qaçarğa
/qatʃarʁa/
1. to run away, to flee, to take to flight
- qaçıb ketdi — he ran away
- askerden qaçarğa — to desert from the army
- arlaq qaç — move further off
2. to shun, to avoid, to keep away from
- oquwdan nek qaçasa? — why do you shun your studies?
- adamladan qaçarğa — to shun people
- halqdan qaçhan adam — a man who shuns people
3. to elope, to run off to one's bridegroom
- anı qızı qaçhandı — his daughter has eloped
- qıznı alıb qaçarğa — to carry a girl off
- qız qaçhandı — the girl has run off to her bridegroom
Conjugation
Common forms
- qaçadıhe is running away
- qaçdıhe ran away
- qaçhandıhe has run away
- qaçarhe will run away
- qaçarıqdıhe is going to run away
- qaça edihe was running away
- qaçsaif he runs away
- qaç!run away!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is running away | menqaçama | senqaçasa | olqaçadı | bizqaçabız | sizqaçasız | alaqaçadıla |
| Present (simple & continuous)he is not running away | menqaçmayma | senqaçmaysa | olqaçmaydı | bizqaçmaybız | sizqaçmaysız | alaqaçmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he running away? | menqaçamıma? qaçamamı? | senqaçamısa? | olqaçamıdı? | bizqaçamıbız? qaçabızmı? | sizqaçamısız? | alaqaçamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he running away? | menqaçmaymıma? qaçmaymamı? | senqaçmaymısa? | olqaçmaymıdı? | bizqaçmaymıbız? qaçmaybızmı? | sizqaçmaymısız? | alaqaçmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually runs away | menqaçıwçanma | senqaçıwçansa | olqaçıwçandı | bizqaçıwçanbız | sizqaçıwçansız | alaqaçıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually run away | menqaçıwçan tülme | senqaçıwçan tülse | olqaçıwçan tüldü | bizqaçıwçan tülbüz | sizqaçıwçan tülsüz | alaqaçıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually run away? | menqaçıwçanmıma? qaçıwçanmamı? | senqaçıwçanmısa? | olqaçıwçanmıdı? | bizqaçıwçanmıbız? qaçıwçanbızmı? | sizqaçıwçanmısız? | alaqaçıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually run away? | menqaçıwçan tülmüme? | senqaçıwçan tülmüse? | olqaçıwçan tülmüdü? | bizqaçıwçan tülmübüz? | sizqaçıwçan tülmüsüz? | alaqaçıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has run away and remains so | olqaçıbdı | alaqaçıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he run away? | olqaçıbmıdı? | alaqaçıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of running away | menqaça turama | senqaça turasa | olqaça turadı | bizqaça turabız | sizqaça turasız | alaqaça turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of running away | menqaça turmayma | senqaça turmaysa | olqaça turmaydı | bizqaça turmaybız | sizqaça turmaysız | alaqaça turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of running away? | menqaça turamıma? qaça turamamı? | senqaça turamısa? | olqaça turamıdı? | bizqaça turamıbız? qaça turabızmı? | sizqaça turamısız? | alaqaça turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of running away? | menqaça turmaymıma? qaça turmaymamı? | senqaça turmaymısa? | olqaça turmaymıdı? | bizqaça turmaymıbız? qaça turmaybızmı? | sizqaça turmaymısız? | alaqaça turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he ran away | menqaçdım | senqaçdıng | olqaçdı | bizqaçdıq | sizqaçdığız | alaqaçdıla |
| Simple past (definite)he didn't run away | menqaçmadım | senqaçmadıng | olqaçmadı | bizqaçmadıq | sizqaçmadığız | alaqaçmadıla |
