qıyılırğa
/qɯjɯlɯrʁa/
1. to be sharpened, to be pointed (of a pencil)
- qalamla qıyılğandıla — the pencils are sharpened
- qalam qıyılğandı — the pencil has been sharpened
- ağaçnı uçu qıyılğandı — the end of the log has been sharpened
2. to be plucked thin (of eyebrows)
- qaşları qıyılğandıla — her eyebrows have been plucked
- qaşı qıyıldı — her eyebrow was thinned
- qıyılğan qaşla — plucked eyebrows
3. to be cut out, to be shaped in a curve (of a neckline)
- kölekni boyunu qıyılğandı — the neck of the shirt has been cut out
- bıstır qıyıldı — the cloth was cut out
- boyunu keng qıyılğandı — the neckline is cut wide
4. to give way, to be drained of strength (of the legs)
- butlarım qıyıldıla — my legs gave way
- borbaylarım qıyıldıla — my strength has drained away
- sanlarım qıyıldıla — my limbs have gone weak
Conjugation
Common forms
- qıyıladıhe is being sharpened
- qıyıldıhe was sharpened
- qıyılğandıhe has been sharpened
- qıyılırhe will be sharpened
- qıyıllıqdıhe is going to be sharpened
- qıyıla edihe was being sharpened
- qıyılsaif he is sharpened
- qıyıl!be sharpened!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being sharpened | menqıyılama | senqıyılasa | olqıyıladı | bizqıyılabız | sizqıyılasız | alaqıyıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being sharpened | menqıyılmayma | senqıyılmaysa | olqıyılmaydı | bizqıyılmaybız | sizqıyılmaysız | alaqıyılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being sharpened? | menqıyılamıma? qıyılamamı? | senqıyılamısa? | olqıyılamıdı? | bizqıyılamıbız? qıyılabızmı? | sizqıyılamısız? | alaqıyılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being sharpened? | menqıyılmaymıma? qıyılmaymamı? | senqıyılmaymısa? | olqıyılmaymıdı? | bizqıyılmaymıbız? qıyılmaybızmı? | sizqıyılmaymısız? | alaqıyılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually sharpened | menqıyılıwçanma | senqıyılıwçansa | olqıyılıwçandı | bizqıyılıwçanbız | sizqıyılıwçansız | alaqıyılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually sharpened | menqıyılıwçan tülme | senqıyılıwçan tülse | olqıyılıwçan tüldü | bizqıyılıwçan tülbüz | sizqıyılıwçan tülsüz | alaqıyılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually sharpened? | menqıyılıwçanmıma? qıyılıwçanmamı? | senqıyılıwçanmısa? | olqıyılıwçanmıdı? | bizqıyılıwçanmıbız? qıyılıwçanbızmı? | sizqıyılıwçanmısız? | alaqıyılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually sharpened? | menqıyılıwçan tülmüme? | senqıyılıwçan tülmüse? | olqıyılıwçan tülmüdü? | bizqıyılıwçan tülmübüz? | sizqıyılıwçan tülmüsüz? | alaqıyılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been sharpened and remains so | olqıyılıbdı | alaqıyılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been sharpened? | olqıyılıbmıdı? | alaqıyılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being sharpened | menqıyıla turama | senqıyıla turasa | olqıyıla turadı | bizqıyıla turabız | sizqıyıla turasız | alaqıyıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being sharpened | menqıyıla turmayma | senqıyıla turmaysa | olqıyıla turmaydı | bizqıyıla turmaybız | sizqıyıla turmaysız | alaqıyıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being sharpened? | menqıyıla turamıma? qıyıla turamamı? | senqıyıla turamısa? | olqıyıla turamıdı? | bizqıyıla turamıbız? qıyıla turabızmı? | sizqıyıla turamısız? | alaqıyıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being sharpened? | menqıyıla turmaymıma? qıyıla turmaymamı? | senqıyıla turmaymısa? | olqıyıla turmaymıdı? | bizqıyıla turmaymıbız? qıyıla turmaybızmı? | sizqıyıla turmaymısız? | alaqıyıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was sharpened | menqıyıldım | senqıyıldıng | olqıyıldı | bizqıyıldıq | sizqıyıldığız | alaqıyıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't sharpened | menqıyılmadım | senqıyılmadıng | olqıyılmadı | bizqıyılmadıq | sizqıyılmadığız | alaqıyılmadıla |
