıb turasızyou all keep noticing | alasansınıb turadılathey keep noticing |
| Durative (keeps doing) | mensansınıb turmaymaI don't keep noticing | sensansınıb turmaysayou don't keep noticing | olsansınıb turmaydıhe doesn't keep noticing | bizsansınıb turmaybızwe don't keep noticing | sizsansınıb turmaysızyou all don't keep noticing | alasansınıb turmaydılathey don't keep noticing |
| Durative (keeps doing) | mensansınıb turamamı? sansınıb turamıma?do I keep noticing? | sensansınıb turamısa?do you keep noticing? | olsansınıb turamıdı?does he keep noticing? | bizsansınıb turabızmı? sansınıb turamıbız?do we keep noticing? | sizsansınıb turamısız?do you all keep noticing? | alasansınıb turamıdıla?do they keep noticing? |
| Durative (keeps doing) | mensansınıb turmaymamı? sansınıb turmaymıma?don't I keep noticing? | sensansınıb turmaymısa?don't you keep noticing? | olsansınıb turmaymıdı?doesn't he keep noticing? | bizsansınıb turmaybızmı? sansınıb turmaymıbız?don't we keep noticing? | sizsansınıb turmaymısız?don't you all keep noticing? | alasansınıb turmaymıdıla?don't they keep noticing? |
| Progressive (in the middle of) | mensansına turamaI am in the middle of noticing | sensansına turasayou are in the middle of noticing | olsansına turadıhe is in the middle of noticing | bizsansına turabızwe are in the middle of noticing | sizsansına turasızyou all are in the middle of noticing | alasansına turadılathey are in the middle of noticing |
| Progressive (in the middle of) | mensansına turmaymaI am not in the middle of noticing | sensansına turmaysayou are not in the middle of noticing | olsansına turmaydıhe is not in the middle of noticing | bizsansına turmaybızwe are not in the middle of noticing | sizsansına turmaysızyou all are not in the middle of noticing | alasansına turmaydılathey are not in the middle of noticing |
| Progressive (in the middle of) | mensansına turamamı? sansına turamıma?am I in the middle of noticing? | sensansına turamısa?are you in the middle of noticing? | olsansına turamıdı?is he in the middle of noticing? | bizsansına turabızmı? sansına turamıbız?are we in the middle of noticing? | sizsansına turamısız?are you all in the middle of noticing? | alasansına turamıdıla?are they in the middle of noticing? |
| Progressive (in the middle of) | mensansına turmaymamı? sansına turmaymıma?aren't I in the middle of noticing? | sensansına turmaymısa?aren't you in the middle of noticing? | olsansına turmaymıdı?isn't he in the middle of noticing? | bizsansına turmaybızmı? sansına turmaymıbız?aren't we in the middle of noticing? | sizsansına turmaymısız?aren't you all in the middle of noticing? | alasansına turmaymıdıla?aren't they in the middle of noticing? |
| Simple past (definite) | mensansındımI noticed | sensansındıŋyou noticed | olsansındıhe noticed | bizsansındıqwe noticed | sizsansındığızyou all noticed | alasansındılathey noticed |
| Simple past (definite) | mensansınmadımI didn't notice | sensansınmadıŋyou didn't notice | olsansınmadıhe didn't notice | bizsansınmadıqwe didn't notice | sizsansınmadığızyou all didn't notice | alasansınmadılathey didn't notice |
| Simple past (definite) | mensansındımmı?did I notice? | sensansındıŋmı?did you notice? | olsansındımı?did he notice? | bizsansındıqmı?did we notice? | sizsansındığızmı?did you all notice? | alasansındılamı?did they notice? |
| Simple past (definite) | mensansınmadımmı?didn't I notice? | sensansınmadıŋmı?didn't you notice? | olsansınmadımı?didn't he notice? | bizsansınmadıqmı?didn't we notice? | sizsansınmadığızmı?didn't you all notice? | alasansınmadılamı?didn't they notice? |
| Perfect (past indefinite) | mensansınŋanmaI have noticed | sensansınŋansayou have noticed | olsansınŋandıhe has noticed | bizsansınŋanbızwe have noticed | sizsansınŋansızyou all have noticed | alasansınŋandılathey have noticed |
| Perfect (past indefinite) | mensansınmağanmaI haven't noticed | sensansınmağansayou haven't noticed | olsansınmağandıhe hasn't noticed | bizsansınmağanbızwe haven't noticed | sizsansınmağansızyou all haven't noticed | alasansınmağandılathey haven't noticed |
| Perfect (past indefinite) | mensansınŋanmamı? sansınŋanmıma?have I noticed? | sensansınŋanmısa?have you noticed? | olsansınŋanmıdı?has he noticed? | bizsansınŋanbızmı? sansınŋanmıbız?have we noticed? | sizsansınŋanmısız?have you all noticed? | alasansınŋanmıdıla?have they noticed? |
| Perfect (past indefinite) | mensansınmağanmamı? sansınmağanmıma?haven't I noticed? | sensansınmağanmısa?haven't you noticed? | olsansınmağanmıdı?hasn't he noticed? | bizsansınmağanbızmı? sansınmağanmıbız?haven't we noticed? | sizsansınmağanmısız?haven't you all noticed? | alasansınmağanmıdıla?haven't they noticed? |
| Durative, definite past (kept doing) | mensansınıb turdumI kept noticing | sensansınıb turduŋyou kept noticing | olsansınıb turduhe kept noticing | bizsansınıb turduqwe kept noticing | sizsansınıb turduğuzyou all kept noticing | alasansınıb turdulathey kept noticing |
| Durative, definite past (kept doing) | mensansınıb turmadımI didn't keep noticing | sensansınıb turmadıŋyou didn't keep noticing | olsansınıb turmadıhe didn't keep noticing | bizsansınıb turmadıqwe didn't keep noticing | sizsansınıb turmadığızyou all didn't keep noticing | alasansınıb turmadılathey didn't keep noticing |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | mensansınırmaI will notice | sensansınırsayou will notice | olsansınırhe will notice | bizsansınırbızwe will notice | sizsansınırsızyou all will notice | alasansınırlathey will notice |
| Indefinite future (future I) | mensansınmazmaI won't notice | sensansınmazsayou won't notice | olsansınmazhe won't notice | bizsansınmazbızwe won't notice | sizsansınmazsızyou all won't notice | alasansınmazlathey won't notice |
| Indefinite future (future I) | mensansınırmamı? sansınırmıma?will I notice? | sensansınırmısa?will you notice? | olsansınırmı?will he notice? | bizsansınırbızmı? sansınırmıbız?will we notice? | sizsansınırmısız?will you all notice? | alasansınırlamı? sansınırmıla?will they notice? |
| Indefinite future (future I) | mensansınmazmamı? sansınmazmıma?won't I notice? | sensansınmazmısa?won't you notice? | olsansınmazmı?won't he notice? | bizsansınmazbızmı? sansınmazmıbız?won't we notice? | sizsansınmazmısız?won't you all notice? | alasansınmazlamı? sansınmazmıla?won't they notice? |
| Definite future (future II) | mensansınnıqma1sansınırıqmaI am going to notice | sensansınnıqsa1sansınırıqsayou are going to notice | olsansınnıqdı1sansınırıqdıhe is going to notice | bizsansınnıqbız1sansınırıqbızwe are going to notice | sizsansınnıqsız1sansınırıqsızyou all are going to notice | alasansınnıqdıla1sansınırıqdılathey are going to notice |
| Definite future (future II) | mensansınnıq tülme1sansınırıq tülmeI am not going to notice | sensansınnıq tülse1sansınırıq tülseyou are not going to notice | olsansınnıq tüldü1sansınırıq tüldühe is not going to notice | bizsansınnıq tülbüz1sansınırıq tülbüzwe are not going to notice | sizsansınnıq tülsüz1sansınırıq tülsüzyou all are not going to notice | alasansınnıq tüldüle1sansınırıq tüldülethey are not going to notice |
| Definite future (future II) | mensansınnıqmamı?1 sansınnıqmıma?sansınırıqmamı?am I going to notice? | sensansınnıqmısa?1sansınırıqmısa?are you going to notice? | olsansınnıqmıdı?1sansınırıqmıdı?is he going to notice? | bizsansınnıqbızmı?1 sansınnıqmıbız?sansınırıqbızmı?are we going to notice? | sizsansınnıqmısız?1sansınırıqmısız?are you all going to notice? | alasansınnıqmıdıla?1sansınırıqmıdıla?are they going to notice? |
