qarıltırğa
/qarɯltɯrʁa/
to make someone choke
- iynekni qarıltdıla — they made the cow choke
- tamaqnı qarıltadı — it makes the throat close up
- anı qarıltdı — it made him choke
Conjugation
Common forms
- qarıltadıhe is making someone choke
- qarıltdıhe made someone choke
- qarılthandıhe has made someone choke
- qarıltırhe will make someone choke
- qarıltırıqdıhe is going to make someone choke
- qarılta edihe was making someone choke
- qarıltsaif he makes someone choke
- qarılt!make someone choke!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making someone choke | menqarıltama | senqarıltasa | olqarıltadı | bizqarıltabız | sizqarıltasız | alaqarıltadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making someone choke | menqarıltmayma | senqarıltmaysa | olqarıltmaydı | bizqarıltmaybız | sizqarıltmaysız | alaqarıltmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making someone choke? | menqarıltamıma? qarıltamamı? | senqarıltamısa? | olqarıltamıdı? | bizqarıltamıbız? qarıltabızmı? | sizqarıltamısız? | alaqarıltamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making someone choke? | menqarıltmaymıma? qarıltmaymamı? | senqarıltmaymısa? | olqarıltmaymıdı? | bizqarıltmaymıbız? qarıltmaybızmı? | sizqarıltmaymısız? | alaqarıltmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes someone choke | menqarıltıwçanma | senqarıltıwçansa | olqarıltıwçandı | bizqarıltıwçanbız | sizqarıltıwçansız | alaqarıltıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make someone choke | menqarıltıwçan tülme | senqarıltıwçan tülse | olqarıltıwçan tüldü | bizqarıltıwçan tülbüz | sizqarıltıwçan tülsüz | alaqarıltıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make someone choke? | menqarıltıwçanmıma? qarıltıwçanmamı? | senqarıltıwçanmısa? | olqarıltıwçanmıdı? | bizqarıltıwçanmıbız? qarıltıwçanbızmı? | sizqarıltıwçanmısız? | alaqarıltıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make someone choke? | menqarıltıwçan tülmüme? | senqarıltıwçan tülmüse? | olqarıltıwçan tülmüdü? | bizqarıltıwçan tülmübüz? | sizqarıltıwçan tülmüsüz? | alaqarıltıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made someone choke and remains so | olqarıltıbdı | alaqarıltıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made someone choke? | olqarıltıbmıdı? | alaqarıltıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making someone choke | menqarılta turama | senqarılta turasa | olqarılta turadı | bizqarılta turabız | sizqarılta turasız | alaqarılta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making someone choke | menqarılta turmayma | senqarılta turmaysa | olqarılta turmaydı | bizqarılta turmaybız | sizqarılta turmaysız | alaqarılta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making someone choke? | menqarılta turamıma? qarılta turamamı? | senqarılta turamısa? | olqarılta turamıdı? | bizqarılta turamıbız? qarılta turabızmı? | sizqarılta turamısız? | alaqarılta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making someone choke? | menqarılta turmaymıma? qarılta turmaymamı? | senqarılta turmaymısa? | olqarılta turmaymıdı? | bizqarılta turmaymıbız? qarılta turmaybızmı? | sizqarılta turmaymısız? | alaqarılta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made someone choke | menqarıltdım | senqarıltdıng | olqarıltdı | bizqarıltdıq | sizqarıltdığız | alaqarıltdıla |
| Simple past (definite)he didn't make someone choke | menqarıltmadım | senqarıltmadıng | olqarıltmadı | bizqarıltmadıq | sizqarıltmadığız | alaqarıltmadıla |
