qartaytırğa
/qartajtɯrʁa/
to age someone, to make someone old, to put years on someone
- qıyın iş zamansız qartaytadı — hard work ages a man before his time
- sağış sarğaytır qatın qartaytır — worry makes one sallow, a wife makes one old
- awruw anı qartaythandı — illness has aged him
Conjugation
Common forms
- qartaytadıhe is aging someone
- qartaytdıhe aged someone
- qartaythandıhe has aged someone
- qartaytırhe will age someone
- qartaytırıqdıhe is going to age someone
- qartayta edihe was aging someone
- qartaytsaif he ages someone
- qartayt!age someone!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is aging someone | menqartaytama | senqartaytasa | olqartaytadı | bizqartaytabız | sizqartaytasız | alaqartaytadıla |
| Present (simple & continuous)he is not aging someone | menqartaytmayma | senqartaytmaysa | olqartaytmaydı | bizqartaytmaybız | sizqartaytmaysız | alaqartaytmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he aging someone? | menqartaytamıma? qartaytamamı? | senqartaytamısa? | olqartaytamıdı? | bizqartaytamıbız? qartaytabızmı? | sizqartaytamısız? | alaqartaytamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he aging someone? | menqartaytmaymıma? qartaytmaymamı? | senqartaytmaymısa? | olqartaytmaymıdı? | bizqartaytmaymıbız? qartaytmaybızmı? | sizqartaytmaymısız? | alaqartaytmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually ages someone | menqartaytıwçanma | senqartaytıwçansa | olqartaytıwçandı | bizqartaytıwçanbız | sizqartaytıwçansız | alaqartaytıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually age someone | menqartaytıwçan tülme | senqartaytıwçan tülse | olqartaytıwçan tüldü | bizqartaytıwçan tülbüz | sizqartaytıwçan tülsüz | alaqartaytıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually age someone? | menqartaytıwçanmıma? qartaytıwçanmamı? | senqartaytıwçanmısa? | olqartaytıwçanmıdı? | bizqartaytıwçanmıbız? qartaytıwçanbızmı? | sizqartaytıwçanmısız? | alaqartaytıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually age someone? | menqartaytıwçan tülmüme? | senqartaytıwçan tülmüse? | olqartaytıwçan tülmüdü? | bizqartaytıwçan tülmübüz? | sizqartaytıwçan tülmüsüz? | alaqartaytıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has aged someone and remains so | olqartaytıbdı | alaqartaytıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he aged someone? | olqartaytıbmıdı? | alaqartaytıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of aging someone | menqartayta turama | senqartayta turasa | olqartayta turadı | bizqartayta turabız | sizqartayta turasız | alaqartayta turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of aging someone | menqartayta turmayma | senqartayta turmaysa | olqartayta turmaydı | bizqartayta turmaybız | sizqartayta turmaysız | alaqartayta turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of aging someone? | menqartayta turamıma? qartayta turamamı? | senqartayta turamısa? | olqartayta turamıdı? | bizqartayta turamıbız? qartayta turabızmı? | sizqartayta turamısız? | alaqartayta turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of aging someone? | menqartayta turmaymıma? qartayta turmaymamı? | senqartayta turmaymısa? | olqartayta turmaymıdı? | bizqartayta turmaymıbız? qartayta turmaybızmı? | sizqartayta turmaymısız? | alaqartayta turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he aged someone | menqartaytdım | senqartaytdıng | olqartaytdı | bizqartaytdıq | sizqartaytdığız | alaqartaytdıla |
| Simple past (definite)he didn't age someone | menqartaytmadım | senqartaytmadıng | olqartaytmadı | bizqartaytmadıq | sizqartaytmadığız | alaqartaytmadıla |
