sıypalarğa
/sɯjpalarʁa/
1. to smooth down, to stroke flat, to smooth out
- üsün sıypalarğa — to smooth down one's clothes
- başın sıypalarğa — to stroke someone's head
- qolu bla sıypalarğa — to smooth it down with the hand
2. to sweep, to wipe over, to dust
- jerni sıypalarğa — to sweep the floor
- bolğannı sıypalarğa — to wipe over everything there is
- üynü sıypalarğa — to sweep out the house
3. to smooth over, to hush up (a quarrel)
- ekisini araların sıypalarğa — to smooth things over between the two of them
- işni sıypalarğa — to smooth the matter over
- tiklikni sıypalarğa — to smooth away the sharpness
Conjugation
Common forms
- sıypaladıhe is smoothing down
- sıypaldıhe smoothed down
- sıypalğandıhe has smoothed down
- sıypalarhe will smooth down
- sıypalarıqdıhe is going to smooth down
- sıypala edihe was smoothing down
- sıypalsaif he smooths down
- sıypal!smooth down!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is smoothing down | mensıypalama | sensıypalasa | olsıypaladı | bizsıypalabız | sizsıypalasız | alasıypaladıla |
| Present (simple & continuous)he is not smoothing down | mensıypalmayma | sensıypalmaysa | olsıypalmaydı | bizsıypalmaybız | sizsıypalmaysız | alasıypalmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he smoothing down? | mensıypalamıma? sıypalamamı? | sensıypalamısa? | olsıypalamıdı? | bizsıypalamıbız? sıypalabızmı? | sizsıypalamısız? | alasıypalamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he smoothing down? | mensıypalmaymıma? sıypalmaymamı? | sensıypalmaymısa? | olsıypalmaymıdı? | bizsıypalmaymıbız? sıypalmaybızmı? | sizsıypalmaymısız? | alasıypalmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually smooths down | mensıypalıwçanma | sensıypalıwçansa | olsıypalıwçandı | bizsıypalıwçanbız | sizsıypalıwçansız | alasıypalıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually smooth down | mensıypalıwçan tülme | sensıypalıwçan tülse | olsıypalıwçan tüldü | bizsıypalıwçan tülbüz | sizsıypalıwçan tülsüz | alasıypalıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually smooth down? | mensıypalıwçanmıma? sıypalıwçanmamı? | sensıypalıwçanmısa? | olsıypalıwçanmıdı? | bizsıypalıwçanmıbız? sıypalıwçanbızmı? | sizsıypalıwçanmısız? | alasıypalıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually smooth down? | mensıypalıwçan tülmüme? | sensıypalıwçan tülmüse? | olsıypalıwçan tülmüdü? | bizsıypalıwçan tülmübüz? | sizsıypalıwçan tülmüsüz? | alasıypalıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has smoothed down and remains so | olsıypalıbdı | alasıypalıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he smoothed down? | olsıypalıbmıdı? | alasıypalıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of smoothing down | mensıypala turama | sensıypala turasa | olsıypala turadı | bizsıypala turabız | sizsıypala turasız | alasıypala turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of smoothing down | mensıypala turmayma | sensıypala turmaysa | olsıypala turmaydı | bizsıypala turmaybız | sizsıypala turmaysız | alasıypala turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of smoothing down? | mensıypala turamıma? sıypala turamamı? | sensıypala turamısa? | olsıypala turamıdı? | bizsıypala turamıbız? sıypala turabızmı? | sizsıypala turamısız? | alasıypala turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of smoothing down? | mensıypala turmaymıma? sıypala turmaymamı? | sensıypala turmaymısa? | olsıypala turmaymıdı? | bizsıypala turmaymıbız? sıypala turmaybızmı? | sizsıypala turmaymısız? | alasıypala turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he smoothed down | mensıypaldım | sensıypaldıng | olsıypaldı | bizsıypaldıq | sizsıypaldığız | alasıypaldıla |