| Simple past (definite)did he make someone choke? | menqarıltdımmı? | senqarıltdıngmı? | olqarıltdımı? | bizqarıltdıqmı? | sizqarıltdığızmı? | alaqarıltdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make someone choke? | menqarıltmadımmı? | senqarıltmadıngmı? | olqarıltmadımı? | bizqarıltmadıqmı? | sizqarıltmadığızmı? | alaqarıltmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made someone choke | menqarılthanma | senqarılthansa | olqarılthandı | bizqarılthanbız | sizqarılthansız | alaqarılthandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made someone choke | menqarıltmağanma | senqarıltmağansa | olqarıltmağandı | bizqarıltmağanbız | sizqarıltmağansız | alaqarıltmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made someone choke? | menqarılthanmıma? qarılthanmamı? | senqarılthanmısa? | olqarılthanmıdı? | bizqarılthanmıbız? qarılthanbızmı? | sizqarılthanmısız? | alaqarılthanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made someone choke? | menqarıltmağanmıma? qarıltmağanmamı? | senqarıltmağanmısa? | olqarıltmağanmıdı? | bizqarıltmağanmıbız? qarıltmağanbızmı? | sizqarıltmağanmısız? | alaqarıltmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make someone choke | menqarıltırma | senqarıltırsa | olqarıltır | bizqarıltırbız | sizqarıltırsız | alaqarıltırla |
| Indefinite future (future I)he won't make someone choke | menqarıltmazma | senqarıltmazsa | olqarıltmaz | bizqarıltmazbız | sizqarıltmazsız | alaqarıltmazla |
| Indefinite future (future I)will he make someone choke? | menqarıltırmıma? qarıltırmamı? | senqarıltırmısa? | olqarıltırmı? | bizqarıltırmıbız? qarıltırbızmı? | sizqarıltırmısız? | alaqarıltırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make someone choke? | menqarıltmazmıma? qarıltmazmamı? | senqarıltmazmısa? | olqarıltmazmı? | bizqarıltmazmıbız? qarıltmazbızmı? | sizqarıltmazmısız? | alaqarıltmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make someone choke | menqarıltırıqma | senqarıltırıqsa | olqarıltırıqdı | bizqarıltırıqbız | sizqarıltırıqsız | alaqarıltırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make someone choke | menqarıltırıq tülme | senqarıltırıq tülse | olqarıltırıq tüldü | bizqarıltırıq tülbüz | sizqarıltırıq tülsüz | alaqarıltırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make someone choke? | menqarıltırıqmıma? qarıltırıqmamı? | senqarıltırıqmısa? | olqarıltırıqmıdı? | bizqarıltırıqmıbız? qarıltırıqbızmı? | sizqarıltırıqmısız? | alaqarıltırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make someone choke? | menqarıltırıq tülmüme? | senqarıltırıq tülmüse? | olqarıltırıq tülmüdü? | bizqarıltırıq tülmübüz? | sizqarıltırıq tülmüsüz? | alaqarıltırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made someone choke | menqarılthan edimqarılthanem | senqarılthan edingqarılthaneng | olqarılthan ediqarılthaned | bizqarılthan edikqarılthanek | sizqarılthan edigizqarılthanegiz | alaqarılthan edileqarılthanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made someone choke | menqarıltmağan edimqarıltmağanem | senqarıltmağan edingqarıltmağaneng | olqarıltmağan ediqarıltmağaned | bizqarıltmağan edikqarıltmağanek | sizqarıltmağan edigizqarıltmağanegiz | alaqarıltmağan edileqarıltmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making someone choke | menqarılta edimqarıltaem | senqarılta edingqarıltaeng | olqarılta ediqarıltaed | bizqarılta edikqarıltaek | sizqarılta edigizqarıltaegiz | alaqarılta edileqarıltaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making someone choke | menqarıltmay edimqarıltmayem | senqarıltmay edingqarıltmayeng | olqarıltmay ediqarıltmayed | bizqarıltmay edikqarıltmayek | sizqarıltmay edigizqarıltmayegiz | alaqarıltmay edileqarıltmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make someone choke | menqarıltıwçan edimqarıltıwçanem | senqarıltıwçan edingqarıltıwçaneng | olqarıltıwçan ediqarıltıwçaned | bizqarıltıwçan edikqarıltıwçanek | sizqarıltıwçan edigizqarıltıwçanegiz | alaqarıltıwçan edileqarıltıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make someone