| Simple past (definite)did he age someone? | menqartaytdımmı? | senqartaytdıngmı? | olqartaytdımı? | bizqartaytdıqmı? | sizqartaytdığızmı? | alaqartaytdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he age someone? | menqartaytmadımmı? | senqartaytmadıngmı? | olqartaytmadımı? | bizqartaytmadıqmı? | sizqartaytmadığızmı? | alaqartaytmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has aged someone | menqartaythanma | senqartaythansa | olqartaythandı | bizqartaythanbız | sizqartaythansız | alaqartaythandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't aged someone | menqartaytmağanma | senqartaytmağansa | olqartaytmağandı | bizqartaytmağanbız | sizqartaytmağansız | alaqartaytmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he aged someone? | menqartaythanmıma? qartaythanmamı? | senqartaythanmısa? | olqartaythanmıdı? | bizqartaythanmıbız? qartaythanbızmı? | sizqartaythanmısız? | alaqartaythanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he aged someone? | menqartaytmağanmıma? qartaytmağanmamı? | senqartaytmağanmısa? | olqartaytmağanmıdı? | bizqartaytmağanmıbız? qartaytmağanbızmı? | sizqartaytmağanmısız? | alaqartaytmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will age someone | menqartaytırma | senqartaytırsa | olqartaytır | bizqartaytırbız | sizqartaytırsız | alaqartaytırla |
| Indefinite future (future I)he won't age someone | menqartaytmazma | senqartaytmazsa | olqartaytmaz | bizqartaytmazbız | sizqartaytmazsız | alaqartaytmazla |
| Indefinite future (future I)will he age someone? | menqartaytırmıma? qartaytırmamı? | senqartaytırmısa? | olqartaytırmı? | bizqartaytırmıbız? qartaytırbızmı? | sizqartaytırmısız? | alaqartaytırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he age someone? | menqartaytmazmıma? qartaytmazmamı? | senqartaytmazmısa? | olqartaytmazmı? | bizqartaytmazmıbız? qartaytmazbızmı? | sizqartaytmazmısız? | alaqartaytmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to age someone | menqartaytırıqma | senqartaytırıqsa | olqartaytırıqdı | bizqartaytırıqbız | sizqartaytırıqsız | alaqartaytırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to age someone | menqartaytırıq tülme | senqartaytırıq tülse | olqartaytırıq tüldü | bizqartaytırıq tülbüz | sizqartaytırıq tülsüz | alaqartaytırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to age someone? | menqartaytırıqmıma? qartaytırıqmamı? | senqartaytırıqmısa? | olqartaytırıqmıdı? | bizqartaytırıqmıbız? qartaytırıqbızmı? | sizqartaytırıqmısız? | alaqartaytırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to age someone? | menqartaytırıq tülmüme? | senqartaytırıq tülmüse? | olqartaytırıq tülmüdü? | bizqartaytırıq tülmübüz? | sizqartaytırıq tülmüsüz? | alaqartaytırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had aged someone | menqartaythan edimqartaythanem | senqartaythan edingqartaythaneng | olqartaythan ediqartaythaned | bizqartaythan edikqartaythanek | sizqartaythan edigizqartaythanegiz | alaqartaythan edileqartaythanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't aged someone | menqartaytmağan edimqartaytmağanem | senqartaytmağan edingqartaytmağaneng | olqartaytmağan ediqartaytmağaned | bizqartaytmağan edikqartaytmağanek | sizqartaytmağan edigizqartaytmağanegiz | alaqartaytmağan edileqartaytmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was aging someone | menqartayta edimqartaytaem | senqartayta edingqartaytaeng | olqartayta ediqartaytaed | bizqartayta edikqartaytaek | sizqartayta edigizqartaytaegiz | alaqartayta edileqartaytaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't aging someone | menqartaytmay edimqartaytmayem | senqartaytmay edingqartaytmayeng | olqartaytmay ediqartaytmayed | bizqartaytmay edikqartaytmayek | sizqartaytmay edigizqartaytmayegiz | alaqartaytmay edileqartaytmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to age someone | menqartaytıwçan edimqartaytıwçanem | senqartaytıwçan edingqartaytıwçaneng | olqartaytıwçan ediqartaytıwçaned | bizqartaytıwçan edikqartaytıwçanek | sizqartaytıwçan edigizqartaytıwçanegiz | alaqartaytıwçan edileqartaytıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to age someone | menqartaytıwçan tül edimqartaytıwçan tül em | senqartaytıwçan tül edingqartaytıwçan tül eng | olqartaytıwçan tül ediqartaytıwçan tül ed | bizqartaytıwçan tül edikqartaytıwçan tül ek | sizqartaytıwçan tül edigizqartaytıwçan tül egiz | alaqartaytıwçan tül edileqartaytıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had aged someone and remained so | olqartaytıb edi | alaqartaytıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't aged someone | olqartaytıb tül edi | alaqartaytıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of aging someone | menqartayta tura edimqartayta turaem | senqartayta tura edingqartayta turaeng | olqartayta tura ediqartayta turaed | bizqartayta tura edikqartayta turaek | sizqartayta tura edigizqartayta turaegiz | alaqartayta tura edileqartayta turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of aging someone | menqartayta turmay edimqartayta turmayem | senqartayta turmay edingqartayta turmayeng | olqartayta turmay ediqartayta turmayed | bizqartayta turmay edikqartayta turmayek | sizqartayta turmay edigizqartayta turmayegiz | alaqartayta turmay edileqartayta turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would age someone | menqartaytır edimqartaytır em | senqartaytır edingqartaytır eng | olqartaytır ediqartaytır ed | bizqartaytır edikqartaytır ek | sizqartaytır edigizqartaytır egiz | alaqartaytır edileqartaytır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't age someone | menqartaytmaz edimqartaytmaz em | senqartaytmaz edingqartaytmaz eng | olqartaytmaz ediqartaytmaz ed | bizqartaytmaz edikqartaytmaz ek | sizqartaytmaz edigizqartaytmaz egiz | alaqartaytmaz edileqartaytmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have aged someone | menqartaytırıq edimqartaytırıq em | senqartaytırıq edingqartaytırıq eng | olqartaytırıq ediqartaytırıq ed | bizqartaytırıq edikqartaytırıq ek | sizqartaytırıq edigizqartaytırıq egiz | alaqartaytırıq edileqartaytırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have aged someone | menqartaytırıq tül edimqartaytırıq tül em | senqartaytırıq tül edingqartaytırıq tül eng | olqartaytırıq tül ediqartaytırıq tül ed | bizqartaytırıq tül edikqartaytırıq tül ek | sizqartaytırıq tül edigizqartaytırıq tül egiz | alaqartaytırıq tül edileqartaytırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he ages someone | menqartaytsam | senqartaytsang | olqartaytsa | bizqartaytsaq | sizqartaytsağız | alaqartaytsala |
| Conditionalif he doesn't age someone | menqartaytmasam | senqartaytmasang | olqartaytmasa | bizqartaytmasaq | sizqartaytmasağız | alaqartaytmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is aging someone | menqartayta esem | senqartayta eseng | olqartayta ese | bizqartayta esek | sizqartayta esegiz | alaqartayta esele |
| Conditional, present realif he is not aging someone | menqartaytmay esem | senqartaytmay eseng | olqartaytmay ese | bizqartaytmay esek | sizqartaytmay esegiz | alaqartaytmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he aged someone | menqartaytsam ediqartaytsam ed | senqartaytsang ediqartaytsang ed | olqartaytsa ediqartaytsaed | bizqartaytsaq ediqartaytsaq ed | sizqartaytsağız ediqartaytsağız ed | alaqartaytsala ediqartaytsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't age someone | menqartaytmasam ediqartaytmasam ed | senqartaytmasang ediqartaytmasang ed | olqartaytmasa ediqartaytmasaed | bizqartaytmasaq ediqartaytmasaq ed | sizqartaytmasağız ediqartaytmasağız ed | alaqartaytmasala ediqartaytmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he aged someone | menqartaytdım esem | senqartaytdıng eseng | olqartaytdı ese | bizqartaytdıq esek | sizqartaytdığız esegiz | alaqartaytdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't age someone | menqartaytmadım esem | senqartaytmadıng eseng | olqartaytmadı ese | bizqartaytmadıq esek | sizqartaytmadığız esegiz | alaqartaytmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did age someone (indeed) | menqartaythan esem | senqartaythan eseng | olqartaythan ese | bizqartaythan esek | sizqartaythan esegiz | alaqartaythan esele |