| Simple past (definite)he didn't smooth down | mensıypalmadım | sensıypalmadıng | olsıypalmadı | bizsıypalmadıq | sizsıypalmadığız | alasıypalmadıla |
| Simple past (definite)did he smooth down? | mensıypaldımmı? | sensıypaldıngmı? | olsıypaldımı? | bizsıypaldıqmı? | sizsıypaldığızmı? | alasıypaldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he smooth down? | mensıypalmadımmı? | sensıypalmadıngmı? | olsıypalmadımı? | bizsıypalmadıqmı? | sizsıypalmadığızmı? | alasıypalmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has smoothed down | mensıypalğanma | sensıypalğansa | olsıypalğandı | bizsıypalğanbız | sizsıypalğansız | alasıypalğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't smoothed down | mensıypalmağanma | sensıypalmağansa | olsıypalmağandı | bizsıypalmağanbız | sizsıypalmağansız | alasıypalmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he smoothed down? | mensıypalğanmıma? sıypalğanmamı? | sensıypalğanmısa? | olsıypalğanmıdı? | bizsıypalğanmıbız? sıypalğanbızmı? | sizsıypalğanmısız? | alasıypalğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he smoothed down? | mensıypalmağanmıma? sıypalmağanmamı? | sensıypalmağanmısa? | olsıypalmağanmıdı? | bizsıypalmağanmıbız? sıypalmağanbızmı? | sizsıypalmağanmısız? | alasıypalmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will smooth down | mensıypalarma | sensıypalarsa | olsıypalar | bizsıypalarbız | sizsıypalarsız | alasıypalarla |
| Indefinite future (future I)he won't smooth down | mensıypalmazma | sensıypalmazsa | olsıypalmaz | bizsıypalmazbız | sizsıypalmazsız | alasıypalmazla |
| Indefinite future (future I)will he smooth down? | mensıypalarmıma? sıypalarmamı? | sensıypalarmısa? | olsıypalarmı? | bizsıypalarmıbız? sıypalarbızmı? | sizsıypalarmısız? | alasıypalarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he smooth down? | mensıypalmazmıma? sıypalmazmamı? | sensıypalmazmısa? | olsıypalmazmı? | bizsıypalmazmıbız? sıypalmazbızmı? | sizsıypalmazmısız? | alasıypalmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to smooth down | mensıypalarıqma | sensıypalarıqsa | olsıypalarıqdı | bizsıypalarıqbız | sizsıypalarıqsız | alasıypalarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to smooth down | mensıypalarıq tülme | sensıypalarıq tülse | olsıypalarıq tüldü | bizsıypalarıq tülbüz | sizsıypalarıq tülsüz | alasıypalarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to smooth down? | mensıypalarıqmıma? sıypalarıqmamı? | sensıypalarıqmısa? | olsıypalarıqmıdı? | bizsıypalarıqmıbız? sıypalarıqbızmı? | sizsıypalarıqmısız? | alasıypalarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to smooth down? | mensıypalarıq tülmüme? | sensıypalarıq tülmüse? | olsıypalarıq tülmüdü? | bizsıypalarıq tülmübüz? | sizsıypalarıq tülmüsüz? | alasıypalarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had smoothed down | mensıypalğan edimsıypalğanem | sensıypalğan edingsıypalğaneng | olsıypalğan edisıypalğaned | bizsıypalğan ediksıypalğanek | sizsıypalğan edigizsıypalğanegiz | alasıypalğan edilesıypalğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't smoothed down | mensıypalmağan edimsıypalmağanem | sensıypalmağan edingsıypalmağaneng | olsıypalmağan edisıypalmağaned | bizsıypalmağan ediksıypalmağanek | sizsıypalmağan edigizsıypalmağanegiz | alasıypalmağan edilesıypalmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was smoothing down | mensıypala edimsıypalaem | sensıypala edingsıypalaeng | olsıypala edisıypalaed | bizsıypala ediksıypalaek | sizsıypala edigizsıypalaegiz | alasıypala edilesıypalaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't smoothing down | mensıypalmay edimsıypalmayem | sensıypalmay edingsıypalmayeng | olsıypalmay edisıypalmayed | bizsıypalmay ediksıypalmayek | sizsıypalmay edigizsıypalmayegiz | alasıypalmay edilesıypalmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to