choke | menqarıltıwçan tül edimqarıltıwçan tül em | senqarıltıwçan tül edingqarıltıwçan tül eng | olqarıltıwçan tül ediqarıltıwçan tül ed | bizqarıltıwçan tül edikqarıltıwçan tül ek | sizqarıltıwçan tül edigizqarıltıwçan tül egiz | alaqarıltıwçan tül edileqarıltıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made someone choke and remained so | olqarıltıb edi | alaqarıltıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made someone choke | olqarıltıb tül edi | alaqarıltıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making someone choke | menqarılta tura edimqarılta turaem | senqarılta tura edingqarılta turaeng | olqarılta tura ediqarılta turaed | bizqarılta tura edikqarılta turaek | sizqarılta tura edigizqarılta turaegiz | alaqarılta tura edileqarılta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making someone choke | menqarılta turmay edimqarılta turmayem | senqarılta turmay edingqarılta turmayeng | olqarılta turmay ediqarılta turmayed | bizqarılta turmay edikqarılta turmayek | sizqarılta turmay edigizqarılta turmayegiz | alaqarılta turmay edileqarılta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make someone choke | menqarıltır edimqarıltır em | senqarıltır edingqarıltır eng | olqarıltır ediqarıltır ed | bizqarıltır edikqarıltır ek | sizqarıltır edigizqarıltır egiz | alaqarıltır edileqarıltır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make someone choke | menqarıltmaz edimqarıltmaz em | senqarıltmaz edingqarıltmaz eng | olqarıltmaz ediqarıltmaz ed | bizqarıltmaz edikqarıltmaz ek | sizqarıltmaz edigizqarıltmaz egiz | alaqarıltmaz edileqarıltmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made someone choke | menqarıltırıq edimqarıltırıq em | senqarıltırıq edingqarıltırıq eng | olqarıltırıq ediqarıltırıq ed | bizqarıltırıq edikqarıltırıq ek | sizqarıltırıq edigizqarıltırıq egiz | alaqarıltırıq edileqarıltırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made someone choke | menqarıltırıq tül edimqarıltırıq tül em | senqarıltırıq tül edingqarıltırıq tül eng | olqarıltırıq tül ediqarıltırıq tül ed | bizqarıltırıq tül edikqarıltırıq tül ek | sizqarıltırıq tül edigizqarıltırıq tül egiz | alaqarıltırıq tül edileqarıltırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes someone choke | menqarıltsam | senqarıltsang | olqarıltsa | bizqarıltsaq | sizqarıltsağız | alaqarıltsala |
| Conditionalif he doesn't make someone choke | menqarıltmasam | senqarıltmasang | olqarıltmasa | bizqarıltmasaq | sizqarıltmasağız | alaqarıltmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making someone choke | menqarılta esem | senqarılta eseng | olqarılta ese | bizqarılta esek | sizqarılta esegiz | alaqarılta esele |
| Conditional, present realif he is not making someone choke | menqarıltmay esem | senqarıltmay eseng | olqarıltmay ese | bizqarıltmay esek | sizqarıltmay esegiz | alaqarıltmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made someone choke | menqarıltsam ediqarıltsam ed | senqarıltsang ediqarıltsang ed | olqarıltsa ediqarıltsaed | bizqarıltsaq ediqarıltsaq ed | sizqarıltsağız ediqarıltsağız ed | alaqarıltsala ediqarıltsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make someone choke | menqarıltmasam ediqarıltmasam ed | senqarıltmasang ediqarıltmasang ed | olqarıltmasa ediqarıltmasaed | bizqarıltmasaq ediqarıltmasaq ed | sizqarıltmasağız ediqarıltmasağız ed | alaqarıltmasala ediqarıltmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made someone choke | menqarıltdım esem | senqarıltdıng eseng | olqarıltdı ese | bizqarıltdıq esek | sizqarıltdığız esegiz | alaqarıltdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make someone choke | menqarıltmadım esem | senqarıltmadıng eseng | olqarıltmadı ese | bizqarıltmadıq esek | sizqarıltmadığız esegiz | alaqarıltmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make someone choke (indeed) | menqarılthan esem | senqarılthan eseng | olqarılthan ese | bizqarılthan esek | sizqarılthan esegiz | alaqarılthan esele |