| Conditional, past realif he didn't age someone (indeed) | menqartaytmağan esem | senqartaytmağan eseng | olqartaytmağan ese | bizqartaytmağan esek | sizqartaytmağan esegiz | alaqartaytmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had aged someone | menqartaythan bolsam | senqartaythan bolsang | olqartaythan bolsa | bizqartaythan bolsaq | sizqartaythan bolsağız | alaqartaythan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't aged someone | menqartaytmağan bolsam | senqartaytmağan bolsang | olqartaytmağan bolsa | bizqartaytmağan bolsaq | sizqartaytmağan bolsağız | alaqartaytmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had aged someone | menqartaythan bolsam ediqartaythan bolsam ed | senqartaythan bolsang ediqartaythan bolsang ed | olqartaythan bolsa ediqartaythan bolsaed | bizqartaythan bolsaq ediqartaythan bolsaq ed | sizqartaythan bolsağız ediqartaythan bolsağız ed | alaqartaythan bolsala ediqartaythan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't aged someone | menqartaytmağan bolsam ediqartaytmağan bolsam ed | senqartaytmağan bolsang ediqartaytmağan bolsang ed | olqartaytmağan bolsa ediqartaytmağan bolsaed | bizqartaytmağan bolsaq ediqartaytmağan bolsaq ed | sizqartaytmağan bolsağız ediqartaytmağan bolsağız ed | alaqartaytmağan bolsala ediqartaytmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will age someone | menqartaytır esem | senqartaytır eseng | olqartaytır ese | bizqartaytır esek | sizqartaytır esegiz | alaqartaytır esele |
| Conditional, aoristif he won't age someone | menqartaytmaz esem | senqartaytmaz eseng | olqartaytmaz ese | bizqartaytmaz esek | sizqartaytmaz esegiz | alaqartaytmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to age someone | menqartaytırıq esem | senqartaytırıq eseng | olqartaytırıq ese | bizqartaytırıq esek | sizqartaytırıq esegiz | alaqartaytırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to age someone | menqartaytırıq tül esem | senqartaytırıq tül eseng | olqartaytırıq tül ese | bizqartaytırıq tül esek | sizqartaytırıq tül esegiz | alaqartaytırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to age someone | menqartaytırıq bolsam | senqartaytırıq bolsang | olqartaytırıq bolsa | bizqartaytırıq bolsaq | sizqartaytırıq bolsağız | alaqartaytırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to age someone | menqartaytmazlıq bolsam | senqartaytmazlıq bolsang | olqartaytmazlıq bolsa | bizqartaytmazlıq bolsaq | sizqartaytmazlıq bolsağız | alaqartaytmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qartaytdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be aging someone | menqartayta bolurma | senqartayta bolursa | olqartayta bolur | bizqartayta bolurbuz | sizqartayta bolursuz | alaqartayta bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be aging someone | menqartaytmay bolurma | senqartaytmay bolursa | olqartaytmay bolur | bizqartaytmay bolurbuz | sizqartaytmay bolursuz | alaqartaytmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of aging someone | menqartayta tura bolurma | senqartayta tura bolursa | olqartayta tura bolur | bizqartayta tura bolurbuz | sizqartayta tura bolursuz | alaqartayta tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not aging someone | menqartaytmay tura bolurma | senqartaytmay tura bolursa | olqartaytmay tura bolur | bizqartaytmay tura bolurbuz | sizqartaytmay tura bolursuz | alaqartaytmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have aged someone | menqartaythan bolurma | senqartaythan bolursa | olqartaythan bolur | bizqartaythan bolurbuz | sizqartaythan bolursuz | alaqartaythan bolurla |