| Simple past (definite)did he run away? | menqaçdımmı? | senqaçdıngmı? | olqaçdımı? | bizqaçdıqmı? | sizqaçdığızmı? | alaqaçdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he run away? | menqaçmadımmı? | senqaçmadıngmı? | olqaçmadımı? | bizqaçmadıqmı? | sizqaçmadığızmı? | alaqaçmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has run away | menqaçhanma | senqaçhansa | olqaçhandı | bizqaçhanbız | sizqaçhansız | alaqaçhandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't run away | menqaçmağanma | senqaçmağansa | olqaçmağandı | bizqaçmağanbız | sizqaçmağansız | alaqaçmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he run away? | menqaçhanmıma? qaçhanmamı? | senqaçhanmısa? | olqaçhanmıdı? | bizqaçhanmıbız? qaçhanbızmı? | sizqaçhanmısız? | alaqaçhanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he run away? | menqaçmağanmıma? qaçmağanmamı? | senqaçmağanmısa? | olqaçmağanmıdı? | bizqaçmağanmıbız? qaçmağanbızmı? | sizqaçmağanmısız? | alaqaçmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will run away | menqaçarma | senqaçarsa | olqaçar | bizqaçarbız | sizqaçarsız | alaqaçarla |
| Indefinite future (future I)he won't run away | menqaçmazma | senqaçmazsa | olqaçmaz | bizqaçmazbız | sizqaçmazsız | alaqaçmazla |
| Indefinite future (future I)will he run away? | menqaçarmıma? qaçarmamı? | senqaçarmısa? | olqaçarmı? | bizqaçarmıbız? qaçarbızmı? | sizqaçarmısız? | alaqaçarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he run away? | menqaçmazmıma? qaçmazmamı? | senqaçmazmısa? | olqaçmazmı? | bizqaçmazmıbız? qaçmazbızmı? | sizqaçmazmısız? | alaqaçmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to run away | menqaçarıqma | senqaçarıqsa | olqaçarıqdı | bizqaçarıqbız | sizqaçarıqsız | alaqaçarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to run away | menqaçarıq tülme | senqaçarıq tülse | olqaçarıq tüldü | bizqaçarıq tülbüz | sizqaçarıq tülsüz | alaqaçarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to run away? | menqaçarıqmıma? qaçarıqmamı? | senqaçarıqmısa? | olqaçarıqmıdı? | bizqaçarıqmıbız? qaçarıqbızmı? | sizqaçarıqmısız? | alaqaçarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to run away? | menqaçarıq tülmüme? | senqaçarıq tülmüse? | olqaçarıq tülmüdü? | bizqaçarıq tülmübüz? | sizqaçarıq tülmüsüz? | alaqaçarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had run away | menqaçhan edimqaçhanem | senqaçhan edingqaçhaneng | olqaçhan ediqaçhaned | bizqaçhan edikqaçhanek | sizqaçhan edigizqaçhanegiz | alaqaçhan edileqaçhanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't run away | menqaçmağan edimqaçmağanem | senqaçmağan edingqaçmağaneng | olqaçmağan ediqaçmağaned | bizqaçmağan edikqaçmağanek | sizqaçmağan edigizqaçmağanegiz | alaqaçmağan edileqaçmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was running away | menqaça edimqaçaem | senqaça edingqaçaeng | olqaça ediqaçaed | bizqaça edikqaçaek | sizqaça edigizqaçaegiz | alaqaça edileqaçaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't running away | menqaçmay edimqaçmayem | senqaçmay edingqaçmayeng | olqaçmay ediqaçmayed | bizqaçmay edikqaçmayek | sizqaçmay edigizqaçmayegiz | alaqaçmay edileqaçmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to run away | menqaçıwçan edimqaçıwçanem | senqaçıwçan edingqaçıwçaneng | olqaçıwçan ediqaçıwçaned | bizqaçıwçan edikqaçıwçanek | sizqaçıwçan edigizqaçıwçanegiz | alaqaçıwçan edileqaçıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to run away | menqaçıwçan tül edimqaçıwçan tül em | senqaçıwçan tül edingqaçıwçan tül eng | olqaçıwçan tül ediqaçıwçan tül ed | bizqaçıwçan tül edikqaçıwçan tül ek | sizqaçıwçan tül edigizqaçıwçan tül egiz | alaqaçıwçan tül edileqaçıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had run away and remained so | olqaçıb edi | alaqaçıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't run away | olqaçıb tül edi | alaqaçıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of running away | menqaça tura edimqaça turaem | senqaça tura edingqaça turaeng | olqaça tura ediqaça turaed | bizqaça tura edikqaça turaek | sizqaça tura edigizqaça turaegiz | alaqaça tura edileqaça turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of running away | menqaça turmay edimqaça turmayem | senqaça turmay edingqaça turmayeng | olqaça turmay ediqaça turmayed | bizqaça turmay edikqaça turmayek | sizqaça turmay edigizqaça turmayegiz | alaqaça turmay edileqaça turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would run away | menqaçar edimqaçar em | senqaçar edingqaçar eng | olqaçar ediqaçar ed | bizqaçar edikqaçar ek | sizqaçar edigizqaçar egiz | alaqaçar edileqaçar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't run away | menqaçmaz edimqaçmaz em | senqaçmaz edingqaçmaz eng | olqaçmaz ediqaçmaz ed | bizqaçmaz edikqaçmaz ek | sizqaçmaz edigizqaçmaz egiz | alaqaçmaz edileqaçmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have run away | menqaçarıq edimqaçarıq em | senqaçarıq edingqaçarıq eng | olqaçarıq ediqaçarıq ed | bizqaçarıq edikqaçarıq ek | sizqaçarıq edigizqaçarıq egiz | alaqaçarıq edileqaçarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have run away | menqaçarıq tül edimqaçarıq tül em | senqaçarıq tül edingqaçarıq tül eng | olqaçarıq tül ediqaçarıq tül ed | bizqaçarıq tül edikqaçarıq tül ek | sizqaçarıq tül edigizqaçarıq tül egiz | alaqaçarıq tül edileqaçarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he runs away | menqaçsam | senqaçsang | olqaçsa | bizqaçsaq | sizqaçsağız | alaqaçsala |
| Conditionalif he doesn't run away | menqaçmasam | senqaçmasang | olqaçmasa | bizqaçmasaq | sizqaçmasağız | alaqaçmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is running away | menqaça esem | senqaça eseng | olqaça ese | bizqaça esek | sizqaça esegiz | alaqaça esele |
| Conditional, present realif he is not running away | menqaçmay esem | senqaçmay eseng | olqaçmay ese | bizqaçmay esek | sizqaçmay esegiz | alaqaçmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he ran away | menqaçsam ediqaçsam ed | senqaçsang ediqaçsang ed | olqaçsa ediqaçsaed | bizqaçsaq ediqaçsaq ed | sizqaçsağız ediqaçsağız ed | alaqaçsala ediqaçsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't run away | menqaçmasam ediqaçmasam ed | senqaçmasang ediqaçmasang ed | olqaçmasa ediqaçmasaed | bizqaçmasaq ediqaçmasaq ed | sizqaçmasağız ediqaçmasağız ed | alaqaçmasala ediqaçmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he ran away | menqaçdım esem | senqaçdıng eseng | olqaçdı ese | bizqaçdıq esek | sizqaçdığız esegiz | alaqaçdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't run away | menqaçmadım esem | senqaçmadıng eseng | olqaçmadı ese | bizqaçmadıq esek | sizqaçmadığız esegiz | alaqaçmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did run away (indeed) | menqaçhan esem | senqaçhan eseng | olqaçhan ese | bizqaçhan esek | sizqaçhan esegiz | alaqaçhan esele |
| Conditional, past realif he didn't run away (indeed) | menqaçmağan esem | senqaçmağan eseng | olqaçmağan ese | bizqaçmağan esek | sizqaçmağan esegiz | alaqaçmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had run away | menqaçhan bolsam | senqaçhan bolsang | olqaçhan bolsa | bizqaçhan bolsaq | sizqaçhan bolsağız | alaqaçhan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't run away | menqaçmağan bolsam | senqaçmağan bolsang | olqaçmağan bolsa | bizqaçmağan bolsaq | sizqaçmağan bolsağız | alaqaçmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had run away | menqaçhan bolsam ediqaçhan bolsam ed | senqaçhan bolsang ediqaçhan bolsang ed | olqaçhan bolsa ediqaçhan bolsaed | bizqaçhan bolsaq ediqaçhan bolsaq ed | sizqaçhan bolsağız ediqaçhan bolsağız ed | alaqaçhan bolsala ediqaçhan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't run away | menqaçmağan bolsam ediqaçmağan bolsam ed | senqaçmağan bolsang ediqaçmağan bolsang ed | olqaçmağan bolsa ediqaçmağan bolsaed | bizqaçmağan bolsaq ediqaçmağan bolsaq ed | sizqaçmağan bolsağız ediqaçmağan bolsağız ed | alaqaçmağan bolsala ediqaçmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will run away | menqaçar esem | senqaçar eseng | olqaçar ese | bizqaçar esek | sizqaçar esegiz | alaqaçar esele |