| Conditional, past realif he didn't make someone choke (indeed) | menqarıltmağan esem | senqarıltmağan eseng | olqarıltmağan ese | bizqarıltmağan esek | sizqarıltmağan esegiz | alaqarıltmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made someone choke | menqarılthan bolsam | senqarılthan bolsang | olqarılthan bolsa | bizqarılthan bolsaq | sizqarılthan bolsağız | alaqarılthan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made someone choke | menqarıltmağan bolsam | senqarıltmağan bolsang | olqarıltmağan bolsa | bizqarıltmağan bolsaq | sizqarıltmağan bolsağız | alaqarıltmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made someone choke | menqarılthan bolsam ediqarılthan bolsam ed | senqarılthan bolsang ediqarılthan bolsang ed | olqarılthan bolsa ediqarılthan bolsaed | bizqarılthan bolsaq ediqarılthan bolsaq ed | sizqarılthan bolsağız ediqarılthan bolsağız ed | alaqarılthan bolsala ediqarılthan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made someone choke | menqarıltmağan bolsam ediqarıltmağan bolsam ed | senqarıltmağan bolsang ediqarıltmağan bolsang ed | olqarıltmağan bolsa ediqarıltmağan bolsaed | bizqarıltmağan bolsaq ediqarıltmağan bolsaq ed | sizqarıltmağan bolsağız ediqarıltmağan bolsağız ed | alaqarıltmağan bolsala ediqarıltmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make someone choke | menqarıltır esem | senqarıltır eseng | olqarıltır ese | bizqarıltır esek | sizqarıltır esegiz | alaqarıltır esele |
| Conditional, aoristif he won't make someone choke | menqarıltmaz esem | senqarıltmaz eseng | olqarıltmaz ese | bizqarıltmaz esek | sizqarıltmaz esegiz | alaqarıltmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make someone choke | menqarıltırıq esem | senqarıltırıq eseng | olqarıltırıq ese | bizqarıltırıq esek | sizqarıltırıq esegiz | alaqarıltırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make someone choke | menqarıltırıq tül esem | senqarıltırıq tül eseng | olqarıltırıq tül ese | bizqarıltırıq tül esek | sizqarıltırıq tül esegiz | alaqarıltırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make someone choke | menqarıltırıq bolsam | senqarıltırıq bolsang | olqarıltırıq bolsa | bizqarıltırıq bolsaq | sizqarıltırıq bolsağız | alaqarıltırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make someone choke | menqarıltmazlıq bolsam | senqarıltmazlıq bolsang | olqarıltmazlıq bolsa | bizqarıltmazlıq bolsaq | sizqarıltmazlıq bolsağız | alaqarıltmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qarıltdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making someone choke | menqarılta bolurma | senqarılta bolursa | olqarılta bolur | bizqarılta bolurbuz | sizqarılta bolursuz | alaqarılta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making someone choke | menqarıltmay bolurma | senqarıltmay bolursa | olqarıltmay bolur | bizqarıltmay bolurbuz | sizqarıltmay bolursuz | alaqarıltmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making someone choke | menqarılta tura bolurma | senqarılta tura bolursa | olqarılta tura bolur | bizqarılta tura bolurbuz | sizqarılta tura bolursuz | alaqarılta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making someone choke | menqarıltmay tura bolurma | senqarıltmay tura bolursa | olqarıltmay tura bolur | bizqarıltmay tura bolurbuz | sizqarıltmay tura bolursuz | alaqarıltmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made someone choke | menqarılthan bolurma | senqarılthan bolursa | olqarılthan bolur | bizqarılthan bolurbuz | sizqarılthan bolursuz | alaqarılthan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made