qalqarğa
/qalqarʁa/
1. to soar, to glide, to hover, to fly high
- quş kökde qalqadı — the eagle soars in the sky
- quşla qalqıb turadıla — the eagles are gliding
- qalqğan quş — a soaring eagle
2. to float on the surface, to rise to the top, to come up
- şorpanı jawu başına qalqıb turadı — the fat floats on the surface of the soup
- ölük balıq başına qalqdı — the dead fish floated to the surface
- ağaç suwdan qalqadı — wood floats on water
3. to swell up, to stand out (of veins)
- açıwdan boyun bezleri qalqıb qaldıla — the veins on his neck swelled with anger
- tamırları qalqadıla — his veins stand out
- qolları qalqağandıla — his hands have swollen up
Conjugation
Common forms
- qalqadıhe is soaring
- qalqdıhe soared
- qalqğandıhe has soared
- qalqarhe will soar
- qalqarıqdıhe is going to soar
- qalqa edihe was soaring
- qalqsaif he soars
- qalq!soar!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is soaring | menqalqama | senqalqasa | olqalqadı | bizqalqabız | sizqalqasız | alaqalqadıla |
| Present (simple & continuous)he is not soaring | menqalqmayma | senqalqmaysa | olqalqmaydı | bizqalqmaybız | sizqalqmaysız | alaqalqmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he soaring? | menqalqamıma? qalqamamı? | senqalqamısa? | olqalqamıdı? | bizqalqamıbız? qalqabızmı? | sizqalqamısız? | alaqalqamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he soaring? | menqalqmaymıma? qalqmaymamı? | senqalqmaymısa? | olqalqmaymıdı? | bizqalqmaymıbız? qalqmaybızmı? | sizqalqmaymısız? | alaqalqmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually soars | menqalqıwçanma | senqalqıwçansa | olqalqıwçandı | bizqalqıwçanbız | sizqalqıwçansız | alaqalqıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually soar | menqalqıwçan tülme | senqalqıwçan tülse | olqalqıwçan tüldü | bizqalqıwçan tülbüz | sizqalqıwçan tülsüz | alaqalqıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually soar? | menqalqıwçanmıma? qalqıwçanmamı? | senqalqıwçanmısa? | olqalqıwçanmıdı? | bizqalqıwçanmıbız? qalqıwçanbızmı? | sizqalqıwçanmısız? | alaqalqıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually soar? | menqalqıwçan tülmüme? | senqalqıwçan tülmüse? | olqalqıwçan tülmüdü? | bizqalqıwçan tülmübüz? | sizqalqıwçan tülmüsüz? | alaqalqıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has soared and remains so | olqalqıbdı | alaqalqıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he soared? | olqalqıbmıdı? | alaqalqıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of soaring | menqalqa turama | senqalqa turasa | olqalqa turadı | bizqalqa turabız | sizqalqa turasız | alaqalqa turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of soaring | menqalqa turmayma | senqalqa turmaysa | olqalqa turmaydı | bizqalqa turmaybız | sizqalqa turmaysız | alaqalqa turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of soaring? | menqalqa turamıma? qalqa turamamı? | senqalqa turamısa? | olqalqa turamıdı? | bizqalqa turamıbız? qalqa turabızmı? | sizqalqa turamısız? | alaqalqa turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of soaring? | menqalqa turmaymıma? qalqa turmaymamı? | senqalqa turmaymısa? | olqalqa turmaymıdı? | bizqalqa turmaymıbız? qalqa turmaybızmı? | sizqalqa turmaymısız? | alaqalqa turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he soared | menqalqdım | senqalqdıng | olqalqdı | bizqalqdıq | sizqalqdığız | alaqalqdıla |
| Simple past (definite)he didn't soar | menqalqmadım | senqalqmadıng | olqalqmadı | bizqalqmadıq | sizqalqmadığız | alaqalqmadıla |