smooth down | mensıypalıwçan edimsıypalıwçanem | sensıypalıwçan edingsıypalıwçaneng | olsıypalıwçan edisıypalıwçaned | bizsıypalıwçan ediksıypalıwçanek | sizsıypalıwçan edigizsıypalıwçanegiz | alasıypalıwçan edilesıypalıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to smooth down | mensıypalıwçan tül edimsıypalıwçan tül em | sensıypalıwçan tül edingsıypalıwçan tül eng | olsıypalıwçan tül edisıypalıwçan tül ed | bizsıypalıwçan tül ediksıypalıwçan tül ek | sizsıypalıwçan tül edigizsıypalıwçan tül egiz | alasıypalıwçan tül edilesıypalıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had smoothed down and remained so | olsıypalıb edi | alasıypalıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't smoothed down | olsıypalıb tül edi | alasıypalıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of smoothing down | mensıypala tura edimsıypala turaem | sensıypala tura edingsıypala turaeng | olsıypala tura edisıypala turaed | bizsıypala tura ediksıypala turaek | sizsıypala tura edigizsıypala turaegiz | alasıypala tura edilesıypala turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of smoothing down | mensıypala turmay edimsıypala turmayem | sensıypala turmay edingsıypala turmayeng | olsıypala turmay edisıypala turmayed | bizsıypala turmay ediksıypala turmayek | sizsıypala turmay edigizsıypala turmayegiz | alasıypala turmay edilesıypala turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would smooth down | mensıypalar edimsıypalar em | sensıypalar edingsıypalar eng | olsıypalar edisıypalar ed | bizsıypalar ediksıypalar ek | sizsıypalar edigizsıypalar egiz | alasıypalar edilesıypalar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't smooth down | mensıypalmaz edimsıypalmaz em | sensıypalmaz edingsıypalmaz eng | olsıypalmaz edisıypalmaz ed | bizsıypalmaz ediksıypalmaz ek | sizsıypalmaz edigizsıypalmaz egiz | alasıypalmaz edilesıypalmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have smoothed down | mensıypalarıq edimsıypalarıq em | sensıypalarıq edingsıypalarıq eng | olsıypalarıq edisıypalarıq ed | bizsıypalarıq ediksıypalarıq ek | sizsıypalarıq edigizsıypalarıq egiz | alasıypalarıq edilesıypalarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have smoothed down | mensıypalarıq tül edimsıypalarıq tül em | sensıypalarıq tül edingsıypalarıq tül eng | olsıypalarıq tül edisıypalarıq tül ed | bizsıypalarıq tül ediksıypalarıq tül ek | sizsıypalarıq tül edigizsıypalarıq tül egiz | alasıypalarıq tül edilesıypalarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he smooths down | mensıypalsam | sensıypalsang | olsıypalsa | bizsıypalsaq | sizsıypalsağız | alasıypalsala |
| Conditionalif he doesn't smooth down | mensıypalmasam | sensıypalmasang | olsıypalmasa | bizsıypalmasaq | sizsıypalmasağız | alasıypalmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is smoothing down | mensıypala esem | sensıypala eseng | olsıypala ese | bizsıypala esek | sizsıypala esegiz | alasıypala esele |
| Conditional, present realif he is not smoothing down | mensıypalmay esem | sensıypalmay eseng | olsıypalmay ese | bizsıypalmay esek | sizsıypalmay esegiz | alasıypalmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he smoothed down | mensıypalsam edisıypalsam ed | sensıypalsang edisıypalsang ed | olsıypalsa edisıypalsaed | bizsıypalsaq edisıypalsaq ed | sizsıypalsağız edisıypalsağız ed | alasıypalsala edisıypalsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't smooth down | mensıypalmasam edisıypalmasam ed | sensıypalmasang edisıypalmasang ed | olsıypalmasa edisıypalmasaed | bizsıypalmasaq edisıypalmasaq ed | sizsıypalmasağız edisıypalmasağız ed | alasıypalmasala edisıypalmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he smoothed down | mensıypaldım esem | sensıypaldıng eseng | olsıypaldı ese | bizsıypaldıq esek | sizsıypaldığız esegiz | alasıypaldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't smooth down | mensıypalmadım esem | sensıypalmadıng eseng | olsıypalmadı ese | bizsıypalmadıq esek | sizsıypalmadığız esegiz | alasıypalmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did smooth down (indeed) | mensıypalğan esem | sensıypalğan eseng | olsıypalğan ese | bizsıypalğan esek | sizsıypalğan esegiz | alasıypalğan esele |