someone choke | menqarıltmağan bolurma | senqarıltmağan bolursa | olqarıltmağan bolur | bizqarıltmağan bolurbuz | sizqarıltmağan bolursuz | alaqarıltmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make someone choke | menqarıltırıq bolurma | senqarıltırıq bolursa | olqarıltırıq bolur | bizqarıltırıq bolurbuz | sizqarıltırıq bolursuz | alaqarıltırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make someone choke | menqarıltmazlıq bolurma | senqarıltmazlıq bolursa | olqarıltmazlıq bolur | bizqarıltmazlıq bolurbuz | sizqarıltmazlıq bolursuz | alaqarıltmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make someone choke | menqarıltayım | senqarılt! | olqarıltsın | bizqarıltayıq | sizqarıltığız! | alaqarıltsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make someone choke | menqarıltmayım | senqarıltma! | olqarıltmasın | bizqarıltmayıq | sizqarıltmağız! | alaqarıltmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make someone choke? | menqarıltayımmı? | olqarıltsınmı? | bizqarıltayıqmı? | alaqarıltsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make someone choke? | menqarıltmayımmı? | olqarıltmasınmı? | bizqarıltmayıqmı? | alaqarıltmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make someone choke | senqarıltçı2 | olqarıltsınçı | sizqarıltçığız | alaqarıltsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make someone choke | senqarıltmaçı2 | olqarıltmasınçı | sizqarıltmaçığız | alaqarıltmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make someone choke | senqarılthınqarılthı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make someone choke | senqarıltmağınqarıltmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made someone choke | menqarılthay edim qarıltha edim | senqarılthay eding qarıltha eding | olqarılthay edi qarıltha edi | bizqarılthay edik qarıltha edik | sizqarılthay edigiz qarıltha edigiz | alaqarılthay edile qarıltha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make someone choke | menqarıltmağay edim qarıltmağa edim | senqarıltmağay eding qarıltmağa eding | olqarıltmağay edi qarıltmağa edi | bizqarıltmağay edik qarıltmağa edik | sizqarıltmağay edigiz qarıltmağa edigiz | alaqarıltmağay edile qarıltmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make someone choke | menqarıltmağa qoyayımqarıltma qoyayım | senqarıltmağa qoy!qarıltma qoy! | olqarıltmağa qoysunqarıltma qoysun | bizqarıltmağa qoyayıqqarıltma qoyayıq | sizqarıltmağa qoyuğuz!qarıltma qoyuğuz! | alaqarıltmağa qoysunlaqarıltma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make someone choke | menqarıltmağa qoymayımqarıltma qoymayım | senqarıltmağa qoyma!qarıltma qoyma! | olqarıltmağa qoymasınqarıltma qoymasın | bizqarıltmağa qoymayıqqarıltma qoymayıq | sizqarıltmağa qoymağız!qarıltma qoymağız! | alaqarıltmağa qoymasınlaqarıltma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoyayımmı?qarıltma qoyayımmı? | olqarıltmağa qoysunmu?qarıltma qoysunmu? | bizqarıltmağa qoyayıqmı?qarıltma qoyayıqmı? | alaqarıltmağa qoysunlamı?qarıltma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoymayımmı?qarıltma qoymayımmı? | olqarıltmağa qoymasınmı?qarıltma qoymasınmı? | bizqarıltmağa qoymayıqmı?qarıltma qoymayıqmı? | alaqarıltmağa qoymasınlamı?qarıltma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make someone choke | menqarıltmağa qoyamaqarıltma qoyama | senqarıltmağa qoyasaqarıltma qoyasa | olqarıltmağa qoyadıqarıltma qoyadı | bizqarıltmağa qoyabızqarıltma qoyabız | sizqarıltmağa qoyasızqarıltma qoyasız | alaqarıltmağa qoyadılaqarıltma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make someone choke | menqarıltmağa qoymaymaqarıltma qoymayma | senqarıltmağa qoymaysaqarıltma qoymaysa | olqarıltmağa qoymaydıqarıltma qoymaydı | bizqarıltmağa qoymaybızqarıltma qoymaybız | sizqarıltmağa