qula
/qula/
1. dun, sorrel, chestnut-yellow — Of an animal's coat: a light bay or yellowish color with a black mane and tail, as in qula at 'dun horse'. Paired in ala-qula 'motley, many-colored'.
- qula at — a dun horse
- qula baytal — a dun mare
- qula ögüz — a dun ox
2. reddish-yellow, tawny — Of desert or steppe: barren land where almost nothing grows.
- qula tüz — the tawny plain
- qula tüzde baw eter — he will build a byre on the tawny plain
- qula tüzde saban etsem — if I plowed a field on the tawny plain
- qula jerle — tawny lands
3. wide, vast, boundless — Mainly used of a plain, as in qula tüz 'a vast, empty plain'.
- qula tüz — a vast plain
- jatadı qula tüzde — it lies on the vast plain
- qula tüznü kördüm — I saw the boundless plain
- qula tüzde jol joqdu — there is no road on the vast plain
- qula keŋlikle — vast open spaces
Expressions
- qula tüz — open steppe
- qula tüzde qalırğa — be left destitute
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base form | quladun |
| comparative — more | qularaqdunner |
| intensifier — very | bek qulavery dun |
| superlative — most | em qulathe dunnest |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki quladımine is dun | seniki quladıyours is dun | anıqı quladıhis is dun | bizniki quladıours is dun | sizniki quladıyours (pl.) is dun | alanıqı quladıtheirs is dun |
| comparative — more | meniki qularaqdımine is dunner | seniki qularaqdıyours is dunner | anıqı qularaqdıhis is dunner | bizniki qularaqdıours is dunner | sizniki qularaqdıyours (pl.) is dunner | alanıqı qularaqdıtheirs is dunner |
| intensifier — very | meniki bek quladımine is very dun | seniki bek quladıyours is very dun | anıqı bek quladıhis is very dun | bizniki bek quladıours is very dun | sizniki bek quladıyours (pl.) is very dun | alanıqı bek quladıtheirs is very dun |
| superlative — most | meniki em quladımine is the dunnest | seniki em quladıyours is the dunnest | anıqı em quladıhis is the dunnest | bizniki em quladıours is the dunnest | sizniki em quladıyours (pl.) is the dunnest | alanıqı em quladıtheirs is the dunnest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile quladılamine are dun | senikile quladılayours are dun | anıqıla quladılahis are dun | biznikile quladılaours are dun | siznikile quladılayours (pl.) are dun | alanıqıla quladılatheirs are dun |
| comparative — more | menikile qularaqdılamine are dunner | senikile qularaqdılayours are dunner | anıqıla qularaqdılahis are dunner | biznikile qularaqdılaours are dunner | siznikile qularaqdılayours (pl.) are dunner | alanıqıla qularaqdılatheirs are dunner |
| intensifier — very | menikile bek quladılamine are very dun | senikile bek quladılayours are very dun | anıqıla bek quladılahis are very dun | biznikile bek quladılaours are very dun | siznikile bek quladılayours (pl.) are very dun | alanıqıla bek quladılatheirs are very dun |
| superlative — most | menikile em quladılamine are the dunnest | senikile em quladılayours are the dunnest | anıqıla em quladılahis are the dunnest | biznikile em quladılaours are the dunnest | siznikile em quladılayours (pl.) are the dunnest | alanıqıla em quladılatheirs are the dunnest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu quladı, bıla quladıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".