| Conditional, past realif he didn't smooth down (indeed) | mensıypalmağan esem | sensıypalmağan eseng | olsıypalmağan ese | bizsıypalmağan esek | sizsıypalmağan esegiz | alasıypalmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had smoothed down | mensıypalğan bolsam | sensıypalğan bolsang | olsıypalğan bolsa | bizsıypalğan bolsaq | sizsıypalğan bolsağız | alasıypalğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't smoothed down | mensıypalmağan bolsam | sensıypalmağan bolsang | olsıypalmağan bolsa | bizsıypalmağan bolsaq | sizsıypalmağan bolsağız | alasıypalmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had smoothed down | mensıypalğan bolsam edisıypalğan bolsam ed | sensıypalğan bolsang edisıypalğan bolsang ed | olsıypalğan bolsa edisıypalğan bolsaed | bizsıypalğan bolsaq edisıypalğan bolsaq ed | sizsıypalğan bolsağız edisıypalğan bolsağız ed | alasıypalğan bolsala edisıypalğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't smoothed down | mensıypalmağan bolsam edisıypalmağan bolsam ed | sensıypalmağan bolsang edisıypalmağan bolsang ed | olsıypalmağan bolsa edisıypalmağan bolsaed | bizsıypalmağan bolsaq edisıypalmağan bolsaq ed | sizsıypalmağan bolsağız edisıypalmağan bolsağız ed | alasıypalmağan bolsala edisıypalmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will smooth down | mensıypalar esem | sensıypalar eseng | olsıypalar ese | bizsıypalar esek | sizsıypalar esegiz | alasıypalar esele |
| Conditional, aoristif he won't smooth down | mensıypalmaz esem | sensıypalmaz eseng | olsıypalmaz ese | bizsıypalmaz esek | sizsıypalmaz esegiz | alasıypalmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to smooth down | mensıypalarıq esem | sensıypalarıq eseng | olsıypalarıq ese | bizsıypalarıq esek | sizsıypalarıq esegiz | alasıypalarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to smooth down | mensıypalarıq tül esem | sensıypalarıq tül eseng | olsıypalarıq tül ese | bizsıypalarıq tül esek | sizsıypalarıq tül esegiz | alasıypalarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to smooth down | mensıypalarıq bolsam | sensıypalarıq bolsang | olsıypalarıq bolsa | bizsıypalarıq bolsaq | sizsıypalarıq bolsağız | alasıypalarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to smooth down | mensıypalmazlıq bolsam | sensıypalmazlıq bolsang | olsıypalmazlıq bolsa | bizsıypalmazlıq bolsaq | sizsıypalmazlıq bolsağız | alasıypalmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso sıypaldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be smoothing down | mensıypala bolurma | sensıypala bolursa | olsıypala bolur | bizsıypala bolurbuz | sizsıypala bolursuz | alasıypala bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be smoothing down | mensıypalmay bolurma | sensıypalmay bolursa | olsıypalmay bolur | bizsıypalmay bolurbuz | sizsıypalmay bolursuz | alasıypalmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of smoothing down | mensıypala tura bolurma | sensıypala tura bolursa | olsıypala tura bolur | bizsıypala tura bolurbuz | sizsıypala tura bolursuz | alasıypala tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not smoothing down | mensıypalmay tura bolurma | sensıypalmay tura bolursa | olsıypalmay tura bolur | bizsıypalmay tura bolurbuz | sizsıypalmay tura bolursuz | alasıypalmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have