qısır
/qɯsɯr/
1. barren, sterile, not in calf or lamb (of a female animal)
- qısır qoy — a barren ewe
- qısır iynek — a barren cow
- qısır baytal — a barren mare
- bıyıl iynegibiz qısır qalğandı — our cow has gone barren this year
- iynek bıltır qısır qalğan edi — the cow went barren last year
- qısır jatsa et eter — a barren beast grows fat when idle
2. childless, barren (of a person)
- qısır tişirıw — a woman without children
- qısır qatınla — childless women
- qısır qatın qız kibik — a childless woman is like a girl
3. solid, massive, dense, unbroken (of stone, ice, wood or bone)
- qısır taş — a solid stone
- qısır buz — solid ice
- qısır qaya — an unbroken cliff
- qısır süek — a solid bone
- qısır ağaç — solid wood
4. unmarried, single — disparaging when said of a man: qısır kişi is a bachelor or an old bachelor
- qısır kişi — a bachelor
- ol qısır kişidi — he is an old bachelor
- qısır kişile — the bachelors
5. divorced (of a woman) — qısır qatın is a divorced woman, or a woman living without a husband one source
- qısır qatın — a divorced woman
- ol qısır qatındı — she is a divorced woman
Expressions
- iç qısır — permanently barren
- qısır jatıw eterge — lie in late
- qısır qaya — bare cliff
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | qısırdıhe is barren | qısırdılathey are barren | ||||
| comparative — more | qısırıraqdıhe is more barren | qısırıraqdılathey are more barren | ||||
| intensifier — very | bek qısırdıhe is very barren | bek qısırdılathey are very barren | ||||
| superlative — most | em qısırdıhe is the most barren | em qısırdılathey are the most barren |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden qısırdı — "compared to me, he is barren."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki qısırdımine is barren | seniki qısırdıyours is barren | anıqı qısırdıhis is barren | bizniki qısırdıours is barren | sizniki qısırdıyours (pl.) is barren | alanıqı qısırdıtheirs is barren |
| comparative — more | meniki qısırıraqdımine is more barren | seniki qısırıraqdıyours is more barren | anıqı qısırıraqdıhis is more barren | bizniki qısırıraqdıours is more barren | sizniki qısırıraqdıyours (pl.) is more barren | alanıqı qısırıraqdıtheirs is more barren |
| intensifier — very | meniki bek qısırdımine is very barren | seniki bek qısırdıyours is very barren | anıqı bek qısırdıhis is very barren | bizniki bek qısırdıours is very barren | sizniki bek qısırdıyours (pl.) is very barren | alanıqı bek qısırdıtheirs is very barren |
| superlative — most | meniki em qısırdımine is the most barren | seniki em qısırdıyours is the most barren | anıqı em qısırdıhis is the most barren | bizniki em qısırdıours is the most barren | sizniki em qısırdıyours (pl.) is the most barren | alanıqı em qısırdıtheirs is the most barren |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile qısırdılamine are barren | senikile qısırdılayours are barren | anıqıla qısırdılahis are barren | biznikile qısırdılaours are barren | siznikile qısırdılayours (pl.) are barren | alanıqıla qısırdılatheirs are barren |
| comparative — more | menikile qısırıraqdılamine are more barren | senikile qısırıraqdılayours are more barren | anıqıla qısırıraqdılahis are more barren | biznikile qısırıraqdılaours are more barren | siznikile qısırıraqdılayours (pl.) are more barren | alanıqıla qısırıraqdılatheirs are more barren |
| intensifier — very | menikile bek qısırdılamine are very barren | senikile bek qısırdılayours are very barren | anıqıla bek qısırdılahis are very barren | biznikile bek qısırdılaours are very barren | siznikile bek qısırdılayours (pl.) are very barren | alanıqıla bek qısırdılatheirs are very barren |
| superlative — most | menikile em qısırdılamine are the most barren | senikile em qısırdılayours are the most barren | anıqıla em qısırdılahis are the most barren | biznikile em qısırdılaours are the most barren | siznikile em qısırdılayours (pl.) are the most barren | alanıqıla em qısırdılatheirs are the most barren |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qısırdı, bıla qısırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".