| Simple past (definite)did he soar? | menqalqdımmı? | senqalqdıngmı? | olqalqdımı? | bizqalqdıqmı? | sizqalqdığızmı? | alaqalqdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he soar? | menqalqmadımmı? | senqalqmadıngmı? | olqalqmadımı? | bizqalqmadıqmı? | sizqalqmadığızmı? | alaqalqmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has soared | menqalqğanma | senqalqğansa | olqalqğandı | bizqalqğanbız | sizqalqğansız | alaqalqğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't soared | menqalqmağanma | senqalqmağansa | olqalqmağandı | bizqalqmağanbız | sizqalqmağansız | alaqalqmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he soared? | menqalqğanmıma? qalqğanmamı? | senqalqğanmısa? | olqalqğanmıdı? | bizqalqğanmıbız? qalqğanbızmı? | sizqalqğanmısız? | alaqalqğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he soared? | menqalqmağanmıma? qalqmağanmamı? | senqalqmağanmısa? | olqalqmağanmıdı? | bizqalqmağanmıbız? qalqmağanbızmı? | sizqalqmağanmısız? | alaqalqmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will soar | menqalqarma | senqalqarsa | olqalqar | bizqalqarbız | sizqalqarsız | alaqalqarla |
| Indefinite future (future I)he won't soar | menqalqmazma | senqalqmazsa | olqalqmaz | bizqalqmazbız | sizqalqmazsız | alaqalqmazla |
| Indefinite future (future I)will he soar? | menqalqarmıma? qalqarmamı? | senqalqarmısa? | olqalqarmı? | bizqalqarmıbız? qalqarbızmı? | sizqalqarmısız? | alaqalqarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he soar? | menqalqmazmıma? qalqmazmamı? | senqalqmazmısa? | olqalqmazmı? | bizqalqmazmıbız? qalqmazbızmı? | sizqalqmazmısız? | alaqalqmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to soar | menqalqarıqma | senqalqarıqsa | olqalqarıqdı | bizqalqarıqbız | sizqalqarıqsız | alaqalqarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to soar | menqalqarıq tülme | senqalqarıq tülse | olqalqarıq tüldü | bizqalqarıq tülbüz | sizqalqarıq tülsüz | alaqalqarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to soar? | menqalqarıqmıma? qalqarıqmamı? | senqalqarıqmısa? | olqalqarıqmıdı? | bizqalqarıqmıbız? qalqarıqbızmı? | sizqalqarıqmısız? | alaqalqarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to soar? | menqalqarıq tülmüme? | senqalqarıq tülmüse? | olqalqarıq tülmüdü? | bizqalqarıq tülmübüz? | sizqalqarıq tülmüsüz? | alaqalqarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had soared | menqalqğan edimqalqğanem | senqalqğan edingqalqğaneng | olqalqğan ediqalqğaned | bizqalqğan edikqalqğanek | sizqalqğan edigizqalqğanegiz | alaqalqğan edileqalqğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't soared | menqalqmağan edimqalqmağanem | senqalqmağan edingqalqmağaneng | olqalqmağan ediqalqmağaned | bizqalqmağan edikqalqmağanek | sizqalqmağan edigizqalqmağanegiz | alaqalqmağan edileqalqmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was soaring | menqalqa edimqalqaem | senqalqa edingqalqaeng | olqalqa ediqalqaed | bizqalqa edikqalqaek | sizqalqa edigizqalqaegiz | alaqalqa edileqalqaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't soaring | menqalqmay edimqalqmayem | senqalqmay edingqalqmayeng | olqalqmay ediqalqmayed | bizqalqmay edikqalqmayek | sizqalqmay edigizqalqmayegiz | alaqalqmay edileqalqmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to soar | menqalqıwçan edimqalqıwçanem | senqalqıwçan edingqalqıwçaneng | olqalqıwçan ediqalqıwçaned | bizqalqıwçan edikqalqıwçanek | sizqalqıwçan edigizqalqıwçanegiz | alaqalqıwçan edileqalqıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to soar | menqalqıwçan tül edimqalqıwçan tül em | senqalqıwçan tül edingqalqıwçan tül eng | olqalqıwçan tül ediqalqıwçan tül ed | bizqalqıwçan tül edikqalqıwçan tül ek | sizqalqıwçan tül edigizqalqıwçan tül egiz | alaqalqıwçan tül edileqalqıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had soared and remained so | olqalqıb edi | alaqalqıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't soared | olqalqıb tül edi | alaqalqıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of soaring | menqalqa tura edimqalqa turaem | senqalqa tura edingqalqa turaeng | olqalqa tura ediqalqa turaed | bizqalqa tura edikqalqa turaek | sizqalqa tura edigizqalqa turaegiz | alaqalqa tura edileqalqa turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of