| Definite future (future II) | mensansınnıq tülmüme?1sansınırıq tülmüme?aren't I going to notice? | sensansınnıq tülmüse?1sansınırıq tülmüse?aren't you going to notice? | olsansınnıq tülmüdü?1sansınırıq tülmüdü?isn't he going to notice? | bizsansınnıq tülmübüz?1sansınırıq tülmübüz?aren't we going to notice? | sizsansınnıq tülmüsüz?1sansınırıq tülmüsüz?aren't you all going to notice? | alasansınnıq tülmüdüle?1sansınırıq tülmüdüle?aren't they going to notice? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sansınırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | mensansınŋan edimsansınŋanemI had noticed | sensansınŋan ediŋsansınŋaneŋyou had noticed | olsansınŋan edisansınŋanedhe had noticed | bizsansınŋan ediksansınŋanekwe had noticed | sizsansınŋan edigizsansınŋanegizyou all had noticed | alasansınŋan edilesansınŋanellethey had noticed |
| Past perfect (pluperfect) | mensansınmağan edimsansınmağanemI hadn't noticed | sensansınmağan ediŋsansınmağaneŋyou hadn't noticed | olsansınmağan edisansınmağanedhe hadn't noticed | bizsansınmağan ediksansınmağanekwe hadn't noticed | sizsansınmağan edigizsansınmağanegizyou all hadn't noticed | alasansınmağan edilesansınmağanellethey hadn't noticed |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | mensansına edimsansınaemI was noticing | sensansına ediŋsansınaeŋyou were noticing | olsansına edisansınaedhe was noticing | bizsansına ediksansınaekwe were noticing | sizsansına edigizsansınaegizyou all were noticing | alasansına edilesansınaellethey were noticing |
| Past continuous (imperfect) | mensansınmay edimsansınmayemI wasn't noticing | sensansınmay ediŋsansınmayeŋyou weren't noticing | olsansınmay edisansınmayedhe wasn't noticing | bizsansınmay ediksansınmayekwe weren't noticing | sizsansınmay edigizsansınmayegizyou all weren't noticing | alasansınmay edilesansınmayellethey weren't noticing |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | mensansınıwçan edimsansınıwçanemI used to notice | sensansınıwçan ediŋsansınıwçaneŋyou used to notice | olsansınıwçan edisansınıwçanedhe used to notice | bizsansınıwçan ediksansınıwçanekwe used to notice | sizsansınıwçan edigizsansınıwçanegizyou all used to notice | alasansınıwçan edilesansınıwçanellethey used to notice |
| Habitual past (used to) | mensansınmawçan edimsansınmawçanemI didn't use to notice | sensansınmawçan ediŋsansınmawçaneŋyou didn't use to notice | olsansınmawçan edisansınmawçanedhe didn't use to notice | bizsansınmawçan ediksansınmawçanekwe didn't use to notice | sizsansınmawçan edigizsansınmawçanegizyou all didn't use to notice | alasansınmawçan edilesansınmawçanellethey didn't use to notice |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olsansınıb edihe had noticed and remained so | alasansınıb edilethey had noticed and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olsansınıb tül edihe hadn't noticed | alasansınıb tül edilethey hadn't noticed | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | mensansınıb tura edimsansınıb turaemI had kept noticing | sensansınıb tura ediŋsansınıb turaeŋyou had kept noticing | olsansınıb tura edisansınıb turaedhe had kept noticing | bizsansınıb tura ediksansınıb turaekwe had kept noticing | sizsansınıb tura edigizsansınıb turaegizyou all had kept noticing | alasansınıb tura edilesansınıb turaellethey had kept noticing |
| Past durative (had kept doing) | mensansınıb turmay edimsansınıb turmayemI hadn't kept noticing | sensansınıb turmay ediŋsansınıb turmayeŋyou hadn't kept noticing | olsansınıb turmay edisansınıb turmayedhe hadn't kept noticing | bizsansınıb turmay ediksansınıb turmayekwe hadn't kept noticing | sizsansınıb turmay edigizsansınıb turmayegizyou all hadn't kept noticing | alasansınıb turmay edilesansınıb turmayellethey hadn't kept noticing |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | mensansına tura edimsansına turaemI was in the middle of noticing | sensansına tura ediŋsansına turaeŋyou were in the middle of noticing | olsansına tura edisansına turaedhe was in the middle of noticing | bizsansına tura ediksansına turaekwe were in the middle of noticing | sizsansına tura edigizsansına turaegizyou all were in the middle of noticing | alasansına tura edilesansına turaellethey were in the middle of noticing |
| Past progressive (was in the middle of) | mensansına turmay edimsansına turmayemI wasn't in the middle of noticing | sensansına turmay ediŋsansına turmayeŋyou weren't in the middle of noticing | olsansına turmay edisansına turmayedhe wasn't in the middle of noticing | bizsansına turmay ediksansına turmayekwe weren't in the middle of noticing | sizsansına turmay edigizsansına turmayegizyou all weren't in the middle of noticing | alasansına turmay edilesansına turmayellethey weren't in the middle of noticing |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | mensansınır edimsansınır emI would notice | sensansınır ediŋsansınır eŋyou would notice | olsansınır edisansınır edhe would notice | bizsansınır ediksansınır ekwe would notice | sizsansınır edigizsansınır egizyou all would notice | alasansınır edilesansınır ellethey would notice |
| Conditional result (would) | mensansınmaz edimsansınmaz emI wouldn't notice | sensansınmaz ediŋsansınmaz eŋyou wouldn't notice | olsansınmaz edisansınmaz edhe wouldn't notice | bizsansınmaz ediksansınmaz ekwe wouldn't notice | sizsansınmaz edigizsansınmaz egizyou all wouldn't notice | alasansınmaz edilesansınmaz ellethey wouldn't notice |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | mensansınnıq edim2sansınnıq emsansınırıq edimI would have noticed | sensansınnıq ediŋ2sansınnıq eŋsansınırıq ediŋyou would have noticed | olsansınnıq edi2sansınnıq edsansınırıq edihe would have noticed | bizsansınnıq edik2sansınnıq eksansınırıq edikwe would have noticed | sizsansınnıq edigiz2sansınnıq egizsansınırıq edigizyou all would have noticed | alasansınnıq edile2sansınnıq ellesansınırıq edilethey would have noticed |
| Past conditional result (would have) | mensansınnıq tül edim2sansınnıq tül emsansınırıq tül edimI wouldn't have noticed | sensansınnıq tül ediŋ2sansınnıq tül eŋsansınırıq tül ediŋyou wouldn't have noticed | olsansınnıq tül edi2sansınnıq tül edsansınırıq tül edihe wouldn't have noticed | bizsansınnıq tül edik2sansınnıq tül eksansınırıq tül edikwe wouldn't have noticed | sizsansınnıq tül edigiz2sansınnıq tül egizsansınırıq tül edigizyou all wouldn't have noticed | alasansınnıq tül edile2sansınnıq tül ellesansınırıq tül edilethey wouldn't have noticed |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sansınırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | mensansınsamif I notice | sensansınsaŋif you notice | olsansınsaif he notices | bizsansınsaqif we notice | sizsansınsağızif you all notice | alasansınsalaif they notice |
| Conditional | mensansınmasamif I don't notice | sensansınmasaŋif you don't notice | olsansınmasaif he doesn't notice | bizsansınmasaqif we don't notice | sizsansınmasağızif you all don't notice | alasansınmasalaif they don't notice |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | mensansına esemif I am noticing | sensansına eseŋif you are noticing | olsansına eseif he is noticing | bizsansına esekif we are noticing | sizsansına esegizif you all are noticing | alasansına eseleif they are noticing |
| Conditional, present real | mensansınmay esemif I am not noticing | sensansınmay eseŋif you are not noticing | olsansınmay eseif he is not noticing | bizsansınmay esekif we are not noticing | sizsansınmay esegizif you all are not noticing | alasansınmay eseleif they are not noticing |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | mensansınsam edisansınsam edif only I noticed | sensansınsaŋ edisansınsaŋ edif only you noticed | olsansınsa edisansınsaedif only he noticed | bizsansınsaq edisansınsaq edif only we noticed | sizsansınsağız edisansınsağız edif only you all noticed | alasansınsala edisansınsalaedif only they noticed |
