qısır
/qɯsɯr/
1. barren, sterile, not in calf or lamb (of a female animal)
- qısır qoy — a barren ewe
- qısır iynek — a barren cow
- qısır jatsa et eter — a barren beast grows fat when idle
2. childless (of a person)
- qısır qatın — a childless woman
- bıyıl iynegibiz qısır qalğandı — our cow has gone barren this year
- qısır tişirıw — a woman without children
3. solid, massive, unbroken, dense (of stone)
- qısır buz — solid ice
- qısır qaya — an unbroken cliff
- qısır süek — a solid bone
4. unmarried, single — disparaging when said of a man
- qısır kişi — a bachelor
- ol qısır kişidi — he is an old bachelor
- qısır kişile — the bachelors
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are barren | olqısırdı | alaqısırdıla | ||||
| comparative — moreis / are more barren | olqısırıraqdı | alaqısırıraqdıla | ||||
| intensifier — veryis / are very barren | olbek qısırdı | alabek qısırdıla | ||||
| superlative — mostis / are the most barren | olem qısırdı | alaem qısırdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden qısırdı — "compared to me, he is barren."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are barren | menikimeniki qısırdı | senikiseniki qısırdı | anıqıanıqı qısırdı | biznikibizniki qısırdı | siznikisizniki qısırdı | alanıqıalanıqı qısırdı |
| comparative — moreis / are more barren | menikimeniki qısırıraqdı | senikiseniki qısırıraqdı | anıqıanıqı qısırıraqdı | biznikibizniki qısırıraqdı | siznikisizniki qısırıraqdı | alanıqıalanıqı qısırıraqdı |
| intensifier — veryis / are very barren | menikimeniki bek qısırdı | senikiseniki bek qısırdı | anıqıanıqı bek qısırdı | biznikibizniki bek qısırdı | siznikisizniki bek qısırdı | alanıqıalanıqı bek qısırdı |
| superlative — mostis / are the most barren | menikimeniki em qısırdı | senikiseniki em qısırdı | anıqıanıqı em qısırdı | biznikibizniki em qısırdı | siznikisizniki em qısırdı | alanıqıalanıqı em qısırdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are barren | menikilemenikile qısırdıla | senikilesenikile qısırdıla | anıqılaanıqıla qısırdıla | biznikilebiznikile qısırdıla | siznikilesiznikile qısırdıla | alanıqılaalanıqıla qısırdıla |
| comparative — moreis / are more barren | menikilemenikile qısırıraqdıla | senikilesenikile qısırıraqdıla | anıqılaanıqıla qısırıraqdıla | biznikilebiznikile qısırıraqdıla | siznikilesiznikile qısırıraqdıla | alanıqılaalanıqıla qısırıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very barren | menikilemenikile bek qısırdıla | senikilesenikile bek qısırdıla | anıqılaanıqıla bek qısırdıla | biznikilebiznikile bek qısırdıla | siznikilesiznikile bek qısırdıla | alanıqılaalanıqıla bek qısırdıla |
| superlative — mostis / are the most barren | menikilemenikile em qısırdıla | senikilesenikile em qısırdıla | anıqılaanıqıla em qısırdıla | biznikilebiznikile em qısırdıla | siznikilesiznikile em qısırdıla | alanıqılaalanıqıla em qısırdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qısırdı, bıla qısırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".