| Conditional, aoristif he won't run away | menqaçmaz esem | senqaçmaz eseng | olqaçmaz ese | bizqaçmaz esek | sizqaçmaz esegiz | alaqaçmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to run away | menqaçarıq esem | senqaçarıq eseng | olqaçarıq ese | bizqaçarıq esek | sizqaçarıq esegiz | alaqaçarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to run away | menqaçarıq tül esem | senqaçarıq tül eseng | olqaçarıq tül ese | bizqaçarıq tül esek | sizqaçarıq tül esegiz | alaqaçarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to run away | menqaçarıq bolsam | senqaçarıq bolsang | olqaçarıq bolsa | bizqaçarıq bolsaq | sizqaçarıq bolsağız | alaqaçarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to run away | menqaçmazlıq bolsam | senqaçmazlıq bolsang | olqaçmazlıq bolsa | bizqaçmazlıq bolsaq | sizqaçmazlıq bolsağız | alaqaçmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qaçdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be running away | menqaça bolurma | senqaça bolursa | olqaça bolur | bizqaça bolurbuz | sizqaça bolursuz | alaqaça bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be running away | menqaçmay bolurma | senqaçmay bolursa | olqaçmay bolur | bizqaçmay bolurbuz | sizqaçmay bolursuz | alaqaçmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of running away | menqaça tura bolurma | senqaça tura bolursa | olqaça tura bolur | bizqaça tura bolurbuz | sizqaça tura bolursuz | alaqaça tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not running away | menqaçmay tura bolurma | senqaçmay tura bolursa | olqaçmay tura bolur | bizqaçmay tura bolurbuz | sizqaçmay tura bolursuz | alaqaçmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have run away | menqaçhan bolurma | senqaçhan bolursa | olqaçhan bolur | bizqaçhan bolurbuz | sizqaçhan bolursuz | alaqaçhan bolurla |
| Inference (must have)he must not have run away | menqaçmağan bolurma | senqaçmağan bolursa | olqaçmağan bolur | bizqaçmağan bolurbuz | sizqaçmağan bolursuz | alaqaçmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to run away | menqaçarıq bolurma | senqaçarıq bolursa | olqaçarıq bolur | bizqaçarıq bolurbuz | sizqaçarıq bolursuz | alaqaçarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to run away | menqaçmazlıq bolurma | senqaçmazlıq bolursa | olqaçmazlıq bolur | bizqaçmazlıq bolurbuz | sizqaçmazlıq bolursuz | alaqaçmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it run away | menqaçayım | senqaç! | olqaçsın | bizqaçayıq | sizqaçığız! | alaqaçsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not run away | menqaçmayım | senqaçma! | olqaçmasın | bizqaçmayıq | sizqaçmağız! | alaqaçmasınla |
| Commands & suggestionsshould he run away? | menqaçayımmı? | olqaçsınmı? | bizqaçayıqmı? | alaqaçsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not run away? | menqaçmayımmı? | olqaçmasınmı? | bizqaçmayıqmı? | alaqaçmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it run away | senqaççı2 | olqaçsınçı | sizqaççığız | alaqaçsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not run away | senqaçmaçı2 | olqaçmasınçı | sizqaçmaçığız | alaqaçmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you run away | senqaçhınqaçhı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not run away | senqaçmağınqaçmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he ran away | menqaçhay edim qaçha edim | senqaçhay eding qaçha eding | olqaçhay edi qaçha edi | bizqaçhay edik qaçha edik | sizqaçhay edigiz qaçha edigiz | alaqaçhay edile qaçha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not run away | menqaçmağay edim qaçmağa edim | senqaçmağay eding qaçmağa eding | olqaçmağay edi qaçmağa edi | bizqaçmağay edik qaçmağa edik | sizqaçmağay edigiz qaçmağa edigiz | alaqaçmağay edile qaçmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to run away | menqaçmağa qoyayımqaçma qoyayım | senqaçmağa qoy!qaçma qoy! | olqaçmağa qoysunqaçma qoysun | bizqaçmağa qoyayıqqaçma qoyayıq | sizqaçmağa qoyuğuz!qaçma qoyuğuz! | alaqaçmağa qoysunlaqaçma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to run away | menqaçmağa qoymayımqaçma qoymayım | senqaçmağa qoyma!qaçma qoyma! | olqaçmağa qoymasınqaçma qoymasın | bizqaçmağa qoymayıqqaçma qoymayıq | sizqaçmağa qoymağız!qaçma qoymağız! | alaqaçmağa qoymasınlaqaçma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to run away? | menqaçmağa qoyayımmı?qaçma qoyayımmı? | olqaçmağa qoysunmu?qaçma qoysunmu? | bizqaçmağa qoyayıqmı?qaçma qoyayıqmı? | alaqaçmağa qoysunlamı?qaçma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to run away? | menqaçmağa qoymayımmı?qaçma qoymayımmı? | olqaçmağa qoymasınmı?qaçma qoymasınmı? | bizqaçmağa qoymayıqmı?qaçma qoymayıqmı? | alaqaçmağa qoymasınlamı?qaçma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to run away | menqaçmağa qoyamaqaçma qoyama | senqaçmağa qoyasaqaçma qoyasa | olqaçmağa qoyadıqaçma qoyadı | bizqaçmağa qoyabızqaçma qoyabız | sizqaçmağa qoyasızqaçma qoyasız | alaqaçmağa qoyadılaqaçma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to run away | menqaçmağa qoymaymaqaçma qoymayma | senqaçmağa qoymaysaqaçma qoymaysa | olqaçmağa qoymaydıqaçma qoymaydı | bizqaçmağa qoymaybızqaçma qoymaybız | sizqaçmağa qoymaysızqaçma qoymaysız | alaqaçmağa qoymaydılaqaçma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to run away? | menqaçmağa qoyamıma?qaçma qoyamıma? | senqaçmağa qoyamısa?qaçma qoyamısa? | olqaçmağa qoyamıdı?qaçma qoyamıdı? | bizqaçmağa qoyamıbız?qaçma qoyamıbız? | sizqaçmağa qoyamısız?qaçma qoyamısız? | alaqaçmağa qoyamıdıla?qaçma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to run away? | menqaçmağa qoymaymıma?qaçma qoymaymıma? | senqaçmağa qoymaymısa?qaçma qoymaymısa? | olqaçmağa qoymaymıdı?qaçma qoymaymıdı? | bizqaçmağa qoymaymıbız?qaçma qoymaymıbız? | sizqaçmağa qoymaymısız?qaçma qoymaymısız? | alaqaçmağa qoymaymıdıla?qaçma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to run away | menqaçmağa qoydumqaçma qoydum | senqaçmağa qoydungqaçma qoydung | olqaçmağa qoyduqaçma qoydu | bizqaçmağa qoyduqqaçma qoyduq | sizqaçmağa qoyduğuzqaçma qoyduğuz | alaqaçmağa qoydulaqaçma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to run away | menqaçmağa qoymadımqaçma qoymadım | senqaçmağa qoymadıngqaçma qoymadıng | olqaçmağa qoymadıqaçma qoymadı | bizqaçmağa qoymadıqqaçma qoymadıq | sizqaçmağa qoymadığızqaçma qoymadığız | alaqaçmağa qoymadılaqaçma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to run away? | menqaçmağa qoydummu?qaçma qoydummu? | senqaçmağa qoydungmu?qaçma qoydungmu? | olqaçmağa qoydumu?qaçma qoydumu? | bizqaçmağa qoyduqmu?qaçma qoyduqmu? | sizqaçmağa qoyduğuzmu?qaçma qoyduğuzmu? | alaqaçmağa qoydulamı?qaçma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to run away? | menqaçmağa qoymadımmı?qaçma qoymadımmı? | senqaçmağa qoymadıngmı?qaçma qoymadıngmı? | olqaçmağa qoymadımı?qaçma qoymadımı? | bizqaçmağa qoymadıqmı?qaçma qoymadıqmı? | sizqaçmağa qoymadığızmı?qaçma qoymadığızmı? | alaqaçmağa qoymadılamı?qaçma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can run away | menqaçalama | senqaçalasa | olqaçaladı | bizqaçalabız | sizqaçalasız | alaqaçaladıla |
| Ability — presenthe can't run away | menqaçalmayma | senqaçalmaysa | olqaçalmaydı | bizqaçalmaybız | sizqaçalmaysız | alaqaçalmaydıla |
| Ability — presentcan he run away? | menqaçalamıma? qaçalamamı? | senqaçalamısa? | olqaçalamıdı? | bizqaçalamıbız? qaçalabızmı? | sizqaçalamısız? | alaqaçalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he run away? | menqaçalmaymıma? qaçalmaymamı? | senqaçalmaymısa? | olqaçalmaymıdı? | bizqaçalmaymıbız? qaçalmaybızmı? | sizqaçalmaymısız? | alaqaçalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can run away | menqaçalsam | senqaçalsang | olqaçalsa | bizqaçalsaq | sizqaçalsağız | alaqaçalsala |