| Wish, present/future (if only) | mensansınmasam edisansınmasam edif only I didn't notice | sensansınmasaŋ edisansınmasaŋ edif only you didn't notice | olsansınmasa edisansınmasaedif only he didn't notice | bizsansınmasaq edisansınmasaq edif only we didn't notice | sizsansınmasağız edisansınmasağız edif only you all didn't notice | alasansınmasala edisansınmasalaedif only they didn't notice |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | mensansınıb tursamif I carry on noticing | sensansınıb tursaŋif you carry on noticing | olsansınıb tursaif he carries on noticing | bizsansınıb tursaqif we carry on noticing | sizsansınıb tursağızif you all carry on noticing | alasansınıb tursalaif they carry on noticing |
| Durative conditional | mensansınıb turmasamif I don't carry on noticing | sensansınıb turmasaŋif you don't carry on noticing | olsansınıb turmasaif he doesn't carry on noticing | bizsansınıb turmasaqif we don't carry on noticing | sizsansınıb turmasağızif you all don't carry on noticing | alasansınıb turmasalaif they don't carry on noticing |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | mensansınıb tura esemif I have kept noticing | sensansınıb tura eseŋif you have kept noticing | olsansınıb tura eseif he has kept noticing | bizsansınıb tura esekif we have kept noticing | sizsansınıb tura esegizif you all have kept noticing | alasansınıb tura eseleif they have kept noticing |
| Durative conditional, present real | mensansınıb turmay esemif I haven't kept noticing | sensansınıb turmay eseŋif you haven't kept noticing | olsansınıb turmay eseif he hasn't kept noticing | bizsansınıb turmay esekif we haven't kept noticing | sizsansınıb turmay esegizif you all haven't kept noticing | alasansınıb turmay eseleif they haven't kept noticing |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | mensansına tursamif I keep noticing | sensansına tursaŋif you keep noticing | olsansına tursaif he keeps noticing | bizsansına tursaqif we keep noticing | sizsansına tursağızif you all keep noticing | alasansına tursalaif they keep noticing |
| Progressive conditional | mensansınmay tursamif I keep on not noticing | sensansınmay tursaŋif you keep on not noticing | olsansınmay tursaif he keeps on not noticing | bizsansınmay tursaqif we keep on not noticing | sizsansınmay tursağızif you all keep on not noticing | alasansınmay tursalaif they keep on not noticing |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | mensansına tura esemif I am in the middle of noticing | sensansına tura eseŋif you are in the middle of noticing | olsansına tura eseif he is in the middle of noticing | bizsansına tura esekif we are in the middle of noticing | sizsansına tura esegizif you all are in the middle of noticing | alasansına tura eseleif they are in the middle of noticing |
| Progressive conditional, present real | mensansınmay tura esemif I keep on not noticing | sensansınmay tura eseŋif you keep on not noticing | olsansınmay tura eseif he keeps on not noticing | bizsansınmay tura esekif we keep on not noticing | sizsansınmay tura esegizif you all keep on not noticing | alasansınmay tura eseleif they keep on not noticing |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | mensansındım esemif I noticed | sensansındıŋ eseŋif you noticed | olsansındı eseif he noticed | bizsansındıq esekif we noticed | sizsansındığız esegizif you all noticed | alasansındıla eseleif they noticed |
| Conditional, definite past3 | mensansınmadım esemif I didn't notice | sensansınmadıŋ eseŋif you didn't notice | olsansınmadı eseif he didn't notice | bizsansınmadıq esekif we didn't notice | sizsansınmadığız esegizif you all didn't notice | alasansınmadıla eseleif they didn't notice |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | mensansınŋan esemif I did notice (indeed) | sensansınŋan eseŋif you did notice (indeed) | olsansınŋan eseif he did notice (indeed) | bizsansınŋan esekif we did notice (indeed) | sizsansınŋan esegizif you all did notice (indeed) | alasansınŋan eseleif they did notice (indeed) |
| Conditional, past real | mensansınmağan esemif I didn't notice (indeed) | sensansınmağan eseŋif you didn't notice (indeed) | olsansınmağan eseif he didn't notice (indeed) | bizsansınmağan esekif we didn't notice (indeed) | sizsansınmağan esegizif you all didn't notice (indeed) | alasansınmağan eseleif they didn't notice (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | mensansınŋan bolsamif I had noticed | sensansınŋan bolsaŋif you had noticed | olsansınŋan bolsaif he had noticed | bizsansınŋan bolsaqif we had noticed | sizsansınŋan bolsağızif you all had noticed | alasansınŋan bolsalaif they had noticed |
| Conditional, counterfactual | mensansınmağan bolsamif I hadn't noticed | sensansınmağan bolsaŋif you hadn't noticed | olsansınmağan bolsaif he hadn't noticed | bizsansınmağan bolsaqif we hadn't noticed | sizsansınmağan bolsağızif you all hadn't noticed | alasansınmağan bolsalaif they hadn't noticed |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | mensansınŋan bolsam edisansınŋan bolsam edif only I had noticed | sensansınŋan bolsaŋ edisansınŋan bolsaŋ edif only you had noticed | olsansınŋan bolsa edisansınŋan bolsaedif only he had noticed | bizsansınŋan bolsaq edisansınŋan bolsaq edif only we had noticed | sizsansınŋan bolsağız edisansınŋan bolsağız edif only you all had noticed | alasansınŋan bolsala edisansınŋan bolsalaedif only they had noticed |
| Wish, past (if only I had) | mensansınmağan bolsam edisansınmağan bolsam edif only I hadn't noticed | sensansınmağan bolsaŋ edisansınmağan bolsaŋ edif only you hadn't noticed | olsansınmağan bolsa edisansınmağan bolsaedif only he hadn't noticed | bizsansınmağan bolsaq edisansınmağan bolsaq edif only we hadn't noticed | sizsansınmağan bolsağız edisansınmağan bolsağız edif only you all hadn't noticed | alasansınmağan bolsala edisansınmağan bolsalaedif only they hadn't noticed |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | mensansınır esemif I will notice | sensansınır eseŋif you will notice | olsansınır eseif he will notice | bizsansınır esekif we will notice | sizsansınır esegizif you all will notice | alasansınır eseleif they will notice |
| Conditional, aorist | mensansınmaz esemif I won't notice | sensansınmaz eseŋif you won't notice | olsansınmaz eseif he won't notice | bizsansınmaz esekif we won't notice | sizsansınmaz esegizif you all won't notice | alasansınmaz eseleif they won't notice |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | mensansınnıq esem4sansınırıq esemif I am going to notice | sensansınnıq eseŋ4sansınırıq eseŋif you are going to notice | olsansınnıq ese4sansınırıq eseif he is going to notice | bizsansınnıq esek4sansınırıq esekif we are going to notice | sizsansınnıq esegiz4sansınırıq esegizif you all are going to notice | alasansınnıq esele4sansınırıq eseleif they are going to notice |