| Inference (must have)he must not have aged someone | menqartaytmağan bolurma | senqartaytmağan bolursa | olqartaytmağan bolur | bizqartaytmağan bolurbuz | sizqartaytmağan bolursuz | alaqartaytmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to age someone | menqartaytırıq bolurma | senqartaytırıq bolursa | olqartaytırıq bolur | bizqartaytırıq bolurbuz | sizqartaytırıq bolursuz | alaqartaytırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to age someone | menqartaytmazlıq bolurma | senqartaytmazlıq bolursa | olqartaytmazlıq bolur | bizqartaytmazlıq bolurbuz | sizqartaytmazlıq bolursuz | alaqartaytmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it age someone | menqartaytayım | senqartayt! | olqartaytsın | bizqartaytayıq | sizqartaytığız! | alaqartaytsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not age someone | menqartaytmayım | senqartaytma! | olqartaytmasın | bizqartaytmayıq | sizqartaytmağız! | alaqartaytmasınla |
| Commands & suggestionsshould he age someone? | menqartaytayımmı? | olqartaytsınmı? | bizqartaytayıqmı? | alaqartaytsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not age someone? | menqartaytmayımmı? | olqartaytmasınmı? | bizqartaytmayıqmı? | alaqartaytmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it age someone | senqartaytçı2 | olqartaytsınçı | sizqartaytçığız | alaqartaytsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not age someone | senqartaytmaçı2 | olqartaytmasınçı | sizqartaytmaçığız | alaqartaytmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you age someone | senqartaythınqartaythı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not age someone | senqartaytmağınqartaytmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he aged someone | menqartaythay edim qartaytha edim | senqartaythay eding qartaytha eding | olqartaythay edi qartaytha edi | bizqartaythay edik qartaytha edik | sizqartaythay edigiz qartaytha edigiz | alaqartaythay edile qartaytha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not age someone | menqartaytmağay edim qartaytmağa edim | senqartaytmağay eding qartaytmağa eding | olqartaytmağay edi qartaytmağa edi | bizqartaytmağay edik qartaytmağa edik | sizqartaytmağay edigiz qartaytmağa edigiz | alaqartaytmağay edile qartaytmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to age someone | menqartaytmağa qoyayımqartaytma qoyayım | senqartaytmağa qoy!qartaytma qoy! | olqartaytmağa qoysunqartaytma qoysun | bizqartaytmağa qoyayıqqartaytma qoyayıq | sizqartaytmağa qoyuğuz!qartaytma qoyuğuz! | alaqartaytmağa qoysunlaqartaytma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to age someone | menqartaytmağa qoymayımqartaytma qoymayım | senqartaytmağa qoyma!qartaytma qoyma! | olqartaytmağa qoymasınqartaytma qoymasın | bizqartaytmağa qoymayıqqartaytma qoymayıq | sizqartaytmağa qoymağız!qartaytma qoymağız! | alaqartaytmağa qoymasınlaqartaytma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoyayımmı?qartaytma qoyayımmı? | olqartaytmağa qoysunmu?qartaytma qoysunmu? | bizqartaytmağa qoyayıqmı?qartaytma qoyayıqmı? | alaqartaytmağa qoysunlamı?qartaytma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoymayımmı?qartaytma qoymayımmı? | olqartaytmağa qoymasınmı?qartaytma qoymasınmı? | bizqartaytmağa qoymayıqmı?qartaytma qoymayıqmı? | alaqartaytmağa qoymasınlamı?qartaytma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to age someone | menqartaytmağa qoyamaqartaytma qoyama | senqartaytmağa qoyasaqartaytma qoyasa | olqartaytmağa qoyadıqartaytma qoyadı | bizqartaytmağa qoyabızqartaytma qoyabız | sizqartaytmağa qoyasızqartaytma qoyasız | alaqartaytmağa qoyadılaqartaytma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to age someone | menqartaytmağa qoymaymaqartaytma qoymayma | senqartaytmağa qoymaysaqartaytma qoymaysa | olqartaytmağa qoymaydıqartaytma qoymaydı | bizqartaytmağa qoymaybızqartaytma