soaring | menqalqa turmay edimqalqa turmayem | senqalqa turmay edingqalqa turmayeng | olqalqa turmay ediqalqa turmayed | bizqalqa turmay edikqalqa turmayek | sizqalqa turmay edigizqalqa turmayegiz | alaqalqa turmay edileqalqa turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would soar | menqalqar edimqalqar em | senqalqar edingqalqar eng | olqalqar ediqalqar ed | bizqalqar edikqalqar ek | sizqalqar edigizqalqar egiz | alaqalqar edileqalqar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't soar | menqalqmaz edimqalqmaz em | senqalqmaz edingqalqmaz eng | olqalqmaz ediqalqmaz ed | bizqalqmaz edikqalqmaz ek | sizqalqmaz edigizqalqmaz egiz | alaqalqmaz edileqalqmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have soared | menqalqarıq edimqalqarıq em | senqalqarıq edingqalqarıq eng | olqalqarıq ediqalqarıq ed | bizqalqarıq edikqalqarıq ek | sizqalqarıq edigizqalqarıq egiz | alaqalqarıq edileqalqarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have soared | menqalqarıq tül edimqalqarıq tül em | senqalqarıq tül edingqalqarıq tül eng | olqalqarıq tül ediqalqarıq tül ed | bizqalqarıq tül edikqalqarıq tül ek | sizqalqarıq tül edigizqalqarıq tül egiz | alaqalqarıq tül edileqalqarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he soars | menqalqsam | senqalqsang | olqalqsa | bizqalqsaq | sizqalqsağız | alaqalqsala |
| Conditionalif he doesn't soar | menqalqmasam | senqalqmasang | olqalqmasa | bizqalqmasaq | sizqalqmasağız | alaqalqmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is soaring | menqalqa esem | senqalqa eseng | olqalqa ese | bizqalqa esek | sizqalqa esegiz | alaqalqa esele |
| Conditional, present realif he is not soaring | menqalqmay esem | senqalqmay eseng | olqalqmay ese | bizqalqmay esek | sizqalqmay esegiz | alaqalqmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he soared | menqalqsam ediqalqsam ed | senqalqsang ediqalqsang ed | olqalqsa ediqalqsaed | bizqalqsaq ediqalqsaq ed | sizqalqsağız ediqalqsağız ed | alaqalqsala ediqalqsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't soar | menqalqmasam ediqalqmasam ed | senqalqmasang ediqalqmasang ed | olqalqmasa ediqalqmasaed | bizqalqmasaq ediqalqmasaq ed | sizqalqmasağız ediqalqmasağız ed | alaqalqmasala ediqalqmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he soared | menqalqdım esem | senqalqdıng eseng | olqalqdı ese | bizqalqdıq esek | sizqalqdığız esegiz | alaqalqdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't soar | menqalqmadım esem | senqalqmadıng eseng | olqalqmadı ese | bizqalqmadıq esek | sizqalqmadığız esegiz | alaqalqmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did soar (indeed) | menqalqğan esem | senqalqğan eseng | olqalqğan ese | bizqalqğan esek | sizqalqğan esegiz | alaqalqğan esele |
| Conditional, past realif he didn't soar (indeed) | menqalqmağan esem | senqalqmağan eseng | olqalqmağan ese | bizqalqmağan esek | sizqalqmağan esegiz | alaqalqmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had soared | menqalqğan bolsam | senqalqğan bolsang | olqalqğan bolsa | bizqalqğan bolsaq | sizqalqğan bolsağız | alaqalqğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't soared | menqalqmağan bolsam | senqalqmağan bolsang | olqalqmağan bolsa | bizqalqmağan bolsaq | sizqalqmağan bolsağız | alaqalqmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had soared | menqalqğan bolsam ediqalqğan bolsam ed | senqalqğan bolsang ediqalqğan bolsang ed | olqalqğan bolsa ediqalqğan bolsaed | bizqalqğan bolsaq ediqalqğan bolsaq ed | sizqalqğan bolsağız ediqalqğan bolsağız ed | alaqalqğan bolsala ediqalqğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't soared | menqalqmağan bolsam ediqalqmağan bolsam ed | senqalqmağan bolsang ediqalqmağan bolsang ed | olqalqmağan bolsa ediqalqmağan bolsaed | bizqalqmağan bolsaq ediqalqmağan bolsaq ed | sizqalqmağan bolsağız ediqalqmağan bolsağız ed | alaqalqmağan bolsala ediqalqmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will soar | menqalqar esem | senqalqar eseng | olqalqar ese | bizqalqar esek | sizqalqar esegiz | alaqalqar esele |