| Conditional, future | mensansınnıq tül esem4sansınırıq tül esemif I am not going to notice | sensansınnıq tül eseŋ4sansınırıq tül eseŋif you are not going to notice | olsansınnıq tül ese4sansınırıq tül eseif he is not going to notice | bizsansınnıq tül esek4sansınırıq tül esekif we are not going to notice | sizsansınnıq tül esegiz4sansınırıq tül esegizif you all are not going to notice | alasansınnıq tül esele4sansınırıq tül eseleif they are not going to notice |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | mensansınnıq bolsam5sansınırıq bolsamif I were going to notice | sensansınnıq bolsaŋ5sansınırıq bolsaŋif you were going to notice | olsansınnıq bolsa5sansınırıq bolsaif he were going to notice | bizsansınnıq bolsaq5sansınırıq bolsaqif we were going to notice | sizsansınnıq bolsağız5sansınırıq bolsağızif you all were going to notice | alasansınnıq bolsala5sansınırıq bolsalaif they were going to notice |
| Conditional, counterfactual future | mensansınmazlıq bolsamif I were not going to notice | sensansınmazlıq bolsaŋif you were not going to notice | olsansınmazlıq bolsaif he were not going to notice | bizsansınmazlıq bolsaqif we were not going to notice | sizsansınmazlıq bolsağızif you all were not going to notice | alasansınmazlıq bolsalaif they were not going to notice |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso sansındıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sansınırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sansınırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | mensansına bolurmaI must be noticing | sensansına bolursayou must be noticing | olsansına bolurhe must be noticing | bizsansına bolurbuzwe must be noticing | sizsansına bolursuzyou all must be noticing | alasansına bolurlathey must be noticing |
| Inference, present (must be doing) | mensansınmay bolurmaI must not be noticing | sensansınmay bolursayou must not be noticing | olsansınmay bolurhe must not be noticing | bizsansınmay bolurbuzwe must not be noticing | sizsansınmay bolursuzyou all must not be noticing | alasansınmay bolurlathey must not be noticing |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mensansına tura bolurmaI must be in the middle of noticing | sensansına tura bolursayou must be in the middle of noticing | olsansına tura bolurhe must be in the middle of noticing | bizsansına tura bolurbuzwe must be in the middle of noticing | sizsansına tura bolursuzyou all must be in the middle of noticing | alasansına tura bolurlathey must be in the middle of noticing |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | mensansınmay tura bolurmaI must keep on not noticing | sensansınmay tura bolursayou must keep on not noticing | olsansınmay tura bolurhe must keep on not noticing | bizsansınmay tura bolurbuzwe must keep on not noticing | sizsansınmay tura bolursuzyou all must keep on not noticing | alasansınmay tura bolurlathey must keep on not noticing |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | mensansınŋan bolurmaI must have noticed | sensansınŋan bolursayou must have noticed | olsansınŋan bolurhe must have noticed | bizsansınŋan bolurbuzwe must have noticed | sizsansınŋan bolursuzyou all must have noticed | alasansınŋan bolurlathey must have noticed |
| Inference (must have) | mensansınmağan bolurmaI must not have noticed | sensansınmağan bolursayou must not have noticed | olsansınmağan bolurhe must not have noticed | bizsansınmağan bolurbuzwe must not have noticed | sizsansınmağan bolursuzyou all must not have noticed | alasansınmağan bolurlathey must not have noticed |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | mensansınnıq bolurma6sansınırıq bolurmaI must be going to notice | sensansınnıq bolursa6sansınırıq bolursayou must be going to notice | olsansınnıq bolur6sansınırıq bolurhe must be going to notice | bizsansınnıq bolurbuz6sansınırıq bolurbuzwe must be going to notice | sizsansınnıq bolursuz6sansınırıq bolursuzyou all must be going to notice | alasansınnıq bolurla6sansınırıq bolurlathey must be going to notice |
| Inference, future (must be going to) | mensansınmazlıq bolurmaI must not be going to notice | sensansınmazlıq bolursayou must not be going to notice | olsansınmazlıq bolurhe must not be going to notice | bizsansınmazlıq bolurbuzwe must not be going to notice | sizsansınmazlıq bolursuzyou all must not be going to notice | alasansınmazlıq bolurlathey must not be going to notice |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so sansınırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | mensansınayımlet me notice | sensansın!notice! | olsansınsınlet him notice | bizsansınayıqlet's notice | sizsansınığız!notice, you all! | alasansınsınlalet them notice |
| Commands & suggestions | mensansınmayımlet me not notice | sensansınma!don't notice! | olsansınmasınlet him not notice | bizsansınmayıqlet's not notice | sizsansınmağız!don't notice, you all! | alasansınmasınlalet them not notice |
| Commands & suggestions | mensansınayımmı?shall I notice? | olsansınsınmı?should he notice? | bizsansınayıqmı?shall we notice? | alasansınsınlamı?should they notice? | ||
| Commands & suggestions | mensansınmayımmı?shall I not notice? | olsansınmasınmı?should he not notice? | bizsansınmayıqmı?shall we not notice? | alasansınmasınlamı?should they not notice? | ||
| Requests | sensansınçı7sansınçınplease notice | olsansınsınçıdo let him notice | sizsansınçığızplease notice (plural/polite) | alasansınsınlaçıdo let them notice | ||
| Requests | sensansınmaçı7sansınmaçınplease don't notice | olsansınmasınçıdo let him not notice | sizsansınmaçığızplease don't notice (plural/polite) | alasansınmasınlaçıdo let them not notice | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | sensansınŋınsansınŋımay you notice | |||||
| Blessings & curses — may you… | sensansınmağınsansınmağımay you not notice | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | mensansınŋay edim sansınŋa edimwould that I noticed | sensansınŋay ediŋ sansınŋa ediŋwould that you noticed | olsansınŋay edi sansınŋa ediwould that he noticed | bizsansınŋay edik sansınŋa edikwould that we noticed | sizsansınŋay edigiz sansınŋa edigizwould that you all noticed | alasansınŋay edile sansınŋa edilewould that they noticed |
| Optative wish (-ğay + edi) | mensansınmağay edim sansınmağa edimwould that I did not notice | sensansınmağay ediŋ sansınmağa ediŋwould that you did not notice | olsansınmağay edi sansınmağa ediwould that he did not notice | bizsansınmağay edik sansınmağa edikwould that we did not notice | sizsansınmağay edigiz sansınmağa edigizwould that you all did not notice | alasansınmağay edile sansınmağa edilewould that they did not notice |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | mensansınmağa qoyayımsansınma qoyayımlet me allow someone to notice | sensansınmağa qoy!sansınma qoy!let someone notice! | olsansınmağa qoysunsansınma qoysunlet him allow someone to notice | bizsansınmağa qoyayıqsansınma qoyayıqlet's allow someone to notice | sizsansınmağa qoyuğuz!sansınma qoyuğuz!let someone notice, you all! | alasansınmağa qoysunlasansınma qoysunlalet them allow someone to notice |
| Let someone… (commands) | mensansınmağa qoymayımsansınma qoymayımlet me not allow someone to notice | sensansınmağa qoyma!sansınma qoyma!don't let someone notice! | olsansınmağa qoymasınsansınma qoymasınlet him not allow someone to notice | bizsansınmağa qoymayıqsansınma qoymayıqlet's not allow someone to notice | sizsansınmağa qoymağız!sansınma qoymağız!don't let someone notice, you all! | alasansınmağa qoymasınlasansınma qoymasınlalet them not allow someone to notice |
| Let someone… (commands) | mensansınmağa qoyayımmı?sansınma qoyayımmı?shall I allow someone to notice? | olsansınmağa qoysunmu?sansınma qoysunmu?should he allow someone to notice? | bizsansınmağa qoyayıqmı?sansınma qoyayıqmı?shall we allow someone to notice? | alasansınmağa qoysunlamı?sansınma qoysunlamı?should they allow someone to notice? | ||