| Simple past (definite)was he sharpened? | menqıyıldımmı? | senqıyıldıngmı? | olqıyıldımı? | bizqıyıldıqmı? | sizqıyıldığızmı? | alaqıyıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he sharpened? | menqıyılmadımmı? | senqıyılmadıngmı? | olqıyılmadımı? | bizqıyılmadıqmı? | sizqıyılmadığızmı? | alaqıyılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been sharpened | menqıyılğanma | senqıyılğansa | olqıyılğandı | bizqıyılğanbız | sizqıyılğansız | alaqıyılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been sharpened | menqıyılmağanma | senqıyılmağansa | olqıyılmağandı | bizqıyılmağanbız | sizqıyılmağansız | alaqıyılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been sharpened? | menqıyılğanmıma? qıyılğanmamı? | senqıyılğanmısa? | olqıyılğanmıdı? | bizqıyılğanmıbız? qıyılğanbızmı? | sizqıyılğanmısız? | alaqıyılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been sharpened? | menqıyılmağanmıma? qıyılmağanmamı? | senqıyılmağanmısa? | olqıyılmağanmıdı? | bizqıyılmağanmıbız? qıyılmağanbızmı? | sizqıyılmağanmısız? | alaqıyılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be sharpened | menqıyılırma | senqıyılırsa | olqıyılır | bizqıyılırbız | sizqıyılırsız | alaqıyılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be sharpened | menqıyılmazma | senqıyılmazsa | olqıyılmaz | bizqıyılmazbız | sizqıyılmazsız | alaqıyılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be sharpened? | menqıyılırmıma? qıyılırmamı? | senqıyılırmısa? | olqıyılırmı? | bizqıyılırmıbız? qıyılırbızmı? | sizqıyılırmısız? | alaqıyılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be sharpened? | menqıyılmazmıma? qıyılmazmamı? | senqıyılmazmısa? | olqıyılmazmı? | bizqıyılmazmıbız? qıyılmazbızmı? | sizqıyılmazmısız? | alaqıyılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be sharpened | menqıyıllıqma | senqıyıllıqsa | olqıyıllıqdı | bizqıyıllıqbız | sizqıyıllıqsız | alaqıyıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be sharpened | menqıyıllıq tülme | senqıyıllıq tülse | olqıyıllıq tüldü | bizqıyıllıq tülbüz | sizqıyıllıq tülsüz | alaqıyıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be sharpened? | menqıyıllıqmıma? qıyıllıqmamı? | senqıyıllıqmısa? | olqıyıllıqmıdı? | bizqıyıllıqmıbız? qıyıllıqbızmı? | sizqıyıllıqmısız? | alaqıyıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be sharpened? | menqıyıllıq tülmüme? | senqıyıllıq tülmüse? | olqıyıllıq tülmüdü? | bizqıyıllıq tülmübüz? | sizqıyıllıq tülmüsüz? | alaqıyıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been sharpened | menqıyılğan edimqıyılğanem | senqıyılğan edingqıyılğaneng | olqıyılğan ediqıyılğaned | bizqıyılğan edikqıyılğanek | sizqıyılğan edigizqıyılğanegiz | alaqıyılğan edileqıyılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been sharpened | menqıyılmağan edimqıyılmağanem | senqıyılmağan edingqıyılmağaneng | olqıyılmağan ediqıyılmağaned | bizqıyılmağan edikqıyılmağanek | sizqıyılmağan edigizqıyılmağanegiz | alaqıyılmağan edileqıyılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being sharpened | menqıyıla edimqıyılaem | senqıyıla edingqıyılaeng | olqıyıla ediqıyılaed | bizqıyıla edikqıyılaek | sizqıyıla edigizqıyılaegiz | alaqıyıla edileqıyılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being sharpened | menqıyılmay edimqıyılmayem | senqıyılmay edingqıyılmayeng | olqıyılmay ediqıyılmayed | bizqıyılmay edikqıyılmayek | sizqıyılmay edigizqıyılmayegiz | alaqıyılmay edileqıyılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be sharpened | menqıyılıwçan edimqıyılıwçanem | senqıyılıwçan edingqıyılıwçaneng | olqıyılıwçan ediqıyılıwçaned | bizqıyılıwçan edikqıyılıwçanek | sizqıyılıwçan edigizqıyılıwçanegiz | alaqıyılıwçan edileqıyılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be sharpened | menqıyılıwçan tül edimqıyılıwçan tül em | senqıyılıwçan tül edingqıyılıwçan tül eng | olqıyılıwçan tül ediqıyılıwçan tül ed | bizqıyılıwçan tül edikqıyılıwçan tül ek | sizqıyılıwçan tül edigizqıyılıwçan tül egiz | alaqıyılıwçan tül edileqıyılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been sharpened and remained so | olqıyılıb edi | alaqıyılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been sharpened | olqıyılıb tül edi | alaqıyılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being sharpened | menqıyıla tura edimqıyıla turaem | senqıyıla tura edingqıyıla turaeng | olqıyıla tura ediqıyıla turaed | bizqıyıla tura edikqıyıla turaek | sizqıyıla tura edigizqıyıla turaegiz | alaqıyıla tura edileqıyıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being sharpened | menqıyıla turmay edimqıyıla turmayem | senqıyıla turmay edingqıyıla turmayeng | olqıyıla turmay ediqıyıla turmayed | bizqıyıla turmay edikqıyıla turmayek | sizqıyıla turmay edigizqıyıla turmayegiz | alaqıyıla turmay edileqıyıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be sharpened | menqıyılır edimqıyılır em | senqıyılır edingqıyılır eng | olqıyılır ediqıyılır ed | bizqıyılır edikqıyılır ek | sizqıyılır edigizqıyılır egiz | alaqıyılır edileqıyılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be sharpened | menqıyılmaz edimqıyılmaz em | senqıyılmaz edingqıyılmaz eng | olqıyılmaz ediqıyılmaz ed | bizqıyılmaz edikqıyılmaz ek | sizqıyılmaz edigizqıyılmaz egiz | alaqıyılmaz edileqıyılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been sharpened | menqıyıllıq edimqıyıllıq em | senqıyıllıq edingqıyıllıq eng | olqıyıllıq ediqıyıllıq ed | bizqıyıllıq edikqıyıllıq ek | sizqıyıllıq edigizqıyıllıq egiz | alaqıyıllıq edileqıyıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been sharpened | menqıyıllıq tül edimqıyıllıq tül em | senqıyıllıq tül edingqıyıllıq tül eng | olqıyıllıq tül ediqıyıllıq tül ed | bizqıyıllıq tül edikqıyıllıq tül ek | sizqıyıllıq tül edigizqıyıllıq tül egiz | alaqıyıllıq tül edileqıyıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is sharpened | menqıyılsam | senqıyılsang | olqıyılsa | bizqıyılsaq | sizqıyılsağız | alaqıyılsala |
| Conditionalif he is not sharpened | menqıyılmasam | senqıyılmasang | olqıyılmasa | bizqıyılmasaq | sizqıyılmasağız | alaqıyılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being sharpened | menqıyıla esem | senqıyıla eseng | olqıyıla ese | bizqıyıla esek | sizqıyıla esegiz | alaqıyıla esele |
| Conditional, present realif he is not being sharpened | menqıyılmay esem | senqıyılmay eseng | olqıyılmay ese | bizqıyılmay esek | sizqıyılmay esegiz | alaqıyılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was sharpened | menqıyılsam ediqıyılsam ed | senqıyılsang ediqıyılsang ed | olqıyılsa ediqıyılsaed | bizqıyılsaq ediqıyılsaq ed | sizqıyılsağız ediqıyılsağız ed | alaqıyılsala ediqıyılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be sharpened | menqıyılmasam ediqıyılmasam ed | senqıyılmasang ediqıyılmasang ed | olqıyılmasa ediqıyılmasaed | bizqıyılmasaq ediqıyılmasaq ed | sizqıyılmasağız ediqıyılmasağız ed | alaqıyılmasala ediqıyılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was sharpened | menqıyıldım esem | senqıyıldıng eseng | olqıyıldı ese | bizqıyıldıq esek | sizqıyıldığız esegiz | alaqıyıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't sharpened | menqıyılmadım esem | senqıyılmadıng eseng | olqıyılmadı ese | bizqıyılmadıq esek | sizqıyılmadığız esegiz | alaqıyılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was sharpened (indeed) | menqıyılğan esem | senqıyılğan eseng | olqıyılğan ese | bizqıyılğan esek | sizqıyılğan esegiz | alaqıyılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't sharpened (indeed) | menqıyılmağan esem | senqıyılmağan eseng | olqıyılmağan ese | bizqıyılmağan esek | sizqıyılmağan esegiz | alaqıyılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been sharpened | menqıyılğan bolsam | senqıyılğan bolsang | olqıyılğan bolsa | bizqıyılğan bolsaq | sizqıyılğan bolsağız | alaqıyılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been sharpened | menqıyılmağan bolsam | senqıyılmağan bolsang | olqıyılmağan bolsa | bizqıyılmağan bolsaq | sizqıyılmağan bolsağız | alaqıyılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been sharpened | menqıyılğan bolsam ediqıyılğan bolsam ed | senqıyılğan bolsang ediqıyılğan bolsang ed | olqıyılğan bolsa ediqıyılğan bolsaed | bizqıyılğan bolsaq ediqıyılğan bolsaq ed | sizqıyılğan bolsağız ediqıyılğan bolsağız ed | alaqıyılğan bolsala ediqıyılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been sharpened | menqıyılmağan bolsam ediqıyılmağan bolsam ed | senqıyılmağan bolsang ediqıyılmağan bolsang ed | olqıyılmağan bolsa ediqıyılmağan bolsaed | bizqıyılmağan bolsaq ediqıyılmağan bolsaq ed | sizqıyılmağan bolsağız ediqıyılmağan bolsağız ed | alaqıyılmağan bolsala ediqıyılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be sharpened | menqıyılır esem | senqıyılır eseng | olqıyılır ese | bizqıyılır esek | sizqıyılır esegiz | alaqıyılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be sharpened | menqıyılmaz esem | senqıyılmaz eseng | olqıyılmaz ese | bizqıyılmaz esek | sizqıyılmaz esegiz | alaqıyılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be sharpened | menqıyıllıq esem | senqıyıllıq eseng | olqıyıllıq ese | bizqıyıllıq esek | sizqıyıllıq esegiz | alaqıyıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be sharpened | menqıyıllıq tül esem | senqıyıllıq tül eseng | olqıyıllıq tül ese | bizqıyıllıq tül esek | sizqıyıllıq tül esegiz | alaqıyıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be sharpened | menqıyıllıq bolsam | senqıyıllıq bolsang | olqıyıllıq bolsa | bizqıyıllıq bolsaq | sizqıyıllıq bolsağız | alaqıyıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be sharpened | menqıyılmazlıq bolsam | senqıyılmazlıq bolsang | olqıyılmazlıq bolsa | bizqıyılmazlıq bolsaq | sizqıyılmazlıq bolsağız | alaqıyılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qıyıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being sharpened | menqıyıla bolurma | senqıyıla bolursa | olqıyıla bolur | bizqıyıla bolurbuz | sizqıyıla bolursuz | alaqıyıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being sharpened | menqıyılmay bolurma | senqıyılmay bolursa | olqıyılmay bolur | bizqıyılmay bolurbuz | sizqıyılmay bolursuz | alaqıyılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being sharpened | menqıyıla tura bolurma | senqıyıla tura bolursa | olqıyıla tura bolur | bizqıyıla tura bolurbuz | sizqıyıla tura bolursuz | alaqıyıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being sharpened | menqıyılmay tura bolurma | senqıyılmay tura bolursa | olqıyılmay tura bolur | bizqıyılmay