| Ability — if I can…if he can't run away | menqaçalmasam | senqaçalmasang | olqaçalmasa | bizqaçalmasaq | sizqaçalmasağız | alaqaçalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to run away | menqaçaldım | senqaçaldıng | olqaçaldı | bizqaçaldıq | sizqaçaldığız | alaqaçaldıla |
| Ability — simple pasthe could not run away | menqaçalmadım | senqaçalmadıng | olqaçalmadı | bizqaçalmadıq | sizqaçalmadığız | alaqaçalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to run away? | menqaçaldımmı? | senqaçaldıngmı? | olqaçaldımı? | bizqaçaldıqmı? | sizqaçaldığızmı? | alaqaçaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he run away? | menqaçalmadımmı? | senqaçalmadıngmı? | olqaçalmadımı? | bizqaçalmadıqmı? | sizqaçalmadığızmı? | alaqaçalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to run away | menqaçalğanma | senqaçalğansa | olqaçalğandı | bizqaçalğanbız | sizqaçalğansız | alaqaçalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to run away | menqaçalmağanma | senqaçalmağansa | olqaçalmağandı | bizqaçalmağanbız | sizqaçalmağansız | alaqaçalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to run away? | menqaçalğanmıma? qaçalğanmamı? | senqaçalğanmısa? | olqaçalğanmıdı? | bizqaçalğanmıbız? qaçalğanbızmı? | sizqaçalğanmısız? | alaqaçalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to run away? | menqaçalmağanmıma? qaçalmağanmamı? | senqaçalmağanmısa? | olqaçalmağanmıdı? | bizqaçalmağanmıbız? qaçalmağanbızmı? | sizqaçalmağanmısız? | alaqaçalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to run away | menqaçalğan edimqaçalğanem | senqaçalğan edingqaçalğaneng | olqaçalğan ediqaçalğaned | bizqaçalğan edikqaçalğanek | sizqaçalğan edigizqaçalğanegiz | alaqaçalğan edileqaçalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to run away | menqaçalmağan edimqaçalmağanem | senqaçalmağan edingqaçalmağaneng | olqaçalmağan ediqaçalmağaned | bizqaçalmağan edikqaçalmağanek | sizqaçalmağan edigizqaçalmağanegiz | alaqaçalmağan edileqaçalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could run away | menqaçala edimqaçalaem | senqaçala edingqaçalaeng | olqaçala ediqaçalaed | bizqaçala edikqaçalaek | sizqaçala edigizqaçalaegiz | alaqaçala edileqaçalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not run away | menqaçalmay edimqaçalmayem | senqaçalmay edingqaçalmayeng | olqaçalmay ediqaçalmayed | bizqaçalmay edikqaçalmayek | sizqaçalmay edigizqaçalmayegiz | alaqaçalmay edileqaçalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to run away | menqaçalırma | senqaçalırsa | olqaçalır | bizqaçalırbız | sizqaçalırsız | alaqaçalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to run away | menqaçalmazma | senqaçalmazsa | olqaçalmaz | bizqaçalmazbız | sizqaçalmazsız | alaqaçalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to run away? | menqaçalırmıma? qaçalırmamı? | senqaçalırmısa? | olqaçalırmı? | bizqaçalırmıbız? qaçalırbızmı? | sizqaçalırmısız? | alaqaçalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to run away? | menqaçalmazmıma? qaçalmazmamı? | senqaçalmazmısa? | olqaçalmazmı? | bizqaçalmazmıbız? qaçalmazbızmı? | sizqaçalmazmısız? | alaqaçalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to run away | menqaçallıqma | senqaçallıqsa | olqaçallıqdı | bizqaçallıqbız | sizqaçallıqsız | alaqaçallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to run away | menqaçallıq tülme | senqaçallıq tülse | olqaçallıq tüldü | bizqaçallıq tülbüz | sizqaçallıq tülsüz | alaqaçallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to run