| Let someone… (commands) | mensansınmağa qoymayımmı?sansınma qoymayımmı?shall I not allow someone to notice? | olsansınmağa qoymasınmı?sansınma qoymasınmı?should he not allow someone to notice? | bizsansınmağa qoymayıqmı?sansınma qoymayıqmı?shall we not allow someone to notice? | alasansınmağa qoymasınlamı?sansınma qoymasınlamı?should they not allow someone to notice? | ||
| Let someone… (present) | mensansınmağa qoyamasansınma qoyamaI allow someone to notice | sensansınmağa qoyasasansınma qoyasayou allow someone to notice | olsansınmağa qoyadısansınma qoyadıhe allows someone to notice | bizsansınmağa qoyabızsansınma qoyabızwe allow someone to notice | sizsansınmağa qoyasızsansınma qoyasızyou all allow someone to notice | alasansınmağa qoyadılasansınma qoyadılathey allow someone to notice |
| Let someone… (present) | mensansınmağa qoymaymasansınma qoymaymaI don't allow someone to notice | sensansınmağa qoymaysasansınma qoymaysayou don't allow someone to notice | olsansınmağa qoymaydısansınma qoymaydıhe doesn't allow someone to notice | bizsansınmağa qoymaybızsansınma qoymaybızwe don't allow someone to notice | sizsansınmağa qoymaysızsansınma qoymaysızyou all don't allow someone to notice | alasansınmağa qoymaydılasansınma qoymaydılathey don't allow someone to notice |
| Let someone… (present) | mensansınmağa qoyamamı?sansınma qoyamamı?do I allow someone to notice? | sensansınmağa qoyamısa?sansınma qoyamısa?do you allow someone to notice? | olsansınmağa qoyamıdı?sansınma qoyamıdı?does he allow someone to notice? | bizsansınmağa qoyabızmı?sansınma qoyabızmı?do we allow someone to notice? | sizsansınmağa qoyamısız?sansınma qoyamısız?do you all allow someone to notice? | alasansınmağa qoyamıdıla?sansınma qoyamıdıla?do they allow someone to notice? |
| Let someone… (present) | mensansınmağa qoymaymamı?sansınma qoymaymamı?don't I allow someone to notice? | sensansınmağa qoymaymısa?sansınma qoymaymısa?don't you allow someone to notice? | olsansınmağa qoymaymıdı?sansınma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to notice? | bizsansınmağa qoymaybızmı?sansınma qoymaybızmı?don't we allow someone to notice? | sizsansınmağa qoymaymısız?sansınma qoymaymısız?don't you all allow someone to notice? | alasansınmağa qoymaymıdıla?sansınma qoymaymıdıla?don't they allow someone to notice? |
| Let someone… (past) | mensansınmağa qoydumsansınma qoydumI allowed someone to notice | sensansınmağa qoyduŋsansınma qoyduŋyou allowed someone to notice | olsansınmağa qoydusansınma qoyduhe allowed someone to notice | bizsansınmağa qoyduqsansınma qoyduqwe allowed someone to notice | sizsansınmağa qoyduğuzsansınma qoyduğuzyou all allowed someone to notice | alasansınmağa qoydulasansınma qoydulathey allowed someone to notice |
| Let someone… (past) | mensansınmağa qoymadımsansınma qoymadımI didn't allow someone to notice | sensansınmağa qoymadıŋsansınma qoymadıŋyou didn't allow someone to notice | olsansınmağa qoymadısansınma qoymadıhe didn't allow someone to notice | bizsansınmağa qoymadıqsansınma qoymadıqwe didn't allow someone to notice | sizsansınmağa qoymadığızsansınma qoymadığızyou all didn't allow someone to notice | alasansınmağa qoymadılasansınma qoymadılathey didn't allow someone to notice |
| Let someone… (past) | mensansınmağa qoydummu?sansınma qoydummu?did I allow someone to notice? | sensansınmağa qoyduŋmu?sansınma qoyduŋmu?did you allow someone to notice? | olsansınmağa qoydumu?sansınma qoydumu?did he allow someone to notice? | bizsansınmağa qoyduqmu?sansınma qoyduqmu?did we allow someone to notice? | sizsansınmağa qoyduğuzmu?sansınma qoyduğuzmu?did you all allow someone to notice? | alasansınmağa qoydulamı?sansınma qoydulamı?did they allow someone to notice? |
| Let someone… (past) | mensansınmağa qoymadımmı?sansınma qoymadımmı?didn't I allow someone to notice? | sensansınmağa qoymadıŋmı?sansınma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to notice? | olsansınmağa qoymadımı?sansınma qoymadımı?didn't he allow someone to notice? | bizsansınmağa qoymadıqmı?sansınma qoymadıqmı?didn't we allow someone to notice? | sizsansınmağa qoymadığızmı?sansınma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to notice? | alasansınmağa qoymadılamı?sansınma qoymadılamı?didn't they allow someone to notice? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
sansınalırğa be able to notice · sansınalmazğa be unable to notice
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | mensansınalamaI can notice | sensansınalasayou can notice | olsansınaladıhe can notice | bizsansınalabızwe can notice | sizsansınalasızyou all can notice | alasansınaladılathey can notice |
| Ability — present | mensansınalmaymaI can't notice | sensansınalmaysayou can't notice | olsansınalmaydıhe can't notice | bizsansınalmaybızwe can't notice | sizsansınalmaysızyou all can't notice | alasansınalmaydılathey can't notice |
| Ability — present | mensansınalamamı? sansınalamıma?can I notice? | sensansınalamısa?can you notice? | olsansınalamıdı?can he notice? | bizsansınalabızmı? sansınalamıbız?can we notice? | sizsansınalamısız?can you all notice? | alasansınalamıdıla?can they notice? |
| Ability — present | mensansınalmaymamı? sansınalmaymıma?can't I notice? | sensansınalmaymısa?can't you notice? | olsansınalmaymıdı?can't he notice? | bizsansınalmaybızmı? sansınalmaymıbız?can't we notice? | sizsansınalmaymısız?can't you all notice? | alasansınalmaymıdıla?can't they notice? |
| Ability — if I can… | mensansınalsamif I can notice | sensansınalsaŋif you can notice | olsansınalsaif he can notice | bizsansınalsaqif we can notice | sizsansınalsağızif you all can notice | alasansınalsalaif they can notice |
| Ability — if I can… | mensansınalmasamif I can't notice | sensansınalmasaŋif you can't notice | olsansınalmasaif he can't notice | bizsansınalmasaqif we can't notice | sizsansınalmasağızif you all can't notice | alasansınalmasalaif they can't notice |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | mensansınaldımI was able to notice | sensansınaldıŋyou were able to notice | olsansınaldıhe was able to notice | bizsansınaldıqwe were able to notice | sizsansınaldığızyou all were able to notice | alasansınaldılathey were able to notice |
| Ability — simple past | mensansınalmadımI could not notice | sensansınalmadıŋyou could not notice | olsansınalmadıhe could not notice | bizsansınalmadıqwe could not notice | sizsansınalmadığızyou all could not notice | alasansınalmadılathey could not notice |
| Ability — simple past | mensansınaldımmı?was I able to notice? | sensansınaldıŋmı?were you able to notice? | olsansınaldımı?was he able to notice? | bizsansınaldıqmı?were we able to notice? | sizsansınaldığızmı?were you all able to notice? | alasansınaldılamı?were they able to notice? |
| Ability — simple past | mensansınalmadımmı?couldn't I notice? | sensansınalmadıŋmı?couldn't you notice? | olsansınalmadımı?couldn't he notice? | bizsansınalmadıqmı?couldn't we notice? | sizsansınalmadığızmı?couldn't you all notice? | alasansınalmadılamı?couldn't they notice? |
| Ability — perfect / -ğan past | mensansınalğanmaI have been able to notice | sensansınalğansayou have been able to notice | olsansınalğandıhe has been able to notice | bizsansınalğanbızwe have been able to notice | sizsansınalğansızyou all have been able to notice | alasansınalğandılathey have been able to notice |
| Ability — perfect / -ğan past | mensansınalmağanmaI haven't been able to notice | sensansınalmağansayou haven't been able to notice | olsansınalmağandıhe hasn't been able to notice | bizsansınalmağanbızwe haven't been able to notice | sizsansınalmağansızyou all haven't been able to notice | alasansınalmağandılathey haven't been able to notice |