tura bolurbuz | sizqıyılmay tura bolursuz | alaqıyılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been sharpened | menqıyılğan bolurma | senqıyılğan bolursa | olqıyılğan bolur | bizqıyılğan bolurbuz | sizqıyılğan bolursuz | alaqıyılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been sharpened | menqıyılmağan bolurma | senqıyılmağan bolursa | olqıyılmağan bolur | bizqıyılmağan bolurbuz | sizqıyılmağan bolursuz | alaqıyılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be sharpened | menqıyıllıq bolurma | senqıyıllıq bolursa | olqıyıllıq bolur | bizqıyıllıq bolurbuz | sizqıyıllıq bolursuz | alaqıyıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be sharpened | menqıyılmazlıq bolurma | senqıyılmazlıq bolursa | olqıyılmazlıq bolur | bizqıyılmazlıq bolurbuz | sizqıyılmazlıq bolursuz | alaqıyılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be sharpened | menqıyılayım | senqıyıl! | olqıyılsın | bizqıyılayıq | sizqıyılığız! | alaqıyılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be sharpened | menqıyılmayım | senqıyılma! | olqıyılmasın | bizqıyılmayıq | sizqıyılmağız! | alaqıyılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be sharpened? | menqıyılayımmı? | olqıyılsınmı? | bizqıyılayıqmı? | alaqıyılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be sharpened? | menqıyılmayımmı? | olqıyılmasınmı? | bizqıyılmayıqmı? | alaqıyılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be sharpened | senqıyılçı2 | olqıyılsınçı | sizqıyılçığız | alaqıyılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be sharpened | senqıyılmaçı2 | olqıyılmasınçı | sizqıyılmaçığız | alaqıyılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be sharpened | senqıyılğınqıyılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be sharpened | senqıyılmağınqıyılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were sharpened | menqıyılğay edim qıyılğa edim | senqıyılğay eding qıyılğa eding | olqıyılğay edi qıyılğa edi | bizqıyılğay edik qıyılğa edik | sizqıyılğay edigiz qıyılğa edigiz | alaqıyılğay edile qıyılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not sharpened | menqıyılmağay edim qıyılmağa edim | senqıyılmağay eding qıyılmağa eding | olqıyılmağay edi qıyılmağa edi | bizqıyılmağay edik qıyılmağa edik | sizqıyılmağay edigiz qıyılmağa edigiz | alaqıyılmağay edile qıyılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be sharpened | menqıyılmağa qoyayımqıyılma qoyayım | senqıyılmağa qoy!qıyılma qoy! | olqıyılmağa qoysunqıyılma qoysun | bizqıyılmağa qoyayıqqıyılma qoyayıq | sizqıyılmağa qoyuğuz!qıyılma qoyuğuz! | alaqıyılmağa qoysunlaqıyılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be sharpened | menqıyılmağa qoymayımqıyılma qoymayım | senqıyılmağa qoyma!qıyılma qoyma! | olqıyılmağa qoymasınqıyılma qoymasın | bizqıyılmağa qoymayıqqıyılma qoymayıq | sizqıyılmağa qoymağız!qıyılma qoymağız! | alaqıyılmağa qoymasınlaqıyılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoyayımmı?qıyılma qoyayımmı? | olqıyılmağa qoysunmu?qıyılma qoysunmu? | bizqıyılmağa qoyayıqmı?qıyılma qoyayıqmı? | alaqıyılmağa qoysunlamı?qıyılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoymayımmı?qıyılma qoymayımmı? | olqıyılmağa qoymasınmı?qıyılma qoymasınmı? | bizqıyılmağa qoymayıqmı?qıyılma qoymayıqmı? | alaqıyılmağa qoymasınlamı?qıyılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be sharpened | menqıyılmağa qoyamaqıyılma qoyama | senqıyılmağa qoyasaqıyılma qoyasa | olqıyılmağa qoyadıqıyılma qoyadı | bizqıyılmağa qoyabızqıyılma qoyabız | sizqıyılmağa qoyasızqıyılma qoyasız | alaqıyılmağa qoyadılaqıyılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be