qoymaysızqarıltma qoymaysız | alaqarıltmağa qoymaydılaqarıltma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoyamıma?qarıltma qoyamıma? | senqarıltmağa qoyamısa?qarıltma qoyamısa? | olqarıltmağa qoyamıdı?qarıltma qoyamıdı? | bizqarıltmağa qoyamıbız?qarıltma qoyamıbız? | sizqarıltmağa qoyamısız?qarıltma qoyamısız? | alaqarıltmağa qoyamıdıla?qarıltma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoymaymıma?qarıltma qoymaymıma? | senqarıltmağa qoymaymısa?qarıltma qoymaymısa? | olqarıltmağa qoymaymıdı?qarıltma qoymaymıdı? | bizqarıltmağa qoymaymıbız?qarıltma qoymaymıbız? | sizqarıltmağa qoymaymısız?qarıltma qoymaymısız? | alaqarıltmağa qoymaymıdıla?qarıltma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make someone choke | menqarıltmağa qoydumqarıltma qoydum | senqarıltmağa qoydungqarıltma qoydung | olqarıltmağa qoyduqarıltma qoydu | bizqarıltmağa qoyduqqarıltma qoyduq | sizqarıltmağa qoyduğuzqarıltma qoyduğuz | alaqarıltmağa qoydulaqarıltma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make someone choke | menqarıltmağa qoymadımqarıltma qoymadım | senqarıltmağa qoymadıngqarıltma qoymadıng | olqarıltmağa qoymadıqarıltma qoymadı | bizqarıltmağa qoymadıqqarıltma qoymadıq | sizqarıltmağa qoymadığızqarıltma qoymadığız | alaqarıltmağa qoymadılaqarıltma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoydummu?qarıltma qoydummu? | senqarıltmağa qoydungmu?qarıltma qoydungmu? | olqarıltmağa qoydumu?qarıltma qoydumu? | bizqarıltmağa qoyduqmu?qarıltma qoyduqmu? | sizqarıltmağa qoyduğuzmu?qarıltma qoyduğuzmu? | alaqarıltmağa qoydulamı?qarıltma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make someone choke? | menqarıltmağa qoymadımmı?qarıltma qoymadımmı? | senqarıltmağa qoymadıngmı?qarıltma qoymadıngmı? | olqarıltmağa qoymadımı?qarıltma qoymadımı? | bizqarıltmağa qoymadıqmı?qarıltma qoymadıqmı? | sizqarıltmağa qoymadığızmı?qarıltma qoymadığızmı? | alaqarıltmağa qoymadılamı?qarıltma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make someone choke | menqarıltalama | senqarıltalasa | olqarıltaladı | bizqarıltalabız | sizqarıltalasız | alaqarıltaladıla |
| Ability — presenthe can't make someone choke | menqarıltalmayma | senqarıltalmaysa | olqarıltalmaydı | bizqarıltalmaybız | sizqarıltalmaysız | alaqarıltalmaydıla |
| Ability — presentcan he make someone choke? | menqarıltalamıma? qarıltalamamı? | senqarıltalamısa? | olqarıltalamıdı? | bizqarıltalamıbız? qarıltalabızmı? | sizqarıltalamısız? | alaqarıltalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make someone choke? | menqarıltalmaymıma? qarıltalmaymamı? | senqarıltalmaymısa? | olqarıltalmaymıdı? | bizqarıltalmaymıbız? qarıltalmaybızmı? | sizqarıltalmaymısız? | alaqarıltalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make someone choke | menqarıltalsam | senqarıltalsang | olqarıltalsa | bizqarıltalsaq | sizqarıltalsağız | alaqarıltalsala |
| Ability — if I can…if he can't make someone choke | menqarıltalmasam | senqarıltalmasang | olqarıltalmasa | bizqarıltalmasaq | sizqarıltalmasağız | alaqarıltalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make someone choke | menqarıltaldım | senqarıltaldıng | olqarıltaldı | bizqarıltaldıq | sizqarıltaldığız | alaqarıltaldıla |