| Ability — perfect / -ğan past | mensansınalğanmamı? sansınalğanmıma?have I been able to notice? | sensansınalğanmısa?have you been able to notice? | olsansınalğanmıdı?has he been able to notice? | bizsansınalğanbızmı? sansınalğanmıbız?have we been able to notice? | sizsansınalğanmısız?have you all been able to notice? | alasansınalğanmıdıla?have they been able to notice? |
| Ability — perfect / -ğan past | mensansınalmağanmamı? sansınalmağanmıma?haven't I been able to notice? | sensansınalmağanmısa?haven't you been able to notice? | olsansınalmağanmıdı?hasn't he been able to notice? | bizsansınalmağanbızmı? sansınalmağanmıbız?haven't we been able to notice? | sizsansınalmağanmısız?haven't you all been able to notice? | alasansınalmağanmıdıla?haven't they been able to notice? |
| Ability — past perfect | mensansınalğan edimsansınalğanemI had been able to notice | sensansınalğan ediŋsansınalğaneŋyou had been able to notice | olsansınalğan edisansınalğanedhe had been able to notice | bizsansınalğan ediksansınalğanekwe had been able to notice | sizsansınalğan edigizsansınalğanegizyou all had been able to notice | alasansınalğan edilesansınalğanellethey had been able to notice |
| Ability — past perfect | mensansınalmağan edimsansınalmağanemI hadn't been able to notice | sensansınalmağan ediŋsansınalmağaneŋyou hadn't been able to notice | olsansınalmağan edisansınalmağanedhe hadn't been able to notice | bizsansınalmağan ediksansınalmağanekwe hadn't been able to notice | sizsansınalmağan edigizsansınalmağanegizyou all hadn't been able to notice | alasansınalmağan edilesansınalmağanellethey hadn't been able to notice |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | mensansınala edimsansınalaemI could notice | sensansınala ediŋsansınalaeŋyou could notice | olsansınala edisansınalaedhe could notice | bizsansınala ediksansınalaekwe could notice | sizsansınala edigizsansınalaegizyou all could notice | alasansınala edilesansınalaellethey could notice |
| Ability — past background | mensansınalmay edimsansınalmayemI could not notice | sensansınalmay ediŋsansınalmayeŋyou could not notice | olsansınalmay edisansınalmayedhe could not notice | bizsansınalmay ediksansınalmayekwe could not notice | sizsansınalmay edigizsansınalmayegizyou all could not notice | alasansınalmay edilesansınalmayellethey could not notice |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | mensansınalırmaI will be able to notice | sensansınalırsayou will be able to notice | olsansınalırhe will be able to notice | bizsansınalırbızwe will be able to notice | sizsansınalırsızyou all will be able to notice | alasansınalırlathey will be able to notice |
| Ability — future I | mensansınalmazmaI won't be able to notice | sensansınalmazsayou won't be able to notice | olsansınalmazhe won't be able to notice | bizsansınalmazbızwe won't be able to notice | sizsansınalmazsızyou all won't be able to notice | alasansınalmazlathey won't be able to notice |
| Ability — future I | mensansınalırmamı? sansınalırmıma?will I be able to notice? | sensansınalırmısa?will you be able to notice? | olsansınalırmı?will he be able to notice? | bizsansınalırbızmı? sansınalırmıbız?will we be able to notice? | sizsansınalırmısız?will you all be able to notice? | alasansınalırlamı? sansınalırmıla?will they be able to notice? |
| Ability — future I | mensansınalmazmamı? sansınalmazmıma?won't I be able to notice? | sensansınalmazmısa?won't you be able to notice? | olsansınalmazmı?won't he be able to notice? | bizsansınalmazbızmı? sansınalmazmıbız?won't we be able to notice? | sizsansınalmazmısız?won't you all be able to notice? | alasansınalmazlamı? sansınalmazmıla?won't they be able to notice? |
| Ability — future II | mensansınallıqmaI am going to be able to notice | sensansınallıqsayou are going to be able to notice | olsansınallıqdıhe is going to be able to notice | bizsansınallıqbızwe are going to be able to notice | sizsansınallıqsızyou all are going to be able to notice | alasansınallıqdılathey are going to be able to notice |
| Ability — future II | mensansınallıq tülmeI am not going to be able to notice | sensansınallıq tülseyou are not going to be able to notice | olsansınallıq tüldühe is not going to be able to notice | bizsansınallıq tülbüzwe are not going to be able to notice | sizsansınallıq tülsüzyou all are not going to be able to notice | alasansınallıq tüldülethey are not going to be able to notice |
| Ability — future II | mensansınallıqmamı? sansınallıqmıma?am I going to be able to notice? | sensansınallıqmısa?are you going to be able to notice? | olsansınallıqmıdı?is he going to be able to notice? | bizsansınallıqbızmı? sansınallıqmıbız?are we going to be able to notice? | sizsansınallıqmısız?are you all going to be able to notice? | alasansınallıqmıdıla?are they going to be able to notice? |
| Ability — future II | mensansınallıq tülmüme?aren't I going to be able to notice? | sensansınallıq tülmüse?aren't you going to be able to notice? | olsansınallıq tülmüdü?isn't he going to be able to notice? | bizsansınallıq tülmübüz?aren't we going to be able to notice? | sizsansınallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to notice? | alasansınallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to notice? |
| Ability — would be able to… | mensansınalır edimsansınalır emI would be able to notice | sensansınalır ediŋsansınalır eŋyou would be able to notice | olsansınalır edisansınalır edhe would be able to notice | bizsansınalır ediksansınalır ekwe would be able to notice | sizsansınalır edigizsansınalır egizyou all would be able to notice | alasansınalır edilesansınalır ellethey would be able to notice |
| Ability — would be able to… | mensansınalmaz edimsansınalmaz emI wouldn't be able to notice | sensansınalmaz ediŋsansınalmaz eŋyou wouldn't be able to notice | olsansınalmaz edisansınalmaz edhe wouldn't be able to notice | bizsansınalmaz ediksansınalmaz ekwe wouldn't be able to notice | sizsansınalmaz edigizsansınalmaz egizyou all wouldn't be able to notice | alasansınalmaz edilesansınalmaz ellethey wouldn't be able to notice |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | sensansınalğınsansınalğımay you be able to notice | |||||
| Second-person optative — ability | sensansınalmağınsansınalmağımay you not be able to notice | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | mensansınırğa izleymeI want to notice | sensansınırğa izleyseyou want to notice | olsansınırğa izleydihe wants to notice | bizsansınırğa izleybizwe want to notice | sizsansınırğa izleysizyou all want to notice | alasansınırğa izleydilethey want to notice |
| want to | mensansınırğa izlemeymeI do not want to notice | sensansınırğa izlemeyseyou do not want to notice | olsansınırğa izlemeydihe does not want to notice | bizsansınırğa izlemeybizwe do not want to notice | sizsansınırğa izlemeysizyou all do not want to notice | alasansınırğa izlemeydilethey do not want to notice |
| would like to | mensansınırğa süemeI would like to notice | sensansınırğa süeseyou would like to notice | olsansınırğa süedihe would like to notice | bizsansınırğa süebizwe would like to notice | sizsansınırğa süesizyou all would like to notice | alasansınırğa süedilethey would like to notice |
| would like to | mensansınırğa süymeymeI would not like to notice | sensansınırğa süymeyseyou would not like to notice | olsansınırğa süymeydihe would not like to notice | bizsansınırğa süymeybizwe would not like to notice | sizsansınırğa süymeysizyou all would not like to notice | alasansınırğa süymeydilethey would not like to notice |