sharpened | menqıyılmağa qoymaymaqıyılma qoymayma | senqıyılmağa qoymaysaqıyılma qoymaysa | olqıyılmağa qoymaydıqıyılma qoymaydı | bizqıyılmağa qoymaybızqıyılma qoymaybız | sizqıyılmağa qoymaysızqıyılma qoymaysız | alaqıyılmağa qoymaydılaqıyılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoyamıma?qıyılma qoyamıma? | senqıyılmağa qoyamısa?qıyılma qoyamısa? | olqıyılmağa qoyamıdı?qıyılma qoyamıdı? | bizqıyılmağa qoyamıbız?qıyılma qoyamıbız? | sizqıyılmağa qoyamısız?qıyılma qoyamısız? | alaqıyılmağa qoyamıdıla?qıyılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoymaymıma?qıyılma qoymaymıma? | senqıyılmağa qoymaymısa?qıyılma qoymaymısa? | olqıyılmağa qoymaymıdı?qıyılma qoymaymıdı? | bizqıyılmağa qoymaymıbız?qıyılma qoymaymıbız? | sizqıyılmağa qoymaymısız?qıyılma qoymaymısız? | alaqıyılmağa qoymaymıdıla?qıyılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be sharpened | menqıyılmağa qoydumqıyılma qoydum | senqıyılmağa qoydungqıyılma qoydung | olqıyılmağa qoyduqıyılma qoydu | bizqıyılmağa qoyduqqıyılma qoyduq | sizqıyılmağa qoyduğuzqıyılma qoyduğuz | alaqıyılmağa qoydulaqıyılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be sharpened | menqıyılmağa qoymadımqıyılma qoymadım | senqıyılmağa qoymadıngqıyılma qoymadıng | olqıyılmağa qoymadıqıyılma qoymadı | bizqıyılmağa qoymadıqqıyılma qoymadıq | sizqıyılmağa qoymadığızqıyılma qoymadığız | alaqıyılmağa qoymadılaqıyılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoydummu?qıyılma qoydummu? | senqıyılmağa qoydungmu?qıyılma qoydungmu? | olqıyılmağa qoydumu?qıyılma qoydumu? | bizqıyılmağa qoyduqmu?qıyılma qoyduqmu? | sizqıyılmağa qoyduğuzmu?qıyılma qoyduğuzmu? | alaqıyılmağa qoydulamı?qıyılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be sharpened? | menqıyılmağa qoymadımmı?qıyılma qoymadımmı? | senqıyılmağa qoymadıngmı?qıyılma qoymadıngmı? | olqıyılmağa qoymadımı?qıyılma qoymadımı? | bizqıyılmağa qoymadıqmı?qıyılma qoymadıqmı? | sizqıyılmağa qoymadığızmı?qıyılma qoymadığızmı? | alaqıyılmağa qoymadılamı?qıyılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be sharpened | menqıyılalama | senqıyılalasa | olqıyılaladı | bizqıyılalabız | sizqıyılalasız | alaqıyılaladıla |
| Ability — presenthe can't be sharpened | menqıyılalmayma | senqıyılalmaysa | olqıyılalmaydı | bizqıyılalmaybız | sizqıyılalmaysız | alaqıyılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be sharpened? | menqıyılalamıma? qıyılalamamı? | senqıyılalamısa? | olqıyılalamıdı? | bizqıyılalamıbız? qıyılalabızmı? | sizqıyılalamısız? | alaqıyılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be sharpened? | menqıyılalmaymıma? qıyılalmaymamı? | senqıyılalmaymısa? | olqıyılalmaymıdı? | bizqıyılalmaymıbız? qıyılalmaybızmı? | sizqıyılalmaymısız? | alaqıyılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be sharpened | menqıyılalsam | senqıyılalsang | olqıyılalsa | bizqıyılalsaq | sizqıyılalsağız | alaqıyılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be sharpened | menqıyılalmasam | senqıyılalmasang | olqıyılalmasa | bizqıyılalmasaq | sizqıyılalmasağız | alaqıyılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be sharpened | menqıyılaldım | senqıyılaldıng | olqıyılaldı | bizqıyılaldıq | sizqıyılaldığız | alaqıyılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be sharpened | menqıyılalmadım | senqıyılalmadıng | olqıyılalmadı | bizqıyılalmadıq | sizqıyılalmadığız | alaqıyılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be sharpened? | menqıyılaldımmı? | senqıyılaldıngmı? | olqıyılaldımı? | bizqıyılaldıqmı? | sizqıyılaldığızmı? | alaqıyılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be