| Ability — simple pasthe could not make someone choke | menqarıltalmadım | senqarıltalmadıng | olqarıltalmadı | bizqarıltalmadıq | sizqarıltalmadığız | alaqarıltalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make someone choke? | menqarıltaldımmı? | senqarıltaldıngmı? | olqarıltaldımı? | bizqarıltaldıqmı? | sizqarıltaldığızmı? | alaqarıltaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make someone choke? | menqarıltalmadımmı? | senqarıltalmadıngmı? | olqarıltalmadımı? | bizqarıltalmadıqmı? | sizqarıltalmadığızmı? | alaqarıltalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make someone choke | menqarıltalğanma | senqarıltalğansa | olqarıltalğandı | bizqarıltalğanbız | sizqarıltalğansız | alaqarıltalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make someone choke | menqarıltalmağanma | senqarıltalmağansa | olqarıltalmağandı | bizqarıltalmağanbız | sizqarıltalmağansız | alaqarıltalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make someone choke? | menqarıltalğanmıma? qarıltalğanmamı? | senqarıltalğanmısa? | olqarıltalğanmıdı? | bizqarıltalğanmıbız? qarıltalğanbızmı? | sizqarıltalğanmısız? | alaqarıltalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make someone choke? | menqarıltalmağanmıma? qarıltalmağanmamı? | senqarıltalmağanmısa? | olqarıltalmağanmıdı? | bizqarıltalmağanmıbız? qarıltalmağanbızmı? | sizqarıltalmağanmısız? | alaqarıltalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make someone choke | menqarıltalğan edimqarıltalğanem | senqarıltalğan edingqarıltalğaneng | olqarıltalğan ediqarıltalğaned | bizqarıltalğan edikqarıltalğanek | sizqarıltalğan edigizqarıltalğanegiz | alaqarıltalğan edileqarıltalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make someone choke | menqarıltalmağan edimqarıltalmağanem | senqarıltalmağan edingqarıltalmağaneng | olqarıltalmağan ediqarıltalmağaned | bizqarıltalmağan edikqarıltalmağanek | sizqarıltalmağan edigizqarıltalmağanegiz | alaqarıltalmağan edileqarıltalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make someone choke | menqarıltala edimqarıltalaem | senqarıltala edingqarıltalaeng | olqarıltala ediqarıltalaed | bizqarıltala edikqarıltalaek | sizqarıltala edigizqarıltalaegiz | alaqarıltala edileqarıltalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make someone choke | menqarıltalmay edimqarıltalmayem | senqarıltalmay edingqarıltalmayeng | olqarıltalmay ediqarıltalmayed | bizqarıltalmay edikqarıltalmayek | sizqarıltalmay edigizqarıltalmayegiz | alaqarıltalmay edileqarıltalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make someone choke | menqarıltalırma | senqarıltalırsa | olqarıltalır | bizqarıltalırbız | sizqarıltalırsız | alaqarıltalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make someone choke | menqarıltalmazma | senqarıltalmazsa | olqarıltalmaz | bizqarıltalmazbız | sizqarıltalmazsız | alaqarıltalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make someone choke? | menqarıltalırmıma? qarıltalırmamı? | senqarıltalırmısa? | olqarıltalırmı? | bizqarıltalırmıbız? qarıltalırbızmı? | sizqarıltalırmısız? | alaqarıltalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make someone choke? | menqarıltalmazmıma? qarıltalmazmamı? | senqarıltalmazmısa? | olqarıltalmazmı? | bizqarıltalmazmıbız? qarıltalmazbızmı? | sizqarıltalmazmısız? | alaqarıltalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make someone choke | menqarıltallıqma | senqarıltallıqsa | olqarıltallıqdı | bizqarıltallıqbız | sizqarıltallıqsız | alaqarıltallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make someone choke | menqarıltallıq tülme | senqarıltallıq tülse | olqarıltallıq tüldü | bizqarıltallıq tülbüz | sizqarıltallıq tülsüz | alaqarıltallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make someone choke? | menqarıltallıqmıma? qarıltallıqmamı? | senqarıltallıqmısa? | olqarıltallıqmıdı? | bizqarıltallıqmıbız? qarıltallıqbızmı? | sizqarıltallıqmısız? | alaqarıltallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make someone choke? | menqarıltallıq tülmüme? | senqarıltallıq tülmüse? | olqarıltallıq tülmüdü? | bizqarıltallıq tülmübüz? | sizqarıltallıq tülmüsüz? | alaqarıltallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make someone choke | menqarıltalır edimqarıltalır em | senqarıltalır edingqarıltalır eng | olqarıltalır ediqarıltalır ed | bizqarıltalır