| hope to | mensansınırğa umutlanamaI hope to notice | sensansınırğa umutlanasayou hope to notice | olsansınırğa umutlanadıhe hopes to notice | bizsansınırğa umutlanabızwe hope to notice | sizsansınırğa umutlanasızyou all hope to notice | alasansınırğa umutlanadılathey hope to notice |
| hope to | mensansınırğa umutlanmaymaI do not hope to notice | sensansınırğa umutlanmaysayou do not hope to notice | olsansınırğa umutlanmaydıhe does not hope to notice | bizsansınırğa umutlanmaybızwe do not hope to notice | sizsansınırğa umutlanmaysızyou all do not hope to notice | alasansınırğa umutlanmaydılathey do not hope to notice |
| be about to | mensansınırğa deb turamaI am about to notice | sensansınırğa deb turasayou are about to notice | olsansınırğa deb turadıhe is about to notice | bizsansınırğa deb turabızwe are about to notice | sizsansınırğa deb turasızyou all are about to notice | alasansınırğa deb turadılathey are about to notice |
| be about to | mensansınırğa deb turmaymaI am not about to notice | sensansınırğa deb turmaysayou are not about to notice | olsansınırğa deb turmaydıhe is not about to notice | bizsansınırğa deb turmaybızwe are not about to notice | sizsansınırğa deb turmaysızyou all are not about to notice | alasansınırğa deb turmaydılathey are not about to notice |
| Need and obligation | ||||||
| need to | mensansınırğa kerekmeI need to notice | sensansınırğa kerekseyou need to notice | olsansınırğa kerekdihe needs to notice | bizsansınırğa kerekbizwe need to notice | sizsansınırğa kereksizyou all need to notice | alasansınırğa kerekdilethey need to notice |
| need to | mensansınırğa kerek tülmeI do not need to notice | sensansınırğa kerek tülseyou do not need to notice | olsansınırğa kerek tüldühe does not need to notice | bizsansınırğa kerek tülbüzwe do not need to notice | sizsansınırğa kerek tülsüzyou all do not need to notice | alasansınırğa kerek tüldülethey do not need to notice |
| have to | menmenŋe sansınırğa tüşediI have to notice | sensenŋe sansınırğa tüşediyou have to notice | olaŋa sansınırğa tüşedihe has to notice | bizbizge sansınırğa tüşediwe have to notice | sizsizge sansınırğa tüşediyou all have to notice | alaalağa sansınırğa tüşedithey have to notice |
| have to | menmenŋe sansınırğa tüşmeydiI do not have to notice | sensenŋe sansınırğa tüşmeydiyou do not have to notice | olaŋa sansınırğa tüşmeydihe does not have to notice | bizbizge sansınırğa tüşmeydiwe do not have to notice | sizsizge sansınırğa tüşmeydiyou all do not have to notice | alaalağa sansınırğa tüşmeydithey do not have to notice |
| be obliged to | mensansınırğa borçlumaI am obliged to notice | sensansınırğa borçlusayou are obliged to notice | olsansınırğa borçluduhe is obliged to notice | bizsansınırğa borçlubuzwe are obliged to notice | sizsansınırğa borçlusuzyou all are obliged to notice | alasansınırğa borçludulathey are obliged to notice |
| be obliged to | mensansınırğa borçlu tülmeI am not obliged to notice | sensansınırğa borçlu tülseyou are not obliged to notice | olsansınırğa borçlu tüldühe is not obliged to notice | bizsansınırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to notice | sizsansınırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to notice | alasansınırğa borçlu tüldülethey are not obliged to notice |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | mensansınırğa madarım bardıI have a way to notice | sensansınırğa madarıŋ bardıyou have a way to notice | olsansınırğa madarı bardıhe has a way to notice | bizsansınırğa madarıbız bardıwe have a way to notice | sizsansınırğa madarığız bardıyou all have a way to notice | alasansınırğa madarları bardıthey have a way to notice |
| have a way to | mensansınırğa madarım joqduI have no way to notice | sensansınırğa madarıŋ joqduyou have no way to notice | olsansınırğa madarı joqduhe has no way to notice | bizsansınırğa madarıbız joqduwe have no way to notice | sizsansınırğa madarığız joqduyou all have no way to notice | alasansınırğa madarları joqduthey have no way to notice |
| be free to | mensansınırğa erkinligim bardıI am free to notice | sensansınırğa erkinligiŋ bardıyou are free to notice | olsansınırğa erkinligi bardıhe is free to notice | bizsansınırğa erkinligibiz bardıwe are free to notice | sizsansınırğa erkinligigiz bardıyou all are free to notice | alasansınırğa erkinlikleri bardıthey are free to notice |
| be free to | mensansınırğa erkinligim joqduI am not free to notice | sensansınırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to notice | olsansınırğa erkinligi joqduhe is not free to notice | bizsansınırğa erkinligibiz joqduwe are not free to notice | sizsansınırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to notice | alasansınırğa erkinlikleri joqduthey are not free to notice |
| be possible to | menmenŋe sansınırğa bolluqduit is possible for me to notice | sensenŋe sansınırğa bolluqduit is possible for you to notice | olaŋa sansınırğa bolluqduit is possible for him to notice | bizbizge sansınırğa bolluqduit is possible for us to notice | sizsizge sansınırğa bolluqduit is possible for you all to notice | alaalağa sansınırğa bolluqduit is possible for them to notice |
| be possible to | menmenŋe sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for me to notice | sensenŋe sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for you to notice | olaŋa sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for him to notice | bizbizge sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for us to notice | sizsizge sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to notice | alaalağa sansınırğa bolluq tüldüit is not possible for them to notice |
| be ready to | mensansınırğa hazırmaI am ready to notice | sensansınırğa hazırsayou are ready to notice | olsansınırğa hazırdıhe is ready to notice | bizsansınırğa hazırbızwe are ready to notice | sizsansınırğa hazırsızyou all are ready to notice | alasansınırğa hazırdılathey are ready to notice |
| be ready to | mensansınırğa hazır tülmeI am not ready to notice | sensansınırğa hazır tülseyou are not ready to notice | olsansınırğa hazır tüldühe is not ready to notice | bizsansınırğa hazır tülbüzwe are not ready to notice | sizsansınırğa hazır tülsüzyou all are not ready to notice | alasansınırğa hazır tüldülethey are not ready to notice |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | mensansınırğa küreşemeI am trying to notice | sensansınırğa küreşeseyou are trying to notice | olsansınırğa küreşedihe is trying to notice | bizsansınırğa küreşebizwe are trying to notice | sizsansınırğa küreşesizyou all are trying to notice | alasansınırğa küreşedilethey are trying to notice |
| try to | mensansınırğa küreşmeymeI am not trying to notice | sensansınırğa küreşmeyseyou are not trying to notice | olsansınırğa küreşmeydihe is not trying to notice | bizsansınırğa küreşmeybizwe are not trying to notice | sizsansınırğa küreşmeysizyou all are not trying to notice | alasansınırğa küreşmeydilethey are not trying to notice |
| agree to | mensansınırğa unaymaI agree to notice | sensansınırğa unaysayou agree to notice | olsansınırğa unaydıhe agrees to notice | bizsansınırğa unaybızwe agree to notice | sizsansınırğa unaysızyou all agree to notice | alasansınırğa unaydılathey agree to notice |
| agree to | mensansınırğa unamaymaI refuse to notice | sensansınırğa unamaysayou refuse to notice | olsansınırğa unamaydıhe refuses to notice | bizsansınırğa unamaybızwe refuse to notice | sizsansınırğa unamaysızyou all refuse to notice | alasansınırğa unamaydılathey refuse to notice |