sharpened? | menqıyılalmadımmı? | senqıyılalmadıngmı? | olqıyılalmadımı? | bizqıyılalmadıqmı? | sizqıyılalmadığızmı? | alaqıyılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be sharpened | menqıyılalğanma | senqıyılalğansa | olqıyılalğandı | bizqıyılalğanbız | sizqıyılalğansız | alaqıyılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be sharpened | menqıyılalmağanma | senqıyılalmağansa | olqıyılalmağandı | bizqıyılalmağanbız | sizqıyılalmağansız | alaqıyılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be sharpened? | menqıyılalğanmıma? qıyılalğanmamı? | senqıyılalğanmısa? | olqıyılalğanmıdı? | bizqıyılalğanmıbız? qıyılalğanbızmı? | sizqıyılalğanmısız? | alaqıyılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be sharpened? | menqıyılalmağanmıma? qıyılalmağanmamı? | senqıyılalmağanmısa? | olqıyılalmağanmıdı? | bizqıyılalmağanmıbız? qıyılalmağanbızmı? | sizqıyılalmağanmısız? | alaqıyılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be sharpened | menqıyılalğan edimqıyılalğanem | senqıyılalğan edingqıyılalğaneng | olqıyılalğan ediqıyılalğaned | bizqıyılalğan edikqıyılalğanek | sizqıyılalğan edigizqıyılalğanegiz | alaqıyılalğan edileqıyılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be sharpened | menqıyılalmağan edimqıyılalmağanem | senqıyılalmağan edingqıyılalmağaneng | olqıyılalmağan ediqıyılalmağaned | bizqıyılalmağan edikqıyılalmağanek | sizqıyılalmağan edigizqıyılalmağanegiz | alaqıyılalmağan edileqıyılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be sharpened | menqıyılala edimqıyılalaem | senqıyılala edingqıyılalaeng | olqıyılala ediqıyılalaed | bizqıyılala edikqıyılalaek | sizqıyılala edigizqıyılalaegiz | alaqıyılala edileqıyılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be sharpened | menqıyılalmay edimqıyılalmayem | senqıyılalmay edingqıyılalmayeng | olqıyılalmay ediqıyılalmayed | bizqıyılalmay edikqıyılalmayek | sizqıyılalmay edigizqıyılalmayegiz | alaqıyılalmay edileqıyılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be sharpened | menqıyılalırma | senqıyılalırsa | olqıyılalır | bizqıyılalırbız | sizqıyılalırsız | alaqıyılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be sharpened | menqıyılalmazma | senqıyılalmazsa | olqıyılalmaz | bizqıyılalmazbız | sizqıyılalmazsız | alaqıyılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be sharpened? | menqıyılalırmıma? qıyılalırmamı? | senqıyılalırmısa? | olqıyılalırmı? | bizqıyılalırmıbız? qıyılalırbızmı? | sizqıyılalırmısız? | alaqıyılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be sharpened? | menqıyılalmazmıma? qıyılalmazmamı? | senqıyılalmazmısa? | olqıyılalmazmı? | bizqıyılalmazmıbız? qıyılalmazbızmı? | sizqıyılalmazmısız? | alaqıyılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be sharpened | menqıyılallıqma | senqıyılallıqsa | olqıyılallıqdı | bizqıyılallıqbız | sizqıyılallıqsız | alaqıyılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be sharpened | menqıyılallıq tülme | senqıyılallıq tülse | olqıyılallıq tüldü | bizqıyılallıq tülbüz | sizqıyılallıq tülsüz | alaqıyılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be sharpened? | menqıyılallıqmıma? qıyılallıqmamı? | senqıyılallıqmısa? | olqıyılallıqmıdı? | bizqıyılallıqmıbız? qıyılallıqbızmı? | sizqıyılallıqmısız? | alaqıyılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be sharpened? | menqıyılallıq tülmüme? | senqıyılallıq tülmüse? | olqıyılallıq tülmüdü? | bizqıyılallıq tülmübüz? | sizqıyılallıq tülmüsüz? | alaqıyılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be sharpened | menqıyılalır edimqıyılalır em | senqıyılalır