qoymaybız | sizqartaytmağa qoymaysızqartaytma qoymaysız | alaqartaytmağa qoymaydılaqartaytma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoyamıma?qartaytma qoyamıma? | senqartaytmağa qoyamısa?qartaytma qoyamısa? | olqartaytmağa qoyamıdı?qartaytma qoyamıdı? | bizqartaytmağa qoyamıbız?qartaytma qoyamıbız? | sizqartaytmağa qoyamısız?qartaytma qoyamısız? | alaqartaytmağa qoyamıdıla?qartaytma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoymaymıma?qartaytma qoymaymıma? | senqartaytmağa qoymaymısa?qartaytma qoymaymısa? | olqartaytmağa qoymaymıdı?qartaytma qoymaymıdı? | bizqartaytmağa qoymaymıbız?qartaytma qoymaymıbız? | sizqartaytmağa qoymaymısız?qartaytma qoymaymısız? | alaqartaytmağa qoymaymıdıla?qartaytma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to age someone | menqartaytmağa qoydumqartaytma qoydum | senqartaytmağa qoydungqartaytma qoydung | olqartaytmağa qoyduqartaytma qoydu | bizqartaytmağa qoyduqqartaytma qoyduq | sizqartaytmağa qoyduğuzqartaytma qoyduğuz | alaqartaytmağa qoydulaqartaytma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to age someone | menqartaytmağa qoymadımqartaytma qoymadım | senqartaytmağa qoymadıngqartaytma qoymadıng | olqartaytmağa qoymadıqartaytma qoymadı | bizqartaytmağa qoymadıqqartaytma qoymadıq | sizqartaytmağa qoymadığızqartaytma qoymadığız | alaqartaytmağa qoymadılaqartaytma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoydummu?qartaytma qoydummu? | senqartaytmağa qoydungmu?qartaytma qoydungmu? | olqartaytmağa qoydumu?qartaytma qoydumu? | bizqartaytmağa qoyduqmu?qartaytma qoyduqmu? | sizqartaytmağa qoyduğuzmu?qartaytma qoyduğuzmu? | alaqartaytmağa qoydulamı?qartaytma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to age someone? | menqartaytmağa qoymadımmı?qartaytma qoymadımmı? | senqartaytmağa qoymadıngmı?qartaytma qoymadıngmı? | olqartaytmağa qoymadımı?qartaytma qoymadımı? | bizqartaytmağa qoymadıqmı?qartaytma qoymadıqmı? | sizqartaytmağa qoymadığızmı?qartaytma qoymadığızmı? | alaqartaytmağa qoymadılamı?qartaytma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can age someone | menqartaytalama | senqartaytalasa | olqartaytaladı | bizqartaytalabız | sizqartaytalasız | alaqartaytaladıla |
| Ability — presenthe can't age someone | menqartaytalmayma | senqartaytalmaysa | olqartaytalmaydı | bizqartaytalmaybız | sizqartaytalmaysız | alaqartaytalmaydıla |
| Ability — presentcan he age someone? | menqartaytalamıma? qartaytalamamı? | senqartaytalamısa? | olqartaytalamıdı? | bizqartaytalamıbız? qartaytalabızmı? | sizqartaytalamısız? | alaqartaytalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he age someone? | menqartaytalmaymıma? qartaytalmaymamı? | senqartaytalmaymısa? | olqartaytalmaymıdı? | bizqartaytalmaymıbız? qartaytalmaybızmı? | sizqartaytalmaymısız? | alaqartaytalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can age someone | menqartaytalsam | senqartaytalsang | olqartaytalsa | bizqartaytalsaq | sizqartaytalsağız | alaqartaytalsala |
| Ability — if I can…if he can't age someone | menqartaytalmasam | senqartaytalmasang | olqartaytalmasa | bizqartaytalmasaq | sizqartaytalmasağız | alaqartaytalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to age someone | menqartaytaldım | senqartaytaldıng | olqartaytaldı | bizqartaytaldıq | sizqartaytaldığız | alaqartaytaldıla |