| Conditional, aoristif he won't soar | menqalqmaz esem | senqalqmaz eseng | olqalqmaz ese | bizqalqmaz esek | sizqalqmaz esegiz | alaqalqmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to soar | menqalqarıq esem | senqalqarıq eseng | olqalqarıq ese | bizqalqarıq esek | sizqalqarıq esegiz | alaqalqarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to soar | menqalqarıq tül esem | senqalqarıq tül eseng | olqalqarıq tül ese | bizqalqarıq tül esek | sizqalqarıq tül esegiz | alaqalqarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to soar | menqalqarıq bolsam | senqalqarıq bolsang | olqalqarıq bolsa | bizqalqarıq bolsaq | sizqalqarıq bolsağız | alaqalqarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to soar | menqalqmazlıq bolsam | senqalqmazlıq bolsang | olqalqmazlıq bolsa | bizqalqmazlıq bolsaq | sizqalqmazlıq bolsağız | alaqalqmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qalqdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be soaring | menqalqa bolurma | senqalqa bolursa | olqalqa bolur | bizqalqa bolurbuz | sizqalqa bolursuz | alaqalqa bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be soaring | menqalqmay bolurma | senqalqmay bolursa | olqalqmay bolur | bizqalqmay bolurbuz | sizqalqmay bolursuz | alaqalqmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of soaring | menqalqa tura bolurma | senqalqa tura bolursa | olqalqa tura bolur | bizqalqa tura bolurbuz | sizqalqa tura bolursuz | alaqalqa tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not soaring | menqalqmay tura bolurma | senqalqmay tura bolursa | olqalqmay tura bolur | bizqalqmay tura bolurbuz | sizqalqmay tura bolursuz | alaqalqmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have soared | menqalqğan bolurma | senqalqğan bolursa | olqalqğan bolur | bizqalqğan bolurbuz | sizqalqğan bolursuz | alaqalqğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have soared | menqalqmağan bolurma | senqalqmağan bolursa | olqalqmağan bolur | bizqalqmağan bolurbuz | sizqalqmağan bolursuz | alaqalqmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to soar | menqalqarıq bolurma | senqalqarıq bolursa | olqalqarıq bolur | bizqalqarıq bolurbuz | sizqalqarıq bolursuz | alaqalqarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to soar | menqalqmazlıq bolurma | senqalqmazlıq bolursa | olqalqmazlıq bolur | bizqalqmazlıq bolurbuz | sizqalqmazlıq bolursuz | alaqalqmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it soar | menqalqayım | senqalq! | olqalqsın | bizqalqayıq | sizqalqığız! | alaqalqsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not soar | menqalqmayım | senqalqma! | olqalqmasın | bizqalqmayıq | sizqalqmağız! | alaqalqmasınla |
| Commands & suggestionsshould he soar? | menqalqayımmı? | olqalqsınmı? | bizqalqayıqmı? | alaqalqsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not soar? | menqalqmayımmı? | olqalqmasınmı? | bizqalqmayıqmı? | alaqalqmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it soar | senqalqçı2 | olqalqsınçı | sizqalqçığız | alaqalqsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not soar | senqalqmaçı2 | olqalqmasınçı | sizqalqmaçığız | alaqalqmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you soar | senqalqğınqalqğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not soar | senqalqmağınqalqmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he soared | menqalqğay edim qalqğa edim | senqalqğay eding qalqğa eding | olqalqğay edi qalqğa edi | bizqalqğay edik qalqğa edik | sizqalqğay edigiz qalqğa edigiz | alaqalqğay edile qalqğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not soar | menqalqmağay edim qalqmağa edim | senqalqmağay eding qalqmağa eding | olqalqmağay edi qalqmağa edi | bizqalqmağay edik qalqmağa edik | sizqalqmağay edigiz qalqmağa edigiz | alaqalqmağay edile qalqmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to soar | menqalqmağa qoyayımqalqma qoyayım | senqalqmağa qoy!qalqma qoy! | olqalqmağa qoysunqalqma qoysun | bizqalqmağa qoyayıqqalqma qoyayıq | sizqalqmağa qoyuğuz!qalqma qoyuğuz! | alaqalqmağa qoysunlaqalqma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to soar | menqalqmağa qoymayımqalqma qoymayım | senqalqmağa qoyma!qalqma qoyma! | olqalqmağa qoymasınqalqma qoymasın | bizqalqmağa qoymayıqqalqma qoymayıq | sizqalqmağa qoymağız!qalqma qoymağız! | alaqalqmağa qoymasınlaqalqma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to soar? | menqalqmağa qoyayımmı?qalqma qoyayımmı? | olqalqmağa qoysunmu?qalqma qoysunmu? | bizqalqmağa qoyayıqmı?qalqma qoyayıqmı? | alaqalqmağa qoysunlamı?qalqma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to soar? | menqalqmağa qoymayımmı?qalqma qoymayımmı? | olqalqmağa qoymasınmı?qalqma qoymasınmı? | bizqalqmağa qoymayıqmı?qalqma qoymayıqmı? | alaqalqmağa qoymasınlamı?qalqma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to soar | menqalqmağa qoyamaqalqma qoyama | senqalqmağa qoyasaqalqma qoyasa | olqalqmağa qoyadıqalqma qoyadı | bizqalqmağa qoyabızqalqma qoyabız | sizqalqmağa qoyasızqalqma qoyasız | alaqalqmağa qoyadılaqalqma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to soar | menqalqmağa qoymaymaqalqma qoymayma | senqalqmağa qoymaysaqalqma qoymaysa | olqalqmağa qoymaydıqalqma qoymaydı | bizqalqmağa qoymaybızqalqma qoymaybız | sizqalqmağa qoymaysızqalqma qoymaysız | alaqalqmağa qoymaydılaqalqma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to soar? | menqalqmağa qoyamıma?qalqma qoyamıma? | senqalqmağa qoyamısa?qalqma qoyamısa? | olqalqmağa qoyamıdı?qalqma qoyamıdı? | bizqalqmağa qoyamıbız?qalqma qoyamıbız? | sizqalqmağa qoyamısız?qalqma qoyamısız? | alaqalqmağa qoyamıdıla?qalqma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to soar? | menqalqmağa qoymaymıma?qalqma qoymaymıma? | senqalqmağa qoymaymısa?qalqma qoymaymısa? | olqalqmağa qoymaymıdı?qalqma qoymaymıdı? | bizqalqmağa qoymaymıbız?qalqma qoymaymıbız? | sizqalqmağa qoymaymısız?qalqma qoymaymısız? | alaqalqmağa qoymaymıdıla?qalqma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to soar | menqalqmağa qoydumqalqma qoydum | senqalqmağa qoydungqalqma qoydung | olqalqmağa qoyduqalqma qoydu | bizqalqmağa qoyduqqalqma qoyduq | sizqalqmağa qoyduğuzqalqma qoyduğuz | alaqalqmağa qoydulaqalqma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to soar | menqalqmağa qoymadımqalqma qoymadım | senqalqmağa qoymadıngqalqma qoymadıng | olqalqmağa qoymadıqalqma qoymadı | bizqalqmağa qoymadıqqalqma qoymadıq | sizqalqmağa qoymadığızqalqma qoymadığız | alaqalqmağa qoymadılaqalqma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to soar? | menqalqmağa qoydummu?qalqma qoydummu? | senqalqmağa qoydungmu?qalqma qoydungmu? | olqalqmağa qoydumu?qalqma qoydumu? | bizqalqmağa qoyduqmu?qalqma qoyduqmu? | sizqalqmağa qoyduğuzmu?qalqma qoyduğuzmu? | alaqalqmağa qoydulamı?qalqma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to soar? | menqalqmağa qoymadımmı?qalqma qoymadımmı? | senqalqmağa qoymadıngmı?qalqma qoymadıngmı? | olqalqmağa qoymadımı?qalqma qoymadımı? | bizqalqmağa qoymadıqmı?qalqma qoymadıqmı? | sizqalqmağa qoymadığızmı?qalqma qoymadığızmı? | alaqalqmağa qoymadılamı?qalqma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can soar | menqalqalama | senqalqalasa | olqalqaladı | bizqalqalabız | sizqalqalasız | alaqalqaladıla |
| Ability — presenthe can't soar | menqalqalmayma | senqalqalmaysa | olqalqalmaydı | bizqalqalmaybız | sizqalqalmaysız | alaqalqalmaydıla |