edingqıyılalır eng | olqıyılalır ediqıyılalır ed | bizqıyılalır edikqıyılalır ek | sizqıyılalır edigizqıyılalır egiz | alaqıyılalır edileqıyılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be sharpened | menqıyılalmaz edimqıyılalmaz em | senqıyılalmaz edingqıyılalmaz eng | olqıyılalmaz ediqıyılalmaz ed | bizqıyılalmaz edikqıyılalmaz ek | sizqıyılalmaz edigizqıyılalmaz egiz | alaqıyılalmaz edileqıyılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be sharpened | senqıyılalğınqıyılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be sharpened | senqıyılalmağınqıyılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being sharpened | menqıyıla bolmazma | senqıyıla bolmazsa | olqıyıla bolmaz | bizqıyıla bolmazbız | sizqıyıla bolmazsız | alaqıyıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being sharpened (emphatic) | menqıyılmay bolmazma | senqıyılmay bolmazsa | olqıyılmay bolmaz | bizqıyılmay bolmazbız | sizqıyılmay bolmazsız | alaqıyılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being sharpened | menqıyıla tura bolmazma | senqıyıla tura bolmazsa | olqıyıla tura bolmaz | bizqıyıla tura bolmazbız | sizqıyıla tura bolmazsız | alaqıyıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being sharpened (emphatic) | menqıyılmay tura bolmazma | senqıyılmay tura bolmazsa | olqıyılmay tura bolmaz | bizqıyılmay tura bolmazbız | sizqıyılmay tura bolmazsız | alaqıyılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being sharpened | menqıyılmay turama | senqıyılmay turasa | olqıyılmay turadı | bizqıyılmay turabız | sizqıyılmay turasız | alaqıyılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being sharpened | menqıyılmay turmayma | senqıyılmay turmaysa | olqıyılmay turmaydı | bizqıyılmay turmaybız | sizqıyılmay turmaysız | alaqıyılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being sharpened? | menqıyılmay turmaymıma | senqıyılmay turmaymısa | olqıyılmay turmaymıdı | bizqıyılmay turmaymıbız | sizqıyılmay turmaymısız | alaqıyılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been sharpened | menqıyılğan bolmazma | senqıyılğan bolmazsa | olqıyılğan bolmaz | bizqıyılğan bolmazbız | sizqıyılğan bolmazsız | alaqıyılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been sharpened (emphatic) | menqıyılmağan bolmazma | senqıyılmağan bolmazsa | olqıyılmağan bolmaz | bizqıyılmağan bolmazbız | sizqıyılmağan bolmazsız | alaqıyılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been sharpened | menqıyılğan bolmasam | senqıyılğan bolmasang | olqıyılğan bolmasa | bizqıyılğan bolmasaq | sizqıyılğan bolmasağız | alaqıyılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been sharpened | menqıyılmağan bolmasam | senqıyılmağan bolmasang | olqıyılmağan bolmasa | bizqıyılmağan bolmasaq | sizqıyılmağan bolmasağız | alaqıyılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be sharpened | menqıyıllıq bolmazma | senqıyıllıq bolmazsa | olqıyıllıq bolmaz | bizqıyıllıq bolmazbız | sizqıyıllıq bolmazsız | alaqıyıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be sharpened (emphatic) | menqıyılmazlıq bolmazma | senqıyılmazlıq bolmazsa | olqıyılmazlıq bolmaz | bizqıyılmazlıq bolmazbız | sizqıyılmazlıq bolmazsız | alaqıyılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be sharpened | menqıyıllıq bolmasam | senqıyıllıq bolmasang | olqıyıllıq bolmasa | bizqıyıllıq bolmasaq | sizqıyıllıq bolmasağız | alaqıyıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be sharpened | menqıyılmazlıq bolmasam | senqıyılmazlıq bolmasang | olqıyılmazlıq bolmasa | bizqıyılmazlıq bolmasaq | sizqıyılmazlıq bolmasağız | alaqıyılmazlıq bolmasala |