away? | menqaçallıqmıma? qaçallıqmamı? | senqaçallıqmısa? | olqaçallıqmıdı? | bizqaçallıqmıbız? qaçallıqbızmı? | sizqaçallıqmısız? | alaqaçallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to run away? | menqaçallıq tülmüme? | senqaçallıq tülmüse? | olqaçallıq tülmüdü? | bizqaçallıq tülmübüz? | sizqaçallıq tülmüsüz? | alaqaçallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to run away | menqaçalır edimqaçalır em | senqaçalır edingqaçalır eng | olqaçalır ediqaçalır ed | bizqaçalır edikqaçalır ek | sizqaçalır edigizqaçalır egiz | alaqaçalır edileqaçalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to run away | menqaçalmaz edimqaçalmaz em | senqaçalmaz edingqaçalmaz eng | olqaçalmaz ediqaçalmaz ed | bizqaçalmaz edikqaçalmaz ek | sizqaçalmaz edigizqaçalmaz egiz | alaqaçalmaz edileqaçalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to run away | senqaçalğınqaçalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to run away | senqaçalmağınqaçalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be running away | menqaça bolmazma | senqaça bolmazsa | olqaça bolmaz | bizqaça bolmazbız | sizqaça bolmazsız | alaqaça bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be running away (emphatic) | menqaçmay bolmazma | senqaçmay bolmazsa | olqaçmay bolmaz | bizqaçmay bolmazbız | sizqaçmay bolmazsız | alaqaçmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of running away | menqaça tura bolmazma | senqaça tura bolmazsa | olqaça tura bolmaz | bizqaça tura bolmazbız | sizqaça tura bolmazsız | alaqaça tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not running away (emphatic) | menqaçmay tura bolmazma | senqaçmay tura bolmazsa | olqaçmay tura bolmaz | bizqaçmay tura bolmazbız | sizqaçmay tura bolmazsız | alaqaçmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not running away | menqaçmay turama | senqaçmay turasa | olqaçmay turadı | bizqaçmay turabız | sizqaçmay turasız | alaqaçmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not running away | menqaçmay turmayma | senqaçmay turmaysa | olqaçmay turmaydı | bizqaçmay turmaybız | sizqaçmay turmaysız | alaqaçmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not running away? | menqaçmay turmaymıma | senqaçmay turmaymısa | olqaçmay turmaymıdı | bizqaçmay turmaymıbız | sizqaçmay turmaymısız | alaqaçmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have run away | menqaçhan bolmazma | senqaçhan bolmazsa | olqaçhan bolmaz | bizqaçhan bolmazbız | sizqaçhan bolmazsız | alaqaçhan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have run away (emphatic) | menqaçmağan bolmazma | senqaçmağan bolmazsa | olqaçmağan bolmaz | bizqaçmağan bolmazbız | sizqaçmağan bolmazsız | alaqaçmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had run away | menqaçhan bolmasam | senqaçhan bolmasang | olqaçhan bolmasa | bizqaçhan bolmasaq | sizqaçhan bolmasağız | alaqaçhan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't run away | menqaçmağan bolmasam | senqaçmağan bolmasang | olqaçmağan bolmasa | bizqaçmağan bolmasaq | sizqaçmağan bolmasağız | alaqaçmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to run away | menqaçarıq bolmazma | senqaçarıq bolmazsa | olqaçarıq bolmaz | bizqaçarıq bolmazbız | sizqaçarıq bolmazsız | alaqaçarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to run away (emphatic) | menqaçmazlıq bolmazma | senqaçmazlıq bolmazsa | olqaçmazlıq bolmaz | bizqaçmazlıq bolmazbız | sizqaçmazlıq bolmazsız | alaqaçmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to run away | menqaçarıq bolmasam | senqaçarıq bolmasang | olqaçarıq bolmasa | bizqaçarıq bolmasaq | sizqaçarıq bolmasağız | alaqaçarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to run away | menqaçmazlıq bolmasam | senqaçmazlıq bolmasang | olqaçmazlıq bolmasa | bizqaçmazlıq bolmasaq | sizqaçmazlıq bolmasağız | alaqaçmazlıq bolmasala |