smoothed down | mensıypalğan bolurma | sensıypalğan bolursa | olsıypalğan bolur | bizsıypalğan bolurbuz | sizsıypalğan bolursuz | alasıypalğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have smoothed down | mensıypalmağan bolurma | sensıypalmağan bolursa | olsıypalmağan bolur | bizsıypalmağan bolurbuz | sizsıypalmağan bolursuz | alasıypalmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to smooth down | mensıypalarıq bolurma | sensıypalarıq bolursa | olsıypalarıq bolur | bizsıypalarıq bolurbuz | sizsıypalarıq bolursuz | alasıypalarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to smooth down | mensıypalmazlıq bolurma | sensıypalmazlıq bolursa | olsıypalmazlıq bolur | bizsıypalmazlıq bolurbuz | sizsıypalmazlıq bolursuz | alasıypalmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it smooth down | mensıypalayım | sensıypal! | olsıypalsın | bizsıypalayıq | sizsıypalığız! | alasıypalsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not smooth down | mensıypalmayım | sensıypalma! | olsıypalmasın | bizsıypalmayıq | sizsıypalmağız! | alasıypalmasınla |
| Commands & suggestionsshould he smooth down? | mensıypalayımmı? | olsıypalsınmı? | bizsıypalayıqmı? | alasıypalsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not smooth down? | mensıypalmayımmı? | olsıypalmasınmı? | bizsıypalmayıqmı? | alasıypalmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it smooth down | sensıypalçı2 | olsıypalsınçı | sizsıypalçığız | alasıypalsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not smooth down | sensıypalmaçı2 | olsıypalmasınçı | sizsıypalmaçığız | alasıypalmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you smooth down | sensıypalğınsıypalğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not smooth down | sensıypalmağınsıypalmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he smoothed down | mensıypalğay edim sıypalğa edim | sensıypalğay eding sıypalğa eding | olsıypalğay edi sıypalğa edi | bizsıypalğay edik sıypalğa edik | sizsıypalğay edigiz sıypalğa edigiz | alasıypalğay edile sıypalğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not smooth down | mensıypalmağay edim sıypalmağa edim | sensıypalmağay eding sıypalmağa eding | olsıypalmağay edi sıypalmağa edi | bizsıypalmağay edik sıypalmağa edik | sizsıypalmağay edigiz sıypalmağa edigiz | alasıypalmağay edile sıypalmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to smooth down | mensıypalmağa qoyayımsıypalma qoyayım | sensıypalmağa qoy!sıypalma qoy! | olsıypalmağa qoysunsıypalma qoysun | bizsıypalmağa qoyayıqsıypalma qoyayıq | sizsıypalmağa qoyuğuz!sıypalma qoyuğuz! | alasıypalmağa qoysunlasıypalma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to smooth down | mensıypalmağa qoymayımsıypalma qoymayım | sensıypalmağa qoyma!sıypalma qoyma! | olsıypalmağa qoymasınsıypalma qoymasın | bizsıypalmağa qoymayıqsıypalma qoymayıq | sizsıypalmağa qoymağız!sıypalma qoymağız! | alasıypalmağa qoymasınlasıypalma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoyayımmı?sıypalma qoyayımmı? | olsıypalmağa qoysunmu?sıypalma qoysunmu? | bizsıypalmağa qoyayıqmı?sıypalma qoyayıqmı? | alasıypalmağa qoysunlamı?sıypalma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoymayımmı?sıypalma qoymayımmı? | olsıypalmağa qoymasınmı?sıypalma qoymasınmı? | bizsıypalmağa qoymayıqmı?sıypalma qoymayıqmı? | alasıypalmağa qoymasınlamı?sıypalma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to smooth down | mensıypalmağa qoyamasıypalma qoyama | sensıypalmağa qoyasasıypalma qoyasa | olsıypalmağa qoyadısıypalma qoyadı | bizsıypalmağa qoyabızsıypalma qoyabız | sizsıypalmağa qoyasızsıypalma qoyasız | alasıypalmağa qoyadılasıypalma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to smooth down | mensıypalmağa