| hurry to | mensansınırğa aşığamaI am in a hurry to notice | sensansınırğa aşığasayou are in a hurry to notice | olsansınırğa aşığadıhe is in a hurry to notice | bizsansınırğa aşığabızwe are in a hurry to notice | sizsansınırğa aşığasızyou all are in a hurry to notice | alasansınırğa aşığadılathey are in a hurry to notice |
| hurry to | mensansınırğa aşıqmaymaI am in no hurry to notice | sensansınırğa aşıqmaysayou are in no hurry to notice | olsansınırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to notice | bizsansınırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to notice | sizsansınırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to notice | alasansınırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to notice |
| be afraid to | mensansınırğa qorqamaI am afraid to notice | sensansınırğa qorqasayou are afraid to notice | olsansınırğa qorqadıhe is afraid to notice | bizsansınırğa qorqabızwe are afraid to notice | sizsansınırğa qorqasızyou all are afraid to notice | alasansınırğa qorqadılathey are afraid to notice |
| be afraid to | mensansınırğa qorqmaymaI am not afraid to notice | sensansınırğa qorqmaysayou are not afraid to notice | olsansınırğa qorqmaydıhe is not afraid to notice | bizsansınırğa qorqmaybızwe are not afraid to notice | sizsansınırğa qorqmaysızyou all are not afraid to notice | alasansınırğa qorqmaydılathey are not afraid to notice |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | mensansına bolmazmaI can't be noticing | sensansına bolmazsayou can't be noticing | olsansına bolmazhe can't be noticing | bizsansına bolmazbızwe can't be noticing | sizsansına bolmazsızyou all can't be noticing | alasansına bolmazlathey can't be noticing |
| Inference, present — double negation | mensansınmay bolmazmaI must be noticing (emphatic) | sensansınmay bolmazsayou must be noticing (emphatic) | olsansınmay bolmazhe must be noticing (emphatic) | bizsansınmay bolmazbızwe must be noticing (emphatic) | sizsansınmay bolmazsızyou all must be noticing (emphatic) | alasansınmay bolmazlathey must be noticing (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | mensansına turmasamif I don't keep noticing | sensansına turmasaŋif you don't keep noticing | olsansına turmasaif he doesn't keep noticing | bizsansına turmasaqif we don't keep noticing | sizsansına turmasağızif you all don't keep noticing | alasansına turmasalaif they don't keep noticing |
| Inference, progressive — auxiliary negated | mensansına tura bolmazmaI can't be in the middle of noticing | sensansına tura bolmazsayou can't be in the middle of noticing | olsansına tura bolmazhe can't be in the middle of noticing | bizsansına tura bolmazbızwe can't be in the middle of noticing | sizsansına tura bolmazsızyou all can't be in the middle of noticing | alasansına tura bolmazlathey can't be in the middle of noticing |
| Inference, progressive — double negation | mensansınmay tura bolmazmaI must keep on not noticing (emphatic) | sensansınmay tura bolmazsayou must keep on not noticing (emphatic) | olsansınmay tura bolmazhe must keep on not noticing (emphatic) | bizsansınmay tura bolmazbızwe must keep on not noticing (emphatic) | sizsansınmay tura bolmazsızyou all must keep on not noticing (emphatic) | alasansınmay tura bolmazlathey must keep on not noticing (emphatic) |
| Progressive — verb negated | mensansınmay turamaI keep on not noticing | sensansınmay turasayou keep on not noticing | olsansınmay turadıhe keeps on not noticing | bizsansınmay turabızwe keep on not noticing | sizsansınmay turasızyou all keep on not noticing | alasansınmay turadılathey keep on not noticing |
| Progressive — double negation | mensansınmay turmaymaI am not keeping on not noticing | sensansınmay turmaysayou are not keeping on not noticing | olsansınmay turmaydıhe is not keeping on not noticing | bizsansınmay turmaybızwe are not keeping on not noticing | sizsansınmay turmaysızyou all are not keeping on not noticing | alasansınmay turmaydılathey are not keeping on not noticing |
| Progressive — double negation | mensansınmay turmaymımaaren't I keeping on not noticing? | sensansınmay turmaymısaaren't you keeping on not noticing? | olsansınmay turmaymıdıisn't he keeping on not noticing? | bizsansınmay turmaymıbızaren't we keeping on not noticing? | sizsansınmay turmaymısızaren't you all keeping on not noticing? | alasansınmay turmaymıdılaaren't they keeping on not noticing? |
| Inference — auxiliary negated | mensansınŋan bolmazmaI can't have noticed | sensansınŋan bolmazsayou can't have noticed | olsansınŋan bolmazhe can't have noticed | bizsansınŋan bolmazbızwe can't have noticed | sizsansınŋan bolmazsızyou all can't have noticed | alasansınŋan bolmazlathey can't have noticed |
| Inference — double negation | mensansınmağan bolmazmaI must have noticed (emphatic) | sensansınmağan bolmazsayou must have noticed (emphatic) | olsansınmağan bolmazhe must have noticed (emphatic) | bizsansınmağan bolmazbızwe must have noticed (emphatic) | sizsansınmağan bolmazsızyou all must have noticed (emphatic) | alasansınmağan bolmazlathey must have noticed (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | mensansınŋan bolmasamif it weren't that I had noticed | sensansınŋan bolmasaŋif it weren't that you had noticed | olsansınŋan bolmasaif it weren't that he had noticed | bizsansınŋan bolmasaqif it weren't that we had noticed | sizsansınŋan bolmasağızif it weren't that you all had noticed | alasansınŋan bolmasalaif it weren't that they had noticed |
| Counterfactual — double negation | mensansınmağan bolmasamif it weren't that I hadn't noticed | sensansınmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't noticed | olsansınmağan bolmasaif it weren't that he hadn't noticed | bizsansınmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't noticed | sizsansınmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't noticed | alasansınmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't noticed |
| Inference, future — auxiliary negated | mensansınnıq bolmazmaI can't be going to notice | sensansınnıq bolmazsayou can't be going to notice | olsansınnıq bolmazhe can't be going to notice | bizsansınnıq bolmazbızwe can't be going to notice | sizsansınnıq bolmazsızyou all can't be going to notice | alasansınnıq bolmazlathey can't be going to notice |
| Inference, future — double negation | mensansınmazlıq bolmazmaI must be going to notice (emphatic) | sensansınmazlıq bolmazsayou must be going to notice (emphatic) | olsansınmazlıq bolmazhe must be going to notice (emphatic) | bizsansınmazlıq bolmazbızwe must be going to notice (emphatic) | sizsansınmazlıq bolmazsızyou all must be going to notice (emphatic) | alasansınmazlıq bolmazlathey must be going to notice (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | mensansınnıq bolmasamif it weren't that I were going to notice | sensansınnıq bolmasaŋif it weren't that you were going to notice | olsansınnıq bolmasaif it weren't that he were going to notice | bizsansınnıq bolmasaqif it weren't that we were going to notice | sizsansınnıq bolmasağızif it weren't that you all were going to notice | alasansınnıq bolmasalaif it weren't that they were going to notice |
| Counterfactual future — double negation | mensansınmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to notice | sensansınmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to notice | olsansınmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to notice | bizsansınmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to notice | sizsansınmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to notice | alasansınmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to notice |