| Ability — presentcan he soar? | menqalqalamıma? qalqalamamı? | senqalqalamısa? | olqalqalamıdı? | bizqalqalamıbız? qalqalabızmı? | sizqalqalamısız? | alaqalqalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he soar? | menqalqalmaymıma? qalqalmaymamı? | senqalqalmaymısa? | olqalqalmaymıdı? | bizqalqalmaymıbız? qalqalmaybızmı? | sizqalqalmaymısız? | alaqalqalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can soar | menqalqalsam | senqalqalsang | olqalqalsa | bizqalqalsaq | sizqalqalsağız | alaqalqalsala |
| Ability — if I can…if he can't soar | menqalqalmasam | senqalqalmasang | olqalqalmasa | bizqalqalmasaq | sizqalqalmasağız | alaqalqalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to soar | menqalqaldım | senqalqaldıng | olqalqaldı | bizqalqaldıq | sizqalqaldığız | alaqalqaldıla |
| Ability — simple pasthe could not soar | menqalqalmadım | senqalqalmadıng | olqalqalmadı | bizqalqalmadıq | sizqalqalmadığız | alaqalqalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to soar? | menqalqaldımmı? | senqalqaldıngmı? | olqalqaldımı? | bizqalqaldıqmı? | sizqalqaldığızmı? | alaqalqaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he soar? | menqalqalmadımmı? | senqalqalmadıngmı? | olqalqalmadımı? | bizqalqalmadıqmı? | sizqalqalmadığızmı? | alaqalqalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to soar | menqalqalğanma | senqalqalğansa | olqalqalğandı | bizqalqalğanbız | sizqalqalğansız | alaqalqalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to soar | menqalqalmağanma | senqalqalmağansa | olqalqalmağandı | bizqalqalmağanbız | sizqalqalmağansız | alaqalqalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to soar? | menqalqalğanmıma? qalqalğanmamı? | senqalqalğanmısa? | olqalqalğanmıdı? | bizqalqalğanmıbız? qalqalğanbızmı? | sizqalqalğanmısız? | alaqalqalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to soar? | menqalqalmağanmıma? qalqalmağanmamı? | senqalqalmağanmısa? | olqalqalmağanmıdı? | bizqalqalmağanmıbız? qalqalmağanbızmı? | sizqalqalmağanmısız? | alaqalqalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to soar | menqalqalğan edimqalqalğanem | senqalqalğan edingqalqalğaneng | olqalqalğan ediqalqalğaned | bizqalqalğan edikqalqalğanek | sizqalqalğan edigizqalqalğanegiz | alaqalqalğan edileqalqalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to soar | menqalqalmağan edimqalqalmağanem | senqalqalmağan edingqalqalmağaneng | olqalqalmağan ediqalqalmağaned | bizqalqalmağan edikqalqalmağanek | sizqalqalmağan edigizqalqalmağanegiz | alaqalqalmağan edileqalqalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could soar | menqalqala edimqalqalaem | senqalqala edingqalqalaeng | olqalqala ediqalqalaed | bizqalqala edikqalqalaek | sizqalqala edigizqalqalaegiz | alaqalqala edileqalqalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not soar | menqalqalmay edimqalqalmayem | senqalqalmay edingqalqalmayeng | olqalqalmay ediqalqalmayed | bizqalqalmay edikqalqalmayek | sizqalqalmay edigizqalqalmayegiz | alaqalqalmay edileqalqalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to soar | menqalqalırma | senqalqalırsa | olqalqalır | bizqalqalırbız | sizqalqalırsız | alaqalqalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to soar | menqalqalmazma | senqalqalmazsa | olqalqalmaz | bizqalqalmazbız | sizqalqalmazsız | alaqalqalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to soar? | menqalqalırmıma? qalqalırmamı? | senqalqalırmısa? | olqalqalırmı? | bizqalqalırmıbız? qalqalırbızmı? | sizqalqalırmısız? | alaqalqalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to soar? | menqalqalmazmıma? qalqalmazmamı? | senqalqalmazmısa? | olqalqalmazmı? | bizqalqalmazmıbız? qalqalmazbızmı? | sizqalqalmazmısız? | alaqalqalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to soar | menqalqallıqma | senqalqallıqsa | olqalqallıqdı | bizqalqallıqbız | sizqalqallıqsız | alaqalqallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to soar | menqalqallıq tülme | senqalqallıq tülse | olqalqallıq tüldü | bizqalqallıq tülbüz | sizqalqallıq tülsüz | alaqalqallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to