qoymaymasıypalma qoymayma | sensıypalmağa qoymaysasıypalma qoymaysa | olsıypalmağa qoymaydısıypalma qoymaydı | bizsıypalmağa qoymaybızsıypalma qoymaybız | sizsıypalmağa qoymaysızsıypalma qoymaysız | alasıypalmağa qoymaydılasıypalma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoyamıma?sıypalma qoyamıma? | sensıypalmağa qoyamısa?sıypalma qoyamısa? | olsıypalmağa qoyamıdı?sıypalma qoyamıdı? | bizsıypalmağa qoyamıbız?sıypalma qoyamıbız? | sizsıypalmağa qoyamısız?sıypalma qoyamısız? | alasıypalmağa qoyamıdıla?sıypalma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoymaymıma?sıypalma qoymaymıma? | sensıypalmağa qoymaymısa?sıypalma qoymaymısa? | olsıypalmağa qoymaymıdı?sıypalma qoymaymıdı? | bizsıypalmağa qoymaymıbız?sıypalma qoymaymıbız? | sizsıypalmağa qoymaymısız?sıypalma qoymaymısız? | alasıypalmağa qoymaymıdıla?sıypalma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to smooth down | mensıypalmağa qoydumsıypalma qoydum | sensıypalmağa qoydungsıypalma qoydung | olsıypalmağa qoydusıypalma qoydu | bizsıypalmağa qoyduqsıypalma qoyduq | sizsıypalmağa qoyduğuzsıypalma qoyduğuz | alasıypalmağa qoydulasıypalma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to smooth down | mensıypalmağa qoymadımsıypalma qoymadım | sensıypalmağa qoymadıngsıypalma qoymadıng | olsıypalmağa qoymadısıypalma qoymadı | bizsıypalmağa qoymadıqsıypalma qoymadıq | sizsıypalmağa qoymadığızsıypalma qoymadığız | alasıypalmağa qoymadılasıypalma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoydummu?sıypalma qoydummu? | sensıypalmağa qoydungmu?sıypalma qoydungmu? | olsıypalmağa qoydumu?sıypalma qoydumu? | bizsıypalmağa qoyduqmu?sıypalma qoyduqmu? | sizsıypalmağa qoyduğuzmu?sıypalma qoyduğuzmu? | alasıypalmağa qoydulamı?sıypalma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to smooth down? | mensıypalmağa qoymadımmı?sıypalma qoymadımmı? | sensıypalmağa qoymadıngmı?sıypalma qoymadıngmı? | olsıypalmağa qoymadımı?sıypalma qoymadımı? | bizsıypalmağa qoymadıqmı?sıypalma qoymadıqmı? | sizsıypalmağa qoymadığızmı?sıypalma qoymadığızmı? | alasıypalmağa qoymadılamı?sıypalma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can smooth down | mensıypalalama | sensıypalalasa | olsıypalaladı | bizsıypalalabız | sizsıypalalasız | alasıypalaladıla |
| Ability — presenthe can't smooth down | mensıypalalmayma | sensıypalalmaysa | olsıypalalmaydı | bizsıypalalmaybız | sizsıypalalmaysız | alasıypalalmaydıla |
| Ability — presentcan he smooth down? | mensıypalalamıma? sıypalalamamı? | sensıypalalamısa? | olsıypalalamıdı? | bizsıypalalamıbız? sıypalalabızmı? | sizsıypalalamısız? | alasıypalalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he smooth down? | mensıypalalmaymıma? sıypalalmaymamı? | sensıypalalmaymısa? | olsıypalalmaymıdı? | bizsıypalalmaymıbız? sıypalalmaybızmı? | sizsıypalalmaymısız? | alasıypalalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can smooth down | mensıypalalsam | sensıypalalsang | olsıypalalsa | bizsıypalalsaq | sizsıypalalsağız | alasıypalalsala |
| Ability — if I can…if he can't smooth down | mensıypalalmasam | sensıypalalmasang | olsıypalalmasa | bizsıypalalmasaq | sizsıypalalmasağız | alasıypalalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to smooth down | mensıypalaldım | sensıypalaldıng | olsıypalaldı | bizsıypalaldıq | sizsıypalaldığız | alasıypalaldıla |