| Ability — simple pasthe could not age someone | menqartaytalmadım | senqartaytalmadıng | olqartaytalmadı | bizqartaytalmadıq | sizqartaytalmadığız | alaqartaytalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to age someone? | menqartaytaldımmı? | senqartaytaldıngmı? | olqartaytaldımı? | bizqartaytaldıqmı? | sizqartaytaldığızmı? | alaqartaytaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he age someone? | menqartaytalmadımmı? | senqartaytalmadıngmı? | olqartaytalmadımı? | bizqartaytalmadıqmı? | sizqartaytalmadığızmı? | alaqartaytalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to age someone | menqartaytalğanma | senqartaytalğansa | olqartaytalğandı | bizqartaytalğanbız | sizqartaytalğansız | alaqartaytalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to age someone | menqartaytalmağanma | senqartaytalmağansa | olqartaytalmağandı | bizqartaytalmağanbız | sizqartaytalmağansız | alaqartaytalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to age someone? | menqartaytalğanmıma? qartaytalğanmamı? | senqartaytalğanmısa? | olqartaytalğanmıdı? | bizqartaytalğanmıbız? qartaytalğanbızmı? | sizqartaytalğanmısız? | alaqartaytalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to age someone? | menqartaytalmağanmıma? qartaytalmağanmamı? | senqartaytalmağanmısa? | olqartaytalmağanmıdı? | bizqartaytalmağanmıbız? qartaytalmağanbızmı? | sizqartaytalmağanmısız? | alaqartaytalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to age someone | menqartaytalğan edimqartaytalğanem | senqartaytalğan edingqartaytalğaneng | olqartaytalğan ediqartaytalğaned | bizqartaytalğan edikqartaytalğanek | sizqartaytalğan edigizqartaytalğanegiz | alaqartaytalğan edileqartaytalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to age someone | menqartaytalmağan edimqartaytalmağanem | senqartaytalmağan edingqartaytalmağaneng | olqartaytalmağan ediqartaytalmağaned | bizqartaytalmağan edikqartaytalmağanek | sizqartaytalmağan edigizqartaytalmağanegiz | alaqartaytalmağan edileqartaytalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could age someone | menqartaytala edimqartaytalaem | senqartaytala edingqartaytalaeng | olqartaytala ediqartaytalaed | bizqartaytala edikqartaytalaek | sizqartaytala edigizqartaytalaegiz | alaqartaytala edileqartaytalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not age someone | menqartaytalmay edimqartaytalmayem | senqartaytalmay edingqartaytalmayeng | olqartaytalmay ediqartaytalmayed | bizqartaytalmay edikqartaytalmayek | sizqartaytalmay edigizqartaytalmayegiz | alaqartaytalmay edileqartaytalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to age someone | menqartaytalırma | senqartaytalırsa | olqartaytalır | bizqartaytalırbız | sizqartaytalırsız | alaqartaytalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to age someone | menqartaytalmazma | senqartaytalmazsa | olqartaytalmaz | bizqartaytalmazbız | sizqartaytalmazsız | alaqartaytalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to age someone? | menqartaytalırmıma? qartaytalırmamı? | senqartaytalırmısa? | olqartaytalırmı? | bizqartaytalırmıbız? qartaytalırbızmı? | sizqartaytalırmısız? | alaqartaytalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to age someone? | menqartaytalmazmıma? qartaytalmazmamı? | senqartaytalmazmısa? | olqartaytalmazmı? | bizqartaytalmazmıbız? qartaytalmazbızmı? | sizqartaytalmazmısız? | alaqartaytalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to age someone | menqartaytallıqma | senqartaytallıqsa | olqartaytallıqdı | bizqartaytallıqbız | sizqartaytallıqsız | alaqartaytallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to age someone | menqartaytallıq tülme | senqartaytallıq tülse | olqartaytallıq tüldü | bizqartaytallıq tülbüz | sizqartaytallıq tülsüz | alaqartaytallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to age someone? | menqartaytallıqmıma? qartaytallıqmamı? | senqartaytallıqmısa? | olqartaytallıqmıdı? | bizqartaytallıqmıbız? qartaytallıqbızmı? | sizqartaytallıqmısız? | alaqartaytallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to age someone? | menqartaytallıq tülmüme? | senqartaytallıq tülmüse? | olqartaytallıq tülmüdü? | bizqartaytallıq tülmübüz? | sizqartaytallıq tülmüsüz? | alaqartaytallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to age someone | menqartaytalır edimqartaytalır em | senqartaytalır edingqartaytalır eng | olqartaytalır ediqartaytalır ed | bizqartaytalır edikqartaytalır ek | sizqartaytalır edigizqartaytalır egiz | alaqartaytalır edileqartaytalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to age someone | menqartaytalmaz edimqartaytalmaz em | senqartaytalmaz edingqartaytalmaz eng | olqartaytalmaz ediqartaytalmaz ed | bizqartaytalmaz edikqartaytalmaz ek | sizqartaytalmaz edigizqartaytalmaz egiz | alaqartaytalmaz edileqartaytalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to age someone | senqartaytalğınqartaytalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to age someone | senqartaytalmağınqartaytalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be aging someone | menqartayta bolmazma | senqartayta bolmazsa | olqartayta bolmaz | bizqartayta bolmazbız | sizqartayta bolmazsız | alaqartayta bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be aging someone (emphatic) | menqartaytmay bolmazma | senqartaytmay bolmazsa | olqartaytmay bolmaz | bizqartaytmay bolmazbız | sizqartaytmay bolmazsız | alaqartaytmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of aging someone | menqartayta tura bolmazma | senqartayta tura bolmazsa | olqartayta tura bolmaz | bizqartayta tura bolmazbız | sizqartayta tura bolmazsız | alaqartayta tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not aging someone (emphatic) | menqartaytmay tura bolmazma | senqartaytmay tura bolmazsa | olqartaytmay tura bolmaz | bizqartaytmay tura bolmazbız | sizqartaytmay tura bolmazsız | alaqartaytmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not aging someone | menqartaytmay turama | senqartaytmay turasa | olqartaytmay turadı | bizqartaytmay turabız | sizqartaytmay turasız | alaqartaytmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not aging someone | menqartaytmay turmayma | senqartaytmay turmaysa | olqartaytmay turmaydı | bizqartaytmay turmaybız | sizqartaytmay turmaysız | alaqartaytmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not aging someone? | menqartaytmay turmaymıma | senqartaytmay turmaymısa | olqartaytmay turmaymıdı | bizqartaytmay turmaymıbız | sizqartaytmay turmaymısız | alaqartaytmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have aged someone | menqartaythan bolmazma | senqartaythan bolmazsa | olqartaythan bolmaz | bizqartaythan bolmazbız | sizqartaythan bolmazsız | alaqartaythan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have aged someone (emphatic) | menqartaytmağan bolmazma | senqartaytmağan bolmazsa | olqartaytmağan bolmaz | bizqartaytmağan bolmazbız | sizqartaytmağan bolmazsız | alaqartaytmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had aged someone | menqartaythan bolmasam | senqartaythan bolmasang | olqartaythan bolmasa | bizqartaythan bolmasaq | sizqartaythan bolmasağız | alaqartaythan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't aged someone | menqartaytmağan bolmasam | senqartaytmağan bolmasang | olqartaytmağan bolmasa | bizqartaytmağan bolmasaq | sizqartaytmağan bolmasağız | alaqartaytmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to age someone | menqartaytırıq bolmazma | senqartaytırıq bolmazsa | olqartaytırıq bolmaz | bizqartaytırıq bolmazbız | sizqartaytırıq bolmazsız | alaqartaytırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to age someone (emphatic) | menqartaytmazlıq bolmazma | senqartaytmazlıq bolmazsa | olqartaytmazlıq bolmaz | bizqartaytmazlıq bolmazbız | sizqartaytmazlıq bolmazsız | alaqartaytmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to age someone | menqartaytırıq bolmasam | senqartaytırıq bolmasang | olqartaytırıq bolmasa | bizqartaytırıq bolmasaq | sizqartaytırıq bolmasağız | alaqartaytırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to age someone | menqartaytmazlıq bolmasam | senqartaytmazlıq bolmasang | olqartaytmazlıq bolmasa | bizqartaytmazlıq bolmasaq | sizqartaytmazlıq bolmasağız | alaqartaytmazlıq bolmasala |