soar? | menqalqallıqmıma? qalqallıqmamı? | senqalqallıqmısa? | olqalqallıqmıdı? | bizqalqallıqmıbız? qalqallıqbızmı? | sizqalqallıqmısız? | alaqalqallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to soar? | menqalqallıq tülmüme? | senqalqallıq tülmüse? | olqalqallıq tülmüdü? | bizqalqallıq tülmübüz? | sizqalqallıq tülmüsüz? | alaqalqallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to soar | menqalqalır edimqalqalır em | senqalqalır edingqalqalır eng | olqalqalır ediqalqalır ed | bizqalqalır edikqalqalır ek | sizqalqalır edigizqalqalır egiz | alaqalqalır edileqalqalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to soar | menqalqalmaz edimqalqalmaz em | senqalqalmaz edingqalqalmaz eng | olqalqalmaz ediqalqalmaz ed | bizqalqalmaz edikqalqalmaz ek | sizqalqalmaz edigizqalqalmaz egiz | alaqalqalmaz edileqalqalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to soar | senqalqalğınqalqalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to soar | senqalqalmağınqalqalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be soaring | menqalqa bolmazma | senqalqa bolmazsa | olqalqa bolmaz | bizqalqa bolmazbız | sizqalqa bolmazsız | alaqalqa bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be soaring (emphatic) | menqalqmay bolmazma | senqalqmay bolmazsa | olqalqmay bolmaz | bizqalqmay bolmazbız | sizqalqmay bolmazsız | alaqalqmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of soaring | menqalqa tura bolmazma | senqalqa tura bolmazsa | olqalqa tura bolmaz | bizqalqa tura bolmazbız | sizqalqa tura bolmazsız | alaqalqa tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not soaring (emphatic) | menqalqmay tura bolmazma | senqalqmay tura bolmazsa | olqalqmay tura bolmaz | bizqalqmay tura bolmazbız | sizqalqmay tura bolmazsız | alaqalqmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not soaring | menqalqmay turama | senqalqmay turasa | olqalqmay turadı | bizqalqmay turabız | sizqalqmay turasız | alaqalqmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not soaring | menqalqmay turmayma | senqalqmay turmaysa | olqalqmay turmaydı | bizqalqmay turmaybız | sizqalqmay turmaysız | alaqalqmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not soaring? | menqalqmay turmaymıma | senqalqmay turmaymısa | olqalqmay turmaymıdı | bizqalqmay turmaymıbız | sizqalqmay turmaymısız | alaqalqmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have soared | menqalqğan bolmazma | senqalqğan bolmazsa | olqalqğan bolmaz | bizqalqğan bolmazbız | sizqalqğan bolmazsız | alaqalqğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have soared (emphatic) | menqalqmağan bolmazma | senqalqmağan bolmazsa | olqalqmağan bolmaz | bizqalqmağan bolmazbız | sizqalqmağan bolmazsız | alaqalqmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had soared | menqalqğan bolmasam | senqalqğan bolmasang | olqalqğan bolmasa | bizqalqğan bolmasaq | sizqalqğan bolmasağız | alaqalqğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't soared | menqalqmağan bolmasam | senqalqmağan bolmasang | olqalqmağan bolmasa | bizqalqmağan bolmasaq | sizqalqmağan bolmasağız | alaqalqmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to soar | menqalqarıq bolmazma | senqalqarıq bolmazsa | olqalqarıq bolmaz | bizqalqarıq bolmazbız | sizqalqarıq bolmazsız | alaqalqarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to soar (emphatic) | menqalqmazlıq bolmazma | senqalqmazlıq bolmazsa | olqalqmazlıq bolmaz | bizqalqmazlıq bolmazbız | sizqalqmazlıq bolmazsız | alaqalqmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to soar | menqalqarıq bolmasam | senqalqarıq bolmasang | olqalqarıq bolmasa | bizqalqarıq bolmasaq | sizqalqarıq bolmasağız | alaqalqarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to soar | menqalqmazlıq bolmasam | senqalqmazlıq bolmasang | olqalqmazlıq bolmasa | bizqalqmazlıq bolmasaq | sizqalqmazlıq bolmasağız | alaqalqmazlıq bolmasala |