| Ability — simple pasthe could not smooth down | mensıypalalmadım | sensıypalalmadıng | olsıypalalmadı | bizsıypalalmadıq | sizsıypalalmadığız | alasıypalalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to smooth down? | mensıypalaldımmı? | sensıypalaldıngmı? | olsıypalaldımı? | bizsıypalaldıqmı? | sizsıypalaldığızmı? | alasıypalaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he smooth down? | mensıypalalmadımmı? | sensıypalalmadıngmı? | olsıypalalmadımı? | bizsıypalalmadıqmı? | sizsıypalalmadığızmı? | alasıypalalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to smooth down | mensıypalalğanma | sensıypalalğansa | olsıypalalğandı | bizsıypalalğanbız | sizsıypalalğansız | alasıypalalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to smooth down | mensıypalalmağanma | sensıypalalmağansa | olsıypalalmağandı | bizsıypalalmağanbız | sizsıypalalmağansız | alasıypalalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to smooth down? | mensıypalalğanmıma? sıypalalğanmamı? | sensıypalalğanmısa? | olsıypalalğanmıdı? | bizsıypalalğanmıbız? sıypalalğanbızmı? | sizsıypalalğanmısız? | alasıypalalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to smooth down? | mensıypalalmağanmıma? sıypalalmağanmamı? | sensıypalalmağanmısa? | olsıypalalmağanmıdı? | bizsıypalalmağanmıbız? sıypalalmağanbızmı? | sizsıypalalmağanmısız? | alasıypalalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to smooth down | mensıypalalğan edimsıypalalğanem | sensıypalalğan edingsıypalalğaneng | olsıypalalğan edisıypalalğaned | bizsıypalalğan ediksıypalalğanek | sizsıypalalğan edigizsıypalalğanegiz | alasıypalalğan edilesıypalalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to smooth down | mensıypalalmağan edimsıypalalmağanem | sensıypalalmağan edingsıypalalmağaneng | olsıypalalmağan edisıypalalmağaned | bizsıypalalmağan ediksıypalalmağanek | sizsıypalalmağan edigizsıypalalmağanegiz | alasıypalalmağan edilesıypalalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could smooth down | mensıypalala edimsıypalalaem | sensıypalala edingsıypalalaeng | olsıypalala edisıypalalaed | bizsıypalala ediksıypalalaek | sizsıypalala edigizsıypalalaegiz | alasıypalala edilesıypalalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not smooth down | mensıypalalmay edimsıypalalmayem | sensıypalalmay edingsıypalalmayeng | olsıypalalmay edisıypalalmayed | bizsıypalalmay ediksıypalalmayek | sizsıypalalmay edigizsıypalalmayegiz | alasıypalalmay edilesıypalalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to smooth down | mensıypalalırma | sensıypalalırsa | olsıypalalır | bizsıypalalırbız | sizsıypalalırsız | alasıypalalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to smooth down | mensıypalalmazma | sensıypalalmazsa | olsıypalalmaz | bizsıypalalmazbız | sizsıypalalmazsız | alasıypalalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to smooth down? | mensıypalalırmıma? sıypalalırmamı? | sensıypalalırmısa? | olsıypalalırmı? | bizsıypalalırmıbız? sıypalalırbızmı? | sizsıypalalırmısız? | alasıypalalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to smooth down? | mensıypalalmazmıma? sıypalalmazmamı? | sensıypalalmazmısa? | olsıypalalmazmı? | bizsıypalalmazmıbız? sıypalalmazbızmı? | sizsıypalalmazmısız? | alasıypalalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to smooth down | mensıypalallıqma | sensıypalallıqsa | olsıypalallıqdı | bizsıypalallıqbız | sizsıypalallıqsız | alasıypalallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to smooth down | mensıypalallıq tülme | sensıypalallıq tülse | olsıypalallıq tüldü | bizsıypalallıq tülbüz | sizsıypalallıq tülsüz | alasıypalallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to smooth down? | mensıypalallıqmıma? sıypalallıqmamı? | sensıypalallıqmısa? | olsıypalallıqmıdı? | bizsıypalallıqmıbız? sıypalallıqbızmı? | sizsıypalallıqmısız? | alasıypalallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to smooth down? | mensıypalallıq tülmüme? | sensıypalallıq tülmüse? | olsıypalallıq tülmüdü? | bizsıypalallıq tülmübüz? | sizsıypalallıq tülmüsüz? | alasıypalallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to smooth down | mensıypalalır edimsıypalalır em | sensıypalalır edingsıypalalır eng | olsıypalalır