edikqarıltalır ek | sizqarıltalır edigizqarıltalır egiz | alaqarıltalır edileqarıltalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make someone choke | menqarıltalmaz edimqarıltalmaz em | senqarıltalmaz edingqarıltalmaz eng | olqarıltalmaz ediqarıltalmaz ed | bizqarıltalmaz edikqarıltalmaz ek | sizqarıltalmaz edigizqarıltalmaz egiz | alaqarıltalmaz edileqarıltalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make someone choke | senqarıltalğınqarıltalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make someone choke | senqarıltalmağınqarıltalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making someone choke | menqarılta bolmazma | senqarılta bolmazsa | olqarılta bolmaz | bizqarılta bolmazbız | sizqarılta bolmazsız | alaqarılta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making someone choke (emphatic) | menqarıltmay bolmazma | senqarıltmay bolmazsa | olqarıltmay bolmaz | bizqarıltmay bolmazbız | sizqarıltmay bolmazsız | alaqarıltmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making someone choke | menqarılta tura bolmazma | senqarılta tura bolmazsa | olqarılta tura bolmaz | bizqarılta tura bolmazbız | sizqarılta tura bolmazsız | alaqarılta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making someone choke (emphatic) | menqarıltmay tura bolmazma | senqarıltmay tura bolmazsa | olqarıltmay tura bolmaz | bizqarıltmay tura bolmazbız | sizqarıltmay tura bolmazsız | alaqarıltmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making someone choke | menqarıltmay turama | senqarıltmay turasa | olqarıltmay turadı | bizqarıltmay turabız | sizqarıltmay turasız | alaqarıltmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making someone choke | menqarıltmay turmayma | senqarıltmay turmaysa | olqarıltmay turmaydı | bizqarıltmay turmaybız | sizqarıltmay turmaysız | alaqarıltmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making someone choke? | menqarıltmay turmaymıma | senqarıltmay turmaymısa | olqarıltmay turmaymıdı | bizqarıltmay turmaymıbız | sizqarıltmay turmaymısız | alaqarıltmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made someone choke | menqarılthan bolmazma | senqarılthan bolmazsa | olqarılthan bolmaz | bizqarılthan bolmazbız | sizqarılthan bolmazsız | alaqarılthan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made someone choke (emphatic) | menqarıltmağan bolmazma | senqarıltmağan bolmazsa | olqarıltmağan bolmaz | bizqarıltmağan bolmazbız | sizqarıltmağan bolmazsız | alaqarıltmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made someone choke | menqarılthan bolmasam | senqarılthan bolmasang | olqarılthan bolmasa | bizqarılthan bolmasaq | sizqarılthan bolmasağız | alaqarılthan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made someone choke | menqarıltmağan bolmasam | senqarıltmağan bolmasang | olqarıltmağan bolmasa | bizqarıltmağan bolmasaq | sizqarıltmağan bolmasağız | alaqarıltmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make someone choke | menqarıltırıq bolmazma | senqarıltırıq bolmazsa | olqarıltırıq bolmaz | bizqarıltırıq bolmazbız | sizqarıltırıq bolmazsız | alaqarıltırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make someone choke (emphatic) | menqarıltmazlıq bolmazma | senqarıltmazlıq bolmazsa | olqarıltmazlıq bolmaz | bizqarıltmazlıq bolmazbız | sizqarıltmazlıq bolmazsız | alaqarıltmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make someone choke | menqarıltırıq bolmasam | senqarıltırıq bolmasang | olqarıltırıq bolmasa | bizqarıltırıq bolmasaq | sizqarıltırıq bolmasağız | alaqarıltırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make someone choke | menqarıltmazlıq bolmasam | senqarıltmazlıq bolmasang | olqarıltmazlıq bolmasa | bizqarıltmazlıq bolmasaq | sizqarıltmazlıq bolmasağız | alaqarıltmazlıq bolmasala |