edisıypalalır ed | bizsıypalalır ediksıypalalır ek | sizsıypalalır edigizsıypalalır egiz | alasıypalalır edilesıypalalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to smooth down | mensıypalalmaz edimsıypalalmaz em | sensıypalalmaz edingsıypalalmaz eng | olsıypalalmaz edisıypalalmaz ed | bizsıypalalmaz ediksıypalalmaz ek | sizsıypalalmaz edigizsıypalalmaz egiz | alasıypalalmaz edilesıypalalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to smooth down | sensıypalalğınsıypalalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to smooth down | sensıypalalmağınsıypalalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be smoothing down | mensıypala bolmazma | sensıypala bolmazsa | olsıypala bolmaz | bizsıypala bolmazbız | sizsıypala bolmazsız | alasıypala bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be smoothing down (emphatic) | mensıypalmay bolmazma | sensıypalmay bolmazsa | olsıypalmay bolmaz | bizsıypalmay bolmazbız | sizsıypalmay bolmazsız | alasıypalmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of smoothing down | mensıypala tura bolmazma | sensıypala tura bolmazsa | olsıypala tura bolmaz | bizsıypala tura bolmazbız | sizsıypala tura bolmazsız | alasıypala tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not smoothing down (emphatic) | mensıypalmay tura bolmazma | sensıypalmay tura bolmazsa | olsıypalmay tura bolmaz | bizsıypalmay tura bolmazbız | sizsıypalmay tura bolmazsız | alasıypalmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not smoothing down | mensıypalmay turama | sensıypalmay turasa | olsıypalmay turadı | bizsıypalmay turabız | sizsıypalmay turasız | alasıypalmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not smoothing down | mensıypalmay turmayma | sensıypalmay turmaysa | olsıypalmay turmaydı | bizsıypalmay turmaybız | sizsıypalmay turmaysız | alasıypalmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not smoothing down? | mensıypalmay turmaymıma | sensıypalmay turmaymısa | olsıypalmay turmaymıdı | bizsıypalmay turmaymıbız | sizsıypalmay turmaymısız | alasıypalmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have smoothed down | mensıypalğan bolmazma | sensıypalğan bolmazsa | olsıypalğan bolmaz | bizsıypalğan bolmazbız | sizsıypalğan bolmazsız | alasıypalğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have smoothed down (emphatic) | mensıypalmağan bolmazma | sensıypalmağan bolmazsa | olsıypalmağan bolmaz | bizsıypalmağan bolmazbız | sizsıypalmağan bolmazsız | alasıypalmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had smoothed down | mensıypalğan bolmasam | sensıypalğan bolmasang | olsıypalğan bolmasa | bizsıypalğan bolmasaq | sizsıypalğan bolmasağız | alasıypalğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't smoothed down | mensıypalmağan bolmasam | sensıypalmağan bolmasang | olsıypalmağan bolmasa | bizsıypalmağan bolmasaq | sizsıypalmağan bolmasağız | alasıypalmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to smooth down | mensıypalarıq bolmazma | sensıypalarıq bolmazsa | olsıypalarıq bolmaz | bizsıypalarıq bolmazbız | sizsıypalarıq bolmazsız | alasıypalarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to smooth down (emphatic) | mensıypalmazlıq bolmazma | sensıypalmazlıq bolmazsa | olsıypalmazlıq bolmaz | bizsıypalmazlıq bolmazbız | sizsıypalmazlıq bolmazsız | alasıypalmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to smooth down | mensıypalarıq bolmasam | sensıypalarıq bolmasang | olsıypalarıq bolmasa | bizsıypalarıq bolmasaq | sizsıypalarıq bolmasağız | alasıypalarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to smooth down | mensıypalmazlıq bolmasam | sensıypalmazlıq bolmasang | olsıypalmazlıq bolmasa | bizsıypalmazlıq bolmasaq | sizsıypalmazlıq bolmasağız | alasıypalmazlıq bolmasala |